{"id":9240,"date":"2021-03-25T12:21:19","date_gmt":"2021-03-25T11:21:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/?p=9240"},"modified":"2021-03-25T12:21:19","modified_gmt":"2021-03-25T11:21:19","slug":"decyzja-prezydium-kk-nr-41-21-ws-opinii-o-projekcie-krajowego-programu-odbudowy-i-zwiekszania-odpornosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/2021\/03\/25\/decyzja-prezydium-kk-nr-41-21-ws-opinii-o-projekcie-krajowego-programu-odbudowy-i-zwiekszania-odpornosci\/","title":{"rendered":"Decyzja Prezydium KK nr 41\/21 ws. opinii o projekcie Krajowego Programu Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci"},"content":{"rendered":"

\n\tPrezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” ocenia Instrument na rzecz Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci (zwany dalej „Instrumentem”)<\/em>jako istotny z punktu widzenia \u0142agodzenia skutków pandemii COVID-19 w krótszej perspektywie oraz buduj\u0105cy odporno\u015b\u0107 gospodarki na przysz\u0142o\u015b\u0107. Wybuch pandemii COVID-19 na pocz\u0105tku 2020 r. zmieni\u0142 prognozy gospodarcze, spo\u0142eczne a tak\u017ce bud\u017cetowe w Unii i na ca\u0142ym \u015bwiecie oraz przyniós\u0142 konieczno\u015b\u0107 pilnej i skoordynowanej reakcji zarówno na poziomie Unii, jak i na poziomie krajowym w celu przezwyci\u0119\u017cenia powa\u017cnych konsekwencji gospodarczo-spo\u0142ecznych oraz skutków asymetrycznych dla pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Kryzys zwi\u0105zany z COVID-19, a tak\u017ce poprzedni kryzys finansowy a w konsekwencji gospodarczy, pokazuj\u0105, \u017ce budowa zdrowych, zrównowa\u017conych i odpornych gospodarek oraz systemów finansowych i systemów opieki spo\u0142ecznej, opartych na silnych strukturach gospodarczych i spo\u0142ecznych pomaga pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim skuteczniej reagowa\u0107 na wstrz\u0105sy i szybciej przezwyci\u0119\u017ca\u0107 ich skutki w sprawiedliwy i sprzyjaj\u0105cy w\u0142\u0105czeniu spo\u0142ecznemu sposób.
\n\tPrezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” zg\u0142asza nast\u0119puj\u0105ce uwagi do Krajowego Programu Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci.
\n\tCele Instrumentu<\/u>
\n\tCelem ogólnym Instrumentu jest promowanie spójno\u015bci gospodarczej, spo\u0142ecznej i terytorialnej Unii poprzez zwi\u0119kszanie odporno\u015bci, gotowo\u015bci na wypadek sytuacji kryzysowych, zdolno\u015bci dostosowawczych i potencja\u0142u wzrostu gospodarczego pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, \u0142agodzenie spo\u0142ecznych i gospodarczych skutków tego kryzysu, w szczególno\u015bci dla kobiet, przyczynianie si\u0119 do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych oraz wspieranie zielonej transformacji, przyczynianie si\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia celów Unii na rok 2030 w zakresie klimatu, zapewnianie zgodno\u015bci z celem polegaj\u0105cym na osi\u0105gni\u0119ciu przez UE neutralno\u015bci klimatycznej do 2050 r. oraz transformacji cyfrowej, tym samym przyczyniaj\u0105c si\u0119 do pozytywnej konwergencji spo\u0142eczno-gospodarczej, odbudowuj\u0105c i promuj\u0105c zrównowa\u017cony wzrost gospodarczy oraz integracj\u0119 gospodarek Unii, promuj\u0105c tworzenie miejsc pracy wysokiej jako\u015bci oraz przyczyniaj\u0105c si\u0119 do strategicznej autonomii Unii i otwartej gospodarki oraz generowania europejskiej warto\u015bci dodanej.
\n\tAby osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel ogólny, celem szczegó\u0142owym Instrumentu jest zapewnienie wsparcia finansowego pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim z my\u015bl\u0105 o osi\u0105gni\u0119ciu kamieni milowych i warto\u015bci docelowych reform i inwestycji okre\u015blonych w planach odbudowy i zwi\u0119kszania odporno\u015bci. Ten cel szczegó\u0142owy winien by\u0107 realizowany w \u015bcis\u0142ej i przejrzystej wspó\u0142pracy <\/strong>z zainteresowanymi pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi.<\/strong>
\n\tFilary Instrumentu<\/u>
\n\tZakres stosowania Instrumentu odnosi si\u0119 do obszarów polityki o znaczeniu europejskim, podzielonych na sze\u015b\u0107 filarów:
\n\ta) zielona transformacja,
\n\tb) transformacja cyfrowa,
\n\tc) inteligentny, zrównowa\u017cony wzrost gospodarczy sprzyjaj\u0105cy w\u0142\u0105czeniu spo\u0142ecznemu, w tym spójno\u015b\u0107 gospodarcza, miejsca pracy, produktywno\u015b\u0107, konkurencyjno\u015b\u0107, badania naukowe, rozwój i innowacje, a tak\u017ce dobrze funkcjonuj\u0105cy rynek wewn\u0119trzny z silnymi M\u015aP,
\n\td) spójno\u015b\u0107 spo\u0142eczna i terytorialna,
\n\te) opieka zdrowotna oraz odporno\u015b\u0107 gospodarcza, spo\u0142eczna i instytucjonalna, w celu mi\u0119dzy innymi zwi\u0119kszenia gotowo\u015bci na sytuacje kryzysowe i zdolno\u015bci reagowania kryzysowego;
\n\toraz
\n\tf) polityka na rzecz nast\u0119pnego pokolenia, dzieci i m\u0142odzie\u017cy, takie jak edukacja i umiej\u0119tno\u015bci.
\n\tFinansowanie<\/u>
\n\tBud\u017cet Krajowego Planu Odbudowy zwanego dalej KPO (\u015brodki które b\u0119d\u0105 zasila\u0142y instrument), b\u0119dzie pochodzi\u0142 z po\u017cyczek, które zostan\u0105 zaci\u0105gni\u0119te w imieniu Unii Europejskiej. Sp\u0142ata zobowi\u0105za\u0144 b\u0119dzie si\u0119 odbywa\u0107 od kolejnych wieloletnich ram finansowych czyli po 2027 r. do 31 grudnia 2058 r. i b\u0119dzie wynika\u0142a z na\u0142o\u017conych przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie nowych \u015brodków w\u0142asnych. Jednocze\u015bnie nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce decyzja Rady (UE, Euratom) 2020\/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów w\u0142asnych Unii Europejskiej oraz uchylaj\u0105ca decyzj\u0119 2014\/335\/UE, Euratom<\/em> wejdzie w \u017cycie dopiero po jej zatwierdzeniu przez wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi, a tym samym w pe\u0142nym poszanowaniu suwerenno\u015bci pa\u0144stw. Wobec braku akceptacji pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, realizacja Instrumentu i finansowania krajowych planów odbudowy mo\u017ce nie by\u0107 mo\u017cliwa.<\/strong>
\n\tPolska mo\u017ce liczy\u0107 na 58,1 mld euro bud\u017cetu (23,9 mld euro na granty i 34,2 mld euro na po\u017cyczki). Cz\u0119\u015b\u0107 grantowa zostanie podzielona na dwie transze. Pierwsza (70% \u015brodków- 20,3 mld euro) zosta\u0142a wyliczona w oparciu o wska\u017aniki historyczne w tym m.in. \u015bredni\u0105 stop\u0119 bezrobocia w latach 2015-2019, ca\u0142kowit\u0105 liczb\u0119 ludno\u015bci w 2019 r., PKB na mieszka\u0144ca w 2019 r. Jednak w przypadku drugiej transzy, klucz alokacji zastosowany do pozosta\u0142ej 30% kwoty (3,6 mld euro), obejmuje m.in. wska\u017anik realnego PKB pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego w okresie 2019, 2020, 2021r. Polska na ten moment, stosunkowo dobrze radzi sobie w porównaniu z innymi pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi, wi\u0119c istnieje ryzyko braku mo\u017cliwo\u015bci ostatecznie skorzystania z drugiej transzy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze, nale\u017cy negatywnie zaopiniowa\u0107 przedstawion\u0105 przez Parlament Europejski i Rad\u0119 UE zaproponowan\u0105 metodologi\u0119 podzia\u0142u, poniewa\u017c nie uwzgl\u0119dnia skutków pandemii COVID-19 w d\u0142u\u017cszej perspektywie.<\/strong>
\n\tSprawozdawczo\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich w ramach europejskiego semestru<\/u>
\n\tW celu skutecznego monitorowania realizacji programu, pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie powinny dwa razy w roku sk\u0142ada\u0107 sprawozdania w ramach europejskiego semestru na temat post\u0119pów w realizacji planu odbudowy i zwi\u0119kszania odporno\u015bci. Takie sprawozdania przygotowane przez pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie powinny zosta\u0107 odpowiednio odzwierciedlone w krajowych programach reform, które powinny s\u0142u\u017cy\u0107 jako narz\u0119dzie sprawozdawczo\u015bci dotycz\u0105cej post\u0119pów w realizacji planów odbudowy i zwi\u0119kszania odporno\u015bci. Wobec powy\u017cszego Zwi\u0105zek wnosi o przekazywanie przez stron\u0119 rz\u0105dow\u0105, stronie spo\u0142ecznej sprawozda\u0144 <\/strong>z post\u0119pów w realizacji planu odbudowy i zwi\u0119kszania odporno\u015bci. Powy\u017csze pozwoli <\/strong>na nadzór strony spo\u0142ecznej w zakresie adekwatno\u015bci, skuteczno\u015bci, efektywno\u015bci i spójno\u015bci realizacji Krajowego Planu Odbudowy.<\/strong>
\n\tKomplementarno\u015b\u0107 dokumentu<\/u>
\n\tWsparcie w ramach Instrumentu ma charakter dodatkowy w stosunku do wsparcia udzielanego w ramach innych programów i instrumentów unijnych. Reformy i projekty inwestycyjne mog\u0105 otrzymywa\u0107 wsparcie w ramach innych programów i instrumentów unijnych, pod warunkiem, \u017ce wsparcie takie nie pokrywa tych samych kosztów. Celem oceny spe\u0142nienia tego warunku, wa\u017cna jest analiza linii demarkacyjnej pomi\u0119dzy realizowanym wsparciem wynikaj\u0105cym z innych \u017aróde\u0142 finansowania, dlatego wnosimy o przekazanie przedmiotowej informacji <\/strong>w tym w odniesieniu do Krajowego Planu Odbudowy i Umowy Partnerstwa.<\/strong>
\n\tRealizacja zalecenia Rady CSR3 2019 i CSR4 2020<\/u>
\n\tKrajowy Plan Odbudowy musi by\u0107 spójny z odpowiednimi wyzwaniami zidentyfikowanymi w kontek\u015bcie Semestru Europejskiego i przyczynia\u0107 si\u0119 do realizacji zalece\u0144 szczegó\u0142owych dla poszczególnych krajów cz\u0142onkowskich. W naszej ocenie nie jest realizowane zalecenie dot. zapewnienia skutecznych konsultacji publicznych i zaanga\u017cowania partnerów spo\u0142ecznych w proces kszta\u0142towania polityki (CSR3 2019 i CSR4 2020), które zosta\u0142o pierwotnie wskazane w matrycy opracowanej na potrzeby identyfikacji zakresu tematycznego oraz projektów do Krajowego Planu Odbudowy przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (dokument kierunkowo pozytywnie zaopiniowany przez Komitet Koordynacyjny ds. Polityki Rozwoju z dnia 18.09.2020 r.). Projekt KPO ogranicza si\u0119 jedynie do stwierdzenia, \u017ce dokument b\u0119dzie przedmiotem konsultacji spo\u0142ecznych zgodnie z wymogami prawa polskiego. Matryca wskazywa\u0142a, \u017ce projektowanym celem cz\u0105stkowym w tym zakresie by\u0142a poprawa warunków prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w Polsce, poprawa skuteczno\u015bci \u015bwiadczenia us\u0142ug publicznych, co wp\u0142yn\u0119\u0142oby na zwi\u0119kszenie sprawno\u015bci pa\u0144stwa i instytucji publicznych oraz partnerska wspó\u0142praca z organizacjami spo\u0142ecznymi. Wskazano na nast\u0119puj\u0105ce typy projektów: inicjatywy maj\u0105ce na celu wzmocnienie konsultacji publicznych oraz zwi\u0119kszenie udzia\u0142u partnerów spo\u0142ecznych w procesie stanowienia prawa; szkolenia kadr administracji publicznej, w szczególno\u015bci szczebla samorz\u0105dowego; inne inicjatywy ukierunkowane na popraw\u0119 otoczenia biznesu oraz wzmacniaj\u0105ce potencja\u0142 podmiotów publicznych do realizacji polityk publicznych i \u015bwiadczenia us\u0142ug (budowanie kompetencji zarz\u0105dczych, rozwój narz\u0119dzi do skutecznego zarz\u0105dzania i zwi\u0119kszania efektywno\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug, itp.).
\n\tWnosimy o ponown\u0105 rewizj\u0119 projektu KPO w tym zakresie.<\/strong>
\n\tLegislacja<\/u>
\n\tPrezydium KK NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” podkre\u015bla, \u017ce ju\u017c podczas wdra\u017cania dzia\u0142a\u0144, których celem by\u0142o zapobieganie b\u0105d\u017a \u0142agodzenie skutków pandemii COVID-19, finansowe pakiety interwencyjne nie zawsze by\u0142y zgodne z oczekiwanymi dzia\u0142aniami legislacyjnymi.
\n\tZagro\u017cenie realizacji celów KPO w wyniku opó\u017anie\u0144 b\u0105d\u017a b\u0142\u0119dów procesu legislacji mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 szereg obszarów dzia\u0142a\u0144 przewidzianych KPO, co podkre\u015blono nawet w dokumencie. Dotyczy to m.in. reform obj\u0119tych Komponentem A<\/em> (obawy zwi\u0105zane z terminowym przyj\u0119ciem nowej ustawy o planowaniu przestrzennym, ustawy o rynku pracy i zatrudniania cudzoziemców, ustawy o ekonomii spo\u0142ecznej), Komponentem B<\/em> (opó\u017anienie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do braku I fazy wsparcia dla morskich farm wiatrowych oraz opó\u017anienia realizacji inwestycji), czy te\u017c Komponentem C<\/em> (opó\u017anienia procesu legislacji mog\u0105 zagrozi\u0107 realizacji programu rozwoju kompetencji cyfrowych). Zakres koniecznych prac legislacyjnych jest bardzo du\u017cy i na te czynno\u015bci, jako instrumenty gwarantuj\u0105ce sukces reform i osi\u0105gni\u0119cia celów zak\u0142adanych KPO nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119 w pierwszej kolejno\u015bci.
\n\tRówne traktowanie<\/u>
\n\tZa dosy\u0107 niepokoj\u0105ce mo\u017cna uzna\u0107 stwierdzenie w KPO na stronie 47, \u017ce w celu zapewnienia równego dost\u0119pu kobiet i m\u0119\u017cczyzn do rynku pracy zostan\u0105 wprowadzone konkretne rozwi\u0105zania przy\u015bpieszaj\u0105ce proces zmian na rzecz równo\u015bci szans m.in. regulacje dotycz\u0105ce elastycznych form zatrudnienia oraz pracy zdalnej, poprawy dost\u0119pu do instytucji opieki nad dzie\u0107mi do lat 3. O ile popraw\u0119 dost\u0119pu do instytucji opieki nad dzie\u0107mi nale\u017cy uzna\u0107 za uzasadnione rozwi\u0105zanie, o tyle regulacje dotycz\u0105ce elastycznych form zatrudnienia i ich nadmierny rozwój mo\u017ce by\u0107 niebezpieczny. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce elastyczne zatrudnienie nie gwarantuje odpowiedniej ochrony zatrudnionym. Natomiast to w\u0142a\u015bnie kobiety b\u0119d\u0105 zmuszone ze wzgl\u0119du na swoje funkcje macierzy\u0144skie do przerwy w karierze zawodowej oraz powrotu do pracy po tej przerwie. Realizowanie funkcji macierzy\u0144skich przez kobiety powoduje, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 one w gorszej sytuacji na rynku pracy, a jednocze\u015bnie proponuje si\u0119 im zatrudnienie w elastycznych formach zatrudnienia.
\n\tW zwi\u0105zku z ostatnimi danymi dotycz\u0105cymi dzietno\u015bci za 2020 r. (najni\u017cszy spadek dzietno\u015bci od czasów II wojny \u015bwiatowej) nale\u017ca\u0142oby przyjrze\u0107 si\u0119 podstawom zatrudnienia m\u0142odych kobiet, które cz\u0119sto na pocz\u0105tku swojej kariery zawodowej s\u0105 mniej korzystnie traktowane.
\n\tPoprawa sytuacji, zw\u0142aszcza m\u0142odych kobiet, nie mo\u017ce polega\u0107 jedynie ma promowaniu elastycznych form zatrudnienia. W KPO brakuje konkretnych rozwi\u0105za\u0144 w tym zakresie.<\/strong>
\n\tKomponent A „Odporno\u015b\u0107 i konkurencyjno\u015b\u0107 gospodarki”<\/u>
\n\tW\u015bród g\u0142ównych wyzwa\u0144 tego komponentu wymieniono:
\n\t– „Tworzenie stabilnych regu\u0142 funkcjonowania przedsi\u0119biorstw w szczególno\u015bci w odniesieniu do uwarunkowa\u0144 wynikaj\u0105cych z planowania i zagospodarowania przestrzennego” KPO powinno si\u0119 skupia\u0107 przede wszystkim na stabilnych regu\u0142ach funkcjonowania przedsi\u0119biorstw w zakresie stabilno\u015bci prawa i odpowiedniego vacatio legis, a poza tym analizowania skuteczno\u015bci dotychczasowych dzia\u0142a\u0144 w zakresie zwi\u0119kszenia innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 w gospodarce i przeznaczenia odpowiednich \u015brodków finansowych na ten cel.
\n\tZgodnie z KPO 49% aktywno\u015bci zajmuj\u0105 czynno\u015bci, które mog\u0105 by\u0107 zautomatyzowane do 2030 r. dzi\u0119ki zastosowaniu istniej\u0105cych dzi\u015b technologii. Realizacja tego za\u0142o\u017cenia pomimo zwi\u0119kszenia poziomu produktywno\u015bci b\u0119dzie jednocze\u015bnie skutkowa\u0142a utart\u0105 pracy przez zatrudnionych pracowników. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce b\u0119dzie to dotyczy\u0142o pracowników wykonuj\u0105cych powtarzalne zadania, takie jak praca przy linii produkcyjnej lub dokonywanie transakcji finansowych, konieczne jest ju\u017c na chwil\u0119 obecn\u0105 wst\u0119pne okre\u015blenie regionów, gdzie b\u0119dzie dochodzi\u0142o do automatyzacji w celu dostosowania oferty umo\u017cliwiaj\u0105cej przekwalifikowanie osób zagro\u017conych utrat\u0105 pracy.
\n\tZgodnie z Zaleceniem 2 CSR 2019 dla Polski wskazane jest podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 w celu likwidacji utrzymuj\u0105cych si\u0119 przeszkód dla bardziej trwa\u0142ych form zatrudnienia. Natomiast w tre\u015bci KPO w celu zwi\u0119kszenia mo\u017cliwo\u015bci podejmowania aktywno\u015bci zawodowej k\u0142adzie si\u0119 nacisk na dalsze doskonalenie elastycznych form zatrudnienia, w tym w szczególno\u015bci wprowadzenie pracy zdalnej i doskonalenie elastycznych form organizacji czasu pracy. Zwi\u0105zek negatywnie ocenia zamiar dalszych prac nad elastycznymi formami zatrudnienia.<\/strong> Zastanawiaj\u0105cy jest zakres pozosta\u0142ych planowanych elastycznych form zatrudnienia nie uj\u0119tych szczegó\u0142owo w KPO.
\n\tW dokumencie wskazano na konieczno\u015b\u0107 inwestycji zwi\u0105zanych ze skracaniem \u0142a\u0144cucha dostaw w przetwórstwie rolno-spo\u017cywczym. Jednocze\u015bnie podkre\u015blono, i\u017c m.in. z powodu barier finansowych wielu producentów i przetwórców rolno-spo\u017cywczych nie jest w stanie nad\u0105\u017cy\u0107 za rozwojem technologii. Wobec powy\u017cszego zastanawiaj\u0105ca jest koncepcja zaproponowanego wsparcia inwestycyjnego w postaci refundacji poniesionych kosztów.
\n\tReforma przewiduje przygotowanie ram dla funkcjonowania sieci bran\u017cowych centrów umiej\u0119tno\u015bci z udzia\u0142em szkó\u0142 zawodowych, uczelni, organizacji i stowarzysze\u0144 pracodawców, o\u015brodków badawczo-rozwojowych i innych instytucji otoczenia gospodarczego oraz dla wspólnej instytucji doradztwa i poradnictwa zawodowego przeznaczonej dla ró\u017cnych grup wiekowych. Jednak nie wskazano tu zwi\u0105zków zawodowych. KPO w tej cz\u0119\u015bci wymaga uzupe\u0142nienia.<\/strong>
\n\t– Praca zdalna
\n\tW\u0105tpliwo\u015bci budzi ograniczenie doposa\u017cenia pracowników oraz przedsi\u0119biorstw w sposób umo\u017cliwiaj\u0105cy prac\u0119 zdaln\u0105 do ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw. Potrzeba zapewnienia mo\u017cliwo\u015bci pracy zdalnej dotyczy szerszej grupy podmiotów. Przy wprowadzeniu pracy zdalnej do Kodeksu pracy nie wolno pomin\u0105\u0107 kwestii odpowiedzialno\u015bci za bhp oraz zrekompensowania pracownikom wzrostu kosztów pracy poza firm\u0105 (np. z w\u0142asnego domu, mieszkania).W tek\u015bcie pojawia si\u0119 stwierdzenie, i\u017c pracownicy i pracodawcy ch\u0119tnie korzystaj\u0105 z pracy zdalnej. Badania pokazuj\u0105, \u017ce nie jest to optymalna organizacja pracy. To czego oczekuj\u0105 pracownicy to uznania pracy zdalnej za element uzupe\u0142niaj\u0105cy normaln\u0105 organizacj\u0119 pracy, która mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 elastyczno\u015b\u0107 wykonywania zada\u0144 s\u0142u\u017cbowych.<\/strong>
\n\t– Kszta\u0142cenie zawodowe
\n\tPozytywnie nale\u017cy oceni\u0107 planowane dzia\u0142ania w obszarze kszta\u0142cenia zawodowego, które w sposób zintegrowany umo\u017cliwi\u0105 opracowanie i wdro\u017cenie mechanizmów pozwalaj\u0105cych na dostosowanie oferty szkolnictwa bran\u017cowego do zapotrzebowania na rynku pracy.
\n\t– Efektywne instytucje na rzecz rynku pracy
\n\tNa uwag\u0119 zas\u0142uguje planowane stworzenie odpowiednich ram prawnych i organizacyjnych dla efektywnej realizacji zada\u0144 Publicznych S\u0142u\u017cb Zatrudnienia (dalej PSZ). NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” uwa\u017ca, ze Zwi\u0105zek bezwzgl\u0119dnie powinien by\u0107 w\u0142\u0105czony, <\/strong>ju\u017c na etapie za\u0142o\u017ce\u0144, w przygotowanie reformy publicznych s\u0142u\u017cb zatrudnienia, co do tej pory niestety nie mia\u0142o miejsca.<\/strong>
\n\tWarto przywo\u0142a\u0107 postulat wsparcia, nie tylko osób zarejestrowanych w urz\u0119dach pracy ale tak\u017ce zainteresowanych tym pracowników, którzy chc\u0105 dostosowa\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci do potrzeb rynku pracy i pozostaj\u0105 w zatrudnieniu.
\n\tWa\u017cnym elementem jest dalsza cyfryzacja procedur i narz\u0119dzi stosowanych przez publiczne s\u0142u\u017cby zatrudnienia w odniesieniu do dzia\u0142a\u0144 aktywizacyjnych. Szczególn\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy po\u0142o\u017cy\u0107 na form\u0119 wniosków elektronicznych sk\u0142adanych np. przez osoby zagro\u017cone ubóstwem, osoby o niskich kwalifikacjach, b\u0105d\u017a bierne zawodowo czy ogólnie mówi\u0105c osoby zagro\u017cone wykluczeniem cyfrowym.
\n\tDzia\u0142alno\u015b\u0107 Publicznych S\u0142u\u017cb Zatrudnienia powinna ulec zasadniczym zmianom.
\n\tO ile na pocz\u0105tku transformacji ich zadania g\u0142ównie skupia\u0142y si\u0119 na rejestrowaniu osób bezrobotnych i wyp\u0142acie zasi\u0142ków, w czasie kiedy bezrobocie nie stanowi ju\u017c g\u0142ównego problemu spo\u0142ecznego w naszym kraju, to nadal nie s\u0105 przystosowane do aktywizacji osób d\u0142ugotrwale bezrobotnych. Stworzenie nowych ram prawnych i organizacyjnych dla poprawy efektywno\u015bci S\u0142u\u017cb Zatrudnienia mo\u017ce poprawi\u0107 sytuacj\u0119 w zakresie zwi\u0119kszenia produktywno\u015bci gospodarki oraz aktywno\u015bci zawodowej obywateli. Dobrym kierunkiem jest równie\u017c rozwijanie potencja\u0142u podmiotów ekonomii spo\u0142ecznej. Nie b\u0119d\u0105 one jednak stanowi\u0107 podstawowego filaru w zakresie aktywizacji zawodowej, a jedynie uzupe\u0142nienie polityki pa\u0144stwa. Pa\u0144stwo musi wspiera\u0107 i rozwija\u0107 profesjonalne s\u0142u\u017cby zatrudnienia, które realizowa\u0107 b\u0119d\u0105 zadania w tym zakresie. By\u0107 mo\u017ce nale\u017cy zadania podzieli\u0107 tak, by PES aktywizowa\u0142y osoby wykluczone spo\u0142ecznie i wspiera\u0142y grupy defaworyzowane, natomiast PSZ b\u0119d\u0105 skupia\u0107 si\u0119 na wspieraniu specjalistów. Niew\u0105tpliwie nie da si\u0119 rozwija\u0107 PSZ bez dobrej edukacji zawodowej, która powinna by\u0107 równie\u017c elementem zmian w tym obszarze. Nowoczesna edukacja na poziomie zawodowym powinna by\u0107 zsynchronizowana z instytucjami rynku pracy, tak by kszta\u0142cenie odpowiada\u0142o potrzebom rynku pracy. PSZ powinny równie\u017c wspiera\u0107 szko\u0142y zawodowe\/bran\u017cowe w organizowaniu praktyk zawodowych oraz uzyskiwaniu certyfikatów, które b\u0119d\u0105 dawa\u0142y uprawnienia do wykonywania zawodu bez konieczno\u015bci kolejnych szkole\u0144 tu\u017c po zako\u0144czeniu edukacji. Taki system umo\u017cliwi absolwentom szybsze nabywanie kwalifikacji oraz kontakt z przysz\u0142ym pracodawc\u0105.
\n\tJednocze\u015bnie zupe\u0142nie nie wspomniano o s\u0142u\u017cbach spo\u0142ecznych, które od lat zajmuj\u0105 si\u0119 obszarem zwi\u0105zanym z ograniczaniem wykluczenia spo\u0142ecznego z powodu bezrobocia, ubóstwa itp. Przecie\u017c to w\u0142a\u015bnie pomoc spo\u0142eczna jest integralnym elementem tego systemu. Od lat s\u0142u\u017cby te domagaj\u0105 si\u0119 docenienia ich pracy, podniesienia presti\u017cu zawodu, a co zatem idzie odpowiedniego wynagrodzenia. To jest ten moment, aby w ramach KPO zaplanowa\u0107 dzia\u0142ania, które b\u0119d\u0105 w szerszym zakresie realizowa\u0142y zadania w zakresie polityki spo\u0142ecznej pa\u0144stwa. Nie da si\u0119 tych zada\u0144 realizowa\u0107 jedynie w oparciu o wolontariat oraz podmioty ekonomii spo\u0142ecznej. Profesjonalne s\u0142u\u017cby spo\u0142eczne musz\u0105 godziwie zarabia\u0107 <\/strong>aby profesjonalnie wykonywa\u0107 zadania.<\/strong>
\n\t– Poprawa dost\u0119pu do instytucji opieki nad dzie\u0107mi w wieku do lat 3
\n\tDzi\u0119ki rocznemu urlopowi macierzy\u0144skiemu oraz wprowadzeniu urlopów dla ojców, w\u0142a\u015bciwie wszystkie dzieci do uko\u0144czenia 1 roku \u017cycia s\u0105 obj\u0119te opiek\u0105. Po tym czasie konieczne jest poszukiwanie form opieki poza rodzin\u0105. Temu s\u0142u\u017cy rozwijanie instytucjonalnych form opieki, ale równie\u017c indywidualnych tj. dzienny opiekun lub niania.
\n\tJak wynika ze sprawozdania MRPiPS w 2019 r. o ok. 18% wzros\u0142a liczba instytucji opieki nad dzie\u0107mi w wieku do lat 3. Na koniec 2019 r. funkcjonowa\u0142o 5 982 instytucji (na koniec 2018 r. – 5 080), z tego 3 671 \u017c\u0142obków (2018 r. – 3 155), 733 kluby dzieci\u0119ce (2018 r. – 676) i 1 578 dziennych opiekunów (2018 r. − 1 249). Na koniec 2019 r. w \u017c\u0142obkach, klubach dzieci\u0119cych, pod opiek\u0105 dziennych opiekunów i nia\u0144 by\u0142o ogó\u0142em ok. 22,6% dzieci w wieku powy\u017cej 1 roku \u017cycia do 3 roku \u017cycia (tj. najliczniejszych roczników obj\u0119tych opiek\u0105). Chocia\u017c ro\u015bnie liczba placówek lub form opieki nad dzie\u0107mi do lat 3, to nadal w wielu przypadkach du\u017cym problemem w opiece nad dzie\u0107mi s\u0105 sztywne godziny pracy zarówno samych rodziców, jak i przede wszystkim placówek \u015bwiadcz\u0105cych te us\u0142ugi. Ze wzgl\u0119du na niskie dochody wiele matek nie jest w stanie pracowa\u0107 na cz\u0119\u015b\u0107 etatu, co równie\u017c umo\u017cliwi\u0142oby \u0142\u0105czenie i godzenie ról spo\u0142eczno-zawodowych. Rozwi\u0105za\u0144 w tym zakresie równie\u017c zabrak\u0142o w KPO zarówno w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej rynku pracy, jak i w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej samej opieki nad dzie\u0107mi. Takie zmiany s\u0105 oczekiwane przez rodziców i niew\u0105tpliwie by\u0142yby korzystne dla dzieci, rodziców oraz rynku pracy. Uzupe\u0142nianie dochodu matki lub rodzica pracuj\u0105cego w niepe\u0142nym wymiarze czasu pracy np. \u015bwiadczeniem socjalnym o charakterze kompensacyjnym pozwoli\u0142oby uchroni\u0107 wiele rodzin przed ubóstwem spowodowanym spadkiem dochodów w trakcie opieki nad dzieckiem, równie\u017c w przysz\u0142o\u015bci. Takie \u015bwiadczenie umo\u017cliwi\u0142oby równie\u017c pozostanie na rynku pracy tym rodzicom i chroni\u0142oby ich przed bezrobociem lub trudnym powrotem do pracy oraz spadkiem aktywno\u015bci zawodowej ogó\u0142em. Zatem tego rodzaju rozwi\u0105zania warte s\u0105 rozwa\u017cenia, zw\u0142aszcza w ramach KPO.
\n\tPrzewidziane s\u0105 \u015brodki na budow\u0119 \u017c\u0142obków, zakup nieruchomo\u015bci, rozbudow\u0119 i adaptacj\u0119 – nie jest jednak jasne, czy \u017c\u0142obki b\u0119d\u0105 publiczne czy b\u0119d\u0105 powstawa\u0107 w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Zgodnie z projektem przewidziano finansowanie nowoutworzonych miejsc opieki przez pierwsze 24 miesi\u0105ce, m.in. w zakresie wyposa\u017cenia miejsca opieki oraz zapewnienia jego funkcjonowania. Rodzi si\u0119 pytanie – co b\u0119dzie z nowopowsta\u0142ymi \u017c\u0142obkami po ustaniu finansowania.
\n\t– Wsparcie przedsi\u0119biorstw
\n\tBrak jest informacji na temat kryteriów wsparcia przedsi\u0119biorstw w zakresie zmiany lub rozszerzenia profilu dzia\u0142alno\u015bci. Nie jest jasne jaki jest powód niskiej liczby przewidywanych do wsparcia przedsi\u0119biorstw.<\/strong>
\n\tKomponent B- Zielona energia i zmniejszenie energoch\u0142onno\u015bci<\/u>
\n\tCelem komponentu jest ograniczenie negatywnego oddzia\u0142ywania gospodarki na \u015brodowisko przy jednoczesnym zapewnieniu konkurencyjno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa energetycznego oraz ekologicznego kraju. Celem szczegó\u0142owym: -B1. Poprawa efektywno\u015bci energetycznej gospodarki. Zgodnie z motywem 11 ROZPORZ\u0104DZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2021\/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiaj\u0105ce Instrument na rzecz Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci Zielona transformacja powinna by\u0107 wspierana przez reformy i inwestycje w zielone technologie i zdolno\u015bci, w tym w gospodark\u0119 o obiegu zamkni\u0119tym i ochron\u0119 bezpiecze\u0144stwa energetycznego. Krajowy Plan Odbudowy za podstaw\u0119 realizacji wskazanego celu przyj\u0105\u0142 realizacj\u0119 inwestycji w energi\u0119 z wiatraków morskich.
\n\tBa\u0142tyk to jeden z najlepszych obszarów do pozyskiwania energii wiatrowej na \u015bwiecie, i rozwój tej formy pozyskiwania energii, w\u0142a\u015bciwie prowadzony, mo\u017ce da\u0107 wiele dobrych i trwa\u0142ych miejsc pracy zarówno w energetyce jak i innych bran\u017cach, cz\u0119sto wcze\u015bniej zaniedbywanych czy pomijanych. Jakkolwiek energia wiatrowa na Ba\u0142tyku to rozwi\u0105zanie s\u0142uszne i potrzebne, to musimy te\u017c wyrazi\u0107 zaniepokojenie brakiem uwzgl\u0119dnienia innych, cz\u0119sto ta\u0144szych sposobów pozyskiwania energii, jak np. tej drzemi\u0105cej w \u015bmieciach. \u015amieci maj\u0105 swoj\u0105 wysok\u0105 warto\u015b\u0107 energetyczn\u0105. Szacuje si\u0119, i\u017c w Polsce wyst\u0119puje obecnie nadwy\u017cka ok. 3 mln ton rocznie odpadów palnych, a sk\u0142adowanie odpadów o warto\u015bci opa\u0142owej powy\u017cej 6 MJ\/kg jest zabronione. Polska zasypana jest \u015bmieciami za\u015b podpalanie wysypisk \u015bmieci, w celu pozbycia si\u0119 \u015bmieci jest powszechnym problemem. Prowadzenie polityki korzystania ze \u015bmieci jako \u017aród\u0142a energii jest podwójnie korzystne. Po pierwsze \u015bmieci stanowi\u0105 tanie \u017aród\u0142o energii. Ze spalania \u015bmieci powstaje \u017cu\u017cel, który mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystany przy budowie dróg. Korzystanie z dost\u0119pnych zasobów, w tym wykorzystywanie ka\u017cdego odpadu, który si\u0119 do tego nadaje stanowi realizacj\u0119 zasady gospodarki obiegu zamkni\u0119tego. Dost\u0119pne technologie pozwalaj\u0105 na wyeliminowanie szkodliwych substancji (dioksyn), które mog\u0142yby wydostawa\u0107 si\u0119 jako produkt uboczny procesu spalania tworzyw sztucznych. W\u0142a\u015bciwa segregacja \u015bmieci pozwala na efektywne spalanie, bez efektów ubocznych, co pozwala na instalowanie spalarni nawet w \u015brodku miasta. A to skraca tras\u0119 jak\u0105 musz\u0105 pokona\u0107 \u015bmieciarki i zmniejsza finansowe i ekologiczne koszty wywo\u017cenia \u015bmieci. Realizacj\u0119 tego komponentunale\u017ca\u0142oby rozpocz\u0105\u0107 od rozgraniczenia gospodarowania odpadami komunalnymi od gospodarowania pozosta\u0142ymi odpadami wykorzystywanymi przez sektor przemys\u0142owy. Koniecznym staje si\u0119 stworzenie ram prawnych umo\u017cliwiaj\u0105cych gospodarowanie odpadami zgodnie z za\u0142o\u017ceniami Gospodarki Zamkni\u0119tego Obiegu (GOZ) oraz wypracowanie z przemys\u0142em nowych rozwi\u0105za\u0144 prawnych – np. zdefiniowanie odpadowych „surowców wtórnych” i wprowadzenie u\u0142atwie\u0144 regulacyjnych dla tej grupy.
\n\tNie mo\u017cna jednocze\u015bnie pomin\u0105\u0107 przeci\u0105gaj\u0105cego si\u0119 procesu budowy bloków energetyki j\u0105drowej, która obecnie jest jednym z bezpieczniejszych, trwa\u0142ym i niskoemisyjnym \u017aród\u0142em energii. Kolejne zapewnienia i harmonogramy bez pokrycia oraz rosn\u0105ce koszty nie rokuj\u0105 dobrze na przysz\u0142e bezpiecze\u0144stwo energetyczne kraju.
\n\tPlanowane s\u0105 czynno\u015bci legislacyjne: nowelizacja ustawy o OZE, przyj\u0119cie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych; przyj\u0119cie regulacji dotycz\u0105cej terminala instalacyjnego dla morskich farm wiatrowych; rozszerzenie ram prawnych prosumenta w kierunku tzw. prosumentów grupowych i wirtualnych oraz obywatelskich spo\u0142eczno\u015bci energetycznych. Ta ostatnia grupa projektów jest szczególnie wa\u017cna, jednak czy przyj\u0119te rozwi\u0105zania b\u0119d\u0105 zgodne z oczekiwaniami spo\u0142ecznymi i polskiej racji stanu zale\u017cy od sposobu procedowania – kompleksowego podej\u015bcia do zagadnienia, uwzgl\u0119dniaj\u0105cego specjalistyczny punkt widzenia i szeroko rozumian\u0105 konsultacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105. W dokumencie brakuje bardzo wyra\u017anego podkre\u015blenia znaczenia innych \u017aróde\u0142 energii, szczególnie wskazanych dla energetyki rozproszonej i pro-konsumenckiej. Rodzi si\u0119 pytanie: czy w pracach legislacyjnych i nowych rozwi\u0105zaniach znajdzie si\u0119 w\u0142a\u015bciwe miejsce i droga do promowania rozwoju pozyskiwania energii s\u0142onecznej (kolektory, fotowoltaika) i z „ma\u0142ych spi\u0119trze\u0144 wodnych” ?
\n\tWskazuje si\u0119, i\u017c w najbli\u017cszych latach przewidywany jest dalszy rozwój instalacji odnawialnych \u017aróde\u0142 energii, w tym turbin wiatrowych, kolektorów s\u0142onecznych, paneli fotowoltaicznych, ma\u0142ych elektrowni wodnych, systemów geotermalnych, pomp ciep\u0142a itp. Niedostrzega si\u0119, i\u017c ma\u0142e spi\u0119trzenia wodne – których liczb\u0119 jeszcze tu\u017c po wojnie szacowano w skali kraju na oko\u0142o 3 000 – zgodnie z polityk\u0105 zrównowa\u017conego rozwoju mog\u0105 by\u0107 nie tylko \u017aród\u0142em pozyskiwania energii, ale tak\u017ce pe\u0142ni\u0107 funkcje retencyjne i stanowi\u0107 o\u015brodki wypoczynku, rekreacji i kontaktu z przyrod\u0105. Tego typu zadania nale\u017cy zatem uj\u0105\u0107 <\/strong>w przysz\u0142ych rozwi\u0105zaniach prawno-organizacyjnych. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 znajd\u0105 one poparcie spo\u0142eczne.<\/strong>
\n\tZupe\u0142nie nowym zagadnieniem jest wskazywany w dokumencie KOP problem wykorzystania wodoru i przewidywane przyj\u0119cie Polskiej Strategii Wodorowej <\/em>oraz opracowanie „pakietu wodorowego”. Dzi\u0119ki nowym technologiom wodór funkcjonuje ju\u017c jako no\u015bnik energii, ale istota problemu jest znacznie g\u0142\u0119bsza. Wodór w tym projekcie pe\u0142ni bowiem rol\u0119 no\u015bnika i jednocze\u015bnie akumulatora energii.
\n\tJu\u017c przed kilku dziesi\u0119cioleciami poszukiwano ekonomicznych sposobów akumulacji energii, wskazuj\u0105c i\u017c mo\u017ce to by\u0107 konwersja energii pozyskiwanej z OZE w kierunku wodoru lub metanolu! Na tych no\u015bnikach funkcjonuj\u0105 bowiem ogniwa paliwowe. W planach strategicznych KPO nie dostrze\u017cono natomiast zalet metanolu jako kolejnej formy konwersji energetycznej. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c podczas syntezy metanolu (z wodoru i dwutlenku w\u0119gla) mo\u017cna wi\u0105za\u0107 dwutlenek w\u0119gla z atmosfery b\u0105d\u017a emiterów sta\u0142ych, zmniejszaj\u0105c w ten sposób emisj\u0119 gazów cieplarnianych. Magazynowanie i transport metanolu jest natomiast znacznie wygodniejszy i mniej kosztowny. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c równie\u017c w planowanym projekcie flagowym UE rozwoju i wykorzystania OZE nie dostrze\u017cono metanolu. W procesie transformacji energetycznej sk\u0142aniamy si\u0119 ku jak najwi\u0119kszej dywersyfikacji OZE <\/strong>z wykorzystaniem lokalnych i krajowych mo\u017cliwo\u015bci i idei.<\/strong>
\n\tW\u015bród planowanych zada\u0144 maj\u0105cych na celu wzrost wykorzystania OZE, za cenne nale\u017cy uzna\u0107 podj\u0119cie czynno\u015bci promowania i przygotowania rozwi\u0105za\u0144 legislacyjnych w zakresie wytwarzania oraz wykorzystania biometanu. Niestety, nie dostrze\u017cono przy tym innych alternatywnych biono\u015bników energii. Budowane w Polsce biogazownie w wi\u0119kszo\u015bci polegaj\u0105 na odzyskaniu metanu z p\u0142ynnego nawozu krów lub \u015bwi\u0144. W takich odchodach \u015brednia ilo\u015b\u0107 metanu to 14-18 m sze\u015bc. na ton\u0119, podczas gdy w odpadach warzywnych i owocowych, pochodz\u0105cych ze \u015bmieci, to a\u017c 95 m sze\u015bc. Nowoczesne technologie umo\u017cliwiaj\u0105 ju\u017c pozyskiwanie ró\u017cnych biow\u0119glowodorów, zarówno ciek\u0142ych frakcji benzynowych, jak i gazowych, w tym mieszaniny „bio-propan-butan”. Mieszanki te mog\u0105 natomiast zast\u0119powa\u0107 stosowany aktualnie „kopalny” butan lub propan-butan zarówno jako paliwo nap\u0119dowe (w samochodach), lub paliwo opa\u0142owe (m.in. w przemys\u0142owych czy domowych piecach). Badania potwierdzi\u0142y ju\u017c przydatno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 takiego post\u0119powania m.in. w INiG – Pa\u0144stwowym Instytucie Badawczym koordynuj\u0105cym w kraju tego typu badania.
\n\tDzia\u0142ania w ramach Komponentu B obejmuj\u0105 nie tylko wi\u0119ksze wykorzystanie OZE i rozwój nowoczesnych technologii paliw alternatywnych, ale tak\u017ce zespó\u0142 dzia\u0142a\u0144 uj\u0119tych w reformie „czyste powietrze”, maj\u0105cych na celu popraw\u0119 efektywno\u015bci energetycznej gospodarki. B\u0119d\u0105 to dzia\u0142ania obejmuj\u0105ce zarówno popraw\u0119 instalacji przemys\u0142owych w kierunku technologii niskoenergetycznych, jak i popraw\u0119 efektywno\u015bci energetycznejbudynków publicznych i prywatnych. Dotychczasowe lokalne do\u015bwiadczenia w zakresie wykorzystania \u015brodków na termomodernizacj\u0119 obiektów prywatnych, b\u0105d\u017a wymian\u0119 urz\u0105dze\u0144 lub instalacji do ogrzewania nie s\u0105 zadawalaj\u0105ce. Zachodzi obawa, czy samorz\u0105dy lokalne – w szczególno\u015bci \u015bciany wschodniej – b\u0119d\u0105 na tyle aktywne, aby wnie\u015b\u0107 do programu, promowa\u0107 i realizowa\u0107 tego typu dzia\u0142ania. Jedyn\u0105 gwarancj\u0105 mo\u017ce by\u0107 tylko uwzgl\u0119dnienie odpowiednich regulacji w przysz\u0142ych planowanych pracach legislacyjnych uj\u0119tych w reformie „poprawy efektywno\u015bci energetycznej”.<\/em>
\n\tZe punktu widzenia NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, rzuca si\u0119 w oczy brak konkretnych programów tworzenia nowych, trwa\u0142ych i godnych miejsc pracy w miejsce tych utraconych, a przecie\u017c jest to jedno z podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144 tzw. sprawiedliwej transformacji. <\/strong>Dokument <\/strong>nie szacuje kosztów spo\u0142ecznych transformacji energetycznej i nie przygotowuje spo\u0142ecze\u0144stwa na kolejne wzrosty cen energii. Jako zwi\u0105zek zawodowy widzimy konieczno\u015b\u0107 wspó\u0142dzia\u0142ania nie tylko na etapie oceny i rzetelnej konsultacji projektu, ale przede wszystkim na etapie wprowadzania zapisów w \u017cycie<\/strong>.
\n\tKomponent C- Transformacja cyfrowa<\/u>
\n\tAd. C.2.1.2 Cyfrowa infrastruktura szkó\u0142 \/ C2.1.3 E-kompetencje
\n\tWspieranie rozwoju cyfryzacji sta\u0142o si\u0119 w czasie pandemii jeszcze wa\u017cniejszym celem ni\u017c mia\u0142o to miejsce dotychczas. Poziom kompetencji cyfrowych spo\u0142ecze\u0144stwa w Polsce nadal odbiega od poziomu \u015bredniej w krajach UE. Wobec szybkiej cyfryzacji, kompetencje obywateli stanowi\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119, w przydatno\u015bci przemian w \u017cyciu publicznym i spo\u0142ecznym. Jednocze\u015bnie wraz ze wzrostem dost\u0119pno\u015bci us\u0142ug cyfrowych, automatyzacji i robotyzacji istnieje pilna potrzeba zwi\u0119kszenia poda\u017cy pracy w szeroko rozumianych systemach informatycznych. W tym celu nale\u017cy szybko wzmocni\u0107 kompetencje nie tylko osób aktywnych zawodowo, ale tak\u017ce uczniów, tak aby zwi\u0119kszy\u0107 ich \u015bwiadomo\u015b\u0107 i umiej\u0119tno\u015bci. Szko\u0142a zatem powinna by\u0107 tym miejscem, gdzie m\u0142odzi ludzie w naturalny sposób wykorzystuj\u0105 sprz\u0119t komputerowy jako narz\u0119dzie pracy. Niestety w ramach poprawy dost\u0119pno\u015bci infrastruktury komputerowej w szko\u0142ach stawiany jest skromny cel zwi\u0119kszenia o 1 komputer na 6 uczniów w szkole podstawowej (z 1 na 7) oraz z 1 komputera na 8 uczniów do 1 komputera na 7 uczniów w szko\u0142ach ponadpodstawowych. Cel ten wydaje si\u0119 niedostateczny, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce ponad 36% uczniów ma problemy ze sprz\u0119tem, a dzieci cho\u0107 bieg\u0142e w obs\u0142udze portali spo\u0142eczno\u015bciowych nie maj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci praktycznego czy poznawczego wykorzystania sprz\u0119tu komputerowego i jego oprogramowania. Dost\u0119pno\u015b\u0107 do sprz\u0119tu, ale tak\u017ce edukacja informatyczna stanowi\u0105 zasadniczy element w edukacji i pog\u0142\u0119bianiu e-kompetencji obywateli. Zaskakuj\u0105cym jest zatem pomini\u0119cie uczniów szkó\u0142 podstawowych i ponadpodstawowych z populacji docelowej celu E-kompetencje.
\n\tBez w\u0105tpienia obecna rzeczywisto\u015b\u0107 opiera si\u0119 w coraz wi\u0119kszym stopniu na funkcjonowaniu w sferze telekomunikacyjnej i elektronicznej. Zasadniczo pozytywnie nale\u017cy zatem oceni\u0107 sam fakt dostrze\u017cenia wagi tego zagadnienia dla rozwoju pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa. Warto przy tym jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce przechodzenie na funkcjonowanie szeroko poj\u0119tego aparatu pa\u0144stwowego (zarówno sfery administracji jak i np. szkolnictwa) musi odbywa\u0107 si\u0119 stopniowo, tak \u017ceby nie prowadzi\u0142o do wykluczenia okre\u015blonej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa (nie mo\u017cna bowiem pomija\u0107 faktu, \u017ce ca\u0142y czas znaczny odsetek obywateli nie korzysta z internetu, a tym bardziej nie podejmuje w nim bardziej skomplikowanych dzia\u0142a\u0144, a do takich na pewno nale\u017cy zaliczy\u0107 za\u0142atwianie spraw urz\u0119dowych).
\n\tIstotnym za\u0142o\u017ceniem KPO jest podnoszenie kompetencji cyfrowych spo\u0142ecze\u0144stwa. O ile stosunkowo prosto mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 mo\u017cliwo\u015bci pa\u0144stwa w realizacji tego celu w stosunku do osób ucz\u0105cych si\u0119 oraz zatrudnionych w szeroko poj\u0119tej sferze bud\u017cetowej, czy poszukuj\u0105cych pracy, o tyle nie zosta\u0142o przekonuj\u0105co wyja\u015bnione w jaki sposób planowane jest faktycznie wskazywane w KPO wsparcie kompetencji na rynku pracy skierowane b\u0119dzie do pracowników M\u015aP. Mowa jest co prawda o szkoleniach, lecz nie zosta\u0142o wskazane w jaki sposób pracownicy M\u015aP (pytanie dodatkowe, które nasuwa si\u0119 w tym kontek\u015bcie dotyczy tego co z innymi osobami, np. pracownikami pozosta\u0142ych pracodawców, czy osób samozatrudnionych) mieliby by\u0107 zach\u0119cani do udzia\u0142u w nich, czy mia\u0142yby one odbywa\u0107 si\u0119 przy wspó\u0142udziale pracodawców (partycypacji kosztowej i czasowej), czy mia\u0142yby by\u0107 w za\u0142o\u017ceniu realizowane w czasie prywatnym. Osi\u0105gni\u0119cie zak\u0142adanego celu wymaga wyznaczenia bardziej precyzyjnych i odpowiednio dobranych narz\u0119dzi, czego w tym miejscu zabrak\u0142o.
\n\tKomponent D Efektywno\u015b\u0107, dost\u0119pno\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 systemu ochrony zdrowia<\/u>
\n\tWyzwaniem Komponentu D jest wy\u017csza jako\u015b\u0107 i lepszy dost\u0119p do us\u0142ug zdrowotnych oraz wzmocnienie mo\u017cliwo\u015bci szybkiego reagowania systemu ochrony zdrowia na zagro\u017cenia epidemiczne.
\n\tNatomiast celem jest sprawne funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia oraz poprawa efektywno\u015bci, dost\u0119pno\u015bci oraz jako\u015bci \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych.
\n\tPowstaje w\u0105tpliwo\u015b\u0107 czy zaplanowane reformy doprowadz\u0105 do za\u0142o\u017conego celu, tym bardziej \u017ce sprawno\u015b\u0107 funkcjonowania systemu zdrowia b\u0119dzie trudna do obiektywnej oceny.
\n\tCele szczegó\u0142owe koncentruj\u0105 si\u0119 na:
\n\tD.1 -Poprawie efektywno\u015bci funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, dost\u0119pno\u015bci oraz jako\u015bci \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych, w szczególno\u015bci w kluczowych obszarach ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenia epidemiologiczne, choroby cywilizacyjne oraz sytuacj\u0119 demograficzn\u0105.
\n\tD2. -Rozwoju kadr systemu ochrony zdrowia oraz wzmocnieniu potencja\u0142u uczelni medycznych i podmiotów leczniczych bior\u0105cych udzia\u0142 w kszta\u0142ceniu kadr.
\n\tD3.-Rozwoju bada\u0144 naukowych i sektora farmaceutycznego w odpowiedzi na wzmocnienie odporno\u015bci systemu ochrony zdrowia.
\n\tSzacunkowy koszt realizacji komponentu D wynosi 4 262 mln EUR. Powstaje pytanie czy jest on wystarczaj\u0105cy?
\n\tUzasadnionym jest uzyskanie informacji na temat \u017aróde\u0142 finansowania ochrony zdrowia, nie tylko poprzez wskazanie demarkacji z Umow\u0105 Partnerstwa. Warto w tym miejscu wskaza\u0107 przyk\u0142adowo Fundusz Przeciwdzia\u0142ania COVID-19, z którego \u015brodki finansowe trafi\u0105 do systemu ochrony zdrowia. Z informacji prasowych wynika, \u017ce minister zdrowia mo\u017ce liczy\u0107 w roku 2021 na wzrost \u015brodków do ponad 17,7 mld z\u0142.
\n\t„Niewykluczone jednak, \u017ce wydatki te uda si\u0119 pokry\u0107 \u015brodkami unijnymi uj\u0119tymi w Krajowym Planie Odbudowy, gdzie na ten cel przewidziano 1,3 mld euro. Oznacza\u0142oby to uwolnienie analogicznej sumy w funduszu covidowym na inne cele” – („Fundusz na III fal\u0119”-PAP, DGP\/Rynek Zdrowia).<\/strong>
\n\tPrezydium KK zwraca uwag\u0119, \u017ce pomini\u0119to niektóre zasadnicze wska\u017aniki przydatne do wyznaczenie kluczowych obszarów finansowania, których zmiany mog\u0142yby by\u0107 mierzalnymi, obiektywnymi miernikami efektywno\u015bci wykonania tego filaru. W szczególno\u015bci nie uwzgl\u0119dniono w Excecutive Summary jak si\u0119 wydaje najwa\u017cniejszego wska\u017anika dla oceny efektywno\u015bci systemu, tj. liczby zgonów (w tym zgonów nadwy\u017ckowych) w stosunku do poprzednich okresów. Wska\u017aniki ekonomiczne: stopy bezrobocia, wysoko\u015bci PKB, warto\u015bci dodanej czy te\u017c specyficzne dla map zdrowotnych, stanowi\u0105 istotne elementy diagnozy i monitorowania sytuacji, jednak mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce zasadniczy problem wywo\u0142any (po\u015brednio lub bezpo\u015brednio) przez epidemi\u0119 COVID-19 to nadmierna, a tak\u017ce przy\u015bpieszona w niektórych grupach wiekowych umieralno\u015b\u0107. Dost\u0119pne ju\u017c analizy, a tak\u017ce opracowania w tym zakresie, które mo\u017cna wykorzysta\u0107 w celu przygotowania kolejnych dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych jej zmniejszeniu, tym bardziej, \u017ce w Executive summary (str. 13) wspomniano has\u0142owo, \u017ce liczba ,,zgonów mo\u017cliwych do unikni\u0119cia dzi\u0119ki interwencji medycznej w dalszym ci\u0105gu jest du\u017co wy\u017csza ni\u017c \u015brednia UE (…)”.
\n\tNa stronie 14 wskazane zosta\u0142y cele rozwoju Polski w perspektywie \u015brednio- i d\u0142ugookresowej. Maj\u0105 by\u0107 to: wzmocnienie potencja\u0142u gospodarczego kraju i regionów oraz konwergencja do poziomu rozwoju spo\u0142eczno – gospodarczego najsilniejszych gospodarek w UE; zapewnienie dobrobytu i bezpiecze\u0144stwa obywateli oraz podnoszenie zdolno\u015bci instytucjonalnych pa\u0144stwa.
\n\tW zakresie celu jakim jest bezpiecze\u0144stwo, w sposób niewystarczaj\u0105cy zosta\u0142 podkre\u015blony aspekt bezpiecze\u0144stwa zdrowotnego i tego, i\u017c jak wskazuje SOR „Dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu popraw\u0119 dost\u0119pu i jako\u015bci opieki zdrowotnej przyczyni\u0105 si\u0119 do polepszenia warunków \u017cycia ludno\u015bci w Polsce, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na wyd\u0142u\u017cenie \u017cycia kobiet i m\u0119\u017cczyzn. (str. 275 SOR).” Cele i za\u0142o\u017cenia SOR stanowi\u0142y istotny kontekst wyj\u015bciowy dla projektu KPO, co uzasadnia wprowadzenie proponowanego uzupe\u0142nienia.
\n\tPonadto, proponujemy uzupe\u0142ni\u0107 wyzwania rozwojowe dla Polski w kontek\u015bcie KPO poprzez rozszerzenie cz\u0119\u015bci 4 Wy\u017csza jako\u015b\u0107 i lepszy dost\u0119p do us\u0142ug zdrowotnych oraz wzmocnienie mo\u017cliwo\u015bci szybkiego reagowania systemu ochrony zdrowia na zagro\u017cenia epidemiczne<\/em> (str. 12 i n. KPO) o rozwi\u0105zania wykorzystuj\u0105ce atuty jakie w dobie pandemii niesie realizacja \u015bwiadcze\u0144 w ramach systemu opartego o \u015bwiadczenia ambulatoryjne i jednodniowe. Dotychczasowy przebieg pandemii COVID-19 wskazuje równie\u017c na konieczno\u015b\u0107 szybszego i systematycznego wprowadzania modelu opieki opartego o \u015bwiadczenia ambulatoryjne i jednodniowe, tak aby minimalizowa\u0107 ryzyko zaka\u017ce\u0144 w placówkach ochrony zdrowia jednocze\u015bnie zwalniaj\u0105c zasoby infrastrukturalne i kadrowe, które b\u0119d\u0105 konieczne do szybkiego wyrównania poziomu \u015bwiadcze\u0144 niewykonanych oraz leczenia powik\u0142a\u0144 d\u0142ugookresowych po SARS-CoV-2. Konsekwencj\u0105 wprowadzenia zaproponowanego uzupe\u0142nienia b\u0119dzie potrzeba uzupe\u0142nienia komponentu D na stronie 15 obejmuj\u0105cego rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce modernizacji infrastruktury podmiotów leczniczych oraz szerszego wykorzystania rozwi\u0105za\u0144 cyfrowych, sprzyjaj\u0105ce zwi\u0119kszeniu dost\u0119pno\u015bci i jako\u015bci \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych bez wzgl\u0119du na miejsce zamieszkania, o zmian\u0119 sposobu finansowania \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych w celu stymulowania zwi\u0119kszenia udzia\u0142u \u015bwiadcze\u0144 ambulatoryjnych i jednodniowych. B\u0119dzie to równie\u017c wymaga\u0142o zmian legislacyjnych, co powinno zosta\u0107 uwzgl\u0119dnione na str. 35 projektu oraz odpowiednio, w jego dalszych cz\u0119\u015bciach.
\n\tPrezydium KK NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” proponuje zapisa\u0107 w Filarze IV na stronie 27 (reformy) Stworzenie odpowiednich warunków do zmiany strukturalnej w obszarze udzielanych \u015bwiadcze\u0144, oraz w kolumnie Inwestycje – Kompleksowy rozwój systemu finansowania i kontroli finansowania \u015bwiadcze\u0144 w kierunku p\u0142acenia za wynik i zwi\u0119kszenia udzia\u0142u \u015bwiadcze\u0144 ambulatoryjnych i jednodniowych. Ponadto do rozwa\u017cenia jest dodanie na stronie 36 zdania ,,Równolegle do reformy POZ konieczne jest przeprowadzenie zmian w systemie finansowania \u015bwiadcze\u0144 szpitalnych oraz ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Systematyczna rewizja katalogu produktów rozliczeniowych p\u0142atnika i konsekwentne wdra\u017canie mechanizmów p\u0142acenia za wynik (paying for performance) wzmocni\u0105 post\u0119p zmian w kolejnych segmentach ochrony zdrowia.” Jednocze\u015bnie zwracamy uwag\u0119, \u017ce oprócz poprawy infrastruktury podmiotów leczniczych, niezb\u0119dnym dla zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci, dost\u0119pno\u015bci i jako\u015bci udzielonych \u015bwiadcze\u0144 jest przeprowadzenie strukturalnej zmiany systemu finansowania \u015bwiadcze\u0144, w szczególno\u015bci szpitalnych i ambulatoryjnych. Obecne mechanizmy finansowania nie sprzyjaj\u0105 optymalizacji wydawania \u015brodków finansowych, polegaj\u0105 na prowadzeniu diagnostyki i leczenia w warunkach szpitalnych, i anga\u017cuj\u0105 zb\u0119dne zasoby infrastrukturalne i kadrowe (strona 168). Dodatkowo zwracamy uwag\u0119, \u017ce nowoczesny sprz\u0119t, automatyzacja i dost\u0119p do najnowszych technologii (lekowych i pozosta\u0142ych) nale\u017cy postrzega\u0107 jako komponenty wspieraj\u0105ce zmiany strukturalne piramidy udzielanych \u015bwiadcze\u0144. Wsparcie Narodowego Funduszu Zdrowia umo\u017cliwi przeprowadzenie wraz z Ministerstwem Zdrowia, Agencj\u0105 Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz \u015brodowiskami medycznymi, zmian w sposobie finansowania \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych, w szczególno\u015bci w zakresie Jednorodnych Grup Pacjentów i katalogu \u015bwiadcze\u0144 ambulatoryjnych. Efektem zmiany b\u0119dzie zwi\u0119kszenie udzia\u0142u \u015bwiadcze\u0144 ambulatoryjnych i wprowadzenie mechanizmów p\u0142acenia za wynik oraz promowanie jako\u015bci udzielanych \u015bwiadcze\u0144. Zmiany nale\u017cy ukierunkowa\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci na obszar chorób przewlek\u0142ych takich jak: choroby p\u0142uc, choroby serca, choroby neurologiczne i choroby nerek.
\n\tAd. D1
\n\tPrezydium KK NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” nie dostrzega odpowiednich reform ani inwestycji odpowiadaj\u0105cych na wyzwania demograficzne.<\/strong>
\n\tOgraniczenie si\u0119 do poprawy infrastruktury podmiotów leczniczych w dziedzinach takich jak geriatria, opieka d\u0142ugoterminowa jest stanowczo ma\u0142o ambitnym wyzwaniem, maj\u0105c na uwadze zarówno Europejski Filar Praw Socjalnych FPS oraz Europejsk\u0105 Zielon\u0105 Ksi\u0119g\u0119 Starzenia si\u0119. Prezydium KK pragnie zauwa\u017cy\u0107 \u017ce np. w zak\u0142adach piel\u0119gnacyjno-opieku\u0144czych o profilu ogólnym odnotowano w roku 2019 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c przed rokiem liczb\u0119 \u0142ó\u017cek o 3%, ale leczonych by\u0142o o 2,9% mniej pacjentów.
\n\tNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nale\u017cy doposa\u017ca\u0107 podmioty lecznicze w nowoczesny sprz\u0119t, ale jednocze\u015bnie nie mo\u017cna zapomina\u0107 np. o stopniu przystosowania jednostek \u015bwiadcz\u0105cych ambulatoryjn\u0105 opiek\u0119 zdrowotn\u0105 do potrzeb osób niepe\u0142nosprawnych, który jak wynika ze statystyk GUS jest niewystarczaj\u0105cy (GUS, Zdrowie i ochrona zdrowia w 2019, Warszawa, Kraków 2020).
\n\tRozwój publicznych us\u0142ug cyfrowych jak pokaza\u0142a praktyka sprawdza si\u0119 w dobie pandemii i zas\u0142uguje na dalsze wzmocnienie, ale te\u017c nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zdalna interakcja pomi\u0119dzy kadr\u0105 medyczn\u0105 a pacjentem nie do ko\u0144ca si\u0119 sprawdzi\u0142a (wycofano si\u0119 z tele-porad dla dzieci). Dlatego nale\u017cy wprowadza\u0107 tego typu rozwi\u0105zania z du\u017c\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, dbaj\u0105c zarówno o umiej\u0119tno\u015bci cyfrowe kadr jak i pacjentów, ze szczególnym uwzgl\u0119dnieniem dobra pacjenta.
\n\t– Uzdrowiska
\n\tObecne zapisy dotycz\u0105ce uzdrowisk nie s\u0105 wystarczaj\u0105co precyzyjne, aby zobrazowa\u0107 potrzeby uzdrowisk w zakresie zada\u0144 jakie winny zosta\u0107 zrealizowane w ramach Krajowego Programu Odbudowy.
\n\tW uzdrowiskach rocznie leczy si\u0119 ponad 400 tysi\u0119cy osób. Leczenie uzdrowiskowe i rehabilitacja stanowi zaledwie 1% wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce w stawkach za leczenie pacjentów nie ma \u015brodków na remonty i inwestycje. Niewielkie \u015brodki by\u0142y wyodr\u0119bnione w bud\u017cecie Ministra Zdrowia do roku 2000 dla podmiotów, dla których Minister Zdrowia by\u0142 organem za\u0142o\u017cycielskim. Od roku 2000 podmioty realizuj\u0105ce zadania z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego nie maj\u0105 \u015brodków celowych na inwestycje. Baza lecznicza uzdrowisk to w du\u017cej mierze obiekty zabytkowe, a wi\u0119c utrzymanie ich wymaga du\u017cych nak\u0142adów, przede wszystkim na ich przystosowanie dla osób niepe\u0142nosprawnych, jak równie\u017c spe\u0142nienie wymogów przeciwpo\u017carowych czy sanitarnych, czego oczekuj\u0105 pacjenci – szczególnie w sytuacji pandemii. Zak\u0142ady lecznictwa uzdrowiskowego ponios\u0142y du\u017ce konsekwencje z powodu pandemii koronawirusa (w roku 2020 wy\u0142\u0105czone by\u0142y z dzia\u0142alno\u015bci na okres 6 miesi\u0119cy a w roku 2021 jak na razie na okres 3 miesi\u0119cy).
\n\tWsparcie finansowe dla zak\u0142adów lecznictwa uzdrowiskowego z KPO stanowi\u0107 b\u0119dzie ogromn\u0105 szans\u0119 na odbudow\u0119 po pandemii, modernizacj\u0119 g\u0142ównie infrastruktury technicznej, sanitarnej oraz stricte leczniczej, która b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 na d\u0142ugie lata, zw\u0142aszcza, \u017ce co roku przybywa osób starszych, ale tak\u017ce pacjenci po przebytym koronawirusie wymagaj\u0105 szczególnej rehabilitacji. Ponadto tego typu zak\u0142ady generuj\u0105 miejsca pracy i maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na rozwój danej miejscowo\u015bci, a cz\u0119sto równie\u017c ca\u0142ego regionu. \u015arodki finansowe dla podmiotów leczniczych dzia\u0142aj\u0105cych w sektorze uzdrowisk winny zosta\u0107 zaplanowane na poziomie ok 400 mln z\u0142otych. KPO winien stworzy\u0107 w szczególno\u015bci mo\u017cliwo\u015b\u0107 aplikacji o jego \u015brodki na inwestycje, rozwój i modernizacj\u0119 bazy leczniczej w uzdrowiskach, dla podmiotów realizuj\u0105cych publiczne zadania z zakresu lecznictwa uzdrowiskowego – niezale\u017cnie od formy w\u0142a\u015bcicielskiej podmiotu.
\n\tZaplanowany program „Polskie uzdrowiska ku przysz\u0142o\u015bci” jest cz\u0119\u015bci\u0105 kompleksowej polityki w zakresie systemu ochrony zdrowia „Zdrowa przysz\u0142o\u015b\u0107”. Ramy strategiczne dla systemu ochrony zdrowia na lata 2021 – 2027 s\u0105 niestety zbyt lakonicznie opisane, tak \u017ce trudno si\u0119 do niego odnie\u015b\u0107. Autorzy wskazuj\u0105 w kamieniach milowych, \u017ce reforma zostanie wprowadzona w pierwszym pó\u0142roczu 2021 r. Uzasadnionym jest, aby jego wprowadzenie podlega\u0142o szerokim konsultacjom, w tym z partnerami spo\u0142ecznymi<\/strong>.
\n\tPoza tym, tak ogólny sposób prezentacji mo\u017ce nie przekona\u0107 Komisji Europejskiej.
\n\tAd. D1.1.2.
\n\tZakup szczepionek przeciw COVID -19.
\n\tTa cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a przeanalizowana pod k\u0105tem zwalczania epidemii razem z cz\u0119\u015bci\u0105 D3.1.1. Kompleksowy rozwój bada\u0144 w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz cz\u0119\u015bci\u0105 D3.2 stworzenie sprzyjaj\u0105cych warunków dla rozwoju sektora leków i wyrobów medycznych. Jako rozwi\u0105zanie walki z obecn\u0105 epidemi\u0105 wskazano zakup szczepionki przeciwko COVID-19. Odnotowujemy brak obj\u0119cia krajowym planem odbudowy wsparcia bada\u0144 w poszukiwania leku (nie szczepionki) w przypadku zaka\u017cenia wirusem COVID-19, równie\u017c pod k\u0105tem ju\u017c istniej\u0105cych lekarstw, które mog\u0142yby by\u0107 skutecznie stosowane. Chodzi o dzia\u0142ania w najbli\u017cszym zakresie czasowym. Do niektórych lekarstw, które mog\u0142yby by\u0107 z powodzeniem stosowane w przypadku niektórych pacjentów (w przypadku braku przeciwskaza\u0144) wygas\u0142y ju\u017c prawa patentowe Na str. 185 planu, w charakterystyce inwestycji, w pkt. 2 jest mowa o dzia\u0142alno\u015bci analitycznej w zakresie zbierania i analizy danych umo\u017cliwiaj\u0105cych w dalszej perspektywie podniesienie jako\u015bci opieki zdrowotnej w zakresie chorób zaka\u017anych i dotyczy wykonania 10 analiz. Dotyczy to jednak dalszej perspektywy czasowej. Brak zaplanowanych dzia\u0142a\u0144 w krótszej perspektywie czasowej, obejmuj\u0105cych ju\u017c istniej\u0105ce lekarstwa i mo\u017cliwo\u015bci ich zastosowa\u0144 w walce z epidemi\u0105, poza dotychczasowym zakresem stosowania np. amantadyny.
\n\tZ nadziej\u0105 przyj\u0119li\u015bmy zapowied\u017a koordynacji opieki zdrowotnej, w ramach reformy podstawowej opieki zdrowotnej, w tym uzyskanie przez pacjenta pomocy tzw. koordynatora administracyjnego, do którego zada\u0144 ma nale\u017ce\u0107 organizacja procesu udzielania \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych.<\/strong>
\n\tAd D2
\n\tNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwi\u0119kszenie liczebno\u015bci personelu medycznego jest oczekiwane, maj\u0105c na uwadze dost\u0119pne statystyki dotycz\u0105ce starzenia si\u0119 kadr medycznych oraz do\u015bwiadcze\u0144 aktualnego stanu pandemii. Jednocze\u015bnie nie mo\u017cna zapomina\u0107 o stworzeniu warunków organizacyjnych, szkoleniowych i finansowych aby zach\u0119ci\u0107 do pracy w zawodach innych ni\u017c medyczne, a s\u0142u\u017c\u0105cych opiece nad pacjentem chorym lub osobami zale\u017cnymi wymagaj\u0105cymi opieki d\u0142ugoterminowej.
\n\tPomini\u0119cie tej grupy pracowników w KPO jest powa\u017cn\u0105 wad\u0105, tym bardziej, \u017ce opieka d\u0142ugoterminowa jest wyzwaniem Europejskiego Filara Praw Socjalnych.
\n\tSamo zwi\u0119kszenie liczby miejsc na kierunkach medycznych, ze wszech miar konieczne, nie jest jednak wystarczaj\u0105cym krokiem, by osi\u0105gn\u0105\u0107 skutek w postaci zwi\u0119kszenia liczebno\u015bci kadry medycznej. Samo uko\u0144czenie studiów medycznych to dopiero pocz\u0105tek drogi zawodowej. Konieczne jest dopasowanie liczby miejsc na sta\u017cu medycznym z liczb\u0105 absolwentów oraz skorelowanie liczby miejsc i specjalno\u015bci rezydentury lekarskiej z potrzebami i prognozowanymi potrzebami.
\n\tNie mo\u017cna równie\u017c nie dostrzega\u0107 faktu, i\u017c wiele osób o wykszta\u0142ceniu medycznym pracuje poza zawodem, cz\u0119sto w administracji jednostek s\u0142u\u017cby zdrowia. Jest to w wi\u0119kszo\u015bci spowodowane niezadowalaj\u0105c\u0105 wysoko\u015bci\u0105 zarobków i ci\u0119\u017ckimi warunkami pracy. Planuj\u0105c inwestycje w zwi\u0119kszenie liczby personelu medycznego nie mo\u017cna nie uwzgl\u0119dni\u0107 wskazanego zjawiska, mimo i\u017c przeciwdzia\u0142anie jemu wymaga rozwi\u0105za\u0144 poza inwestycyjnych. Nieuwzgl\u0119dnienie wskazanego zjawiska i skoncentrowanie si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na zwi\u0119kszeniu dost\u0119pu do zawodu bez wspierania pozostawania w zawodzie b\u0119dzie równoznaczne ze zmarnotrawieniem cz\u0119\u015bci wydatków inwestycyjnych na edukacj\u0119 przysz\u0142ego personelu medycznego. Zaproponowane rozwi\u0105zanie w postaci kredytu na op\u0142acenie p\u0142atnych studiów medycznych z obowi\u0105zkiem pó\u017aniejszego odpracowania jest krokiem w dobrym kierunku, ale nie wystarczaj\u0105cym. KPO nie wype\u0142nia i nie musi wype\u0142nia\u0107 wszystkich potrzeb systemu, jednak dla pewnej spójno\u015bci dokumentu z systemem warto by\u0142oby wskaza\u0107 czy i ewentualnie w jakim dokumencie kwestia utrzymania kadr medycznych w wykonywaniu zawodu medycznego po uko\u0144czeniu edukacji jest poruszona.
\n\tAd D3
\n\tNie przekonuje stwierdzenie, \u017ce tworzenie unikatowego na skal\u0119 krajow\u0105 centrum badawczo-analitycznego przez Narodowy Instytut Zdrowia – Pa\u0144stwowy Zak\u0142ad Higieny b\u0119dzie kluczowe dla zapewnienia efektywniejszej ochrony zdrowia publicznego oraz zapewnienie bezpiecze\u0144stwa obywateli poprzez dzia\u0142ania maj\u0105ce wp\u0142yw na \u0142agodzenie negatywnych skutków pandemii COVID-19.
\n\tProjektuj\u0105c rozwi\u0105zania dla ochrony zdrowia opracowanie pomija kwestie profilaktyki. Nie jest tajemnic\u0105, i\u017c profilaktyka zdrowotna jest znacznie ta\u0144sza ni\u017c pó\u017aniejsze leczenie, co w kontek\u015bcie wydatków inwestycyjnych, o strategicznym – d\u0142ugookresowym charakterze – powinno zosta\u0107 równie\u017c uwzgl\u0119dnione. Ze wzgl\u0119du na przyj\u0119ty system ubezpiecze\u0144, planowanie systemu profilaktyki zdrowotnej powinno mie\u0107 miejsce z uwzgl\u0119dnieniem specyfiki rynku pracy. Funkcjonowanie elastycznych form zatrudnienia, niepewno\u015b\u0107 zatrudnienia skutkuj\u0105ca okresowym wypadaniem z systemu ubezpieczenia zdrowotnego, jak równie\u017c osobiste zawirowania powoduj\u0105, i\u017c osoby okresowo znajduj\u0105 si\u0119 poza systemem ochrony zdrowia. Nie zmienia tego fakt, i\u017c mimo istnienia procedur umo\u017cliwiaj\u0105cych dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych osób nieubezpieczonych, wiele osób z ró\u017cnych powodów z nich nie korzysta i si\u0119 nie leczy. W konsekwencji osoby te trafiaj\u0105 do lekarza dopiero w stanie zagro\u017cenia \u017cycia lub za pó\u017ano, by mo\u017cna by\u0142o mówi\u0107 o profilaktyce lub zapobieganiu chorobom. Jest to szczególnie niebezpieczne w dobie zagro\u017ce\u0144 epidemicznych, gdy z obawy o koszty chorzy mogliby ba\u0107 si\u0119 leczy\u0107. W kontek\u015bcie dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych, owe dziury czasowe w dost\u0119pie do \u015bwiadcze\u0144 medycznych stawiaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 profilaktyki (oraz ekonomiczny wymiar profilaktyki) pod znakiem zapytania. Zwi\u0105zek wielokrotnie podnosi\u0142 potrzeb\u0119 zmiany otoczenia prawnego dost\u0119pu do \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych, którego skutkiem by\u0142by dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dla wszystkich. Z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142oby si\u0119 to do zmniejszenia obawy przed konieczno\u015bci\u0105 poniesienia kosztu kontaktu z lekarzem, do podejmowania dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych oraz do osi\u0105gni\u0119cia za\u0142o\u017conego celu zwi\u0119kszenia dost\u0119pno\u015bci do \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych.
\n\tNa stronie 168 znajduje si\u0119 ramka o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci: „Uzupe\u0142niaj\u0105co \u015brodki zwrotne w szczególno\u015bci w kadry medyczne, cyfryzacj\u0119 i modernizacj\u0119 w ochronie zdrowia”, która wymaga szczególnego wyja\u015bnienia.
\n\tKomponent E Zielona, inteligentna mobilno\u015b\u0107<\/u>
\n\tUwagi w zakresie komponentu E 2.1.1 oraz E 2.1.2. (linie kolejowe i pasa\u017cerski tabor kolejowy).
\n\tCelem KPO jest m.in. zwi\u0119kszenie spójno\u015bci gospodarczej, spo\u0142ecznej i terytorialnej. Tak\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0107 mo\u017ce nowoczesna kolej regionalna. Niestety, z opublikowanego projektu Krajowego Planu Odbudowy (KPO) wynika, \u017ce jedynym beneficjentem w\u015bród przewo\u017aników kolejowych ma by\u0107 PKP InterCity.
\n\tW KPO brakuje wskazania \u015brodków na odbudow\u0119 taboru spó\u0142ki Polregio, która to oferuje po\u0142\u0105czenia  regionalne i aglomeracyjne. Zaspokajaj\u0105 one potrzeby transportowe mieszka\u0144ców wi\u0119kszo\u015bci regionów kraju, \u0142\u0105cz\u0105c ze sob\u0105 regiony i umo\u017cliwiaj\u0105c dojazd do pracy, na uczelni\u0119, do szko\u0142y, do lekarza czy te\u017c na zakupy.
\n\tWarto przypomnie\u0107, \u017ce nadal na niektórych trasach w Polsce kursuj\u0105 niezmodernizowane sk\u0142ady pochodz\u0105ce nawet z lat 60. Tego typu poci\u0105gi nie spe\u0142niaj\u0105 wspó\u0142czesnych oczekiwa\u0144 pasa\u017cerów, je\u015bli chodzi o komfort podró\u017cy (np. brak klimatyzacji, czy te\u017c udogodnie\u0144 dla osób z niepe\u0142nosprawno\u015bciami) i nie s\u0105 atrakcyjn\u0105 alternatyw\u0105 dla autobusu czy samochodu. Dlatego liczymy na odpowiedni\u0105 korekt\u0119 KPO, je\u015bli chodzi o wymian\u0119 poci\u0105gów pasa\u017cerskich na nowe w taki sposób, aby beneficjentem planu byli równie\u017c mieszka\u0144cy mniejszych miast i miejscowo\u015bci, dla których kolej to cz\u0119sto jedyny \u015brodek transportu w drodze do pracy czy specjalistycznej placówki s\u0142u\u017cby zdrowia.
\n\tJednak zakup nowego taboru to nie wszystko. Warunkiem koniecznym, aby transport zbiorowy zacz\u0105\u0142 realnie zaspokaja\u0107 potrzeby w zakresie mobilno\u015bci jest oferowanie odpowiedniej liczby po\u0142\u0105cze\u0144. Aktualnie zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, \u017ce po drogim remoncie linii kolejowej lub kupna nowego taboru z wykorzystaniem \u015brodków UE je\u017cd\u017c\u0105 dwie pary poci\u0105gów na dob\u0119. Jest to dalece niewystarczaj\u0105ce. Ponadto nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Europejskim standardem oprócz opierania oferty kolei na du\u017cej liczbie po\u0142\u0105cze\u0144 jest zapewnienie regularno\u015bci kursów, czyli po\u0142\u0105czenia co 15 minut (linie aglomeracyjne), co 30-60 minut (linie regionalne) lub co 120 minut (linie lokalne w s\u0142abiej zaludnionych obszarach). W ruchu dalekobie\u017cnym standardem jest cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 60 minutowa. Dzi\u0119ki sta\u0142ym odst\u0119pom mi\u0119dzy kolejnymi poci\u0105gami pasa\u017cerowie oprócz dobrej oferty przewozowej otrzymuj\u0105 tak\u017ce przejrzysty i czytelny rozk\u0142ad jazdy. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, w efekcie ko\u0144cowym dotacji nale\u017cy rozlicza\u0107 organizatora przejazdów z liczby po\u0142\u0105cze\u0144 i traktu po remoncie lub kupnie nowego taboru dofinansowanego ze \u015brodków UE.
\n\tKolejnym problemem jest s\u0142aba oferta przewozowa na liniach przekraczaj\u0105cych granice województw – mieszka\u0144cy styków województw cz\u0119sto maj\u0105 problem aby dosta\u0107 si\u0119 do miejscowo\u015bci obok, gdzie jest zak\u0142ad pracy czy przychodnia lekarska, ale ju\u017c w drugim województwie. Niezb\u0119dne wydaje si\u0119 narzucenie samorz\u0105dom województw oraz przewo\u017anikom kolejowym i autobusowym wzajemnego wyd\u0142u\u017cania relacji w g\u0142\u0105b s\u0105siedniego regionu.
\n\tZbyt cz\u0119sto mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce programy modernizacji transportu zbiorowego realizowane s\u0105 po to, by jak najszybciej wyda\u0107 \u015brodki unijne. Konieczna jest tu zmiana. Rezultatem przy przyst\u0105pieniu do projektu z KPO powinny by\u0107 informacje dotycz\u0105ce poprawy parametrów linii kolejowej takich jak:
\n\t1. przepustowo\u015b\u0107,
\n\t2. czas jazdy,
\n\talbo jakie b\u0119dzie wykorzystanie nowego taboru czyli:
\n\t1. obs\u0142uga nowych relacji,
\n\t2. uruchomienie dodatkowych po\u0142\u0105cze\u0144,
\n\t3. odsuni\u0119cie starego taboru ze wskazanych tras.
\n\tPo zako\u0144czeniu inwestycji konieczne jest zweryfikowanie czy deklarowane cele osi\u0105gni\u0119to. To pozwoli na rzeczywiste przyczynianie si\u0119 inwestycji do rozwoju transportu zbiorowego.
\n\tKPO nie daje du\u017co czasu od momentu otrzymania \u015brodków inwestycyjnych do terminu zako\u0144czenia ca\u0142ego projektu. Patrz\u0105c na do\u015bwiadczenia dotychczasowych unijnych perspektyw, mechanizmy sprawnej realizacji projektów kolejowych wida\u0107 najlepiej w zadaniach o ma\u0142ym zakresie np. w eliminacji tzw. w\u0105skich garde\u0142 poprzez gruntown\u0105 modernizacj\u0119 istniej\u0105cych, cz\u0119sto przestarza\u0142ych elementów infrastruktury po\u0142\u0105czon\u0105 z rewitalizacj\u0105 linii, przebudow\u0105 mniejszych stacji, budow\u0105 \u0142\u0105cznic czy torów dodatkowych i odstawczych. W\u0142a\u015bnie takie projekty najlepiej realizowa\u0107 ze \u015brodków KPO uzyskuj\u0105c w krótkim czasie finansowanie, niezb\u0119dne uzgodnienia i pozwolenia, realizuj\u0105c prace budowlane i rozliczaj\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107. Racjonalnym wydaje si\u0119 aby du\u017ce, liniowe inwestycje pozosta\u0142y domen\u0105 standardowego finansowania opartego o w\u0142a\u015bciwy, wieloletni bud\u017cet unijny. Inwestycje „ma\u0142e”, realizowane równolegle na wielu obszarach maj\u0105 czasem wi\u0119kszy i szybszy wp\u0142yw na popraw\u0119 parametrów sieci jako ca\u0142o\u015bci, czyli jej dost\u0119pno\u015bci, przepustowo\u015bci i pr\u0119dko\u015bci handlowych. Dodatkowo taka strategia podej\u015bcia do KPO, b\u0119dzie te\u017c mia\u0142a pozytywny wp\u0142yw na wi\u0119cej podmiotów gospodarczych rozproszonych na terenie ca\u0142ego kraju, tym samym lepiej b\u0119dzie odpowiada\u0107 za\u0142o\u017ceniom odbudowy gospodarki po pandemii.<\/strong>
\n\tInne<\/u>
\n\tOcena wp\u0142ywu interwencji KPO oraz porównanie z bazowym poziomem inwestycji maj\u0105 zosta\u0107 uzupe\u0142nione po przeprowadzeniu analizy. Prezydium KK NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” oczekuje informacji kiedy analizy zostan\u0105 wykonane oraz wnosi o dost\u0119p do nich.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” ocenia Instrument na rzecz Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci (zwany dalej „Instrumentem”)jako istotny z punktu widzenia \u0142agodzenia skutków pandemii COVID-19 w krótszej perspektywie oraz buduj\u0105cy odporno\u015b\u0107 gospodarki na przysz\u0142o\u015b\u0107. Wybuch pandemii COVID-19 na pocz\u0105tku 2020 r. zmieni\u0142 prognozy gospodarcze, spo\u0142eczne a tak\u017ce bud\u017cetowe w Unii i na ca\u0142ym \u015bwiecie oraz przyniós\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89,9],"tags":[496,2340,61,536,534],"class_list":["post-9240","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2021prezydium","category-dokprez","tag-496","tag-41-21","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9240"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9240\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}