{"id":6985,"date":"2016-02-22T09:58:21","date_gmt":"2016-02-22T08:58:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/?p=6985"},"modified":"2016-02-22T09:58:21","modified_gmt":"2016-02-22T08:58:21","slug":"decyzja-prezydium-kk-nr-27-16-ws-opinii-o-poselskim-projekcie-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-zwiazkach-zawodowych-oraz-ustawy-kodeks-pracy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/2016\/02\/22\/decyzja-prezydium-kk-nr-27-16-ws-opinii-o-poselskim-projekcie-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-zwiazkach-zawodowych-oraz-ustawy-kodeks-pracy\/","title":{"rendered":"Decyzja Prezydium KK nr 27\/16 ws. opinii o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawy \u2013 Kodeks pracy"},"content":{"rendered":"

\n\tPrezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” negatywnie opiniuje poselski projekt<\/em> (KP Nowoczesna)  ustawy o zmianie ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawy – Kodeks pracy.<\/em><\/p>\n

\n\tPrzedstawiony do konsultacji spo\u0142ecznych poselski projekt ustawy o zmianie ustawy
\n\to zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawy – Kodeks pracy, powinien zosta\u0107 odrzucony, poniewa\u017c narusza fundamentalne zasady w zakresie wolno\u015bci koalicji zwi\u0105zkowej. Zasada wolno\u015bci zwi\u0105zkowej w odniesieniu do dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zków zawodowych oznacza swobod\u0119 tworzenia, dzia\u0142ania i rozwi\u0105zywania organizacji zrzeszaj\u0105cych pracowników. Aksjologicznie zakorzeniona jest w prawie naturalnym, ma charakter niezbywalny
\n\ti nienaruszalny. Wolno\u015b\u0107 ta uznana zosta\u0142a w Konstytucji RP oraz szeregu norm mi\u0119dzynarodowych m.in.: w Konwencji o Ochronie Praw Cz\u0142owieka i Podstawowych Wolno\u015bci, Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka, Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Mi\u0119dzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, Konstytucji MOP oraz licznych Konwencjach Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy, Mi\u0119dzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Spo\u0142ecznych i Kulturalnych czy Europejskiej Karcie Spo\u0142ecznej. Przytoczone dokumenty bezsprzecznie potwierdzaj\u0105, \u017ce kwestia wolno\u015bci
\n\ti dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej ma mocne podstawy tak w prawie krajowym, jak i aktach prawa mi\u0119dzynarodowego. Jest niekwestionowan\u0105 zasad\u0105 prawa pracy. Wobec tego, \u017ce w krajowej praktyce uprawnienia zwi\u0105zków zawodowych s\u0105 realizowane przez ustaw\u0119 z dnia 23 maja 1991 r. o zwi\u0105zkach zawodowych, jej nowelizacja jest niezb\u0119dna, ale nie w kierunku, jaki zak\u0142ada konsultowany projekt. Zawarte w nim propozycje d\u0105\u017c\u0105 do os\u0142abienia zwi\u0105zków zawodowych i mog\u0105 doprowadzi\u0107 do powa\u017cnego kryzysu ruchu zwi\u0105zkowego oraz dialogu spo\u0142ecznego, który zosta\u0142 wznowiony wraz z powo\u0142aniem Rady Dialogu Spo\u0142ecznego, która wypracowuje wspólne stanowiska reprezentacji pracowników i pracodawców. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce podstawow\u0105 zasad\u0105 na której oparta jest spo\u0142eczna gospodarka rynkowa jest dialog (art. 20 Konstytucji).<\/p>\n

\n\tZdaniem NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” rzeczywistym celem projektu jest doprowadzenie do likwidacji zwi\u0105zków zawodowych w Polsce. Dlatego NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” zdecydowanie negatywnie opiniuje przedmiotowy projekt. <\/p>\n

\n\tProponowana nowelizacja ogranicza prawa zwi\u0105zków zawodowych przede wszystkim poprzez pozbawienie dzia\u0142aczy zwi\u0105zkowych wynagrodzenia w przypadku, gdy pe\u0142ni\u0105 funkcje zwi\u0105zkowe, uzale\u017cnienie dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zkowej na terenie zak\u0142adu pracy od zgody pracodawcy, a tak\u017ce wprowadzenia jawno\u015bci finansowej w\u0142a\u015bciwej organizacjom po\u017cytku publicznego.<\/p>\n

\n\tWolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa mie\u015bci w sobie samorz\u0105dno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107 (art. 1 ustawy
\n\to zwi\u0105zkach zawodowych). Zasada niezale\u017cno\u015bci oznacza, \u017ce zwi\u0105zek zawodowy w swojej dzia\u0142alno\u015bci nie podlega \u017cadnym podmiotom. Zwi\u0105zek nie jest zatem nikomu podporz\u0105dkowany, w tym organom administracji pa\u0144stwowej, samorz\u0105du terytorialnego, partiom politycznym, stowarzyszeniom a tym bardziej pracodawcy. W literaturze prawa pracy wyra\u017cony zosta\u0142 pogl\u0105d, \u017ce brak jest uprawnie\u0144 podmiotów zewn\u0119trznych wobec zwi\u0105zku do ingerowania w swobod\u0119 dzia\u0142a\u0144 tych organizacji, a tak\u017ce sprawowania nad nimi nadzoru lub kontroli (G. Or\u0142owski, Zbiorowe prawo pracy. Komentarz<\/em>, praca zbiorowa (red.:) J. Wratny, K. Walczak, Warszawa 2009, s. 7). Istota niezale\u017cno\u015bci zwi\u0105zków zawodowych oznacza wi\u0119c, i\u017c organizacje zrzeszaj\u0105ce pracowników w ramach realizacji swych celów i zada\u0144 statutowych, w zasadzie nie podlegaj\u0105 innym podmiotom i dzi\u0119ki temu s\u0105 wolne od ingerencji i nadzoru z ich strony. Jakiekolwiek próby uzale\u017cnienia dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zku od uzyskiwania zgody pracodawcy b\u0119d\u0105 prób\u0105 ingerencji w niezale\u017cno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Za tak\u0105 ingerencj\u0119 uznajemy konieczno\u015b\u0107 dokumentowania przes\u0142anek
\n\tw przypadku zwolnie\u0144 z obowi\u0105zku \u015bwiadczenia pracy (art. 31 ust. 2 projektu).<\/p>\n

\n\tCo si\u0119 tyczy jawno\u015bci gospodarki finansowej zwi\u0105zków zawodowych (rozdzia\u0142 4a
\n\tw propozycji projektu) to nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe nie dysponuj\u0105 \u015brodkami publicznymi w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885), a tym bardziej nie przeznaczaj\u0105 sk\u0142adek cz\u0142onkowskich na cele publiczne, o których mowa w art. 6 tej ustawy. Nadto, funkcyjni dzia\u0142acze zwi\u0105zkowi nie s\u0105 osobami publicznymi. Podkre\u015blenia wymaga, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe poddawane s\u0105 okresowym badaniom prowadzonym przez G\u0142ówny Urz\u0105d Statystyczny, a dane ze sprawozda\u0144 s\u0105 przez GUS podawane do publicznej wiadomo\u015bci.
\n\tZ kolei przepisy wewn\u0105trzzwi\u0105zkowe nakazuj\u0105 jawno\u015b\u0107 gospodarki finansowej przed Komisj\u0105 Rewizyjn\u0105. Ka\u017cda zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” posiada Komisj\u0119 Rewizyjn\u0105, której zadaniem jest bie\u017c\u0105ca kontrola finansów organizacji. Co wi\u0119cej, na corocznym Walnym Zebraniu Cz\u0142onków\/ Delegatów przedstawiane s\u0105 sprawozdania finansowe przy zachowaniu pe\u0142nej jawno\u015bci wobec cz\u0142onków organizacji. Organizacje zak\u0142adowe sk\u0142adaj\u0105 tak\u017ce sprawozdanie do urz\u0119dów skarbowych. Kwestia przejrzysto\u015bci gospodarki finansowej zwi\u0105zku zawodowego jest rzetelnie sprawdzana przez w\u0142a\u015bciwe do tego podmioty kontrolne. Nie ma podstaw prawnych do traktowania dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zku zawodowego jak podmiotu dysponuj\u0105cego \u015brodkami publicznymi. <\/p>\n

\n\tPrzy tej okazji warto zwróci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe nie korzystaj\u0105 z takich udogodnie\u0144 finansowych jakie przewidziane zosta\u0142y dla organizacji po\u017cytku publicznego, tj. nie mog\u0105 by\u0107 dofinansowane 1% podatku przekazywanego corocznie przez podatników na rzecz wybranej przez siebie organizacji po\u017cytku publicznego, jak stanowi art. 27 ustawy
\n\tz dnia 24 kwietnia 2003 r. o dzia\u0142alno\u015bci po\u017cytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
\n\tz 2014, poz. 1118). Jednocze\u015bnie wysoko\u015b\u0107 sk\u0142adki zwi\u0105zkowej jest na tyle niska, \u017ce obowi\u0105zek wyp\u0142aty wynagrodze\u0144 funkcyjnym dzia\u0142aczom zwi\u0105zkowym (art. 31 ust. 2 i 3; art. 341<\/sup> ust. 1 projektu) spowodowa\u0142by de facto<\/em> likwidacj\u0119 zwi\u0105zków zawodowych. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 przepis taki zniech\u0119ci\u0142by osoby wybrane do pe\u0142nienia funkcji zwi\u0105zkowych, aby wykazywa\u0142y jak\u0105kolwiek aktywno\u015b\u0107 na rzecz osób pracuj\u0105cych. Tymczasem rzeczywisty dialog spo\u0142eczny, tak\u017ce ten na szczeblu pracodawcy, wymaga istnienia partnera zwi\u0105zkowego, a nie tylko przedstawiciela wybranego w trybie przyj\u0119tym u danego pracodawcy.<\/p>\n

\n\tNegatywnie opiniujemy ponadto zmian\u0119 tre\u015bci 331<\/sup> ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych. W my\u015bl obecnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepisów pracodawca obligatoryjnie zobowi\u0105zany jest pobiera\u0107 z wynagrodzenia pracownika sk\u0142adk\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 w zadeklarowanej przez niego wysoko\u015bci, je\u017celi zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa z\u0142o\u017cy stosowny wniosek w tej sprawie. W projekcie proponuje si\u0119 nowe brzmienie tego przepisu i zawieranie porozumie\u0144 w sprawie pobierania sk\u0142adek zwi\u0105zkowych, co nie daje gwarancji terminowych potr\u0105ce\u0144. Wielu pracodawców nie b\u0119dzie zgadza\u0142o si\u0119 na zawieranie porozumie\u0144, poniewa\u017c ju\u017c obecnie w praktyce zwi\u0105zkowej jest wiele przyk\u0142adów \u015bwiadcz\u0105cych o niech\u0119ci pracodawców do jakichkolwiek porozumie\u0144 ze zwi\u0105zkami zawodowymi. <\/p>\n

\n\tPozytywnie nale\u017cy jedynie oceni\u0107 prób\u0119 ustawowego uregulowania wewn\u0105trzzak\u0142adowych zasad wspó\u0142dzia\u0142ania pracodawcy i zak\u0142adowej organizacji zwi\u0105zkowej. W art. 33 ust. 1 projektu przewidziano, \u017ce organizacja ma prawo zwo\u0142ywania na terenie zak\u0142adu spotka\u0144 zwi\u0105zkowych. Cho\u0107 jest to oczywiste uprawnienie organizacji zwi\u0105zkowej to wielu pracodawców nie zezwala na zebrania zwi\u0105zkowe. Jednocze\u015bnie jednak podkre\u015blamy, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 i rozwój struktur zwi\u0105zkowych na terenie pracodawcy ma swoje uzasadnienie w przepisach Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy i wymaga znacznie obszerniejszych regulacji. W szczególno\u015bci w Konwencji nr 135 MOP dotycz\u0105cej ochrony przedstawicieli pracowników w przedsi\u0119biorstwach i przyznania im u\u0142atwie\u0144 stanowi si\u0119 w art. 2 „W przedsi\u0119biorstwie b\u0119d\u0105 przyznane przedstawicielom pracowników takie u\u0142atwienia, które umo\u017cliwi\u0105 im szybkie i skuteczne wykonywanie ich funkcji. W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 rodzaj systemu stosunków zawodowych w kraju oraz potrzeby, rozmiar i mo\u017cliwo\u015bci zainteresowanego przedsi\u0119biorstwa. Przyznanie takich u\u0142atwie\u0144 nie powinno utrudnia\u0107 skutecznej dzia\u0142alno\u015bci zainteresowanego przedsi\u0119biorstwa.<\/em>”. Z kolei w Zaleceniu nr 143 dotycz\u0105cym ochrony przedstawicieli pracowników w przedsi\u0119biorstwach i przyznania im u\u0142atwie\u0144 w pkt 17 jest mowa, \u017ce „Przedstawiciele zwi\u0105zku zawodowego, którzy nie s\u0105 zatrudnieni w przedsi\u0119biorstwie, lecz którego pracownicy s\u0105 cz\u0142onkami tego zwi\u0105zku,<\/u> powinni mie\u0107 wolny dost\u0119p do takiego przedsi\u0119biorstwa. Warunki takiego dost\u0119pu powinny by\u0107 okre\u015blone w trybie wymienionym
\n\tw ust\u0119pach 1 i 3 niniejszego Zalecenia<\/em>.” Ponadto w Zaleceniu (ust. 11 pkt 1) jest mowa
\n\to umo\u017cliwianiu przedstawicielom wykonywania swych funkcji w sposób skuteczny. Nale\u017cy im w tym celu udziela\u0107 zwolnie\u0144 od pracy potrzebnych do uczestniczenia w posiedzeniach, kursach szkoleniowych, seminariach, kongresach i kon­ferencjach zwi\u0105zkowych. Z kolei
\n\tw rekomendacjach Komitetu Wolno\u015bci Zwi\u0105zkowej, które wskazuj\u0105 w\u0142a\u015bciwy kierunek interpretacji przepisów MOP, czytamy m.in.: „Komitet zwraca uwag\u0119 rz\u0105dów na zasad\u0119, \u017ce przedstawiciele pracowników powinni korzysta\u0107 z takich udogodnie\u0144, jakie s\u0105 konieczne do w\u0142a\u015bciwego sprawowania ich funkcji, w\u0142\u0105cznie z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wej\u015bcia do zak\u0142adów pracy<\/em> (pkt 1102. Przegl\u0105du z 2006 r.)”; „Rz\u0105dy powinny zagwarantowa\u0107 przedstawicielom zwi\u0105zkowym mo\u017cliwo\u015b\u0107 wst\u0119pu do zak\u0142adów pracy, z poszanowaniem prawa w\u0142asno\u015bci
\n\ti zarz\u0105du, aby mogli kontaktowa\u0107 si\u0119 z pracownikami w celu informowania ich
\n\to potencjalnych korzy\u015bciach przynale\u017cno\u015bci zwi\u0105zkowej<\/em>(pkt 1102 Przegl\u0105du z 2006 r.); „Przedstawiciele zwi\u0105zku zawodowego niezatrudnieni w zak\u0142adzie, w którym zatrudnieni s\u0105 cz\u0142onkowie ich zwi\u0105zku, powinni mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wst\u0119pu do tego zak\u0142adu. Przyznanie takich udogodnie\u0144 nie powinno zak\u0142óca\u0107 funkcjonowania danego zak\u0142adu <\/em>(pkt 1105 Przegl\u0105du
\n\tz 2006 r.).<\/p>\n

\n\tPonadto nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, \u017ce prawo zwi\u0105zkowe najpilniej musi zosta\u0107 znowelizowane w zakresie wolno\u015bci koalicji zwi\u0105zkowej. Nale\u017cy dostosowa\u0107 polskie przepisy ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o zwi\u0105zkach zawodowych (Dz. U. z 2015 r.,
\n\tpoz. 1881) do standardów mi\u0119dzynarodowych. Przede wszystkim, w art. 2 komentowanej ustawy nadal ograniczona jest podstawowa wolno\u015b\u0107 zwi\u0105zkowa. Zgodnie z tym przepisem prawo tworzenia i wst\u0119powania do zwi\u0105zków zawodowych maj\u0105 pracownicy bez wzgl\u0119du na podstaw\u0119 stosunku pracy, cz\u0142onkowie rolniczych spó\u0142dzielni produkcyjnych oraz osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 na podstawie umowy agencyjnej, je\u017celi nie s\u0105 pracodawcami.Ju\u017c
\n\tw Raporcie Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy z 2012 r. (GB.313\/INS\/9, sprawa nr 2888, poz. 1066-1087) w odpowiedzi na skarg\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 na rz\u0105d polski przez NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, Komitet Wolno\u015bci zwi\u0105zkowej stwierdzi\u0142, \u017ce Polska musi rozszerzy\u0107 wolno\u015b\u0107 koalicji zwi\u0105zkowej na osoby pozostaj\u0105ce w cywilnoprawnych stosunkach zatrudnienia oraz na tzw. samozatrudnionych. Powy\u017csze potwierdzi\u0142 Trybuna\u0142 Konstytucyjny w wyroku z dnia
\n\t2 czerwca 2015 roku (sygn. K 1\/13). Przedstawiony do konsultacji spo\u0142ecznych poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawy – Kodeks pracy,
\n\tw najmniejszym nawet stopniu nie rozstrzyga tego fundamentalnego problemu zbiorowego prawa pracy.  Z uwagi na powy\u017csze projekt nie powinien by\u0107 w ogóle procedowany. <\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” negatywnie opiniuje poselski projekt (KP Nowoczesna)  ustawy o zmianie ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawy – Kodeks pracy. Przedstawiony do konsultacji spo\u0142ecznych poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych oraz ustawy – Kodeks pracy, powinien zosta\u0107 odrzucony, poniewa\u017c narusza fundamentalne zasady w zakresie wolno\u015bci koalicji zwi\u0105zkowej. Zasada wolno\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[77,9],"tags":[357,385,61,536,534],"class_list":["post-6985","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2016prezydium","category-dokprez","tag-357","tag-27-16","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6985","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6985"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6985\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6985"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6985"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6985"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}