{"id":570,"date":"1981-10-07T20:25:22","date_gmt":"1981-10-07T19:25:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/?p=570"},"modified":"2012-09-28T20:26:47","modified_gmt":"2012-09-28T18:26:47","slug":"deklaracja-programowa-i-kzd-w-sprawie-kultury-narodowej-6881","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/1981\/10\/07\/deklaracja-programowa-i-kzd-w-sprawie-kultury-narodowej-6881\/","title":{"rendered":"DEKLARACJA PROGRAMOWA I KZD W SPRAWIE KULTURY NARODOWEJ (68\/81)"},"content":{"rendered":"

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 DEKLARACJA PROGRAMOWA W SPRAWIE KULTURY NARODOWEJ<\/strong><\/strong><\/p>\n

Uwa\u017camy, \u017ce losy spo\u0142ecze\u0144stwa i narodu polskiego zale\u017ce\u0107 b\u0119d\u0105 nie tylko od uzdrowienia \u017cycia gospodarczego i og\u00f3lnospo\u0142ecznego kraju, lecz w nie mniejszej mierze od uzdrowienia kultury i edukacji narodowej.<\/p>\n

Podstawow\u0105 warto\u015b\u0107 upatrujemy w cz\u0142owieku, w jednostce ludzkiej, a cel podstawowy
\nw stworzeniu dla wolnego cz\u0142owieka najkorzystniejszych wa\u00adrunk\u00f3w pe\u0142nego i swobodnego rozwoju w wolnym spo\u0142ecze\u0144stwie, w su\u00adwerennym narodzie, w niepodleg\u0142ym pa\u0144stwie.<\/p>\n

Ponad tysi\u0105cletni dorobek kultury polskiej, w kt\u00f3rym widzimy funda\u00adment bytu narodowego, zawiera niewyczerpane bogactwa, kt\u00f3re winny by\u0107 w procesie edukacji narodowej i upowszechnienia kultury udost\u0119pnione, bez k\u0142amstw i przemilcze\u0144 ca\u0142emu spo\u0142ecze\u0144stwu. Zarazem wyra\u017camy wol\u0119 pe\u0142nego otwarcia na warto\u015bci wypracowane przez inne narody naszej szerszej Ojczyzny, Europy, pomni, i\u017c od czasu przyj\u0119cia chrze\u015bcija\u0144stwa do tej wsp\u00f3lnej duchowej ojczyzny wielu narod\u00f3w nale\u017cymy. Pami\u0119tamy, \u017ce okre\u00adsy naszych zwi\u0105zk\u00f3w z Europ\u0105 i \u015bwiatem by\u0142y zarazem okresami powsta\u00adwania najoryginalniejszych zjawisk naszej kultury, okresy izolacji przy\u00adnosi\u0142y zast\u00f3j i upadek.<\/p>\n

Dbaj\u0105c o rozw\u00f3j kultury polskiej wyra\u017camy wol\u0119 wykazania nie mniej\u00adszej dba\u0142o\u015bci o to, by \u017cyj\u0105ce w Polsce mniejszo\u015bci narodowe znalaz\u0142y we wsp\u00f3lnej z Polakami ojczy\u017anie warunki dla swobodnego rozwijania swej kultury i przekazywania jej nast\u0119pnym pokoleniom. Chcemy pozosta\u0107 w ten spos\u00f3b wierni tradycji Rzeczypospolite] wielu narod\u00f3w.<\/p>\n

Pomni tego, \u017ce do naszej szerszej ojczyzny \u2014 Europy zostali\u015bmy wprowadzeni przez chrze\u015bcija\u0144stwo, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo przez ponad tysi\u0105c lat okre\u00ad\u015bli\u0142o w istotnej mierze kszta\u0142t
\ni tre\u015bci polskiej kultury narodowej, \u017ce w najtragiczniejszych dla narodu chwilach w Ko\u015bciele katolickim znajdowa\u0142 on oparcie, \u017ce nasza etyka przede wszystkim przez chrze\u015bcija\u0144stwo zosta\u0142a okre\u015blona, \u017ce wreszcie katolicyzm jest \u017cyw\u0105 miar\u0105 wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w \u2014 uwa\u017camy, \u017ce w procesie edukacji narodowej niezb\u0119dne jest uczucie i odpo\u00adwiednio szerokie uwzgl\u0119dnienie roli i miejsca chrze\u015bcija\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a w dziejach Polski i \u015bwiata.<\/p>\n

Zarazem wypowiadamy si\u0119 za neutralno\u015bci\u0105 \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105 pa\u0144stwa we wszystkich dziedzinach, przede wszystkim w dziedzinie edukacji narodowej i kultury i w neutralno\u015bci takiej upatrujemy zabezpieczenie tolerancji, kt\u00f3r\u0105, szczycili si\u0119 nasi przodkowie. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i bogactwo, kt\u00f3re cechowa\u0142y okresy rozkwitu polskiej kultury \u2014 winny by\u0107 dzi\u015b naszym celem. Wolno\u015b\u0107 wszelkiej tw\u00f3rczo\u015bci intelektualnej i sztuki, to przede wszystkim prawo do nieskr\u0119powanego wsp\u00f3\u0142istnienia \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w, postaw i kierunk\u00f3w \u2014 i do swobodnego \u015bcierania si\u0119 ich.<\/p>\n

Wolno\u015b\u0107 i tolerancja to podstawowe warunki rozwoju kultury. Wolno\u015b\u0107 i tolerancja to zarazem podstawowy cel edukacji narodowej, przeciwstawny celom g\u0142oszonym przez r\u00f3\u017cnorodne totalizmy z lewa i z prawa. Dlatego zdecydowani jeste\u015bmy wyda\u0107 walk\u0119 wszelkiego rodzaju cenzurze dzie\u0142 sztuki i nauki. Cenzur\u0119 uwa\u017camy za z\u0142o, na kt\u00f3re
\nz konieczno\u015bci i tylko chwilowo zgodzili\u015bmy si\u0119 \u2014 lecz nie zgodzimy si\u0119 na cenzurowanie nauki i sztuki. Ochrona przez cenzur\u0119 niekt\u00f3rych zasad polityki zagranicznej i we\u00adwn\u0119trznej pa\u0144stwa nie mo\u017ce godzi\u0107 w swobod\u0119 bada\u0144 naukowych, w prawo do znajomo\u015bci historii. Nadu\u017cywanie przez cenzur\u0119 ustawy o kontroli pu\u00adblikacji i widowisk, do ograniczania rozwoju kultury i edukacji narodowej, musi spowodowa\u0107 sprzeciw i udzielenie pe\u0142nego poparcia spo\u0142ecznego, r\u00f3w\u00adnie\u017c ze strony NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d niezale\u017cnym wydawnictwom niecenzurowanym.<\/p>\n

Zdecydowani jeste\u015bmy r\u00f3wnie\u017c wyda\u0107 walk\u0119 wszelkiej dyskryminacji w dziedzinie kultury i sztuki, niezale\u017cnie od tego czy dotyczy ona ludzi, czy idei, dzie\u0142 czy kierunk\u00f3w, bez wzgl\u0119du na formy, kt\u00f3re przybiera i sk\u0105d pochodzi.<\/p>\n

W szczeg\u00f3lno\u015bci b\u0119dziemy przeciwstawia\u0107 si\u0119 jakiemukolwiek dyskrymi\u00adnowaniu dorobku polskich tw\u00f3rc\u00f3w emigracyjnych, stoj\u0105c na stanowisku, i\u017c polska kultura stanowi nierozdzieln\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, niezale\u017cnie od tego, czy po\u00adwstaje w kraju czy na wychod\u017actwie.<\/p>\n

D\u0105\u017ceniem (<\/sub>naszym b\u0119dzie demokratyzacja kultury, przez co rozumiemy udost\u0119pnienie jej tre\u015bci najszerszemu og\u00f3\u0142owi obywateli, zapewniaj\u0105c im prawo do prezentowania w\u0142asnych uczu\u0107 i pogl\u0105d\u00f3w. R\u00f3wnocze\u015bnie stoimy na stanowisku, \u017ce demokratyzacja kultury nie jest
\ni nie mo\u017ce by\u0107 sprzeczna z pe\u0142nym poparciem dla powstawania dzie\u0142 o charakterze elitarnym, bez kt\u00f3rych niemo\u017cliwy jest zdrowy rozw\u00f3j kultury narodowej.<\/p>\n

NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d jest zdecydowany by\u0107 gwarantem wolno\u015bci kultury narodowej \u2014
\ni deklaruje, \u017ce nie ro\u015bci sobie pretensji do okre\u015blania tre\u015bci tw\u00f3rczo\u015bci intelektualnej
\ni artystycznej. Sztuka i nauka, warto\u015bci, kt\u00f3re tworz\u0105: pi\u0119kno i prawda \u2014 s\u0105 niezb\u0119dne dla rozwoju duchowego cz\u0142owieka i nie potrzebuj\u0105 poza tym \u017cadnego innego usprawiedliwienia.<\/p>\n

Gwarancj\u0119 instytucjonaln\u0105 swobodnego rozwoju kultury widzimy w jej samorz\u0105dno\u015bci. Samorz\u0105d kultury w samorz\u0105dnym spo\u0142ecze\u0144stwie uwa\u017camy za jeden z cel\u00f3w programowych NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Kultura \u017ale znosi wszelki monopol, a w szczeg\u00f3lno\u015bci monopol pa\u0144stwowy. Instytucje s\u0142u\u017ceb\u00adne wobec kultury: wydawnictwa i drukarnie, wytw\u00f3rnie filmowe, teatry, filharmonie itp. winny sta\u0107 si\u0119 samorz\u0105dne i niezale\u017cne od w\u0142adz pa\u0144stwowych.<\/p>\n

Kultura b\u0119dzie nadal wymaga\u0107 \u2014 przynajmniej w niekt\u00f3rych dziedzinach \u2014 dotacji pa\u0144stwowych lub komunalnych. Dotacje takie nie mog\u0105 jednak sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 ograniczenia merytorycznej samorz\u0105dno\u015bci w dziedzinie kultury.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c nasz Zwi\u0105zek \u2014 w wypadkach, gdy b\u0119dzie pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 mecenasa kultury \u2014 musi o tym pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n

Gda\u0144sk, 7 pa\u017adziernika 1981 r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ZJAZD DELEGAT\u00d3W<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 DEKLARACJA PROGRAMOWA W SPRAWIE KULTURY NARODOWEJ Uwa\u017camy, \u017ce losy spo\u0142ecze\u0144stwa i narodu polskiego zale\u017ce\u0107 b\u0119d\u0105 nie tylko od uzdrowienia \u017cycia gospodarczego i og\u00f3lnospo\u0142ecznego kraju, lecz w nie mniejszej mierze od uzdrowienia kultury i edukacji narodowej. Podstawow\u0105 warto\u015b\u0107 upatrujemy w cz\u0142owieku, w jednostce ludzkiej, a cel podstawowy w stworzeniu dla wolnego cz\u0142owieka najkorzystniejszych wa\u00adrunk\u00f3w pe\u0142nego […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,16],"tags":[2637,2689,2654,2655,2639,2636],"class_list":["post-570","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1kzd","category-dokkzd","tag-2637","tag-68-81","tag-deklaracja","tag-deklaracja-kzd","tag-i-kzd","tag-kzd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=570"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":571,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/570\/revisions\/571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}