\n\tW zwi\u0105zku z rozpocz\u0119ciem przez Ministerstwo Rozwoju oraz Urz\u0105d Zamówie\u0144 Publicznych prac nad za\u0142o\u017ceniami do nowej ustawy reguluj\u0105cej zamówienia publiczne Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” przedstawia zagadnienia wymagaj\u0105ce uwzgl\u0119dnienia w pracach legislacyjnych.<\/p>\n
\n\t <\/p>\n
\n\t1. Ujednolicenie regulacji dotycz\u0105cych wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o prac\u0119. <\/strong><\/p>\n \n\tPomimo wielu w\u0105tpliwo\u015bci wyra\u017canych w toku prac parlamentarnych nad nowelizacj\u0105 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówie\u0144 publicznych (Dz.U.2017.1579 z pó\u017an. zmianami)- dalej Pzp- w 2016 roku przez \u015brodowiska zamawiaj\u0105cych oraz wykonawców, wprowadzenie wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o prac\u0119 nie spowodowa\u0142o rewolucji na rynku zamówie\u0144 publicznych oraz lawinowych zwolnie\u0144 pracowników. Sytuacja na rynku pracy stale si\u0119 poprawia, zmniejsza si\u0119 poziom bezrobocia, rosn\u0105 wynagrodzenia oraz ilo\u015b\u0107 osób zatrudnionych na podstawie umowy o prac\u0119. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c wymóg zatrudnienia nie skutkuje dodatkowymi obowi\u0105zkami dla pracodawców, a jedynie jest pewnego rodzaju przypomnieniem dla wykonawcy o obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach Kodeksu pracy. Dlatego te\u017c, w ocenie Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, konieczne jest ujednolicenie przepisów w tym zakresie na wszystkie zamówienia, niezale\u017cnie od ich warto\u015bci (szczególnie poni\u017cej progu 30 000 Euro) oraz rodzaju zamówienia (zamówienia spo\u0142eczne poni\u017cej progu 750 000 Euro).<\/p>\n \n\tDla wi\u0119kszej skuteczno\u015bci kontroli wymogu zatrudnienia niezb\u0119dne jest równie\u017c kompleksowe uregulowanie w nowej ustawie kwestii ochrony danych osobowych.<\/p>\n \n\t2. Zwi\u0119kszenie przejrzysto\u015bci zamówie\u0144 poni\u017cej progu bagatelno\u015bci (30 000 Euro)<\/strong> \n\t3. Ograniczenie liczby wy\u0142\u0105cze\u0144 z ustawy<\/strong><\/p>\n \n\tZ roku na rok spada liczba udzielonych zamówie\u0144 publicznych z wykorzystaniem procedur okre\u015blonych w Pzp. Jak wynika z danych zawartych w rocznych sprawozdaniach[1]<\/a> o udzielonych zamówieniach w 2013 roku udzielono ponad 210 tys. zamówie\u0144 na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 ponad 143 mld z\u0142, natomiast w roku 2016 by\u0142o to ju\u017c tylko 129 tys zamówie\u0144 o warto\u015bci 107 mld z\u0142. Przy ka\u017cdej nowelizacji zwi\u0119ksza si\u0119 zakres wy\u0142\u0105cze\u0144 z Pzp. W naszej ocenie konieczne jest dokonanie oceny zasadno\u015bci obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych wy\u0142\u0105cze\u0144 oraz d\u0105\u017cenie do obj\u0119cia jak najwi\u0119kszej ilo\u015bci zakupów instytucji publicznych przepisami Pzp. Wydawanie publicznych pieni\u0119dzy powinno by\u0107 jak najbardziej przejrzyste oraz powinny one by\u0107 dost\u0119pne szerokiemu kr\u0119gowi przedsi\u0119biorców i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wspiera\u0107 lokalne firmy. Procedury okre\u015blone \n\tCz\u0119sto stosowanym przez zamawiaj\u0105cych rozwi\u0105zaniem jest konstruowanie umów \n\tPrawo zamówie\u0144 publicznych jest niezwykle rozbudowane i odbierane jako skomplikowane. Z tego wzgl\u0119du konieczna jest bardziej aktywna rola Urz\u0119du Zamówie\u0144 Publicznych we wskazywaniu i propagowaniu nie tylko dobrych praktyk, ale równie\u017c wskazywanie zapisów niedozwolonych. Publikacja klauzul abuzywnych przyniesie wi\u0119ksz\u0105 pewno\u015b\u0107 zamawiaj\u0105cym, \u017ce nie pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dów i wp\u0142ynie na zmniejszenie odwo\u0142a\u0144 i sporów s\u0105dowych, co z kolei przyczyni si\u0119 do skrócenia ca\u0142ego procesu udzielania zamówie\u0144 i zmniejszy uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 przygotowa\u0144 specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ).<\/p>\n \n\tPrzez wiele lat kryterium najni\u017cszej ceny by\u0142o jedynym wyznacznikiem wyboru ofert. Niestety mia\u0142o to negatywny wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 \u015bwiadczonych us\u0142ug, a przede wszystkim wp\u0142ywa\u0142o destrukcyjnie na rynek pracy powoduj\u0105c lawinowy wzrost umów \u015bmieciowych oraz zani\u017canie stawek wynagrodze\u0144. Zamawiaj\u0105cy, pomimo zach\u0119t ze strony Urz\u0119du Zamówie\u0144 Publicznych oraz organizacji pozarz\u0105dowych obserwuj\u0105cych rynek zamówie\u0144 publicznych nie stosowali kryteriów pozacenowych. Sytuacj\u0119 zmieni\u0142a dopiero nowelizacja z 2016 roku wprowadzaj\u0105ca obowi\u0105zek stosowania kryteriów pozacenowych w wadze przynajmniej 40%. Ze Sprawozdania<\/p>\n \n\tPrezesa UZP oraz z „wyników monitoringu stosowania przez administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105 klauzul spo\u0142ecznych w zamówieniach publicznych za 2016 r. wynika, i\u017c coraz wi\u0119ksza rzesza zamawiaj\u0105cych stosuje kryteria projako\u015bciowe oraz kryteria spo\u0142eczne. Jednak\u017ce obserwacja stosowanych kryteriów oceny ofert wskazuje, \u017ce cz\u0119sto stosowane s\u0105 kryteria pozorne, czyli takie które nie wnosz\u0105 \u017cadnego zró\u017cnicowania ofert, przez co decyduje de facto cena.<\/p>\n \n\tRównie\u017c przegl\u0105d stosowanych kryteriów spo\u0142ecznych wskazuje na potrzeb\u0119 stworzenia katalogu mo\u017cliwych do zastosowania rozwi\u0105za\u0144 prospo\u0142ecznych. W\u015bród stosowanych klauzul spo\u0142ecznych znakomit\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi wymóg zatrudnienia na podstawie umowy o prac\u0119 (84,69% w ogólnej liczbie zamówie\u0144 uwzgl\u0119dniaj\u0105cych klauzule spo\u0142eczne[2]<\/a>), który de facto nie powinien by\u0107 nazywany w ten sposób, poniewa\u017c nie przynosi on \u017cadnych specjalnych przywilejów spo\u0142ecznych, a jedynie zmierza do przestrzegania prawa pracy. Klauzule spo\u0142eczne powinny by\u0107 zwi\u0105zane ze wsparciem grup defaworyzowanych na rynku pracy. Dla zwi\u0119kszenia zakresu stosowania tego typu rozwi\u0105za\u0144 niebagatelne znaczenie mia\u0142y „Zalecenia w sprawie stosowania przez administracj\u0119 rz\u0105dow\u0105 klauzul spo\u0142ecznych w zamówieniach publicznych” przyj\u0119te przez Rad\u0119 Ministrów w dniu 28 lipca 2015 r. Zobowi\u0105za\u0142y one wszystkich kierowników jednostek administracji rz\u0105dowej do analizowania mo\u017cliwo\u015bci stosowania klauzul spo\u0142ecznych we wszystkich post\u0119powaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Dzi\u0119ki temu liczba zamówie\u0144, w których stosuje si\u0119 klauzule spo\u0142eczne wzros\u0142a ponad sze\u015bciokrotnie. Jednak\u017ce w przypadku jednostek samorz\u0105du terytorialnego odsetek stosowania klauzul spo\u0142ecznych nadal jest bardzo niski. Dlatego te\u017c NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” postuluje wprowadzenie rozwi\u0105za\u0144 zawartych w Zaleceniach równie\u017c dla samorz\u0105dów.<\/p>\n \n\tW ocenie Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” konieczne jest utrzymanie zró\u017cnicowania na kryteria cenowe (60%) i pozacenowe (40%), aby ograniczy\u0107 destrukcyjny wp\u0142yw stosowania kryterium najni\u017cszej ceny. Niezb\u0119dna jest tak\u017ce aktywna rola Prezesa UZP w tworzeniu systemu dobrych praktyk oraz wskazywania niedozwolonych rozwi\u0105za\u0144, co b\u0119dzie wyznacznikiem dla zamawiaj\u0105cych. Konieczne jest równie\u017c sta\u0142e podnoszenie kompetencji zamawiaj\u0105cych oraz instytucji kontrolnych.<\/p>\n
\n\tZamówienie podprogowe (poni\u017cej 30 000 Euro, próg bagatelno\u015bci), do których nie stosuje si\u0119 przepisów Pzp postrzegane s\u0105 jako nieprzejrzyste, z niejasnymi kryteriami wyboru, gdzie nadal króluje kryterium najni\u017cszej ceny. Dlatego postulujemy wprowadzenie do nowej ustawy regulacji dla tego typu zamówie\u0144, a przede wszystkim : obowi\u0105zkowej publikacji zamówie\u0144, rejestru zawieranych umów wraz ze wskazaniem wykonawcy oraz ceny a tak\u017ce wnioskujemy o rozwa\u017cenie stworzenia centralnego biuletynu zamówie\u0144 publicznych dla tego typu og\u0142osze\u0144. Przy tego typu zamówieniach nale\u017cy stosowa\u0107 zasad\u0119, i\u017c pieni\u0105dze publiczne mog\u0105 by\u0107 kierowane jedynie do uczciwych przedsi\u0119biorców, przestrzegaj\u0105cych prawa. Dlatego te\u017c konieczne wydaje si\u0119 zastosowanie pewnych kryteriów kwalifikacji podmiotowej wykonawców równie\u017c w zamówieniach poni\u017cej progu bagatelno\u015bci.<\/p>\n
\n\tw Pzp daj\u0105 takie gwarancje i powinny by\u0107 stosowane zawsze, gdy wydawane s\u0105 pieni\u0105dze publiczne.<\/p>\n\n
\n\tz widocznym uprzywilejowaniem strony zamawiaj\u0105cej. W szczególno\u015bci chodzi
\n\to regulacj\u0119 kar umownych, które nak\u0142adane s\u0105 w wysoko\u015bci wygórowanej lub za zdarzenia (ryzyka), za które wykonawca nie ponosi odpowiedzialno\u015bci (np. warunki pogodowe). Takie rozwi\u0105zania nie s\u0142u\u017c\u0105 ani przedsi\u0119biorcom, ani zatrudnionym
\n\tw nich pracownikom, a przede wszystkim nie powoduj\u0105 sprawniejszej realizacji zamówie\u0144. Wszyscy uczestnicy zamówienia powinni by\u0107 skupieni na jak najsprawniejszym i najefektywniejszym jego wykonaniu. Wygórowana kara jest tylko pozornie ochron\u0105 zamawiaj\u0105cego poniewa\u017c w rezultacie nara\u017ca strony na d\u0142ugotrwa\u0142e procesy s\u0105dowe i powoduje parali\u017c wykonania kontraktu. Ponadto, zamawiaj\u0105cy ma cz\u0119sto bardzo ograniczone mo\u017cliwo\u015bci (lub w ogóle brak) odst\u0105pienia od naliczenia nieodpowiedzialnie skonstruowanej kary umownej, z uwagi na postanowienia ustawy o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. W ocenie NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” konieczne jest ograniczenie wysoko\u015bci dopuszczalnych kar umownych oraz opracowanie map ryzyk dla poszczególnych bran\u017c ze wskazaniem takich zdarze\u0144, które s\u0105 niezale\u017cne od wykonawcy i nie wp\u0142ywaj\u0105 na naliczenie kar umownych.<\/p>\n\n
\n
\n