\n\tDecyzja
\n\tPrezydium KK
\n\tnr 60\/22
\n\tws. opinii o projekcie ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 322), projektu ustawy Przepisy wprowadzaj\u0105ce ustaw\u0119 – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 323)
\n\toraz projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 385)<\/p>\n
\n\t <\/p>\n
\n\t <\/p>\n
\n\tPrezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” przedstawia nast\u0119puj\u0105ce uwagi do przed\u0142o\u017conych projektów ustaw:<\/p>\n
\n\tI. Odno\u015bnie projektu ustawy – Prawo o ustroju s\u0105d<\/strong>ó<\/strong>w powszechnych (UD 322) – dalej USP:<\/strong><\/p>\n \n\t1. W ocenie Prezydium NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia gruntownej reformy s\u0105downictwa powszechnego jako zasadniczego elementu wymiaru sprawiedliwo\u015bci nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, w tym poprzez zwi\u0119kszenie stopnia informatyzacji oraz usprawnienia procesów zarówno organizacyjnych, jak i proceduralnych. Dlatego te\u017c za przekonuj\u0105ce uznajemy wskazane w Uzasadnieniu racje przemawiaj\u0105ce za jej przeprowadzeniem, takie jak: minimalizacja przewlek\u0142o\u015bci post\u0119powa\u0144, zmniejszenie nierównomiernego obci\u0105\u017cenia s\u0119dziów prac\u0105 orzecznicz\u0105 i skoncentrowania dzia\u0142alno\u015bcis\u0105dówi s\u0119dziów na czynno\u015bciach stricte<\/em> orzeczniczych, z odci\u0105\u017ceniem ich od czynno\u015bci o charakterze technicznym i dministracyjnym.<\/p>\n \n\t2. Maj\u0105c na uwadze, \u017ce do ustawowych zada\u0144 zwi\u0105zków zawodowych nale\u017cy reprezentowanie i obrona praw, interesów zawodowych i socjalnych pracowników, Prezydium KK zwraca w tym miejscu uwag\u0119, i\u017c koniecznym i niezb\u0119dnym elementem reformy, jej fundamentem oraz jednocze\u015bnie obligatoryjn\u0105 sk\u0142adow\u0105 powinno by\u0107 zwi\u0119kszenie poziomu zatrudnienia urz\u0119dników i innych pracowników oraz asystentów s\u0119dziego, co wi\u0105\u017ce si\u0119 z drastycznym zwi\u0119kszeniem spraw przekazanych do rozstrzygania wymiarowi sprawiedliwo\u015bci. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce niestety w parze ze wzrastaj\u0105cym poziomem jurydyzacji stosunków spo\u0142eczno-gospodarczych nie idzie znacz\u0105ca poprawa warunków pracy i p\u0142acy aparatu pomocniczego wymiaru sprawiedliwo\u015bci. Liczba etatów urz\u0119dników i innych pracowników oraz asystentów s\u0119dziego pozostaje na praktycznie niezmienionym poziomie. Dla przyk\u0142adu, w 2005 roku liczba zatrudnionych urz\u0119dników i innych pracowników s\u0105dów wynosi\u0142a 26 915 osób, przy czym wp\u0142yw nowych spraw wynosi\u0142 9 581 581, co oznacza, \u017ce jeden pracownik musia\u0142 wykona\u0107 czynno\u015bci \u015brednio w 356 sprawach. Natomiast w 2020 roku zatrudnienie w tych samych grupach urz\u0119dników i innych pracowników wynosi\u0142o 31 366 osób, a wp\u0142yw nowych spraw wynosi\u0142 18 415 700 spraw, co oznacza, \u017ce jeden pracownik musia\u0142 wykona\u0107 czynno\u015bci \u015brednio w 587 sprawach rocznie, co jednoznacznie oznacza, \u017ce w stosunku do wp\u0142ywu nowych spraw, ilo\u015b\u0107 etatów drastycznie maleje. Ponadto, z uwagi na ma\u0142o atrakcyjne warunki zatrudnienia, a szczególnie wynagrodzenia w s\u0105dach powszechnych w stosunku zarówno do sektora prywatnego, jak i innych bran\u017c sektora publicznego, nast\u0119puje znaczna rotacja pracowników, co powoduje trudno\u015bci w sprawnej organizacji pracy s\u0105dów. Obecnie, pracownicy s\u0105dów s\u0105 \u017ale wynagradzani, maj\u0105 z\u0142e technicznie warunki pracy (niedostosowane wielko\u015bci\u0105 i przyst\u0119pno\u015bci\u0105 stanowisk pracy), nie maj\u0105 odpowiedniego wyposa\u017cenia informatycznego oraz s\u0105 nadmiernie obci\u0105\u017ceni prac\u0105. Wszystkie te elementy po\u015brednio przyczyniaj\u0105 si\u0119 do pojawiania si\u0119 mi\u0119dzy innymi zachowa\u0144 o pod\u0142o\u017cu mobbingowym w s\u0105dach powszechnych, problemów zdrowotnych pracowników skutkuj\u0105cych d\u0142ugotrwa\u0142ymi absencjami w pracy i coraz cz\u0119stszym rezygnowaniem przez do\u015bwiadczonych pracowników, w tym specjalistów, z pracy w s\u0105dzie powszechnym. Ni\u017cej zatem przedstawiamy uwagi dotycz\u0105ce kwestii stosunku pracy i praw pracowniczych.<\/p>\n \n\tA. Pozytywnie nale\u017cy oceni\u0107 rozszerzenie katalogu osób, spo\u015bród których prezes s\u0105du okr\u0119gowego mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 koordynatora do spraw mediacji, koordynatora do spraw wspó\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej i praw cz\u0142owieka w sprawach cywilnych i karnych (art. 29, 30 i 32 proj. USP). Jednak\u017ce zaznaczenia wymaga, i\u017c przepis nie precyzuje, o jakie powo\u0142anie chodzi. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, i\u017c okre\u015blenie „powo\u0142anie" zosta\u0142o zdefiniowane i okre\u015blone w Kodeksie pracy. Bez zmiany jego znaczenia w projektowanej ustawie dosz\u0142oby do sytuacji, w której powo\u0142anie przez prezesa urz\u0119dnika na koordynatora prowadzi\u0142oby do zmiany podstawy stosunku pracy z umowy o prac\u0119 lub mianowania – na powo\u0142anie, co jednocze\u015bnie wobec braku kompetencji prezesa s\u0105du do wykonywania czynno\u015bci z zakresu prawa pracy w stosunku do urz\u0119dników prowadzi\u0142oby do w\u0105tpliwej wa\u017cno\u015bci takiego powo\u0142ania. Z tych wzgl\u0119dów nale\u017cy dookre\u015bli\u0107brzmienie przepisów dotycz\u0105cych powo\u0142ywania na koordynatora, a tak\u017ce sprecyzowa\u0107, czy jest to stanowisko czy funkcja i ewentualnie, kto i w jakich przypadkach mo\u017ce z tej funkcji odwo\u0142a\u0107. W konsekwencji nale\u017cy równie\u017c rozwa\u017cy\u0107 potrzeb\u0119 uj\u0119cia odpowiednich zmian w tym zakresie w rozporz\u0105dzeniu w sprawie stanowisk i szczegó\u0142owych zasad wynagradzania urz\u0119dników i innych pracowników s\u0105dów i prokuratury oraz odbywania sta\u017cu urz\u0119dniczego.<\/p>\n \n\tB. W nawi\u0105zaniu do powy\u017cszego, nale\u017cy podnie\u015b\u0107, i\u017c przepisy art. 38 pkt. 5, art. 47 i 56 USP wprowadzaj\u0105 kolejne niejasno\u015bci w podleg\u0142o\u015bcis\u0142u\u017cbowejurz\u0119dników i innych pracowników s\u0105dów. Przepisy te bowiem wy\u0142\u0105czaj\u0105 z kompetencji dyrektorów s\u0105dów cz\u0119\u015b\u0107 stosunku pracy, jakim jest nadzór nad wykonywaniem pracy czy te\u017c nadawanie funkcji\/stanowisk, jednocze\u015bnie nie przenosz\u0105c innych uprawnie\u0144 na prezesów s\u0105dów. Ju\u017c w obowi\u0105zuj\u0105cym stanie prawnym wyst\u0119puje brak jasno sprecyzowanych zasad dotycz\u0105cych podleg\u0142o\u015bcis\u0142u\u017cbowejurz\u0119dników i innych pracowników. Powoduje to problemy w zakresie m.in. priorytetowania polece\u0144 s\u0142u\u017cbowych wydawanych przez prze\u0142o\u017conych (np. kierownik sekretariatu) i quasi-prze\u0142o\u017conych (np. s\u0119dzia referent), czy przyznawania nagród i premii. Natomiast problem z ustaleniem jasnej podleg\u0142o\u015bcis\u0142u\u017cbowej, powoduje dodatkowe obci\u0105\u017cenie stresem zawodowym, utrudnia sprawn\u0105 organizacj\u0119 pracy, co w konsekwencji mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko zintensyfikowania zjawiska mobbingu.<\/p>\n \n\tC. Nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, i\u017c przepisy projektowanej ustawy prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych, przepisy ustawy wprowadzaj\u0105cej, jak te\u017c uzasadnienia do tych aktów, nie odnosz\u0105 si\u0119 w sposób spójny do kwestii systemów informatycznych. Zakres projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 385) zosta\u0142 ca\u0142kowicie pomini\u0119ty w projekcie. W ocenie Zwi\u0105zku procedowanie równolegle dwóch projektów poruszaj\u0105cych w sposób odmienny t\u0119 sam\u0105 materi\u0119 zas\u0142uguje na dezaprobat\u0119. Kwestia ta wymaga szczegó\u0142owego uregulowania prawnego wraz z uzasadnieniem daty wej\u015bcia poszczególnych przepisów, w tym uwzgl\u0119dnienia planowanej reformy, która usunie z obrotu prawnego obecne (nawet ju\u017c znowelizowane projektem UD 385) przepisy prawa o ustroju s\u0105dów powszechnych.<\/p>\n \n\tD. Jednoznacznie negatywnie nale\u017cy oceni\u0107 brak regulacji b\u0119d\u0105cej podstaw\u0105 przyznania asystentom s\u0119dziego premii pieni\u0119\u017cnej. Projektowane brzmienie art. 241 § 6 proj. USP wymienia wy\u0142\u0105cznie takie sk\u0142adniki wynagrodzenia, jak dodatki specjalne czy nagrody. Nale\u017cy jednocze\u015bnie zwróci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c w zakresie innych kwestii stosunku pracy asystentów s\u0119dziego, ustawodawca odsy\u0142a do ustawy o pracownikach s\u0105dów i prokuratury. Jednak\u017ce takie odes\u0142anie powoduje w istocie brak mo\u017cliwo\u015bci wyp\u0142aty asystentom s\u0119dziego premii. Prezydium KK nie znajduje uzasadnienia dla mniej korzystnego uregulowania sytuacji tej grupy zawodowej w stosunku do urz\u0119dników i innych pracowników.<\/p>\n \n\tE. Projektodawca nadal pomija uregulowania dotycz\u0105ce urz\u0119dników i innych pracowników, odsy\u0142aj\u0105c w ca\u0142o\u015bci do ustawy o pracownikach s\u0105dów i prokuratury, co nale\u017cy oceni\u0107 negatywnie. Bior\u0105c bowiem pod uwag\u0119, i\u017c przedmiotem projektowanej ustawy s\u0105 podstawowe kwestie dot. funkcjonowania s\u0105downictwa powszechnego, w zakresie projektowanego art. 247 projektu USP winny znale\u017a\u0107 si\u0119 takie kwestie, jak forma zatrudnienia czy sposób wynagradzania (maj\u0105ce bezpo\u015bredni wp\u0142yw na finanse publiczne) urz\u0119dników i innych pracowników s\u0105dów.<\/p>\n \n\tF. W przedstawionym projekcie ustawy – prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych w art. 287 § 4 nast\u0119puje zmiana podmiotu uprawnionego do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej. Dotychczas bowiem tak\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 prowadzi\u0142y tak\u017ce s\u0105dy okr\u0119gowe. O ile s\u0142uszno\u015b\u0107 takiej zmiany wydaje si\u0119 by\u0107 uzasadniona, to jednak projektodawca w ca\u0142o\u015bci przemilcza\u0142 (tak\u017ce w projekcie przepisów wprowadzaj\u0105cych), jak zmiana ta wp\u0142ynie na obecnie zatrudnionych w s\u0105dach okr\u0119gowych pracowników zajmuj\u0105cych si\u0119 inwestycjami. Brak jest zatem w przepisach gwarancji dla ci\u0105g\u0142o\u015bci zatrudnienia takich pracowników, natomiast w uzasadnieniu – wskazania skali konsekwencji tej zmiany w sferze zatrudnienia, co nale\u017cy uzna\u0107 za naganne.<\/p>\n \n\t3. Dalsze uwagi dotycz\u0105 kwestii organizacyjno-ustrojowych, które cho\u0107 wa\u017cne w \u015bwietle zada\u0144 zwi\u0105zków zawodowych nale\u017c\u0105 do kwestii niezasadniczych. Niemniej jednak Prezydium NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” je przedstawi.<\/strong><\/p>\n \n\t1. Jednym z g\u0142ównych za\u0142o\u017ce\u0144 przedmiotowej reformy jest tzw. sp\u0142aszczenie struktury s\u0105downictwa powszechnego, które jak wskazano w Uzasadnieniu, ma nast\u0105pi\u0107 przez zniesienie jednego szczebla s\u0105dów odwo\u0142awczych. Jednocze\u015bnie zarówno przepisy nowego prawa o ustroju s\u0105dów powszechnych (np. art. 2 proj. USP) przewiduj\u0105 zniesienie wszystkich s\u0105dów, a nast\u0119pnie powo\u0142anie nowych s\u0105dów w strukturze dwuinstancyjnej. Projektodawca nie przedstawia jednocze\u015bnie uzasadnienia dla takiego dzia\u0142ania. Uzasadnienie projektu wyra\u017anie wskazuje na intencj\u0119 zlikwidowania jednego poziomu (szczebla) s\u0105downictwa. Naturalnym rozwi\u0105zaniem wydawa\u0142oby si\u0119 zatem zniesienie s\u0105dów apelacyjnych i w ich miejsce powo\u0142anie nowych – okr\u0119gowych, a za pomoc\u0105 nowelizacji poszczególnych przepisów, stopniowa zmiana w\u0142a\u015bciwo\u015bci rzeczowej i ewentualnie miejscowej s\u0105dów okr\u0119gowych i rejonowych, a dodatkowo, w miar\u0119 potrzeby, powo\u0142anie nowych s\u0105dów. W ocenie Prezydium KK taki zabieg wystarczy\u0142by do zrealizowania celów okre\u015blonych przez projektodawc\u0119, a jednocze\u015bnie pozwoli\u0142by na ograniczenie kosztów reformy (zachowanie piecz\u0119ci, tablic adresowych, adresów i stron internetowych, wizytówek, legitymacji s\u0142u\u017cbowych, itd.). Ponadto, nie wymaga\u0142by tak drastycznych dzia\u0142a\u0144, jak przerywanie stosunków pracy, czy w rzeczywisto\u015bci zablokowanie s\u0105dów w swojej dzia\u0142alno\u015bci na okre\u015blony czas, co w ocenie Zwi\u0105zku nast\u0105pi bez uwzgl\u0119dnienia niniejszych uwag. Reforma, która uderza w podstawowy filar s\u0105downictwa i marginalizuje strukturalnie rol\u0119 s\u0105dów rejonowych rozpoznaj\u0105cych najwi\u0119cej spraw, jest dzia\u0142aniem zupe\u0142nie niezrozumia\u0142ym, wprowadzaj\u0105cym ogromny chaos nie tylko dla pracowników tych instytucji, ale przede wszystkim dla obywateli.<\/p>\n \n\t2. Z brzmienia projektowanych przepisów nie wynika w jaki sposób b\u0119d\u0105 powo\u0142ane nowe s\u0105dy w zakresie swojej w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Zgodnie z projektowanym art. 3 USP w zwi\u0105zku z przepisami rozdzia\u0142u 3 przepisów wprowadzaj\u0105cych, nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce sprawy obecnie rozpatrywanedrugoinstancyjnie przez s\u0105dy okr\u0119gowe zostan\u0105 przekazane do rozpoznania przez s\u0105dy regionalne, które mog\u0105 zosta\u0107 utworzone zarówno w miejsce obecnych s\u0105dów apelacyjnych jak i obecnych s\u0105dów okr\u0119gowych. Zakres spraw rozpoznawanych w obecnych s\u0105dach apelacyjnych zatem si\u0119 zwi\u0119kszy, co niesie za sob\u0105 potrzeb\u0119 zwi\u0119kszenia liczby zarówno s\u0119dziów\/asesorów jak i asystentów, urz\u0119dników i innych pracowników w danym s\u0105dzie. Ponadto, projektodawca przekaza\u0142 projekty do konsultacji bez projektów aktów wykonawczych, co sprawia, i\u017c nie przedstawiono do konsultacji praktycznego i kompletnego obrazu reformy, a jedynie za\u0142o\u017cenia celowo\u015bciowe.<\/p>\n \n\t3. Projektodawca, w art. 18 proj. USP przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 utworzenia oddzia\u0142ów s\u0105dów okr\u0119gowych. W ocenie Prezydium KK, takie rozwi\u0105zanie nale\u017cy porówna\u0107 do obecnych s\u0105dów tzw. funkcjonalnych. O ile racjonalizacja kosztów, które poci\u0105ga za sob\u0105 tworzenie odr\u0119bnych s\u0105dów jest s\u0142uszna i uzasadniona, o tyle dezaprobat\u0119 i w\u0105tpliwo\u015bci wzbudzaj\u0105 trzy kwestie. Po pierwsze nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, i\u017c projektowany przepis nie zawiera \u017cadnych kryteriów, od których zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie funkcjonowanie lub nie oddzia\u0142ów s\u0105dów okr\u0119gowych. W ca\u0142o\u015bci wi\u0119c kwestie te pozostawia do uregulowania przez Ministra Sprawiedliwo\u015bci – co budzi uzasadnione w\u0105tpliwo\u015bci natury legislacyjnej. Po drugie – kwestia stosunku pracy osób zatrudnionych. Nale\u017cy podnie\u015b\u0107, i\u017c obecnie pracownik nawi\u0105zuj\u0105cy stosunek pracy z s\u0105dem okr\u0119gowym nie ma okre\u015blonego „przydzia\u0142u” miejsca pracy. Jest bowiem pracownikiem s\u0105du okr\u0119gowego, którego dyrektor mo\u017ce przenie\u015b\u0107 do pracy w innym jego wydziale. W nowej rzeczywisto\u015bci prawnej nale\u017cy zatem zawrze\u0107 regulacje wykluczaj\u0105ce sytuacje, w których pracownik b\u0119dzie przenoszony do pracy w innych oddzia\u0142ach lub przenoszony z oddzia\u0142u do s\u0105duokr\u0119gowego ze wzgl\u0119du na znaczne odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy tymi jednostkami. Stosunek pracy winien by\u0107 bowiem odzwierciedleniem miejsca, rodzaju i wynagrodzenia, na któreumówi\u0142y si\u0119 strony nawi\u0105zuj\u0105c stosunek pracy. Przy tak ukszta\u0142towanej strukturze s\u0105downictwa, kiedy to oddzia\u0142y b\u0119d\u0105 prawdopodobnie wyst\u0119powa\u0107 najcz\u0119\u015bciej, pracownik winien by\u0107 zatrudniany do konkretnej komórki organizacyjnej, a nie jako urz\u0119dnik s\u0105dowy ogólnie. Po trzecie, niepokój Prezydium KK budzi zmiana od lat zakorzenionych definicji poj\u0119\u0107 funkcjonuj\u0105cych w s\u0105downictwie powszechnym. Jednocze\u015bnie projektodawca ponownie nie wyja\u015bni\u0142 celu takiego zabiegu. W ocenie Zwi\u0105zku, bardziej racjonalnym by\u0142oby pos\u0142u\u017cenie si\u0119 poj\u0119ciem izb s\u0105du – co sugeruje wi\u0119kszy zasi\u0119g terytorialny, pozostawienie za\u015b poj\u0119\u0107 „oddzia\u0142” i „wydzia\u0142” – do okre\u015blania wewn\u0119trznej struktury organizacyjnej danego s\u0105du.<\/p>\n \n\t4. Stanowczy sprzeciw budzi zbyt ogólnie sformu\u0142owany przepis projektowanego art. 34 USP. Projektodawca nie sprecyzowa\u0142 sposobu finansowania bud\u017cetowego dzia\u0142ania punktu kontaktowego, podmiotu b\u0119d\u0105cego pracodawc\u0105 dla pracownika obs\u0142uguj\u0105cego punkt ani podstawy takiego zatrudnienia. Wobec czego nie mo\u017cna unikn\u0105\u0107 pytania, czy stron\u0105 umowy jest wy\u0142\u0105cznie prezes czy tak\u017ce dyrektor s\u0105du? Projektodawca pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 bowiem niejasnym w stosunkach prawa publicznego poj\u0119ciem „dzia\u0142aj\u0105c \u0142\u0105cznie”. Z brzmienia przepisu, nale\u017ca\u0142oby wnioskowa\u0107, i\u017c stron\u0105 umowy jest wy\u0142\u0105cznie prezes s\u0105du, co nasuwa z kolei pytanie o kompetencje prezesa do wykonywania czynno\u015bci z zakresu prawa pracy w stosunku do pracownika obs\u0142uguj\u0105cego punkt? Ponadto, w obecnej formie przepis zezwala m. in. na zawarcie w umowie zlecenia outsourcingu obs\u0142ugi punktu, co obarczone jest, w ocenie Zwi\u0105zku, ogromnym ryzykiem. Formy zatrudnienia pracownika w punkcie kontaktowym nie reguluje bowiem \u017caden akt prawny (ustawa o pracownikach s\u0105dów i prokuratury reguluje stosunek pracy zatrudnionych w s\u0105dach, natomiast ustawa o pracownikach samorz\u0105dowych – wy\u0142\u0105cznie zatrudnionych w wymienionych w tej ustawie jednostkach). Pozostawienie tak wa\u017cnych kwestii przez projektodawc\u0119 do uregulowania w umowie jest stanowczo zbyt daleko id\u0105ce.<\/p>\n \n\t5. Projektodawca wielokrotnie odnosi si\u0119, zarówno w uzasadnieniu, jak i projektach przepisów do racjonalnego wykorzystania kadr s\u0105downictwa, co nale\u017cy uzna\u0107 za s\u0142uszne i po\u017c\u0105dane. W rzeczywisto\u015bci jednak, szczególnie formu\u0142uj\u0105c delegacje ustawowe (art. 35, 63 proj. USP), skupia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na liczbie etatów s\u0119dziów i asesorów s\u0105dowych. Tymczasem od lat, w przestrzeni publicznej, podkre\u015bla si\u0119, i\u017c s\u0119dziowie – cho\u0107 stanowi\u0105 trzon i niezb\u0119dny element wymiaru sprawiedliwo\u015bci– nie zapewni\u0105 sprawnego funkcjonowania s\u0105downictwa bez wspó\u0142pracowników w postaci odpowiedniej liczby asystentów s\u0119dziego, urz\u0119dników i innych pracowników. Zaznaczenia przy tym wymaga, i\u017c nie chodzi tu w istocie o sam\u0105 liczb\u0119, ale o stworzenie sprawnego zespo\u0142u, który \u015bci\u015ble ze sob\u0105 wspó\u0142pracuje. Do tego jednak niezb\u0119dne jest takie zarz\u0105dzanie kadrami, aby zagwarantowa\u0107 na poziomie ustawowym przypisanie do ka\u017cdego etatu s\u0119dziowskiego odpowiedniej liczby etatów asystenckich, urz\u0119dniczych oraz pomocniczych (obs\u0142ugi technicznej i gospodarczej), a tak\u017ce ewentualnie referendarskich.<\/p>\n \n\t6. O ile pe\u0142nienie funkcji przez s\u0119dziów nie nale\u017cy do sfery zainteresowania zwi\u0105zku zawodowego, o tyle z uwagi na organizacj\u0119 pracy s\u0105dów i zale\u017cno\u015bcis\u0142u\u017cbowepracowników s\u0105dów, koniecznym wydaje si\u0119 by\u0107 wyra\u017cenie obawy, i\u017c norma zawarta w projektowanym art. 42 USP oka\u017ce si\u0119 niemo\u017cliwa do realizacji. Nale\u017cy bowiem zwróci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c zgodnie z innymi przepisami projektu USP, jak i przepisów wprowadzaj\u0105cych, s\u0105d okr\u0119gowy mo\u017ce, cho\u0107 nie musi, dzieli\u0107 si\u0119 na oddzia\u0142y. Co oznacza, i\u017c w sytuacji, gdy powo\u0142any zostanie (czy to podczas wprowadzania reformy, czy te\u017c w latach przysz\u0142ych za pomoc\u0105 nowelizacji rozporz\u0105dzenia) s\u0105d okr\u0119gowy (obecnie s\u0105d rejonowy) bez oddzia\u0142ów, do którego przypisanych b\u0119dzie 5 etatów s\u0119dziowskich, zostanie pozbawiony prezesa s\u0105du, poniewa\u017c zabraknie w rzeczywisto\u015bci osób do zajmowania tej funkcji, zachowuj\u0105c 6-letni okres karencji mi\u0119dzy pe\u0142nieniem danej funkcji. Problem ten, w ocenie Prezydium KK, mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 tak\u017ce w s\u0105dach, gdzie etatów s\u0119dziowskich jest wi\u0119cej, bior\u0105c pod uwag\u0119, i\u017c na funkcje te winny by\u0107 powo\u0142ywane osoby o charakterystycznych umiej\u0119tno\u015bciach.<\/p>\n \n\t7. Stanowczo negatywnie nale\u017cy oceni\u0107 zbyt ogóln\u0105 delegacj\u0119 ustawow\u0105 dla Ministra Sprawiedliwo\u015bci zawart\u0105 w projektowanym przepisie art. 17 proj. USP. Podnie\u015b\u0107 nale\u017cy, \u017ce tak szerokie uprawnienie do znoszenia i tworzenia s\u0105dów bez zapewnienia odpowiednich gwarancji i warunków na poziomie ustawowym mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, w której powo\u0142ane w przewidywanej reformie s\u0105dy zostan\u0105 ponownie zniesione. Ponadto, z uwagi na brzmienie projektowanego przepisu art. 18 § 3 traktuj\u0105cego o delegacji ustawowej do znoszenia i tworzenia oddzia\u0142ów s\u0105dów, stwarza mo\u017cliwo\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie za pomoc\u0105 aktów wykonawczych, w rzeczywisto\u015bci odwróci\u0107 reform\u0119 w zakresie ilo\u015bci s\u0105dów powszechnych. Nietrudno bowiem wyobrazi\u0107 sobie sytuacj\u0119, w której po zmianie obozu rz\u0105dz\u0105cego, Minister Sprawiedliwo\u015bci, zniesie wszystkie utworzone dotychczas oddzia\u0142y s\u0105dów, a w ich miejsce powo\u0142a nowe s\u0105dy okr\u0119gowe. Tak niestabilna sytuacja s\u0105dów pog\u0142\u0119bi obecnie z\u0142e funkcjonowanie s\u0105downictwa powszechnego, a z pewno\u015bci\u0105 nie pozwoli na faktyczne osi\u0105gni\u0119cieza\u0142o\u017conych przez projektodawc\u0119 celów.<\/p>\n \n\t8.W projektowanym art. 18 USP okre\u015blona zosta\u0142a w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 rzeczowa oddzia\u0142ów s\u0105dów okr\u0119gowych. Podniesienia wymaga fakt, i\u017c konstrukcja omawianego przepisu jest niezrozumia\u0142a z czterech wzgl\u0119dów. Po pierwsze w pkt. 1 zosta\u0142o zawarte zastrze\u017cenie wy\u0142\u0105czenia spraw, które w istocie winny by\u0107 dla obywateli najbardziej dost\u0119pne z tego wzgl\u0119du, i\u017c dotycz\u0105 ich \u017cycia rodzinnego, w tym zw\u0142aszcza sprawy nieletnich. Po drugie punkt 2 omawianego przepisu nie wskazuje o jak\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 chodzi. Po trzecie, skoro pkt 2 przepisu wskazuje, \u017ce w istocie wszystkie sprawy mog\u0105 rozpatrywa\u0107 oddzia\u0142y s\u0105dów, to w jakim celu zosta\u0142y wyra\u017anie wskazane sprawy z zakresu prawa rodzinnego w pkt. 1? Po czwarte, dlaczego sprawy o ustanowienie drogi koniecznej zosta\u0142y zakwalifikowane do prawa rodzinnego?<\/p>\n \n\t9. Brak wymogu przeprowadzenia konkursu w zakresie projektowanego art. 48 USP i tym samym niejasna procedura powo\u0142ywania dyrektorów s\u0105dów, którzy, co warto przypomnie\u0107, stanowi\u0105 organ s\u0105du, powoduje brak jakichkolwiek transparentnych procedur. W konsekwencji, w ocenie Prezydium KK, podwa\u017caj\u0105 zasad\u0119 równego dost\u0119pu do stanowisk. <\/p>\n \n\t10. Projektowane przepisy art. 66-67 normuj\u0105 kwesti\u0119 kompetencji do rozpatrywania skarg i wniosków. Nale\u017cy nadmieni\u0107, i\u017c projektodawca w sposób niekonsekwentny pos\u0142uguje si\u0119 okre\u015bleniem „organ”, co mo\u017ce powodowa\u0107 trudno\u015bci interpretacyjne. Na podstawie projektowanej ustawy nale\u017cy bowiem stwierdzi\u0107, i\u017c w s\u0105dach okr\u0119gowych wyst\u0119puj\u0105 trzy organy, tj. kolegium s\u0105du okr\u0119gowego, prezes s\u0105du i dyrektor s\u0105du. W ocenie Prezydium KK, skargi i wnioski winny by\u0107 rozpatrywane odpowiednio przez organ, w którego w\u0142a\u015bciwo\u015bci i kompetencji znajduj\u0105 si\u0119 podniesione kwestie w skardze lub wniosku. W przeciwnym razie poszczególne organy b\u0119d\u0105 rozpatrywa\u0107 skargi i wnioski w zakresie, w którym ustawodawca nie nadaje im kompetencji. Dla przyk\u0142adu, z brzmienia art. 67 § 2 wynika, i\u017c w sytuacji, gdy skarga zostanie skierowana do kolegium s\u0105du okr\u0119gowego i b\u0119dzie dotyczy\u0107 kwestii wydatkowania \u015brodków publicznych na dzia\u0142alno\u015b\u0107 inwestycyjn\u0105, kolegium b\u0119dzie zobowi\u0105zane do jej rozpatrzenia, pomimo i\u017c dzia\u0142alno\u015bci\u0105 inwestycyjn\u0105 w ca\u0142o\u015bci zajmuje si\u0119 dyrektor s\u0105du regionalnego. Taka sytuacja natomiast prowadzi do pozornie rzetelnego rozpatrywania skarg i wniosków przez organy s\u0105dów, co w kontek\u015bcie obowi\u0105zuj\u0105cej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019\/1937 z dnia 23 pa\u017adziernika 2019 r. w sprawie ochrony osób zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa Unii, zdaje si\u0119 szczególnie nieakceptowalne. Dyrektywa wymaga bowiem od pa\u0144stw cz\u0142onkowskich przyj\u0119cia regulacji prawnych zwi\u0105zanych ze zg\u0142aszaniem narusze\u0144, w tym dotycz\u0105cych ochrony zg\u0142aszaj\u0105cych oraz trybu zg\u0142aszania narusze\u0144 i podejmowania dzia\u0142a\u0144 nast\u0119pczych tak\u017ce przez organy publiczne. Wydaje si\u0119, \u017ce Rozdzia\u0142 6 winien by\u0107 szczególnie precyzyjnie i w sposób pe\u0142ny uregulowany pod k\u0105tem wskazanej dyrektywy.<\/p>\n \n\t11.Projektowany przepis art. 71 wymaga stanowczej dezaprobaty z wielu wzgl\u0119dów. Prezydium KK ograniczy si\u0119 do wskazania wy\u0142\u0105cznie dwóch pozostaj\u0105cych najbli\u017cej zakresu dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zku zawodowego. Paragraf pierwszy w swoim brzmieniu powoduje, i\u017c w rzeczywisto\u015bci mo\u017cliwa b\u0119dzie odmowa rozstrzygni\u0119cia przez s\u0105d sprawy z powództwa zwi\u0105zku zawodowego przeciwko organowi publicznemu, w tym s\u0105dom i instytucjom kontroli o ochron\u0119 praw w przypadku, np. post\u0119powania organu, które wykracza poza zakres jego kompetencji, a wi\u0119c umocowania do podejmowania konkretnej dzia\u0142alno\u015bci, któramo\u017ce by\u0107 przedmiotem narusze\u0144 w stosunku do zwi\u0105zku zawodowego. Takie ograniczenie obejmuje tak\u017ce prawa cz\u0142owieka i obywatela z tego wzgl\u0119du, i\u017c s\u0105d b\u0119dzie móg\u0142odmówi\u0107 takiego post\u0119powania ka\u017cdej stronie procesu, która podwa\u017cy\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 danego organu. To z kolei narusza konstytucyjn\u0105 ochron\u0119 praw cz\u0142owieka i obywatela, a tak\u017ce uderza w prawo do sprawiedliwego procesu s\u0105dowego.<\/p>\n \n\t12. Niekonsekwencja projektodawcy przejawia si\u0119 tak\u017ce w sferze szczegó\u0142owo\u015bci aktu. Nale\u017cy bowiem podnie\u015b\u0107, i\u017c projekt USP w cz\u0119\u015bci przepisów zdaje si\u0119 zbyt ogólny i niesprecyzowany, natomiast w cz\u0119\u015bci przepisów – zbyt szczegó\u0142owy. Projektodawca nie wyja\u015bni\u0142 przy tym uzasadnienia tak szczegó\u0142owego uregulowania w akcie o charakterze ustrojowym kwestii post\u0119powania pracowników ochrony (art. 92 USP). W konsekwencji zapis ten budzi zastrze\u017cenia. W pierwszej kolejno\u015bci w zakresie konieczno\u015bci – tj. czy obecna sytuacja pod wzgl\u0119dem bezpiecze\u0144stwa faktycznie uzasadnia wprowadzenie tak restrykcyjnych zapisów? O ile bowiem zapewnienie bezpiecze\u0144stwa w s\u0105dach jest po\u017c\u0105dane, o tyle tak daleko id\u0105ca ingerencja osób prywatnych niemaj\u0105cych umocowania wynikaj\u0105cego z reprezentowania organów w\u0142adzy pa\u0144stwowej, w sfer\u0119 godno\u015bci osobistej i prywatno\u015bci jest niepokoj\u0105ca. Wyra\u017anego podkre\u015blenia wymaga, \u017ce w projektowanym przepisie ustawodawca wyznacza mniejsze standardy i oddaje pracownikom ochrony wi\u0119ksze uprawnienia, ni\u017c przys\u0142uguj\u0105 policji w zakresie kontroli osobistej. Szczególnie ze wzgl\u0119du na fakt niewymagania konieczno\u015bci dokonywania opisywanych czynno\u015bci przez osob\u0119 tej samej p\u0142ci oraz fakt, i\u017c brak jest zastrze\u017cenia, \u017ce czynno\u015bci te nale\u017cy wykona\u0107 w miejscu niedost\u0119pnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych. Zwi\u0105zek zawodowy, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie rzeczywisty obraz ochrony s\u0105dów, stoi na stanowisku, \u017ce w przypadku konieczno\u015bci dokonania takich czynno\u015bci, pracownik ochrony winien by\u0107 zobowi\u0105zany wezwa\u0107 funkcjonariusza policji. Tym bardziej, i\u017c w zwi\u0105zku z rozwojem technologii oraz sztucznej inteligencji, konieczno\u015b\u0107 dokonywania manualnej kontroli osób wchodz\u0105cych do s\u0105dów winna by\u0107 marginalna. W ocenie Prezydium KK w zbyt du\u017cej ilo\u015bci s\u0105dów i sytuacji, wy\u0142\u0105czeniu b\u0119dzie podlega\u0142a norma zawarta w zdaniu drugim § 9 omawianego przepisu. Jednocze\u015bnie, co Zwi\u0105zek podkre\u015bla\u0142 ju\u017c w swoich wyst\u0105pieniach skierowanych do Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci, katalog podmiotów wy\u0142\u0105czonych ze stosowania przepisu, winien by\u0107 rozszerzony o inne ni\u017c kuratorzy s\u0105dowi, grupy zawodowe zatrudnione w s\u0105dzie.<\/p>\n \n\tII. Odno\u015bnie projektu ustawy Przepisy wprowadzaj\u0105ce ustaw\u0119 – Prawo o ustroju s\u0105d<\/strong>ó<\/strong>w powszechnych<\/strong>(UD 323):<\/strong><\/p>\n \n\t1. Projektodawca nie okre\u015bli\u0142, ile konkretnie jednostek s\u0105downictwa w ramach reformy ma docelowo powsta\u0107 oraz jakie b\u0119d\u0105 ich w\u0142a\u015bciwo\u015bcimiejscowe i rzeczowe. W zwi\u0105zku z tym, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, i\u017c s\u0105dów regionalnych w za\u0142o\u017ceniach ma by\u0107 wi\u0119cej ni\u017c obecnie funkcjonuj\u0105cych s\u0105dów apelacyjnych i jednocze\u015bnie maj\u0105 one rozpoznawa\u0107 wszystkie sprawy drugoinstancyjne, zarówno rozwi\u0105zanie z art. 157 przepisów wprowadzaj\u0105cych, jak i brak skierowania dodatkowych etatów asystentów s\u0119dziego, urz\u0119dników i innych pracowników, budzi powa\u017cne obawy dotycz\u0105ce wystarczaj\u0105cych zasobów kadrowych s\u0105dów. Projektodawca nie informuje przy tym, jak zamierza skorzysta\u0107 z uprawnie\u0144 nadanych mu w projektach w zakresie powo\u0142ywania s\u0105dów i w jaki sposób wyznaczy odpowiedni\u0105 liczb\u0119 etatów dla danych s\u0105dów. Tym bardziej, w kontek\u015bcie niniejszej uwagi, nie znajduj\u0105 uzasadnienia w ocenie Prezydium KK, art. 161 czy 166 projektowanych przepisów wprowadzaj\u0105cych. Podobnie, brak zapewnienia dodatkowej etatyzacji wyst\u0119puje w kontek\u015bcie art. 175 ust. 2 oraz 176 ust. 2 przepisów wprowadzaj\u0105cych.<\/p>\n \n\t2. Powy\u017cszy brak dodatkowej etatyzacji szczególnie widoczny jest tak\u017ce w zakresie projektowanego art. 186 przepisów wprowadzaj\u0105cych. Wi\u0105\u017ce si\u0119 on z konieczno\u015bci\u0105 ogromnego nak\u0142adu pracy w celu wprowadzenia i zmiany odpowiednich danych w urz\u0105dzeniach i systemach ewidencyjnych, o czym projektodawca milczy. Ponadto, usz\u0142o uwadze projektodawcy, i\u017c przepis ten spowoduje konieczno\u015b\u0107 nowego rozdzielenia spraw w referatach s\u0119dziów, opó\u017anienie w rozpoznawaniu przekazanych spraw, konieczno\u015b\u0107 wysy\u0142ki lub przekazania ca\u0142ej korespondencji dotycz\u0105cej danej sprawy. Dodatkowo ustawodawca wprowadza konieczno\u015b\u0107 zawiadomienia wszystkich stron i uczestników w danej sprawie o zachodz\u0105cych zmianach, wyznaczaj\u0105c, w ocenie Zwi\u0105zku, nierealny i niemo\u017cliwy do zrealizowania termin 3 miesi\u0119cy, który, przy uwzgl\u0119dnieniu powy\u017cszych problemów, nie koresponduje z terminem okre\u015blonym w ust. 11 omawianego przepisu. Z tego bowiem wzgl\u0119du istnieje wysoce prawdopodobne ryzyko, \u017ce strony oraz uczestnicy nie zostan\u0105 powiadomieni o zmianach w trakcie okresu, w którym ustawodawca przewiduje domniemanie prawid\u0142owo\u015bci wniesienia pisma. Dodatkowo tak ogromna zmiana niesie za sob\u0105 trudne obecnie do oszacowania skutki finansowe.<\/p>\n \n\t3. Jednocze\u015bnie, w nawi\u0105zaniu do powy\u017cszego, niejasnym jest w ocenie Prezydium KK sformu\u0142owanie projektowanego przepisu art. 195 przepisów wprowadzaj\u0105cych, który winien wprost regulowa\u0107 konsekwencje przewidziane w przedmiotowej reformie dla dotychczasowej, ca\u0142ej dzia\u0142alno\u015bcis\u0105dówpowszechnych, w\u0142\u0105cznie z przechowywaniem akt, uwzgl\u0119dniaj\u0105c, \u017ce przedmiotowe projekty wymusz\u0105 zmiany w dotychczas obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach w\u0142a\u015bciwych, o których mowa w omawianej normie.<\/p>\n \n\t4. Zdaniem Prezydium KK nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 zasadno\u015b\u0107 instytucji delegowania urz\u0119dnika s\u0105du przez dyrektora innego s\u0105du ni\u017c tego dyrektora, który z mocy przepisów wykonuje czynno\u015bci z zakresu umownego prawa pracy (art. 48 przepisów wprowadzaj\u0105cych). Nale\u017cy podnie\u015b\u0107, i\u017c od lat d\u0105\u017cy si\u0119 do regulowania stosunku pracy pracowników s\u0105du w sposób charakterystyczny dla stosunków umownych. Urz\u0119dnicy nie s\u0105 ju\u017c zatrudniani na podstawie mianowania, a stron\u0105 umowy o prac\u0119 jest dany s\u0105d. Prezydium nie znajduje uzasadnienia dla instytucji, w której to (typowo dla stosunku s\u0142u\u017cbowego) dyrektor s\u0105du nieb\u0119d\u0105cego stron\u0105 stosunku pracy, mo\u017ce w rzeczywisto\u015bci zmienia\u0107 warunki pracy, na któresi\u0119 umówiono zawieraj\u0105c umow\u0119. Analogiczny problem wyst\u0119puje w kontek\u015bcie art. 59 pkt 4 projektowanych przepisów wprowadzaj\u0105cych. W ocenie Zwi\u0105zku brak jest umocowania prezesa s\u0105du do dokonywania takich czynno\u015bci. To dyrektor jest uprawniony do okre\u015blania miejsca pracy pracownika s\u0105du i to do niego, w ocenie Zwi\u0105zku, winien zwraca\u0107 si\u0119 w tej kwestii prezes s\u0105du.<\/p>\n \n\t5. Za niekorzystne z pracowniczego punktu widzenia nale\u017cy uzna\u0107 rozwi\u0105zanie przewidziane w art. 168 ust. 3 projektowanych przepisów wprowadzaj\u0105cych. Nale\u017cy podnie\u015b\u0107, i\u017c projektowana zmiana pozbawi zatrudnienia kilkuset osób w sposób nieuzasadniony, co w kontek\u015bcie obowi\u0105zku d\u0105\u017cenia w\u0142adz publicznych do maksymalizacji zatrudnienia, jest skrajnie nieodpowiednie. Nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, i\u017c projektodawca w sposób niekonsekwentny zapewnia ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 dzia\u0142ania niektórych organów oraz stabilno\u015b\u0107 zatrudnienia niektórych grup zawodowych, nie uzasadniaj\u0105c przy tym takiego post\u0119powania. Projektodawca nie wskaza\u0142 bowiem z jakich wzgl\u0119dów nie zastosowano rozwi\u0105zania przewidzianego w art. 169 przepisów wprowadzaj\u0105cych do s\u0119dziów pe\u0142ni\u0105cych funkcje (art. 168 ust. 1 i 2), dyrektorów s\u0105dów (art. 168 ust. 3), czy pracowników delegowanych do innych jednostek s\u0105downictwa (art. 170). Podobnie, nie wskazano przyczyn ró\u017cnicowania sytuacji asystentów s\u0119dziów w zakresie warunków pracy w stosunku do urz\u0119dników i innych pracowników (art. 181 projektowanych przepisów wprowadzaj\u0105cych). Dodatkowo ustawodawca w zakresie stosunków pracy asystentów s\u0119dziego oraz urz\u0119dników i innych pracowników, wprowadza nieznan\u0105 prawu pracy instytucj\u0119 „zawiadomienia o propozycji dalszego zatrudnienia” (art. 181, 184 przepisów wprowadzaj\u0105cych), która budzi bardzo powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci w zakresie urlopów wypoczynkowych, sta\u017cu zak\u0142adowego, za\u015bwiadcze\u0144 o zatrudnieniu. Ani w projektach, ani te\u017c w uzasadnieniu nie wskazano tak\u017ce odpowiedzi na takie pytania jak: Czy stosunek pracy zmienia si\u0119 z mocy prawa? Czy propozycja pe\u0142nomocnika to propozycja nowych warunków pracy i p\u0142acy? Je\u015bli stosunek pracy ulega przerwaniu, to dlaczego ustawodawca nie pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 rozwi\u0105zaniami dotycz\u0105cymi rozwi\u0105zywania stosunku pracy z przyczyn niedotycz\u0105cych pracowników? Je\u015blido przerwania stosunku pracy nie dochodzi, to w jaki sposób obowi\u0105zywa\u0107 b\u0119d\u0105 dotychczasowe umowy o prac\u0119 okre\u015blaj\u0105ce miejsce pracy? W jaki sposób mo\u017cliwe jest zagwarantowanie tych samych warunków, skoro nowa struktura organizacyjna s\u0105dów wymusi zmian\u0119 wykonywanych przez niektórych pracowników czynno\u015bci? Dlaczego nie zagwarantowano takich samych warunków pracy dla pracowników wszystkich s\u0105dów, w tym pracowników obecnych oddzia\u0142ów w s\u0105dach? Jednoznacznie negatywnie nale\u017cy tak\u017ce oceni\u0107 rozwi\u0105zanie polegaj\u0105ce na zako\u0144czeniu dotychczas trwaj\u0105cych naborów (art. 182). Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, i\u017c spowoduje to znaczne przed\u0142u\u017cenie procesu zatrudnienia pracowników niezwykle potrzebnych ju\u017c w tej chwili.<\/p>\n \n\t6. Projektodawca postanowi\u0142 w art. 185 ust. 3 przepisów wprowadzaj\u0105cych zapewni\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 zawartych umów i postanowie\u0144 przez znoszone s\u0105dy, co wydaje si\u0119 oczywi\u015bcie s\u0142uszne. Jednak\u017ce nie wzi\u0119to pod uwag\u0119 obowi\u0105zuj\u0105cych porozumie\u0144 i innych, opartych na ustawie uzgodnie\u0144 zawartych z poszczególnymi pracodawcami przez zwi\u0105zek zawodowy. Teoretycznie mo\u017ce prowadzi\u0107 to do kolizji – je\u017celi s\u0105d okr\u0119gowy powstanie po zniesieniu wi\u0119cej ni\u017c jednego s\u0105du rejonowego lub okr\u0119gowego – w efekcie na nowo tworzony s\u0105d okr\u0119gowy przejmie zobowi\u0105zania wynikaj\u0105ce z porozumie\u0144 dwóchró\u017cnych s\u0105dów zniesionych, w których ka\u017cdy z nich mia\u0142 odr\u0119bne zapisy w zawartych porozumieniach (np. uk\u0142adach zbiorowych pracy).<\/p>\n \n\t7. Koniecznym do uregulowania przy okoliczno\u015bci zmian w przepisach obowi\u0105zuj\u0105cych w zakresie w\u0142a\u015bciwo\u015bcis\u0105dówjest wprowadzenie zasady w\u0142a\u015bciwo\u015bci szczególnej dla spraw, w których stron\u0105 jest s\u0105d lub pracownik s\u0105du. Bez powy\u017cszej regulacji dochodzi do sytuacji, w której sprawy takie nierzadko nie mog\u0105 zosta\u0107 sprawnie rozstrzygni\u0119te ze wzgl\u0119du na czasoch\u0142onne prowadzenie post\u0119powa\u0144 wpadkowych zwi\u0105zanych z wy\u0142\u0105czaniem s\u0119dziów. Nale\u017cy podnie\u015b\u0107, i\u017c sprawy, które dotycz\u0105 wewn\u0119trznych spraw organizacyjnych s\u0105dów czy te\u017c sprawy ze stosunku pracy pracowników s\u0105dów, ale tak\u017ce sprawy cywilne, w których stron\u0105 jest organ lub pracownik danego s\u0105du winny by\u0107 zaliczone do szczególnej kategorii spraw, w których w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 miejscowa s\u0105du winna by\u0107 okre\u015blona odmiennie, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zale\u017cno\u015bcis\u0142u\u017cbowei kontakty zawodowe s\u0119dziów.<\/p>\n \n\t8. Wysoce niezrozumia\u0142ym, co tak\u017ce nie zosta\u0142o uzasadnione przez projektodawc\u0119, jest odst\u0119powanie w poszczególnych kategoriach spraw od zasady instancyjno\u015bcic s\u0105dów. Bior\u0105c pod uwag\u0119 bowiem g\u0142ówne za\u0142o\u017cenie reformy, które mia\u0142o polega\u0107 na odst\u0105pieniu od dotychczasowej praktyki orzekania spraw I instancyjnych przez s\u0105dy okr\u0119gowe, nie sposób znale\u017a\u0107 uzasadnienie dla rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w projektowanym art. 13 czy 15 pkt 1 przepisów wprowadzaj\u0105cych.<\/p>\n \n\t9. Niezrozumia\u0142ym wydaje si\u0119 rozwi\u0105zanie zawarte w art. 167 projektowanych przepisów wprowadzaj\u0105cych. Sam fakt zmiany struktury s\u0105downictwa nie mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107, w ocenie Prezydium KK, na dotychczasow\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 organów w\u0142adzy pa\u0144stwowej.<\/p>\n \n\t10. W zakresie uregulowa\u0144 przepisów przej\u015bciowych dotycz\u0105cych \u0142awników (art. 180 ust. 5 przepisów wprowadzaj\u0105cych) Prezydium KK widzi potrzeb\u0119 dok\u0142adnego przeanalizowania tych kwestii przez specjalistów z zakresu zarówno procedury, jak i Konstytucji RP. Nale\u017cy bowiem wskaza\u0107, i\u017c \u0142awnicy s\u0105 wybierani do konkretnych s\u0105dów, o czym \u015bwiadcz\u0105 listy prowadzone przez te s\u0105dy. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwo\u015bci w s\u0105dzie, w którym nie jest powo\u0142any \u0142awnik, wzbudza obaw\u0119 o mo\u017cliw\u0105 wadliwo\u015b\u0107 post\u0119powa\u0144w sprawach, w których b\u0119d\u0105 oni wyst\u0119powa\u0107.<\/p>\n \n\t11. Podobne zastrze\u017cenia, budzi w ocenie Prezydium KK, mo\u017cliwo\u015b\u0107 orzekania przez sk\u0142ady s\u0105dów z\u0142o\u017cone z s\u0119dziów nieb\u0119d\u0105cych s\u0119dziami danego s\u0105du ani nieb\u0119d\u0105cych do nich delegowanymi, co przewiduje projektowany przepis art. 186 ust. 7 i nast\u0119pne przepisów wprowadzaj\u0105cych. W tym miejscu zaznaczenia wymaga tak\u017ce kwestia organizacyjna, mianowicie, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 przez s\u0119dziego s\u0105du regionalnego z aktami sprawy, które po zmianach, znajd\u0105 si\u0119 w s\u0105dzie okr\u0119gowym (brak dost\u0119pu do spraw rozpatrywanych w innym s\u0105dzie) oraz kwestia podzia\u0142u czynno\u015bci mi\u0119dzy sekretariaty s\u0105dowe kilku s\u0105dów jednocze\u015bnie.<\/p>\n \n\t12. Stanowczego sprzeciwu wymagaj\u0105 projektowane przepisy art. 186 ust. 13-15 przepisów wprowadzaj\u0105cych, stwarzaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107ingerencji w\u0142adzy wykonawczej w przydzielanie spraw. Nale\u017cy bowiem pami\u0119ta\u0107, i\u017c przepis art. 77 projektu ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych, przewiduje (cho\u0107 w zamkni\u0119tym katalogu spraw) mo\u017cliwo\u015b\u0107 odst\u0119pstwa od losowego przydzia\u0142u spraw. Istnieje zatem, cho\u0107 ma\u0142o prawdopodobne, to jednak ryzyko, \u017ce Minister Sprawiedliwo\u015bci okre\u015blaj\u0105c w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 s\u0105dów w ramach omawianego przepisu, mo\u017ce doprowadzi\u0107 do celowego przekazania tocz\u0105cej si\u0119 sprawy konkretnym s\u0119dziom. Przepis ten bowiem nie daje kompetencji do okre\u015blenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci miejscowej przez Ministra Sprawiedliwo\u015bci, ale okre\u015blenia, bez wskazania konkretnych kryteriów, konkretnych s\u0105dów, które konkretne, ju\u017c rozpocz\u0119te sprawy, maj\u0105 rozpoznawa\u0107.<\/p>\n \n\tIII. Odno\u015bnie projektu ustawy Przepisy wprowadzaj\u0105ce ustaw\u0119 – Prawo o ustroju s\u0105d<\/strong>ó<\/strong>w powszechnych<\/strong>(UD 385):<\/strong><\/p>\n \n\tW przedstawionym do konsultacji projekcie przewidziano szereg zmian z zakresu informatyzacji s\u0105dów oraz administrowania systemami teleinformatycznymi w s\u0105dach powszechnych. Zaproponowano tak\u017ce jednostkowe rozwi\u0105zania wykraczaj\u0105ce poza powy\u017cszy zakres. Nale\u017cy podnie\u015b\u0107, i\u017c coraz pe\u0142niejsza informatyzacja w s\u0105dach powszechnych jest dalece po\u017c\u0105dana, a wszelkie zmiany wp\u0142ywaj\u0105ce na usprawnienie procesów pracy s\u0105dów – z aprobat\u0105 akceptowane przez zwi\u0105zek zawodowy. Przedstawione brzmienie projektowanych przepisów budzi jednak\u017ce kilka w\u0105tpliwo\u015bci. Po pierwsze, projektodawca nie uzasadnia w wystarczaj\u0105cy sposób proponowanych rozwi\u0105za\u0144, a dodatkowo nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, i\u017c przepisy projektowanej ustawy nowelizuj\u0105 obecnie obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 ustaw\u0119 – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych podczas gdy jednocze\u015bnie projektodawca przekaza\u0142 do konsultacji projekt nowej ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych, oraz projekt ustawy – przepisy wprowadzaj\u0105ce ustaw\u0119 – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych.<\/p>\n \n\tPlanowana data wej\u015bcia w \u017cycie wskazanych przepisów reguluj\u0105cych reform\u0119 s\u0105downictwa zosta\u0142a okre\u015blona na dzie\u0144 1 stycznia 2023 r., a wi\u0119c na ten sam dzie\u0144 jak wej\u015bcie w \u017cycie przepisu art. 1 pkt 1 przedmiotowego projektu, z tym zastrze\u017ceniem, \u017ce przedmiotowy projekt nowelizuje ustaw\u0119, która (zgodnie z projektami UD 322 i UD 323) w dniu 1 stycznia 2023 r. b\u0119dzie wyrugowana z obrotu prawnego. Jednocze\u015bnie nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, i\u017c pozosta\u0142e przepisy przedmiotowego projektu wejd\u0105 w \u017cycie w ci\u0105gu 14 dni od dnia og\u0142oszenia ustawy. Tym samym (uwzgl\u0119dniaj\u0105c wej\u015bcie w \u017cycie projektów UD 322 i UD 323) przepisy przedmiotowego projektu b\u0119d\u0105 obowi\u0105zywa\u0107 wy\u0142\u0105cznie przez okres kilku miesi\u0119cy. Nale\u017ca\u0142oby zatem zada\u0107 pytanie projektodawcy, dlaczego nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na opracowanie projektu ustawy epizodycznej, o której mowa w przepis § 29c za\u0142\u0105cznika do Rozporz\u0105dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”?<\/p>\n \n\tPrzedstawiony stan rzeczy, jak i samo procedowanie równolegle dwóch projektów poruszaj\u0105cych w sposób odmienny t\u0119 sam\u0105 materi\u0119, zas\u0142uguje na negatywn\u0105 ocen\u0119. Jednocze\u015bnie projektodawca w \u017cadnym zakresie nie obrazuje w uzasadnieniu ani ocenie skutków regulacji logicznego uzasadnienia dla proponowanych rozwi\u0105za\u0144. Powy\u017csze powoduje, \u017ce zarówno zamiar projektodawcy, jak i samo brzmienie niektórych przepisów projektowanej ustawy jest nieczytelne i trudne do zinterpretowania, przez co wymagaj\u0105ce, w ocenie Prezydium KK, doprecyzowania i odpowiedniego uzasadnienia.<\/p>\n \n\tIV. Uwagi o charakterze legislacyjnym.<\/strong><\/p>\n \n\t1. W przedstawionych projektach w\u0105tpliwo\u015bci budzi sposób i zakres formu\u0142owania delegacji ustawowych do wydawania aktów wykonawczych (m. in. art. 50, art. 87 § 8, art. 18 § 3 USP, art. 185 ust. 4 przepisów wprowadzaj\u0105cych). W przepisach tych oddaje si\u0119 bowiem zakres spraw do odr\u0119bnego uregulowania w drodze rozporz\u0105dze\u0144, zamiast przekaza\u0107 kompetencj\u0119 wy\u0142\u0105cznie do uszczegó\u0142owienia zapisów ustawowych. Co szczególnie wa\u017cne, problem niekonstytucyjno\u015bci delegacji ustawowych formu\u0142owanych w sposób analogiczny do rozwi\u0105za\u0144 zawartych w przedstawionych projektach podnosi\u0142 zarówno Rzecznik Praw Obywatelskich, jak i Rz\u0105dowe Centrum Legislacji, które to wyda\u0142o specjalne opracowanie skupiaj\u0105ce uwag\u0119 stricte na problemie powtarzanym w projektowanym akcie.<\/p>\n \n\t2. Za nagann\u0105 praktyk\u0119 nale\u017cy tak\u017ce uzna\u0107 rozwi\u0105zanie zastosowane w art. 193 projektowanych przepisów wprowadzaj\u0105cych. Taki zabieg legislacyjny winien by\u0107 stosowany niezwykle rzadko, w sytuacjach wyj\u0105tkowych (np. gdy obszar regulacji jest niezwykle obszerny). Nale\u017cy stwierdzi\u0107, i\u017c zakres aktów prawnych wydanych w celu wykonania ustawy – prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych jest mo\u017cliwy do przeanalizowania przez ustawodawc\u0119 i odpowiedniego znowelizowania (zw\u0142aszcza w przypadku opracowywania przepisów wprowadzaj\u0105cych) w celu wyeliminowania sprzeczno\u015bci przepisów i zachowania spójno\u015bci systemu prawnego.<\/p>\n \n\t3. Nie sposób zaakceptowa\u0107 tak\u017ce okre\u015blenia przez projektodawc\u0119 przepisów dotycz\u0105cych wej\u015bcia w \u017cycie poszczególnych norm. Zastosowane w projekcie rozwi\u0105zanie w tym zakresie tak\u017ce nie spe\u0142nia dobrych praktyk okre\u015blonych przez Rz\u0105dowe Centrum Legislacji. Dodatkowo, przewidywane wej\u015bcie w \u017cycie niektórych przepisów jednocze\u015bnie z ustaw\u0105 g\u0142ówn\u0105 mo\u017ce spowodowa\u0107 parali\u017c organizacyjny. Dla przyk\u0142adu zgodnie z projektowanym przepisem art. 185 przepisów wprowadzaj\u0105cych mienie, jak i zobowi\u0105zania dotychczasowych s\u0105dów przejm\u0105 nowo utworzone s\u0105dy z dniem 1 stycznia 2023 r. Jednocze\u015bnie w tym samym dniu wejdzie w \u017cycie delegacja zwarta w ust. 4 art. 185 daj\u0105ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 okre\u015blenia odst\u0119pstw od tej zasady. W konsekwencji maj\u0105tki i zobowi\u0105zania s\u0105dów mog\u0105 by\u0107 przejmowane dwukrotnie w krótkim odst\u0119pie czasowym, co zdecydowanie spowoduje dodatkowe trudno\u015bci organizacyjne, je\u015bli nie wy\u017cej wspomniany parali\u017c w pracy niektórych komórek organizacyjnych.<\/p>\n \n\t4. W tym miejscu nale\u017cy negatywnie oceni\u0107 przewidywan\u0105 dat\u0119 wej\u015bcia w \u017cycie ustawy wprowadzaj\u0105cej – jako zdecydowanie zbyt szybk\u0105 i niepozwalaj\u0105c\u0105 na odpowiednie przygotowanie s\u0105dów do reformy.<\/p>\n \n\t5. Ponadto, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 faktu, i\u017c zgodnie z przepisem § 47 ust. 2 Zasad techniki prawodawczej (Rozporz\u0105dzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”, tj. Dz.U.2016.0.283) zasad\u0105 winno by\u0107 odniesienie si\u0119 wprzepisach wprowadzaj\u0105cych wy\u0142\u0105czenie do jednej ustawy – g\u0142ównej. Wyj\u0105tkowo tylko, je\u017celi ustawy „g\u0142ówne” reguluj\u0105 sprawy \u015bci\u015ble ze sob\u0105 zwi\u0105zane, mo\u017cna jedn\u0105 ustaw\u0119 wprowadzaj\u0105c\u0105 odnie\u015b\u0107 do kilku ustaw „g\u0142ównych”. W przedstawionym projekcie, odniesiono si\u0119 do zbyt wielu ustaw. Projektodawca winien zatem, wraz z przedstawionymi projektami, opracowa\u0107 odpowiednie ustawy zmieniaj\u0105ce.<\/p>\n \n\tV. Podsumowanie.<\/strong><\/p>\n \n\tKonkluduj\u0105c, zdaniem Prezydium KK NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce o ile reforma wymiaru sprawiedliwo\u015bci jest niezwykle potrzebna, o tyle przedstawione rozwi\u0105zania bywaj\u0105 niespójne, cz\u0119sto niecelowe czy niezasadne, a przede wszystkim wymagaj\u0105 doprecyzowania i odpowiedniego przygotowania s\u0105dów na reform\u0119. Nale\u017cy bowiem mie\u0107 na uwadze szczególny charakter instytucjonalny s\u0105dów powszechnych oraz jego znaczenie dla ca\u0142ego ustroju pa\u0144stwa. Wszelkie zmiany zatem winny by\u0107 przeprowadzane w sposób szczególnie przemy\u015blany i stopniowy, a tak\u017ce ze szczególnym uwzgl\u0119dnieniem najwy\u017cszych standardów legislacyjnych i zasad pa\u0144stwa prawa, aby nie doprowadzi\u0107 do zatoru, parali\u017cu czy te\u017c pogorszenia funkcjonowania s\u0105dów powszechnych prowadz\u0105cego do niemo\u017cno\u015bci sprawowania wymiaru sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Decyzja Prezydium KK nr 60\/22 ws. opinii o projekcie ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 322), projektu ustawy Przepisy wprowadzaj\u0105ce ustaw\u0119 – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 323) oraz projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju s\u0105dów powszechnych (UD 385) Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” przedstawia nast\u0119puj\u0105ce uwagi […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91,9],"tags":[508,2524,61,536,534],"class_list":["post-9669","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2022prezydium","category-dokprez","tag-508","tag-60-22","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9669\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}