{"id":9221,"date":"2021-03-10T13:16:25","date_gmt":"2021-03-10T12:16:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/?p=9221"},"modified":"2021-03-10T13:16:25","modified_gmt":"2021-03-10T12:16:25","slug":"decyzja-prezydium-kk-nr-31-21-ws-opinii-o-dokumencie-zielona-ksiega-w-sprawie-starzenia-sie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/2021\/03\/10\/decyzja-prezydium-kk-nr-31-21-ws-opinii-o-dokumencie-zielona-ksiega-w-sprawie-starzenia-sie\/","title":{"rendered":"Decyzja Prezydium KK nr 31\/21 ws. opinii o dokumencie \u201eZielona Ksi\u0119ga w sprawie starzenia si\u0119\u201d"},"content":{"rendered":"

\n\tCelem Zielonej ksi\u0119gi w sprawie starzenia si\u0119<\/em> jest zapocz\u0105tkowanie debaty na temat rozwi\u0105za\u0144 w zakresie przewidywania, wyzwa\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci jakie niesie ze sob\u0105 starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa Europy.
\n\tZ pewno\u015bci\u0105 cenn\u0105 cech\u0105 opracowania jest próba zdiagnozowania ca\u0142o\u015bci czynników maj\u0105cych wp\u0142yw na zjawisko staro\u015bci, ju\u017c od najm\u0142odszego wieku. Ksi\u0119ga stanowi do\u015b\u0107 wyczerpuj\u0105ce omówienie zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych lub wp\u0142ywaj\u0105cych na proces starzenia. Jednak wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 nale\u017cy nada\u0107 kwestiom zwi\u0105zanym z warunkami organizacyjno-prawnymi wykonywania pracy, gdy\u017c maj\u0105 one przewa\u017caj\u0105cy wp\u0142yw na przysz\u0142o\u015b\u0107 zdrowotn\u0105 i finansow\u0105 pracowników. Prezydium KK zwraca uwag\u0119, \u017ce ubóstwo, wykluczenie spo\u0142eczne, z\u0142e warunki pracy, niskie dochody to determinanty spo\u0142eczno-ekonomiczne odpowiedzialne w znacz\u0105cym stopniu za sytuacj\u0119 zdrowotn\u0105 du\u017cej cz\u0119\u015bci populacji.
\n\tPrezydium Komisji Krajowej podkre\u015bla, \u017ce niektóre zaproponowane rozwi\u0105zania nie wydaj\u0105 si\u0119 jednak optymalne:<\/p>\n

    \n
  1. \n\t\tZielona ksi\u0119ga nie zawiera odniesie\u0144 do s\u0142abej integracji rynku pracy, niskiej jako\u015bci miejsc pracy i warunków pracy, a tak\u017ce zbyt ma\u0142o uwagi po\u015bwi\u0119cono w niej bezpiecze\u0144stwu i higienie pracy. Podstaw\u0105 konkretnych dzia\u0142a\u0144 powinno by\u0107 ambitne wdro\u017cenie Europejskiego Filaru Praw Socjalnych. Nowe zarz\u0105dzanie europejskie powinno opiera\u0107 si\u0119 na tworzeniu bod\u017aców dla inwestycji publicznych i prywatnych, które pozwol\u0105 pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim nad\u0105\u017ca\u0107 za potrzebami spo\u0142ecznymi.<\/li>\n
  2. \n\t\tSzczególnie istotne jest zapewnienie dost\u0119pu do publicznej s\u0142u\u017cby zdrowia (co uwypukli\u0142o si\u0119 w czasie pandemii Covid-19), opieki i wsparcia socjalnego, opieku\u0144czych us\u0142ug publicznych, opieki d\u0142ugoterminowej aby z jednej strony wzmacnia\u0107 dobrostan zdrowotny osób starszych, a z drugiej – tworzy\u0107 dobrze zorganizowan\u0105 srebrn\u0105 ekonomi\u0119. Jednym z kluczowych elementów srebrnej gospodarki s\u0105 tzw. bia\u0142e miejsca pracy – sektor us\u0142ug opieku\u0144czych i zdrowotnych \u015bwiadczonych g\u0142ównie dla osób starszych, którego znaczenie wzrasta wraz ze zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczb\u0105 osób starszych w populacji i tutaj nale\u017cy upatrywa\u0107 wspó\u0142pracy m\u0142odego i starszego pokolenia (w\u0142\u0105cznie z humanizacj\u0105 relacji).
    \n\t\tW zakresie poprawy dobrostanu poprzez solidarno\u015b\u0107 mi\u0119dzypokoleniow\u0105 warto uwzgl\u0119dni\u0107 rol\u0119 rodziny w szeroko rozumianej opiece nad starszymi cz\u0142onkami rodziny i mentoringiem pokoleniowym.<\/li>\n
  3. \n\t\tG\u0142ównym czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na aktywne starzenie si\u0119 jest niew\u0105tpliwie d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia w zdrowiu, dlatego polityka zwi\u0119kszania aktywno\u015bci osób starszych powinna opiera\u0107 si\u0119 o wiedz\u0119 i wska\u017aniki d\u0142ugo\u015bci \u017cycia w dobrym zdrowiu. W Zielonej ksi\u0119dze brakuje ogólnego porównania ww. wska\u017aników w poszczególnych krajach cz\u0142onkowskich.<\/li>\n
  4. \n\t\tW cz\u0119\u015bci 4.2 zawieraj\u0105cej diagnoz\u0119 ubóstwa w\u015bród osób starszych wskazano, i\u017c „Niektórzy wci\u0105\u017c jednak b\u0119d\u0105 w wi\u0119kszym stopniu zagro\u017ceni ubóstwem ni\u017c inni, w tym ubóstwem energetycznym. Dotyczy to w szczególno\u015bci osób, które mia\u0142y niskie dochody, przerwy w pracy zawodowej lub które wykonywa\u0142y prac\u0119 lub wykonywa\u0142y zawody, które zapewnia\u0142y ograniczon\u0105 ochron\u0119, np. w przypadku pracowników niestandardowych i osób samozatrudnionych”. Nie sposób nie zgodzi\u0107 si\u0119 z tym spostrze\u017ceniem. Je\u015bli chodzi o potencjalne rozwi\u0105zania to wcz\u0119\u015bci 5.3 Ró\u017cnice terytorialne w dost\u0119pie do opieki i us\u0142ug<\/em>, Ramka 2 wskazano potencjalne zagro\u017cenia w postaci „przeniesienia obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych z pracy na zanieczyszczenia, <\/em>jak zaproponowano w ramach Europejskiego Zielonego \u0141adu. Wobec braku dalszych reform rosn\u0105ce zró\u017cnicowanie na rynku pracy sprawia, \u017ce coraz mniej osób jest obj\u0119tych systemami ochrony socjalnej i odprowadza sk\u0142adki na rzecz takich systemów”<\/em>. Niestety jako antidotum przedstawiono jedynie: „zrównowa\u017cono\u015b\u0107 finansów publicznych musi by\u0107 \u015bci\u015ble monitorowana, zw\u0142aszcza w krajach o wysokim poziomie d\u0142ugu publicznego”.<\/em><\/li>\n
  5. \n\t\tO ile samo rozwi\u0105zanie polegaj\u0105ce na poszukiwaniu alterantywnych \u017aróde\u0142 finansowania \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych jest ciekawe i godne rozwa\u017cenia, o tyle pozostawienie bez propozycji rozwi\u0105zania kwestii wyst\u0119powania zjawiska polegaj\u0105cego na tym, i\u017c cz\u0119\u015b\u0107 pracowników wykonuje prac\u0119 w warunkach, o których z góry mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c osoby te b\u0119d\u0105 zagro\u017cone w przysz\u0142o\u015bci ubóstwem nie mo\u017cna oceni\u0107 pozytywnie. Jak wskazano w cz\u0119\u015bci 2 Ksi\u0119gi, na to jak b\u0119dziemy si\u0119 starze\u0107 wp\u0142yw ma to, jak prze\u017cyjemy ca\u0142e \u017cycie zawodowe w aspekcie zdrowotnym, dost\u0119p do edukacji i dost\u0119p do pracy. Z tego powodu szczególnymi dzia\u0142aniami powinny zosta\u0107 obj\u0119te te rodzaje pracy, które wp\u0142ywaj\u0105 niekorzystnie lub wr\u0119cz negatywnie na jako\u015b\u0107 \u017cycia, a w konsekwencji na trudn\u0105 staro\u015b\u0107. Takim dzia\u0142aniem jest obowi\u0105zek promowania dobrych miejsc pracy i zwalczania pracy niestandardowej, niedaj\u0105cej zabezpieczenia socjalnego, która powoli staje si\u0119 now\u0105 form\u0105 pracy nierejestrowanej. W przypadku tej formy zatrudnienia ryzyko i koszt spo\u0142eczny przerzucony jest na zatrudnionego, a w dalszej kolejno\u015bci na finanse publiczne. Warto by\u0142oby pokusi\u0107 si\u0119 o analiz\u0119 jaki jest koszt dla spo\u0142ecze\u0144stwa i finansów publicznych wykonywania pracy w formie niestandardowej lub w wymuszonym samozatrudnieniu i zada\u0107 sobie pytanie, czy mo\u017cna si\u0119 na to godzi\u0107 w \u015bwietle spo\u0142ecznej misji Unii Europejskiej oraz skutków dla finansów i przysz\u0142ych pokole\u0144. By\u0107 mo\u017ce obci\u0105\u017cenie przysz\u0142ych pokole\u0144 nie by\u0142oby konieczne w tak znacznym stopniu, gdyby nie by\u0142a akceptowana praca niskiej jako\u015bci tj. w warunkach niestabilno\u015bci i braku dost\u0119pu do ochrony socjalnej.
    \n\t\tProponowane „zapewnienie, aby systemy emerytalne pokrywa\u0142y ró\u017cne rodzaje dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, np. dzi\u0119ki rozszerzeniu dost\u0119pu <\/strong>dla wi\u0119kszej liczby typów pracowników i dla osób samozatrudnionych, pomog\u0142oby w zabezpieczeniu adekwatno\u015bci takich systemów i ich podstawy sk\u0142adkowej, a tak\u017ce ograniczy\u0142oby nierówno\u015bci na rynku pracy. Poniewa\u017c zmiany w gospodarce i w \u015bwiecie pracy mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na podstaw\u0119 sk\u0142adek, pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 by\u0107 zmuszone do ponownego przeanalizowania sposobu zapewniania zasobów na potrzeby systemów ochrony socjalnej” jest pomys\u0142em w dobrym kierunku jednak potrzebne s\u0105 stanowcze dzia\u0142ania. Zdecydowanie nale\u017cy zwalcza\u0107 zatrudnienie o niskiej jako\u015bci.
    \n\t\tPoprawie wydolno\u015bci systemu emerytalnego nie mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie dzia\u0142ania polegaj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie na podwy\u017cszaniu wieku emerytalnego. Trafnie zwraca si\u0119 uwag\u0119 w „Zielonej ksi\u0119dze” na fakt, i\u017c sytuacja demograficzna w ró\u017cnych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE jest na tyle zró\u017cnicowana, i\u017c nie jest mo\u017cliwe ustalenie jednej obowi\u0105zuj\u0105cej w ca\u0142ej Unii granicy wieku emerytalnego. Granica wieku emerytalnego powinna by\u0107 ustalania w przepisach prawa wewn\u0119trznego poszczególnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE i powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 ich specyfik\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z d\u0142ugo\u015bci\u0105 \u017cycia jego obywateli, stanem ich zdrowia, sytuacj\u0105 gospodarcz\u0105, w tym sytuacj\u0105 na rynku pracy jak stanem systemu finansów publicznych, zw\u0142aszcza kondycj\u0105 finansow\u0105 Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych.
    \n\t\tNale\u017cy zgodzi\u0107 si\u0119 z tez\u0105, i\u017c do poprawy sytuacji materialnej osób starszych mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 upowszechnienie ró\u017cnych form dodatkowego, dobrowolnego gromadzenia \u015brodków na staro\u015b\u0107. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w tym zakresie pe\u0142ni edukacja i u\u015bwiadamianie obywateli jaki wp\u0142yw na poziom ich \u017cycia po osi\u0105gni\u0119ciu wieku emerytalnego b\u0119d\u0105 mia\u0142y dodatkowe oszcz\u0119dno\u015bci. Aby ten cel móg\u0142 zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119ty dodatkowe produkty emerytalne nie mog\u0105 mie\u0107 charakteru elitarnego i by\u0107 wykorzystywane wy\u0142\u0105cznie przez osoby znajduj\u0105ce si\u0119 w bardzo dobrej sytuacji materialnej jako sposób na korzystne ulokowanie nadwy\u017cek kapita\u0142u. Jedynie sta\u0142a poprawa warunków pracy polskich obywateli, towarzysz\u0105cy jej wzrost p\u0142ac oraz poprawa poziomu wiedzy ekonomicznej mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do znacz\u0105cej poprawy w omawianej dziedzinie.<\/li>\n
  6. \n\t\tJe\u015bli chodzi o cz\u0119\u015b\u0107 3.3 to rozwojowi regionów mniej rozwini\u0119tych i obszarów wiejskich sprzyja\u0107 mo\u017ce promowanie kultury tych regionów, historii i kuchni regionalnych. To b\u0119dzie sprzyja\u0107 rozwojowi agroturystyki w tych regionach. Wspieranie agroturystyki, któr\u0105 mog\u0105 prowadzi\u0107 równie\u017c osoby w pó\u017aniejszym wieku, mo\u017ce sprzyja\u0107 realizacji wielu celów wskazanych w Ksi\u0119dze: wspieraniu przedsi\u0119biorczo\u015bci, przeciwdzia\u0142aniu ubóstwu osób starszych, integracji miedzypokoleniowej itp.<\/li>\n
  7. \n\t\tW pkt. 6 perspektywy wskazano na popraw\u0119 funkcjonowania rynku pracy, ale brakuje konkretnych propozycji.<\/li>\n
  8. \n\t\tSzkolenia powinny uwzgl\u0119dnia\u0107 mo\u017cliwo\u015bci percepcji osób w starszym wieku, które s\u0105 inne ni\u017c osób m\u0142odych. Wymagaj\u0105 one zaanga\u017cowania czasu i \u015brodków finansowych osoby, je\u015bli nie s\u0105 finansowane ze \u015brodków publicznych lub ze \u015brodków pracodawcy. W tym kontek\u015bcie, wykonywanie pracy niestandardowej (praca niskiej jako\u015bci, niepewnej) utrudnia dost\u0119p do szkole\u0144.
    \n\t\tSzybka dezaktywizacja osób starszych wynika w wi\u0119kszo\u015bci przypadków ze z\u0142ego stanu zdrowia, ale tak\u017ce niedostosowania kompetencji (szczególnie cyfrowych). Wzrost umiej\u0119tno\u015bci cyfrowych osób w wieku oko\u0142oemerytalnym móg\u0142by pomóc d\u0142u\u017cej utrzymywa\u0107 te osoby w aktywno\u015bci zawodowej. Kontynuowanie kariery zawodowej powinno wi\u0105za\u0107 si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 dostosowania warunków pracy do potrzeb osób starszych.<\/li>\n
  9. \n\t\tOczekiwanym dzia\u0142aniem jest upowszechnienie rozwi\u0105za\u0144 z zakresu zarz\u0105dzania wiekiem. Wymaga to konsekwentnego promowania tej idei w\u015bród pracodawców (np. poprzez upowszechnianie rokowa\u0144 zbiorowych). Potencja\u0142 do\u015bwiadczonych pracowników powinien by\u0107 odpowiednio wykorzystywany (np. mentoring). Szczególnie istotne wydaje si\u0119 podkre\u015blanie korzy\u015bci, jakie czerpa\u0107 mo\u017ce firma z posiadania zespo\u0142u ró\u017cnorodnego (m.in. pod wzgl\u0119dem wieku), którego cz\u0142onkowie maj\u0105 ró\u017cne do\u015bwiadczenia \u017cyciowe i kompetencje. Unikatowy, zró\u017cnicowany pod wieloma wzgl\u0119dami zespó\u0142 pracowników b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119ksze szanse na wypracowanie rozwi\u0105za\u0144 innowacyjnych. Uzasadnionym jest tak\u017ce wspieranie starszych pracowników w powrocie do pracy (np. po d\u0142u\u017cszej chorobie, wypadku). Nale\u017ca\u0142oby rozwa\u017cy\u0107 wyd\u0142u\u017cenie urlopu wypoczynkowego. Prezydium KK zwraca uwag\u0119, \u017ce wdro\u017cenie zarz\u0105dzania wiekiem wymaga od pracodawców zmiany sposobu my\u015blenia o starszych pracownikach. Istotne jest dostrze\u017cenie ich potencja\u0142u i cennych z punktu widzenia firmy kompetencji.<\/li>\n
  10. \n\t\tNale\u017cy podejmowa\u0107 dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105ce szeroko rozumianej aktywizacji seniorów na wszystkich p\u0142aszczyznach \u017cycia spo\u0142ecznego. Szczególnie nale\u017cy zintensyfikowa\u0107 dzia\u0142ania promuj\u0105ce sport i aktywny styl \u017cycia w\u015bród seniorów, a przede wszystkim w\u015bród m\u0142odszych grup spo\u0142ecznych, aby wykszta\u0142ci\u0107 dobre nawyki na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/li>\n
  11. \n\t\tZielona ksi\u0119ga zauwa\u017ca potrzeb\u0119 aktywizacji osób niepe\u0142nosprawnych, niestety bez wskazania konkretnych rozwi\u0105za\u0144. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce do\u015bwiadczenia w aktywizacji osób niepe\u0142nosprawnych mo\u017cna wykorzysta\u0107 w aktywizowaniu osób w starszym wieku, gdy\u017c coraz wi\u0119cej osób starszych b\u0119dzie mog\u0142o i prawdopodobnie musia\u0142o pracowa\u0107 maj\u0105c jednocze\u015bnie jak\u0105\u015b niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107.<\/li>\n
  12. \n\t\tWa\u017cn\u0105 kwesti\u0105, która nie zosta\u0142a na\u015bwietlona w Zielonej ksi\u0119dze – jest sytuacja demograficzna. Niski poziom dzietno\u015bci w krajach Europy b\u0119dzie prowadzi\u0142 do coraz mniejszej zast\u0119powalno\u015bci pokoleniowej oraz do szybszego starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/li>\n<\/ol>\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Celem Zielonej ksi\u0119gi w sprawie starzenia si\u0119 jest zapocz\u0105tkowanie debaty na temat rozwi\u0105za\u0144 w zakresie przewidywania, wyzwa\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci jakie niesie ze sob\u0105 starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa Europy. Z pewno\u015bci\u0105 cenn\u0105 cech\u0105 opracowania jest próba zdiagnozowania ca\u0142o\u015bci czynników maj\u0105cych wp\u0142yw na zjawisko staro\u015bci, ju\u017c od najm\u0142odszego wieku. Ksi\u0119ga stanowi do\u015b\u0107 wyczerpuj\u0105ce omówienie zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych lub wp\u0142ywaj\u0105cych […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[89,9],"tags":[496,2330,61,536,534],"class_list":["post-9221","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2021prezydium","category-dokprez","tag-496","tag-31-21","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9221"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9221\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}