{"id":535,"date":"2021-01-30T13:34:49","date_gmt":"2021-01-30T12:34:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/?p=535"},"modified":"2022-09-07T13:43:51","modified_gmt":"2022-09-07T11:43:51","slug":"40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/","title":{"rendered":"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor"},"content":{"rendered":"
\n

W 2020 roku obchodzili\u015bmy jubileusz 40-lecia NSZZ Solidarno\u015b\u0107. Od pocz\u0105tku funkcjonowania Zwi\u0105zku, Solidarno\u015b\u0107 Akademii G\u00f3rniczo – Hutniczej w Krakowie dzia\u0142a\u00a0aktywnie zar\u00f3wno na poziomie uczelnianym, jak i og\u00f3lnopolskim. Pani do\u015bwiadczenie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa r\u00f3wnie\u017c o tym \u015bwiadcz\u0105. Przez 12 lat, od 2006 roku do 2018 roku, pe\u0142nia\u0142a Pani funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cej Komisji Zak\u0142adowej NSZZ Solidarno\u015b\u0107 w AGH. Od wielu lat zajmuje si\u0119 Pani tak\u017ce dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zwi\u0105zkow\u0105 w Krajowej Sekcji Nauki. Jak opisa\u0142aby Pani te cztery minione dekady dzia\u0142alno\u015bci NSZZ Solidarno\u015b\u0107 na AGH?<\/strong><\/p>\n

NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d powsta\u0142 w 1980r., gdy nasza Alama Mater mia\u0142a ju\u017c ponad 60 lat.<\/p>\n

Zwi\u0105zek zawodowy „Solidarno\u015b\u0107” pracownik\u00f3w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej zosta\u0142 zarejestrowany ju\u017c w pa\u017adzierniku 1980 r., pod numerem rejestracyjnym 471, a nasza organizacja, licz\u0105ca oko\u0142o 4200 cz\u0142onk\u00f3w (na 4600 pracownik\u00f3w og\u00f3\u0142em), by\u0142a trzeci\u0105 co do liczebno\u015bci w Regionie Ma\u0142opolska.<\/p>\n

W prawie czterdziestoletnim okresie istnienia \u201eSolidarno\u015bci\u201d by\u0142y r\u00f3\u017cne fazy. Pierwsza to ta najwa\u017cniejsza od 1980 do wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku, kiedy zwi\u0105zek powstawa\u0142, rozwija\u0142 si\u0119 i pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 nie tylko spo\u0142eczn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c spo\u0142eczno-polityczn\u0105. Okres ten jest nazywany okresem festiwalu solidarno\u015bci.\u00a0 Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d to by\u0142 wielki, prawie 10\u2011milionowy ruch spo\u0142eczny, kt\u00f3ry zmieni\u0142 nie tylko Polsk\u0119, ale tak\u017ce Europ\u0119, a tak\u017ce i\u00a0\u015bwiat. W tym czasie, w dzia\u0142aniach \u201eSolidarno\u015bci\u201d wida\u0107 by\u0142o po\u0142\u0105czenie spontaniczno\u015bci z rozwag\u0105 i energi\u0105. Wielk\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142o wzajemne zaufanie i wiara w mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia zmian na lepsze. Ka\u017cdy wk\u0142ada\u0142 w swoj\u0105 prac\u0119 na rzecz lepszego jutra du\u017co serca. Widoczne by\u0142o wielkie zaanga\u017cowanie, ale i pragmatyzm, a tak\u017ce wielka zdolno\u015b\u0107 do\u00a0samoorganizacji. Solidarno\u015b\u0107 d\u0105\u017cy\u0142a do wszelkich zmian w Polsce, ale tak\u017ce w ka\u017cdym prawie zak\u0142adzie pracy, drog\u0105 pokojow\u0105, chocia\u017c w istocie by\u0142a to rewolucja! Ostatecznie, zmiana ustroju jaka si\u0119 dokona\u0142a w 1989 r.\u00a0 w wyniku dzia\u0142a\u0144 \u201eSolidarno\u015bci\u201d odby\u0142a si\u0119 drog\u0105 pokojow\u0105, chocia\u017c by\u0142y te\u017c ofiary.<\/p>\n

W tym pierwszym okresie dzia\u0142alno\u015bci \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d nie by\u0142a zwyk\u0142ym zwi\u0105zkiem zawodowym.<\/p>\n

Dzia\u0142ania podejmowane przez \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w AGH w latach 1980-1981 wyra\u017anie wskazywa\u0142y, \u017ce nowopowsta\u0142y zwi\u0105zek nie zamierza ogranicza\u0107 si\u0119 do tylko i wy\u0142\u0105cznie do spraw zwi\u0105zkowych. Skala problem\u00f3w nurtuj\u0105cych \u015brodowisko uczelniane by\u0142a olbrzymia. Podczas zebra\u0144 pracowniczych we wrze\u015bniu 1980 r. zg\u0142oszono bowiem ok. 500 postulat\u00f3w. Ich wdro\u017ceniem zajmowa\u0142a si\u0119 specjalna komisja senacka. Stosunkowo du\u017co czasu po\u015bwi\u0119cano na dzia\u0142ania interwencyjne. Jednym z pierwszych by\u0142o \u017c\u0105danie wysuni\u0119te pod adresem rektora prof. Romana Neya domagaj\u0105ce si\u0119 uregulowania spraw kadrowych dw\u00f3ch pracownik\u00f3w: Roberta Kaczmarka i dr Micha\u0142a Sici\u0144skiego. W pierwszym przypadku chodzi\u0142o o zapewnienie warunk\u00f3w do pracy naukowej. Sprawa dr Sici\u0144skiego mia\u0142a podtekst polityczny z uwagi na jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105.\u00a0 Ostatecznie zosta\u0142 on przywr\u00f3cony do pracy w grudniu 1980 r.<\/p>\n

W dniach\u00a0 20 – 21 grudnia 1980 r., odby\u0142 si\u0119 pierwszy Walny Zjazd Delegat\u00f3w\u00a0 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d AGH podczas kt\u00f3rego wybrano pierwsze w\u0142adze Zwi\u0105zku.<\/p>\n

Od samego pocz\u0105tku zwi\u0105zek \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d przywi\u0105zywa\u0142 du\u017c\u0105 wag\u0119 do przywr\u00f3cenia uczelni autonomii i samorz\u0105dno\u015bci. Popierano ide\u0119 spo\u0142ecznego projektu ustawy o szkolnictwie wy\u017cszym, a tak\u017ce w ramach tych dzia\u0142a\u0144 przyst\u0105piono do realizacji postulat\u00f3w we w\u0142asnej uczelni. Naczeln\u0105 ide\u0105 przy\u015bwiecaj\u0105c\u0105 \u201eSolidarno\u015bci\u201d by\u0142o d\u0105\u017cenie do wprowadzenia w \u017cycie zasady obieralno\u015bci w\u0142adz uczelni na r\u00f3\u017cnych szczeblach organizacyjnych. Dla zwi\u0105zku spraw\u0105 kluczow\u0105 by\u0142 wyb\u00f3r nowego sk\u0142adu Senatu i w\u0142adz rektorskich.<\/p>\n

Opracowana przez zwi\u0105zek Ordynacja wyborcza zak\u0142ada\u0142a demokratyczny wyb\u00f3r Kolegium Elektorskiego, kt\u00f3re mia\u0142o dokona\u0107 wyboru w\u0142adz rektorskich. Wy\u0142onione w ten spos\u00f3b kolegium wybra\u0142o rektorem AGH prof. A. Kleczkowskiego.<\/p>\n

Nowo wybrany w 1981 roku Senat w wi\u0119kszo\u015bci sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z cz\u0142onk\u00f3w i sympatyk\u00f3w \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Podobna sytuacja mia\u0142a miejsce w radach wydzia\u0142\u00f3w. Cz\u0142onkowie \u201eSolidarno\u015bci\u201d weszli r\u00f3wnie\u017c w sk\u0142ad komisji senackich i rektorskich. W ten spos\u00f3b zwi\u0105zek uzyska\u0142 znaczny wp\u0142yw na funkcjonowanie uczelni. Stan ten utrzyma\u0142 si\u0119 tak\u017ce w latach nast\u0119pnych po wprowadzeniu stanu wojennego. Skutkiem poparcia dla \u201eSolidarno\u015bci\u201d by\u0142 spadek znaczenia partii w uczelni. Po 1981 roku \u017caden rektor nie nale\u017ca\u0142 do partii, wi\u0119kszo\u015b\u0107 dziekan\u00f3w i prodziekan\u00f3w by\u0142a bezpartyjna. Podobna sytuacja mia\u0142a miejsce w radach wydzia\u0142u i w Senacie, gdzie tylko 17 senator\u00f3w (na 68) by\u0142o cz\u0142onkami partii.<\/p>\n

Podejmowano te\u017c liczne starania celem uporz\u0105dkowania spraw socjalnych, jak przydzia\u0142 wczas\u00f3w, mieszka\u0144 zak\u0142adowych, funkcjonowania sto\u0142\u00f3wki pracowniczej.<\/p>\n

Wiele r\u00f3\u017cnych inicjatyw daj\u0105cych podstawy pod autonomi\u0119 uczelni w Polsce, zrodzi\u0142o si\u0119 w AGH. Przegl\u0105daj\u0105c archiwalne protoko\u0142y z posiedze\u0144 Senatu AGH np. z dnia 20 lutego 1981 r. znajdujemy punkt programu zwi\u0105zany z dyskusj\u0105 na temat autonomii szko\u0142y wy\u017cszej, wybor\u00f3w w\u0142adz uczelni r\u00f3\u017cnych szczebli. Wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 odegrali w tej dyskusji przedstawiciele \u201eSolidarno\u015bci\u201d: Robert Kaczmarek oraz Tadeusz Syryjczyk. Dyskusja dotyczy\u0142a reprezentacji ro\u017cnych grup pracowniczych oraz student\u00f3w w sk\u0142adzie cia\u0142 kolegialnych; Senacie i Radach Wydzia\u0142u. Senat AGH na wniosek \u201eSolidarno\u015bci\u201d zaakceptowa\u0142, wcze\u015bniej ni\u017c postanowi\u0142a o tym ustawa, w\u0142\u0105czenie do sk\u0142adu cia\u0142 kolegialnych przedstawicieli nie tylko wszystkich grup pracowniczych, ale r\u00f3wnie\u017c\u00a0 przedstawicieli zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i student\u00f3w.<\/p>\n

Pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce w tym pierwszym okresie dzia\u0142alno\u015bci \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d bra\u0142a udzia\u0142 we wszelkich przemianach politycznych i spo\u0142ecznych jakie odbywa\u0142y si\u0119 w kraju i w naszych ma\u0142ych Ojczyznach \u2013 zak\u0142adach pracy, czyli r\u00f3wnie\u017c w naszych uczelniach.<\/p>\n

Nale\u017cy te\u017c przypomnie\u0107, \u017ce w AGH, z inicjatywy Przewodnicz\u0105cego KZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d Roberta Kaczmarka, ale te\u017c w innych uczelniach zacz\u0119to dyskutowa\u0107 o powo\u0142aniu sekcji bran\u017cowej w strukturach \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ra by\u0142aby reprezentantem pracownik\u00f3w uczelni, instytut\u00f3w naukowych i badawczych na szczeblu krajowym. Mam tu na my\u015bli powo\u0142anie Og\u00f3lnopolskiego Komitetu Porozumiewawczego Nauki, kt\u00f3ry z czasem przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w obecn\u0105 Krajow\u0105 Sekcj\u0119 Nauki.<\/p>\n

Drugi okres w dzia\u0142alno\u015bci \u201eSolidarno\u015bci\u201d to czas po wprowadzeniu stanu wojennego. Je\u015bli chodzi o moj\u0105 uczelni\u0119, to przypominam, \u017ce \u00a0byli\u015bmy jedn\u0105 z dw\u00f3ch uczelni w kraju, kt\u00f3re podj\u0119\u0142y strajk okupacyjny po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku. Strajk okupacyjny w AGH trwa\u0142 od 14 do 16 grudnia 1981 r. i zosta\u0142 brutalnie zlikwidowany przez si\u0142y ZOMO i S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa, a kilku pracownik\u00f3w internowano. Ju\u017c nast\u0119pnego dnia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 tajna dzia\u0142alno\u015b\u0107 naszego zwi\u0105zku. Powsta\u0142a Tajna Komisja NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w AGH, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a g\u0142ownie dzia\u0142alno\u015b\u0107 pomocow\u0105 dla rodzin internowanych oraz wi\u0119zionych cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zku. Podkre\u015bli\u0107 te\u017c nale\u017cy w tym czasie du\u017ce zaanga\u017cowanie cz\u0142onk\u00f3w \u201eSolidarno\u015bci\u201d AGH w kolporta\u017c oraz druk prasy drugiego obiegu. W tym czasie nielegalnej, podziemnej dzia\u0142alno\u015bci uda\u0142o si\u0119 podtrzyma\u0107 w uczelni struktury powsta\u0142e w 1980 r. Po obradach okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u, czyli na pocz\u0105tku 1988 roku zacz\u0119li\u015bmy powoli przyst\u0119powa\u0107 do wznowienia oficjalnej dzia\u0142alno\u015bci \u201eSolidarno\u015bci\u201d. \u00a0Ju\u017c w czerwcu 1988 roku powsta\u0142 Komitet Za\u0142o\u017cycielski, a przewodnicz\u0105cym zosta\u0142 prof. Zygmunt Kolenda.<\/p>\n

Czas od 1989 roku, to czas, w kt\u00f3rym powoli ewoluowa\u0142 charakter dzia\u0142ania zwi\u0105zku ze spo\u0142eczno-politycznego do typowo spo\u0142ecznego, zwi\u0105zkowego.<\/p>\n

Osobi\u015bcie uwa\u017cam nadal, \u017ce jeste\u015bmy t\u0105 sam\u0105, jedn\u0105 Solidarno\u015bci\u0105, tylko dzia\u0142aj\u0105ca i dostosowuj\u0105c\u0105 si\u0119 do r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w spo\u0142eczno \u2013 politycznych i gospodarczych. Dzisiaj trudniej jest dzia\u0142a\u0107 w \u201eSolidarno\u015bci\u201d, poniewa\u017c staramy si\u0119 by\u0107 apolityczni, staramy si\u0119 interesowa\u0107 g\u0142\u00f3wnie sprawami pracowniczymi i spo\u0142ecznymi. Nie wyobra\u017cam sobie jednak sytuacji, by mo\u017cna by\u0142o w swoich dzia\u0142aniach zupe\u0142nie odci\u0105\u0107 si\u0119 od polityki.<\/p>\n

Przywo\u0142uj\u0105c przes\u0142anie Sierpnia\u201980, \u017ce \u201eludzka solidarno\u015b\u0107, przyja\u017a\u0144 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie s\u0105 najwa\u017cniejsze: tak w \u017cyciu jednostek, jak i ca\u0142ych spo\u0142ecze\u0144stw i narod\u00f3w\u201d, jestem przekonana, \u017ce w roku 1980 najwa\u017cniejsze by\u0142o poczucie wsp\u00f3lnoty i zwyci\u0119stwo jedno\u015bci. To przes\u0142anie \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d AGH stara si\u0119 podtrzymywa\u0107 do dzisiaj.<\/p>\n

Staramy si\u0119 by\u0107 zwi\u0105zkiem stricte zawodowym, zajmowa\u0107 si\u0119 sprawami pracowniczymi zar\u00f3wno sfery lokalnej, jak r\u00f3wnie\u017c og\u00f3lnopolskiej, ale w naszej bran\u017cy \u2013 szkolnictwie wy\u017cszym i nauce. Tu pojawia si\u0119 nowy element zwi\u0105zku, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 po 1989 roku, jakim jest ubran\u017cowienie. Nie tylko Solidarno\u015b\u0107 dzia\u0142a dzisiaj bran\u017cowo, bo drugi zwi\u0105zek, kt\u00f3ry dzia\u0142a na terenie uczelni, Zwi\u0105zek Nauczycielstwa Polskiego, te\u017c jest zwi\u0105zkiem bran\u017cowym, zajmuj\u0105cym si\u0119 problemami pracownik\u00f3w uczelni wy\u017cszych.<\/p>\n

 <\/p>\n

W Solidarno\u015bci pe\u0142ni\u0142a Pani wiele funkcji. Jaka jest historia Pani dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej?<\/strong><\/p>\n

W 1980 roku, kiedy \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d powsta\u0142a, by\u0142am zwyk\u0142ym, szarym cz\u0142onkiem, ale zawsze aktywnie uczestniczy\u0142am w wszelkich dzia\u0142aniach zwi\u0105zku, a szczeg\u00f3lnie w Instytucie Elektroniki, gdzie by\u0142am zatrudniona na stanowisku naukowo-dydaktycznym. Tak by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w okresie dzia\u0142alno\u015bci po wprowadzeniu stanu wojennego, o czym zreszt\u0105 \u015bwiadcz\u0105 r\u00f3\u017cne represje, kt\u00f3re mnie dotyka\u0142y oraz materia\u0142y, kt\u00f3re s\u0105 te\u017c w zbiorach Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Po reaktywacji zwi\u0105zku w 1989 roku, kontynuowa\u0142am t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107, by\u0142am nadal aktywnym cz\u0142onkiem \u201eSolidarno\u015bci\u201d, ale stopniowo zacz\u0119\u0142am obejmowa\u0107 funkcje w zwi\u0105zku. Najpierw zosta\u0142am przewodnicz\u0105c\u0105 Ko\u0142a w Katedrze Elektroniki, bo Instytut przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 Katedra Elektroniki, nast\u0119pnie zosta\u0142am przewodnicz\u0105c\u0105 Komisji Wydzia\u0142owej Wydzia\u0142u Elektrotechniki Automatyki Informatyki i Elektroniki, a od 2006 do 2018 r. by\u0142am przewodnicz\u0105c\u0105 Komisji Zak\u0142adowej, obecnie jestem wiceprzewodnicz\u0105c\u0105 do ko\u0144ca kadencji, kt\u00f3ra ko\u0144czy si\u0119 w 2023 r. Jestem r\u00f3wnie\u017c trzeci\u0105 kadencj\u0119 zast\u0119pc\u0105 przewodnicz\u0105cego Krajowej Sekcji Nauki. Przesz\u0142am wi\u0119c wszystkie szczeble dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej.<\/p>\n

By\u0142am i nadal jestem delegatem na Walny Zjazd \u201eSolidarno\u015bci\u201d\u00a0Regionu Ma\u0142opolskiego oraz delegatem na Zjazd Krajowej Sekcji Nauki.<\/p>\n

 <\/p>\n

Co wp\u0142yn\u0119\u0142o na Pani decyzj\u0119 o wst\u0105pieniu do Solidarno\u015bci?<\/strong><\/p>\n

W 1980 roku g\u0142\u00f3wnym powodem by\u0142a walka z systemem komunistycznym oraz z niesprawiedliwo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i z brakiem wolno\u015bci s\u0142owa w mediach. Poza tym lubi\u0119 pomaga\u0107 ludziom i jako\u015b mi to wychodzi. Lubi\u0119 robi\u0107 \u201eco\u015b\u201d dla dobra wsp\u00f3lnego, pewnej spo\u0142eczno\u015bci. Nie wiem czym to jest spowodowane. Ta pomoc drugim jest w tej chwili najwa\u017cniejszym aspektem. Istotna jest r\u00f3wnie\u017c reprezentacja interes\u00f3w pracownik\u00f3w szkolnictwa wy\u017cszego i troska o dobro og\u00f3lne, co wida\u0107 by\u0142o w pracach nad r\u00f3\u017cnymi wersjami ustawy o szkolnictwie wy\u017cszym i nauce (2003, 2005, 2011, 2015, 2018) oraz w pracach nad dokumentami prawa uczelnianego, lokalnego (np. Statut AGH, Regulamin pracy, Regulamin wynagradzania). Uczestniczy\u0142am te\u017c w pracach nad przygotowaniem Strategii Rozwoju Szkolnictwa Wy\u017cszego (2010 r.), gdzie reprezentowa\u0142am \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. By\u0142am cz\u0142onkiem rady, kt\u00f3ra nazywa\u0142a si\u0119 Forum Ekspert\u00f3w. Nie jestem do ko\u0144ca przekonana, czy jestem ekspertem, natomiast na pewno mam ju\u017c wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie, \u017ceby nas reprezentowa\u0107 w takich gremiach.<\/p>\n

 <\/p>\n

Wspomnia\u0142a Pani o podziemnej dzia\u0142alno\u015bci Zwi\u0105zku na terenie AGH.\u00a0 Na czym ona polega\u0142a?<\/strong><\/p>\n

Przede wszystkim ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a si\u0119 od pomocy rodzinom internowanym. Jako grupa os\u00f3b z Instytutu Elektroniki zajmowali\u015bmy si\u0119 rodzinami, a szczeg\u00f3lnie jedn\u0105 rodzin\u0105, kt\u00f3rej ojciec zosta\u0142 internowany. By\u0142a to rodzina Pana Aleksandra Staszczaka, Przewodnicz\u0105cego Solidarno\u015bci w MPK Krak\u00f3w. Zajmowali\u015bmy si\u0119 tak\u017ce propagowaniem r\u00f3\u017cnych informacji o tym, \u017ce dzia\u0142aj\u0105 struktury Solidarno\u015bci i przekazywali\u015bmy sobie r\u00f3\u017cne wa\u017cne wtedy informacje, uczestniczy\u0142am w drukowaniu prasy podziemnej i jej\u00a0 rozkolportowaniu, bra\u0142am udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych manifestacjach. Czu\u0142o si\u0119 bardzo silne zwi\u0105zki mi\u0119dzy lud\u017ami, kt\u00f3rzy ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowali. Oczywi\u015bcie byli\u015bmy uczuleni na niepotrzebne osoby, kt\u00f3re mog\u0142yby si\u0119 znale\u017a\u0107 w towarzystwie, ale starali\u015bmy si\u0119 pracowa\u0107 w takim gronie ludzi, kt\u00f3rych znali\u015bmy. To by\u0142a bardzo wa\u017cna dzia\u0142alno\u015b\u0107, bo tam si\u0119 kszta\u0142towa\u0142 nasz pogl\u0105d na zmiany w Polsce i tam te\u017c przygotowywali\u015bmy si\u0119 do tych zmian, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y w roku 1989.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ryzyko zwi\u0105zane z tak\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 by\u0142o bardzo du\u017ce, a mimo to wiele os\u00f3b je podejmowa\u0142o. Jak opisa\u0142aby Pani te osoby?<\/strong><\/p>\n

Nikt nie my\u015bla\u0142 wtedy o w\u0142asnych interesach i czerpaniu korzy\u015bci. Po prostu generalnie spo\u0142ecznicy, spontaniczni ludzie, kt\u00f3rzy byli na ka\u017cde zawo\u0142anie, a czynnik materialny nie odgrywa\u0142 \u017cadnej roli. Nie by\u0142o tej pogoni jaka jest teraz za popraw\u0105 bytu materialnego. To nam w tej chwili zajmuje du\u017co czasu, bo ludzie pracuj\u0105 dodatkowo, na wi\u0119cej ni\u017c jednym etacie. Jak powiedzia\u0142am na pocz\u0105tku, charakteryzowa\u0142a nas wielka wzajemna \u017cyczliwo\u015b\u0107, wzajemne zaufanie, oddanie sprawie, po prostu solidarno\u015b\u0107. By\u0142 to okres takiego bardzo spontanicznego i bezinteresownego zaanga\u017cowania w podtrzymanie ruchu solidarno\u015bciowego.<\/p>\n

 <\/p>\n

Co zmieni\u0142o si\u0119 w Solidarno\u015bci po zmianach ustrojowych w Polsce?<\/strong><\/p>\n

Na pewno si\u0119 nie zmieni\u0142o to, \u017ce Solidarno\u015b\u0107 walczy o sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, chroni praw, godno\u015bci i interes\u00f3w pracownik\u00f3w. Zmieni\u0142 si\u0119 tylko odno\u015bnik, bo wtedy dzia\u0142o si\u0119 to w systemie komunistycznym i system jako taki by\u0142 tym odno\u015bnikiem, a teraz mamy system demokratyczny i odno\u015bnikiem jest pracodawca, ale nadal ta sama aktywno\u015b\u0107 jest potrzebna. Zwi\u0105zki Zawodowe na ca\u0142ym \u015bwiecie s\u0105 potrzebne, bo musz\u0105 utrzymywa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Nie wyobra\u017cam sobie, \u017ceby nie by\u0142o Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, bo one cz\u0119sto znaj\u0105 lepiej r\u00f3\u017cne sprawy, dyscyplinuj\u0105, s\u0105 organami kontrolnymi dla pracodawc\u00f3w. Nie rozumiem, dlaczego m\u0142odzi ludzie nie s\u0105 zainteresowani przynale\u017cno\u015bci\u0105 do zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych.<\/p>\n

 <\/p>\n

Co uwa\u017ca Pani za najwi\u0119kszy sukces Solidarno\u015bci?<\/strong><\/p>\n

Najwi\u0119kszym sukcesem Solidarno\u015bci w og\u00f3le, by\u0142o doprowadzenie do przemian spo\u0142eczno-politycznych w 1980 roku, a p\u00f3\u017aniej po roku 1989 r. To by\u0142 sukces milion\u00f3w Polak\u00f3w. Natomiast w odniesieniu do naszej uczelnianej organizacji i mojej pracy zwi\u0105zkowej do chwili obecnej, to ona wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym, \u017ce uczestniczymy aktywnie w cia\u0142ach kolegialnych istniej\u0105cych na uczelni, staramy si\u0119 prowadzi\u0107 dialog w sprawach\u00a0 uzgodnienia z W\u0142adzami sprawiedliwe zasad podzia\u0142u \u015brodk\u00f3w finansowych na wzrost wynagrodze\u0144 pracownik\u00f3w uczelni, uzgadniamy regulaminy: pracy i wynagradzania, uczestniczymy w opracowaniu kryteri\u00f3w oceny pracownik\u00f3w, a tak\u017ce wsp\u00f3lnie jeste\u015bmy wsp\u00f3\u0142gospodarzami funduszu socjalnego. Ka\u017cde kolejne pozytywne za\u0142atwienie sprawy cieszy, cho\u0107 oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c negatywne, przegrane sprawy. Wielu rzeczy nie da si\u0119 za\u0142atwi\u0107 jednoznacznie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142y relacje Solidarno\u015bci z w\u0142adzami uczelni przez 40 lat dzia\u0142alno\u015bci Zwi\u0105zku na AGH?<\/strong><\/p>\n

Trudno mi powiedzie\u0107 na przestrzeni 40 lat, natomiast mog\u0119 powiedzie\u0107, jak si\u0119 przedstawia\u0142y w latach 2006 do 2018, kiedy bezpo\u015brednio reprezentowa\u0142am Zwi\u0105zek w kontaktach z w\u0142adzami. W tym okresie by\u0142y one bardzo poprawne, bardzo otwarte. Oczywi\u015bcie nie we wszystkich sprawach od razu si\u0119 zgadzamy, ale zawsze staramy si\u0119 prowadzi dyskusj\u0119 na argumenty i zazwyczaj znajdujemy rozwi\u0105zanie dobre dla wi\u0119kszo\u015bci pracownik\u00f3w. Zawsze staramy si\u0119 bra\u0107 pod uwag\u0119 racje pracodawcy\/prze\u0142o\u017conego r\u00f3\u017cnych szczebli, np. w sprawach dotycz\u0105cych zwolnie\u0144 pracownik\u00f3w. Zdarza\u0142y si\u0119 przypadki zwalniania pracownik\u00f3w np. ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych, ale raczej starali\u015bmy si\u0119 wtedy o przeniesienie danego pracownika na inne stanowisko, b\u0105d\u017a do innej jednostki. Zalet\u0105 ka\u017cdych kolejnych w\u0142adz AGH jest to, \u017ce chc\u0105 z nami rozmawia\u0107 i s\u0105dz\u0119, \u017ce widz\u0105 w nas partner\u00f3w, ale my do wszystkich rozm\u00f3w solidnie przygotowujemy si\u0119 merytorycznie. Wydaje mi si\u0119, \u017ce wielkim sukcesem jest to, \u017ce najcz\u0119\u015bciej uzyskujemy konsensus w rozmowach z W\u0142adzami uczelni i np. porozumienia p\u0142acowe, jakie dotychczas zawierali\u015bmy, by\u0142y kompromisowe, ale zadowalaj\u0105ce obie strony.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jak Pani postrzega aktualne podej\u015bcie pracownik\u00f3w uczelni do tematyki zwi\u0105zkowej?<\/strong><\/p>\n

W tej chwili martwi mnie brak zainteresowania przynale\u017cno\u015bci\u0105 m\u0142odych pracownik\u00f3w do zwi\u0105zku zawodowego. Niekt\u00f3rzy sobie tak to wyobra\u017caj\u0105, \u017ce Zwi\u0105zek za nich wszystko za\u0142atwi, ale nie bior\u0105 chyba pod uwag\u0119 sytuacji, w kt\u00f3rej przestaniemy by\u0107 Zwi\u0105zkiem reprezentatywnym, czyli, gdy nasza liczebno\u015b\u0107 spadnie poni\u017cej 7%, a przecie\u017c nie za\u0142atwiamy spraw tylko dla cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku. U nas na uczelni, je\u015bli negocjujemy np. z w\u0142adzami sprawy p\u0142acowe, to dotycz\u0105 one wszystkich pracownik\u00f3w i wszyscy odnosz\u0105 korzy\u015bci.<\/p>\n

Martwi mnie niskie zainteresowanie pracownik\u00f3w przynale\u017cno\u015bci\u0105 do zwi\u0105zku zawodowego oraz brak mobilizacji wielu grup naszej spo\u0142eczno\u015bci akademickiej w wa\u017cnych dla niej sprawach, a przecie\u017c si\u0142a jest w liczebno\u015bci. Razem mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119cej, bo „Solidarno\u015b\u0107” to si\u0142a i nadzieja by by\u0142o lepiej.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jak opisa\u0142aby Pani Solidarno\u015b\u0107 dzisiaj?<\/strong><\/p>\n

Solidarno\u015b\u0107 dzisiaj to cz\u0142onkowie, kt\u00f3rych \u015brednia wieku jest w granicach 55 – 60 lat, ale jednocze\u015bnie,\u00a0 wielu z nich to ludzie z du\u017cym do\u015bwiadczeniem nie tylko zwi\u0105zkowym, ale te\u017c spo\u0142ecznym i zawodowym. Z naszej \u201eSolidarno\u015bci\u201d AGH wywodzi si\u0119 du\u017co os\u00f3b, kt\u00f3re sprawowa\u0142y i sprawuj\u0105 wiele wa\u017cnych funkcji na szczeblach rz\u0105dowych, b\u0105d\u017a samorz\u0105dowych.\u00a0 Ja m\u00f3wi\u0119 przede wszystkim o Solidarno\u015bci u nas na uczelni, ale mam te\u017c do\u015bwiadczenie w pracy zwi\u0105zkowej w Krajowej Sekcji Nauki, czyli sekcji bran\u017cowej, w kt\u00f3rej reprezentujemy wszystkie uczelnie publiczne, cz\u0119\u015b\u0107 instytut\u00f3w PAN oraz instytuty badawcze. Rola Zwi\u0105zk\u00f3w si\u0119 nie zmieni\u0142a, zmieni\u0142y si\u0119 warunki dzia\u0142ania, ustr\u00f3j, warunki gospodarcze, ale problemy ludzkie pozosta\u0142y. Mo\u017ce nie takie same, ale s\u0105 i b\u0119d\u0105 ca\u0142y czas. Nie wyobra\u017cam sobie, \u017ceby nie by\u0142o zwi\u0105zku w jakim\u015b zak\u0142adzie pracy. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, ca\u0142y czas broni praw i godno\u015bci pracownika, walczy o popraw\u0119 warunk\u00f3w pracy, w tym godne wynagrodzenie, nie tylko w naszej uczelni.<\/p>\n

Nazwa Solidarno\u015b\u0107 wydaje mi si\u0119 trafnie wybrana i aktualna, bo zawsze potrzeba ludzkiej solidarno\u015bci, \u017ceby m\u00f3c realizowa\u0107 podstawowe zadania spo\u0142eczne zwi\u0105zku i broni\u0107 praw, i godno\u015bci pracownik\u00f3w.<\/p>\n

Funkcja przewodnicz\u0105cej \u201eSolidarno\u015bci\u201d AGH by\u0142a dla mnie wielkim obowi\u0105zkiem i wyr\u00f3\u017cnieniem, i w pewnym zakresie zmieni\u0142a moje \u017cycie. Na pewno na\u0142o\u017cy\u0142a na mnie wiele pracy i trudnych obowi\u0105zk\u00f3w, bo nie jest to \u0142atwa funkcja. Jednak zawsze by\u0142am i jestem dumna z tego, \u017ce jestem cz\u0142onkiem \u201eSolidarno\u015bci\u201d, w szczeg\u00f3lno\u015bci \u201eSolidarno\u015bci\u201d w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej.<\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Kaczy\u0144ska<\/strong><\/p>\n

\n<\/div>\n
\n
\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Maria Wanda Sapor<\/strong>\u00a0(ur. 1952 w m. Opalenica). Pracownik naukowo-dydaktyczny Akademii G\u00f3rniczo \u2013 Hutniczej w Krakowie w latach 1976 – 2018. Cz\u0142onek NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Po wprowadzeniu stanu wojennego uczestniczka strajku okupacyjnego AGH w dniach 14 \u2013 16 grudnia 1981 r. W\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 zakonspirowanych struktur NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d oraz Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej. W jej ramach od grudnia 1981 r. do 1989 r. organizowa\u0142a akcje pomocowe dla prze\u015bladowanych i wi\u0119zionych za przekonania oraz ich rodzin. Zajmowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kolporta\u017cem wydawnictw drugiego obiegu na terenie AGH i Krakowa. Bra\u0142a udzia\u0142 w szeregu demonstracji patriotycznych na terenie Krakowa w tym w kontrmanifestacji 1 maja 1983 r. na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie, b\u0119d\u0105cej protestem przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. Wsp\u00f3\u0142organizatorka przeprowadzonej w 1983 r. w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w naukowych i student\u00f3w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej akcji wystosowania do S\u0105du Najwy\u017cszego PRL listu otwartego w sprawie prze\u015bladowa\u0144 os\u00f3b dzia\u0142aj\u0105cych w KPN i \u201eSolidarno\u015bci\u201d. 13 lipca 1983 r. SB przeprowadzi\u0142a rewizj\u0119 w jej miejscu zamieszkania.<\/p>\n

Zaanga\u017cowana w dzia\u0142alno\u015b\u0107 NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” w lokalnych i og\u00f3lnopolskich strukturach Zwi\u0105zku. W latach 2006 – 2018 przewodnicz\u0105ca Komisji Zak\u0142adowej NSZZ Solidarno\u015b\u0107 Akademii G\u00f3rniczo – Hutniczej w Krakowie. Od 2010 roku pe\u0142ni funkcj\u0119 zast\u0119pcy przewodnicz\u0105cego Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarno\u015b\u0107.<\/p>\n

W 2018 roku odznaczona Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dud\u0119 za zas\u0142ugi w dzia\u0142alno\u015bci na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci i suwerenno\u015bci Polski oraz respektowania praw cz\u0142owieka w PRL. Odznaczenie KWiS zosta\u0142o nadane postanowieniem Prezydenta RP nr 460\/2018). *<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\n
\n
\n<\/div>\n<\/div>\n
\n

fot. Maria Sapor; \u0179r\u00f3d\u0142o: Archiwum IPN<\/p>\n

* Do opracowania biogramu wykorzystano materia\u0142y archiwalne Instytutu Pami\u0119ci Narodowej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W 2020 roku obchodzili\u015bmy jubileusz 40-lecia NSZZ Solidarno\u015b\u0107. Od pocz\u0105tku […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,6],"tags":[],"class_list":["post-535","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-ludzie-ksn"],"yoast_head":"\n40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor - Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor - Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W 2020 roku obchodzili\u015bmy jubileusz 40-lecia NSZZ Solidarno\u015b\u0107. Od pocz\u0105tku […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-30T12:34:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-09-07T11:43:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/kcfinder\/upload\/images\/Maria%20Sapor.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Administrator\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Administrator\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Administrator\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6222b2d902beb6fe94c9f4369eeaafe7\"},\"headline\":\"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor\",\"datePublished\":\"2021-01-30T12:34:49+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-07T11:43:51+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/\"},\"wordCount\":3482,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/kcfinder\\\/upload\\\/images\\\/Maria%20Sapor.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Ludzie KSN\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/\",\"name\":\"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor - Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/kcfinder\\\/upload\\\/images\\\/Maria%20Sapor.jpg\",\"datePublished\":\"2021-01-30T12:34:49+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-07T11:43:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/kcfinder\\\/upload\\\/images\\\/Maria%20Sapor.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/kcfinder\\\/upload\\\/images\\\/Maria%20Sapor.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/2021\\\/01\\\/30\\\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/\",\"name\":\"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107\",\"description\":\"Strona KSN to sprawy pracownik\u00f3w w szkolnictwie wy\u017cszym i nauce w Polsce\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#organization\",\"name\":\"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/profilowe-fb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/profilowe-fb.jpg\",\"width\":720,\"height\":719,\"caption\":\"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6222b2d902beb6fe94c9f4369eeaafe7\",\"name\":\"Administrator\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6b80ff59d103a71999655b48c30b36c0c70b1afde4cffe853b23eaa556766f7f?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6b80ff59d103a71999655b48c30b36c0c70b1afde4cffe853b23eaa556766f7f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6b80ff59d103a71999655b48c30b36c0c70b1afde4cffe853b23eaa556766f7f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Administrator\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.solidarnosc.org.pl\\\/ksn\\\/author\\\/administrator\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor - Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor - Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107","og_description":"W 2020 roku obchodzili\u015bmy jubileusz 40-lecia NSZZ Solidarno\u015b\u0107. Od pocz\u0105tku […]","og_url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/","og_site_name":"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107","article_published_time":"2021-01-30T12:34:49+00:00","article_modified_time":"2022-09-07T11:43:51+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/kcfinder\/upload\/images\/Maria%20Sapor.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Administrator","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Administrator","Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/"},"author":{"name":"Administrator","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#\/schema\/person\/6222b2d902beb6fe94c9f4369eeaafe7"},"headline":"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor","datePublished":"2021-01-30T12:34:49+00:00","dateModified":"2022-09-07T11:43:51+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/"},"wordCount":3482,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/kcfinder\/upload\/images\/Maria%20Sapor.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci","Ludzie KSN"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/","name":"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor - Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/kcfinder\/upload\/images\/Maria%20Sapor.jpg","datePublished":"2021-01-30T12:34:49+00:00","dateModified":"2022-09-07T11:43:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/kcfinder\/upload\/images\/Maria%20Sapor.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/kcfinder\/upload\/images\/Maria%20Sapor.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/2021\/01\/30\/40-lat-solidarnosci-w-100-letniej-historii-agh-rozmowa-z-maria-sapor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"40 lat Solidarno\u015bci w 100-letniej historii AGH \u2013 rozmowa z Mari\u0105 Sapor"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#website","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/","name":"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107","description":"Strona KSN to sprawy pracownik\u00f3w w szkolnictwie wy\u017cszym i nauce w Polsce","publisher":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#organization","name":"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/profilowe-fb.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/profilowe-fb.jpg","width":720,"height":719,"caption":"Krajowa Sekcja Nauki NSZZ Solidarno\u015b\u0107"},"image":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/#\/schema\/person\/6222b2d902beb6fe94c9f4369eeaafe7","name":"Administrator","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6b80ff59d103a71999655b48c30b36c0c70b1afde4cffe853b23eaa556766f7f?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6b80ff59d103a71999655b48c30b36c0c70b1afde4cffe853b23eaa556766f7f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6b80ff59d103a71999655b48c30b36c0c70b1afde4cffe853b23eaa556766f7f?s=96&d=mm&r=g","caption":"Administrator"},"sameAs":["http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn"],"url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/author\/administrator\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=535"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":541,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/535\/revisions\/541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/ksn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}