Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d pozytywnie ocenia podj\u0119cie inicjatywy ratyfikacji Konwencji nr 190 dotycz\u0105cej eliminacji przemocy i molestowania w \u015bwiecie pracy, przyj\u0119tej przez Konferencj\u0119 Og\u00f3ln\u0105 Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 21 czerwca 2019 r., dalej: Konwencja, i przedstawia poni\u017cej uwagi do uzasadnienia wniosku o ratyfikacj\u0119.
\nRatyfikacja Konwencji jest jednym z cel\u00f3w programowych NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. W Uchwale Programowej XXXI Krajowego Zjazdu Delegat\u00f3w NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, Zwi\u0105zek wskaza\u0142 na potrzeb\u0119 ratyfikacji konwencji dotycz\u0105cej zwalczania przemocy i molestowania w pracy oraz wyst\u0105pienia do Rz\u0105du RP z apelem \u201ezero tolerancji w miejscu pracy\u201d. Przemoc i molestowanie w \u015bwiecie pracy negatywnie wp\u0142ywaj\u0105 na dobrostan pracownik\u00f3w, ich zdrowie, absencj\u0119 chorobow\u0105, wypadkowo\u015b\u0107, produktywno\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107 zatrudnienia a w konsekwencji generuj\u0105 koszty spo\u0142eczne, w tym koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia. Uzasadnienie wniosku trafnie wskazuje m.in. na zwi\u0105zek tych zjawisk z obni\u017con\u0105 wydajno\u015bci\u0105, zwi\u0119kszon\u0105 absencj\u0105 i rotacj\u0105 pracownik\u00f3w. Dostrzegamy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nowelizacja Kodeksu pracy i Kodeksu post\u0119powania cywilnego z dnia 19 czerwca 2026 r. \u2013 przynosz\u0105ca ujednolicenie definicji molestowania, systemowy obowi\u0105zek przeciwdzia\u0142ania mobbingowi, procedury ustalane z udzia\u0142em strony pracowniczej, wy\u017csze minimalne zado\u015b\u0107uczynienie oraz regres wobec sprawcy mobbingu \u2013 jest realnym krokiem w kierunku standardu Konwencji.
\nNie podzielamy jednak oceny przedstawionej na s. 20 uzasadnienia wniosku o ratyfikacj\u0119 Konwencji, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 postanowie\u0144 Konwencji jest ju\u017c realizowana w polskim prawie, a dostosowania wymagaj\u0105 jedynie art. 1, art. 10 lit. e i f oraz art. 11 lit. a Konwencji. Polski system zapewnia wiele cz\u0105stkowych \u015brodk\u00f3w ochrony, ale nie realizuje w sp\u00f3jny spos\u00f3b modelu Konwencji, opartego na powszechnej ochronie wszystkich os\u00f3b w \u015bwiecie pracy, szerokim zakresie sytuacyjnym, prewencji wynikaj\u0105cej z oceny ryzyka oraz skutecznym, publicznoprawnym egzekwowaniu obowi\u0105zk\u00f3w. Rozbie\u017cno\u015bci wykraczaj\u0105 daleko poza wskazane przez projektodawc\u0119 przepisy. Dotycz\u0105 m.in. zakresu podmiotowego (art. 2 Konwencji) i przedmiotowego (art. 3 Konwencji) ochrony, uwzgl\u0119dnienia zagro\u017ce\u0144 psychospo\u0142ecznych w ocenie ryzyka zawodowego (art. 9 lit. b i c Konwencji), kompetencji inspekcji pracy i systemu sankcji (art. 4 ust. 2 lit. d, f i h oraz art. 10 lit. a, d i h Konwencji), ochrony przed odwetem (art. 10 lit. b Konwencji) oraz prawa do powstrzymania si\u0119 od pracy (art. 10 lit. g Konwencji).
\nRatyfikacja nie wymaga, aby prawo krajowe i praktyka odpowiada\u0142y postanowieniom Konwencji w ka\u017cdym szczeg\u00f3le. Oznacza ona tak\u017ce przyj\u0119cie przez pa\u0144stwo zobowi\u0105zania do dalszego dostosowywania prawa, polityk publicznych i praktyki. Nale\u017cy jednak odr\u00f3\u017cni\u0107 dwie kategorie rozbie\u017cno\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 luk dotyczy samych fundament\u00f3w systemu ochrony: czy przemoc i molestowanie s\u0105 traktowane jako ryzyko zawodowe, czy organ pa\u0144stwa mo\u017ce skutecznie zareagowa\u0107 na ich wyst\u0105pienie oraz kogo prawo w og\u00f3le chroni. Bez usuni\u0119cia tych luk ratyfikacja mia\u0142aby charakter wy\u0142\u0105cznie deklaratywny, dlatego zmiany w tych trzech obszarach powinny j\u0105 poprzedzi\u0107. Pozosta\u0142e rozbie\u017cno\u015bci mog\u0105 zosta\u0107 usuni\u0119te po ratyfikacji, z zastrze\u017ceniem, \u017ce plan tych dzia\u0142a\u0144 zostanie jasno przedstawiony i przedyskutowany w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego przed skierowaniem projektu ustawy o ratyfikacji do Sejmu.
\nI. Zmiany, kt\u00f3re powinny poprzedza\u0107 ratyfikacj\u0119
\n1. Zagro\u017cenia psychospo\u0142eczne w systemie oceny ryzyka zawodowego Art. 9 lit. b i c Konwencji wymaga, aby przemoc i molestowanie oraz zwi\u0105zane z nimi zagro\u017cenia psychospo\u0142eczne by\u0142y uwzgl\u0119dniane w zarz\u0105dzaniu bezpiecze\u0144stwem i higien\u0105 pracy, w tym w identyfikacji zagro\u017ce\u0144 i ocenie ryzyka z udzia\u0142em pracownik\u00f3w i ich przedstawicieli. Uzasadnienie opiera realizacj\u0119 tego obowi\u0105zku na og\u00f3lnej formule
\nart. 207 \u00a7 2 k.p., a zmian\u0119 przepis\u00f3w odk\u0142ada do czasu nowelizacji dyrektywy 89\/654\/EWG. Takiego podej\u015bcia nie mo\u017cna zaakceptowa\u0107.
\nPotrzeba tej zmiany jest znana od lat i by\u0142a przedmiotem zgodnego stanowiska obu stron dialogu spo\u0142ecznego. Ju\u017c 7 lutego 2014 r. Zesp\u00f3\u0142 Negocjacyjny Partner\u00f3w Spo\u0142ecznych \u2013 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, OPZZ, Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, Pracodawcy RP, Konfederacja Lewiatan i Zwi\u0105zek Rzemios\u0142a Polskiego \u2013 przyj\u0105\u0142 wsp\u00f3lne rekomendacje skierowane do Ministra Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej. Partnerzy wnioskowali w nich wprost o rozszerzenie definicji \u015brodowiska pracy zawartej w \u00a7 2 pkt 11 Rozporz\u0105dzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrze\u015bnia 1997 r. w sprawie og\u00f3lnych przepis\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z p\u00f3\u017an. zm.) tak, aby prewencja stresu zwi\u0105zanego z prac\u0105 znalaz\u0142a w\u0142a\u015bciwe miejsce w ocenie ryzyka zawodowego, a tak\u017ce o uzupe\u0142nienie ramowych program\u00f3w szkole\u0144 bhp o t\u0119 problematyk\u0119. Rekomendacj\u0119 t\u0119 uzgodni\u0142y zwi\u0105zki zawodowe i organizacje pracodawc\u00f3w \u2013 mi\u0119dzy partnerami spo\u0142ecznymi nie ma zatem sporu co do jej zasadno\u015bci. Ponad jedena\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, w pa\u017adzierniku 2025 r., z to\u017csamym wnioskiem legislacyjnym wyst\u0105pi\u0142 G\u0142\u00f3wny Inspektor Pracy. Uzasadnienie uznaje ten wniosek za zasadny, a mimo to po raz kolejny realizacja wniosku jest odk\u0142adana w czasie.
\nArgument o konieczno\u015bci oczekiwania na zmian\u0119 prawa unijnego jest sprzeczny z samym uzasadnieniem, kt\u00f3re w\u015br\u00f3d akt\u00f3w prawa UE wskazuje dyrektyw\u0119 ramow\u0105 89\/391\/EWG jako obejmuj\u0105c\u0105 wszystkie zagro\u017cenia dla zdrowia i bezpiecze\u0144stwa pracownik\u00f3w, w tym zagro\u017cenia psychospo\u0142eczne, takie jak molestowanie i przemoc. Prawo unijne nie tylko nie stoi na przeszkodzie tej zmianie, lecz wr\u0119cz jej wymaga. Tym bardziej nie ma podstaw, aby uzale\u017cnia\u0107 j\u0105 od przysz\u0142ej nowelizacji dyrektywy 89\/654\/EWG, skoro obowi\u0105zek jej wprowadzenia wynika\u0142by bezpo\u015brednio z ratyfikowanej Konwencji. Zmiana rozporz\u0105dzenia nale\u017cy przy tym wy\u0142\u0105cznie do kompetencji ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw pracy i nie wymaga procesu ustawodawczego, mo\u017ce wi\u0119c zosta\u0107 przeprowadzona relatywnie szybko.
\nOczekujemy zatem, \u017ce przed ratyfikacj\u0105 zostanie zmieniony \u00a7 2 pkt 11 rozporz\u0105dzenia w sprawie og\u00f3lnych przepis\u00f3w bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy, tak aby definicja \u015brodowiska pracy obejmowa\u0142a czynniki psychospo\u0142eczne, zgodnie z rekomendacj\u0105 partner\u00f3w spo\u0142ecznych z 2014 r. i wnioskiem G\u0142\u00f3wnego Inspektora Pracy z 2025 r. Wprowadzenie czynnik\u00f3w psychospo\u0142ecznych wprost do przepis\u00f3w Kodeksu pracy dotycz\u0105cych oceny i ograniczania ryzyka zawodowego powinno zosta\u0107 uj\u0119te w planie dzia\u0142a\u0144, o kt\u00f3rym mowa w cz\u0119\u015bci II.
\n2. Kompetencje i sankcje Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy
\nKonwencja wymaga ustanowienia sankcji (art. 4 ust. 2 lit. f, art. 10 lit. d Konwencji), mechanizm\u00f3w kontroli i egzekwowania (art. 4 ust. 2 lit. d i h, art. 10 lit. a Konwencji) oraz zapewnienia, \u017ce inspekcja pracy jest uprawniona do zajmowania si\u0119 przemoc\u0105
\ni molestowaniem, w tym przez wydawanie nakaz\u00f3w (art. 10 lit. h Konwencji). Tymczasem uzasadnienie przyznaje wprost, \u017ce w obecnym stanie prawnym organy PIP nie s\u0105 uprawnione do wydawania nakaz\u00f3w w przypadku dyskryminacji, w tym molestowania i molestowania seksualnego, ani mobbingu. Inspektor, kt\u00f3ry stwierdzi takie naruszenie, dysponuje w praktyce jedynie niewi\u0105\u017c\u0105cym wyst\u0105pieniem. Istniej\u0105ce \u015brodki \u2013 odszkodowanie, zado\u015b\u0107uczynienie
\ni regres wobec sprawcy \u2013 maj\u0105 charakter cywilnoprawny, a ich zastosowanie zale\u017cy od tego, czy osoba poszkodowana zdecyduje si\u0119 wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du. W obszarze obj\u0119tym Konwencj\u0105 brakuje natomiast publicznoprawnego egzekwowania obowi\u0105zk\u00f3w pracodawcy, czyli mechanizmu dzia\u0142aj\u0105cego niezale\u017cnie od indywidualnego pow\u00f3dztwa. W tym kontek\u015bcie obszerny fragment uzasadnienia dotycz\u0105cy nowej kompetencji PIP do stwierdzania istnienia stosunku pracy nie odnosi si\u0119 do istoty problemu. Przekszta\u0142cenie relacji cywilnoprawnej w stosunek pracy mo\u017ce mie\u0107 znaczenie dla zakresu ochrony danej osoby, ale nie odpowiada na podstawowe pytanie: jakie \u015brodki mo\u017ce zastosowa\u0107 inspektor pracy, gdy stwierdzi przemoc, molestowanie lub mobbing? Nie odpowiada na nie r\u00f3wnie\u017c art. 218 \u00a7 1a k.k., kt\u00f3ry ze wzgl\u0119du na znami\u0119 z\u0142o\u015bliwego lub uporczywego naruszania praw pracownika ma zastosowanie wy\u0142\u0105cznie do najpowa\u017cniejszych przypadk\u00f3w. Przepis karny nie obejmuje przypadk\u00f3w przemocy, za kt\u00f3r\u0105 w rozumieniu art. 1 lit. a Konwencji uznaje
\nsi\u0119 r\u00f3wnie\u017c jednorazowe zachowania lub ich gro\u017aby. Zgadzamy si\u0119 z uzasadnieniem, \u017ce Konwencja nie wymaga sankcji karnych. Wymaga jednak skutecznego systemu kontroli i sankcji, kt\u00f3rego dzi\u015b brakuje.
\nProblem ten nabierze szczeg\u00f3lnego znaczenia od 5 listopada 2026 r., gdy wejd\u0105 w \u017cycie nowe obowi\u0105zki pracodawc\u00f3w w zakresie systemowego przeciwdzia\u0142ania mobbingowi i okre\u015blania procedur w regulaminach. Bez kontroli i sankcji obowi\u0105zki te mog\u0105 pozosta\u0107 wy\u0142\u0105cznie na papierze. Oczekujemy zatem, \u017ce przed ratyfikacj\u0105 ustawa o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy i Kodeks pracy zostan\u0105 uzupe\u0142nione co najmniej o kompetencj\u0119 inspektora pracy do wydawania wi\u0105\u017c\u0105cych nakaz\u00f3w dotycz\u0105cych realizacji obowi\u0105zku przeciwdzia\u0142ania mobbingowi, molestowaniu i molestowaniu seksualnemu oraz o sankcj\u0119 za niewykonanie tych obowi\u0105zk\u00f3w.
\n3. Zakres podmiotowy ochrony
\nArt. 2 Konwencji obejmuje znacznie szerszy kr\u0105g os\u00f3b, ni\u017c pracownicy w rozumieniu Kodeksu pracy: osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 niezale\u017cnie od podstawy prawnej, osoby szkol\u0105ce si\u0119, w tym sta\u017cyst\u00f3w i praktykant\u00f3w, osoby, kt\u00f3rych zatrudnienie usta\u0142o, wolontariuszy, osoby poszukuj\u0105ce pracy i kandydat\u00f3w do pracy, a tak\u017ce osoby wykonuj\u0105ce uprawnienia, obowi\u0105zki lub funkcje pracodawcy. Odes\u0142anie w uzasadnieniu do ustawy o r\u00f3wnym traktowaniu
\nnie rozwi\u0105zuje tego problemu, poniewa\u017c ustawa ta zapewnia ochron\u0119 wy\u0142\u0105cznie przez konstrukcj\u0119 nier\u00f3wnego traktowania \u2013 molestowanie musi by\u0107 powi\u0105zane z jedn\u0105 z przes\u0142anek z zamkni\u0119tego katalogu. Osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej, kt\u00f3ra do\u015bwiadcza n\u0119kania niezwi\u0105zanego z tak\u0105 przes\u0142ank\u0105, pozostaje bez ochrony, poniewa\u017c przepisy o mobbingu dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie pracownik\u00f3w, co uzasadnienie wniosku o ratyfikacj\u0119 samo przyznaje. Nowa kompetencja PIP do stwierdzania istnienia stosunku pracy pomaga tylko w przypadkach zatrudnienia pozornego, a nie osobom rzeczywi\u015bcie pracuj\u0105cym na innej podstawie. Podobnie ustawa o dzia\u0142alno\u015bci po\u017cytku publicznego i o wolontariacie nak\u0142ada wprawdzie na korzystaj\u0105cego obowi\u0105zek informowania wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpiecze\u0144stwa oraz zapewnienia mu bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w wykonywania \u015bwiadcze\u0144, ale nie ustanawia systemu ochrony przed przemoc\u0105 i molestowaniem odpowiadaj\u0105cego standardom Konwencji. Uzasadnienie wskazuje odr\u0119bne podstawy ochrony poszczeg\u00f3lnych kategorii os\u00f3b, nie wykazuj\u0105c, \u017ce zapewniaj\u0105 one ochron\u0119 w zakresie wymaganym przez Konwencj\u0119. Powo\u0142uje si\u0119 przy tym na projekt ustawy o sta\u017cach, kt\u00f3ry pozostaje jedynie projektem.
\nOczekujemy zatem, \u017ce przed ratyfikacj\u0105 obowi\u0105zek przeciwdzia\u0142ania mobbingowi i molestowaniu oraz odpowiednie roszczenia zostan\u0105 rozci\u0105gni\u0119te na osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 na innej podstawie ni\u017c stosunek pracy \u2013 na wz\u00f3r rozwi\u0105zania przyj\u0119tego w art. 304 k.p. w odniesieniu do bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy. Ochrona pozosta\u0142ych kategorii os\u00f3b obj\u0119tych art. 2 Konwencji powinna zosta\u0107 uj\u0119ta w planie dzia\u0142a\u0144, o kt\u00f3rym mowa w cz\u0119\u015bci II.
\nII. Plan dzia\u0142a\u0144 po ratyfikacji \u2013 do przedstawienia i przedyskutowania w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego przed skierowaniem projektu ustawy o ratyfikacji do Sejmu
\nPozosta\u0142e rozbie\u017cno\u015bci mog\u0105 zosta\u0107 usuni\u0119te po ratyfikacji. Warunkiem jest jednak przedstawienie planu dzia\u0142a\u0144 legislacyjnych i organizacyjnych oraz jego przedyskutowanie
\nw Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego przed skierowaniem projektu ustawy o ratyfikacji do Sejmu. Takie rozwi\u0105zanie odpowiada obowi\u0105zkowi konsultacji z reprezentatywnymi organizacjami pracodawc\u00f3w i pracownik\u00f3w, kt\u00f3ry Konwencja przewiduje przy przyjmowaniu podej\u015bcia
\ndo zapobiegania przemocy i molestowaniu (art. 4 ust. 2 Konwencji), przy identyfikowaniu sektor\u00f3w, zawod\u00f3w i sposob\u00f3w organizacji pracy szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na przemoci molestowanie (art. 8 lit. b Konwencji) oraz przy kszta\u0142towaniu polityk krajowych (art. 11 Konwencji). Plan powinien dla ka\u017cdego obszaru wskazywa\u0107 konkretne zmiany, podmiot odpowiedzialny, termin realizacji oraz \u017ar\u00f3d\u0142o finansowania. Nie wystarczy wskazanie istniej\u0105cych, rozproszonych regulacji, kt\u00f3re w okre\u015blonych sytuacjach mog\u0105 znale\u017a\u0107 zastosowanie do przemocy lub molestowania. Plan powinien obejmowa\u0107 co najmniej nast\u0119puj\u0105ce obszary.
\nDefinicja przemocy i molestowania (art. 1 Konwencji). Uzasadnienie samo przyznaje, \u017ce w zakresie art. 1 Konwencji konieczne jest dostosowanie prawa polskiego. Obecne przepisy pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 odr\u0119bnymi poj\u0119ciami \u2013 molestowania i molestowania seksualnego jako form dyskryminacji oraz mobbingu \u2013 o r\u00f3\u017cnych przes\u0142ankach i r\u00f3\u017cnym zakresie. Konwencja wymaga jednolitego uj\u0119cia przemocy i molestowania, obejmuj\u0105cego zachowania jednorazowe
\ni powtarzaj\u0105ce si\u0119 oraz przemoc i molestowanie ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107. Plan powinien okre\u015bli\u0107, w jaki spos\u00f3b i w kt\u00f3rym akcie prawnym taka definicja zostanie wprowadzona.
\nZakres przedmiotowy ochrony (art. 3 Konwencji). Konwencja obejmuje przemoc i molestowanie wyst\u0119puj\u0105ce w trakcie pracy, w zwi\u0105zku z ni\u0105 lub z niej wynikaj\u0105ce \u2013 nie tylko w miejscu pracy, lecz tak\u017ce w miejscach wyp\u0142aty wynagrodzenia, odpoczynku lub spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych i przebieralniach, podczas podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowych, szkole\u0144 i wydarze\u0144 zwi\u0105zanych z prac\u0105, w komunikacji zwi\u0105zanej z prac\u0105, w tym prowadzonej z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych, w zakwaterowaniu zapewnianym przez pracodawc\u0119 oraz w drodze do pracy i z pracy.
\nPlan powinien obejmowa\u0107 przegl\u0105d, czy obowi\u0105zki pracodawcy i roszczenia os\u00f3b poszkodowanych obejmuj\u0105 wszystkie te sytuacje, oraz wskazanie niezb\u0119dnych zmian.
\nPozosta\u0142e kategorie os\u00f3b obj\u0119tych art. 2 Konwencji. Przegl\u0105dem i odpowiednimi zmianami powinny zosta\u0107 obj\u0119te co najmniej: ustawa o wdro\u017ceniu niekt\u00f3rych przepis\u00f3w Unii Europejskiej w zakresie r\u00f3wnego traktowania, ustawa o dzia\u0142alno\u015bci po\u017cytku publicznego i o wolontariacie, ustawa o praktykach absolwenckich, ustawa o rynku pracy i s\u0142u\u017cbach zatrudnienia, a tak\u017ce regulacje dotycz\u0105ce praktyk i kszta\u0142cenia zawodowego, w tym Prawo o szkolnictwie wy\u017cszym i nauce oraz odpowiednie przepisy systemu o\u015bwiaty.
\nZagro\u017cenia psychospo\u0142eczne w Kodeksie pracy (art. 9 lit. b i c Konwencji). Poza zmian\u0105 rozporz\u0105dzenia, kt\u00f3ra powinna poprzedzi\u0107 ratyfikacj\u0119, plan powinien przewidywa\u0107 wprowadzenie czynnik\u00f3w psychospo\u0142ecznych wprost do katalogu czynnik\u00f3w ryzyka zawodowego oraz do obowi\u0105zk\u00f3w pracodawcy zwi\u0105zanych z ocen\u0105 i ograniczaniem ryzyka zawodowego w Kodeksie pracy.
\nGrupy szczeg\u00f3lnie nara\u017cone (art. 6 i art. 8 lit. b Konwencji). Art. 8 lit. b Konwencji wymaga identyfikowania, w konsultacji z organizacjami pracodawc\u00f3w i pracownik\u00f3w, sektor\u00f3w, zawod\u00f3w i sposob\u00f3w organizacji pracy, w kt\u00f3rych ryzyko przemocy i molestowania
\njest podwy\u017cszone. Uzasadnienie odsy\u0142a w tym miejscu jedynie do transpozycji dyrektywy 2024\/1500 w sprawie organ\u00f3w ds. r\u00f3wno\u015bci, co nie odpowiada na wym\u00f3g Konwencji,
\na w odniesieniu do art. 6 Konwencji ogranicza si\u0119 do zasady niedyskryminacji i program\u00f3w rz\u0105dowych. Co wi\u0119cej, w ocenie skutk\u00f3w projektodawca sam wskazuje osoby
\nz niepe\u0142nosprawno\u015bciami jako grup\u0119 szczeg\u00f3lnie nara\u017con\u0105, nie wyci\u0105gaj\u0105c z tego \u017cadnych wniosk\u00f3w. Problem nie polega na tym, czy analiza powinna wskaza\u0107 osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, obywateli pa\u0144stw trzecich czy inne grupy, lecz na tym,
\n\u017ce w uzasadnieniu nie ma \u015bladu takiej analizy. Plan powinien przewidywa\u0107 jej przeprowadzenie oraz przegl\u0105d przepis\u00f3w i polityk pod k\u0105tem ochrony zidentyfikowanych grup.
\nOchrona przed odwetem (art. 10 lit. b ppkt. iv Konwencji). Konwencja wymaga ochrony przed wiktymizacj\u0105 i odwetem os\u00f3b wnosz\u0105cych skargi, ofiar, \u015bwiadk\u00f3w i sygnalist\u00f3w. Uzasadnienie wskazuje, \u017ce skorzystanie przez pracownika z uprawnie\u0144 przys\u0142uguj\u0105cych z tytu\u0142u naruszenia przepis\u00f3w prawa pracy nie mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 niekorzystnego traktowania. Szczeg\u00f3lne roszczenie o zado\u015b\u0107uczynienie z tytu\u0142u takich negatywnych konsekwencji przewidziano jednak wy\u0142\u0105cznie w przypadku naruszenia zasady r\u00f3wnego traktowania, a sama ochrona obejmuje tylko pracownik\u00f3w. Plan powinien przewidywa\u0107 skuteczn\u0105 ochron\u0119 przed odwetem wszystkich os\u00f3b wymienionych w Konwencji, w tym os\u00f3b pracuj\u0105cych poza stosunkiem pracy, tak\u017ce
\nw sprawach przemocy i molestowania niezwi\u0105zanych z dyskryminacj\u0105.
\nMechanizmy uwzgl\u0119dniaj\u0105ce aspekt p\u0142ci (art. 10 lit. e Konwencji). Uzasadnienie przyznaje, \u017ce dostosowania prawa wymaga r\u00f3wnie\u017c art. 10 lit. e Konwencji, zgodnie z kt\u00f3rym ofiary przemocy i molestowania ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 powinny mie\u0107 skuteczny dost\u0119p do bezpiecznych mechanizm\u00f3w sk\u0142adania skarg i rozstrzygania spor\u00f3w, wsparcia, us\u0142ug i \u015brodk\u00f3w ochrony prawnej, uwzgl\u0119dniaj\u0105cych aspekt p\u0142ci. Plan powinien wskaza\u0107, jakie konkretne zmiany zostan\u0105 w tym zakresie wprowadzone, zamiast odsy\u0142a\u0107 og\u00f3lnie do transpozycji dyrektyw unijnych.
\nPrzemoc domowa (art. 10 lit. f Konwencji). Uzasadnienie przyznaje, \u017ce w tym zakresie konieczne jest dostosowanie prawa, i odsy\u0142a do transpozycji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024\/1385 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej dyrektywy, kt\u00f3rej termin up\u0142ywa 14 czerwca 2027 r. Art. 10 lit. f Konwencji formu\u0142uje obowi\u0105zek w spos\u00f3b proporcjonalny \u2013 \u201ena ile jest to mo\u017cliwe
\nw praktyce i uzasadnione\u201d \u2013 ale wymaga czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c stwierdzenia, \u017ce problem istnieje. W polskim porz\u0105dku prawnym zawodowe skutki przemocy domowej nie zosta\u0142y dot\u0105d rozpoznane jako odr\u0119bny problem \u015bwiata pracy. Plan powinien okre\u015bli\u0107, jakie konkretne dzia\u0142ania podejm\u0105 pa\u0144stwo, instytucje rynku pracy i pracodawcy.
\nPrawo do powstrzymania si\u0119 od pracy (art. 10 lit. g Konwencji). Uzasadnienie twierdzi, \u017ce prawo to jest ju\u017c uwzgl\u0119dnione w art. 210 \u00a7 1 k.p., cho\u0107 samo przyznaje, \u017ce przepis ten nie odwo\u0142uje si\u0119 do przemocy i molestowania. Art. 210 \u00a7 1 k.p. dotyczy bowiem sytuacji, w kt\u00f3rych warunki pracy nie odpowiadaj\u0105 przepisom bhp i stwarzaj\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla zdrowia lub \u017cycia. Konieczne jest wyra\u017ane rozszerzenie tego prawa na sytuacje bezpo\u015bredniego
\ni powa\u017cnego zagro\u017cenia wynikaj\u0105cego z przemocy i molestowania.
\nPolityki krajowe, szkolenia i podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci (art. 11 Konwencji). Uzasadnienie przyznaje konieczno\u015b\u0107 dostosowania prawa w zakresie art. 11 lit. a Konwencji. Plan powinien wskaza\u0107, jakie zmiany zostan\u0105 wprowadzone do Krajowego Programu Dzia\u0142a\u0144 na rzecz R\u00f3wnego Traktowania oraz do Rz\u0105dowego Programu Przeciwdzia\u0142ania Przemocy Domowej, a tak\u017ce przewidywa\u0107 realizacj\u0119 drugiej z rekomendacji partner\u00f3w spo\u0142ecznych z 2014 r. \u2013 uzupe\u0142nienia ramowych program\u00f3w szkole\u0144 bhp o problematyk\u0119 zagro\u017ce\u0144 psychospo\u0142ecznych.
\nIII. Skutki finansowe
\nStwierdzenie zawarte w ocenie skutk\u00f3w, \u017ce ratyfikacja \u201enie spowoduje zwi\u0119kszenia wydatk\u00f3w lub zmniejszenia dochod\u00f3w podmiot\u00f3w sektora finans\u00f3w publicznych\u201d, jest go\u0142os\u0142owne. Je\u017celi pa\u0144stwo ma zapewni\u0107 skuteczniejsze mechanizmy ochrony, wsparcie ofiar, dzia\u0142ania inspekcyjne, szkolenia, doradztwo i kampanie podnosz\u0105ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u2013 czego Konwencja wprost wymaga \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 tych dzia\u0142a\u0144 b\u0119dzie generowa\u0107 koszty. Dotyczy to zar\u00f3wno zmian, kt\u00f3re powinny poprzedzi\u0107 ratyfikacj\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci nowych kompetencji Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy, jak i dzia\u0142a\u0144 obj\u0119tych planem. NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 ogranicze\u0144 bud\u017cetowych pa\u0144stwa, ale nie zwalnia to projektodawcy z obowi\u0105zku rzetelnej oceny skutk\u00f3w finansowych. Uzasadnienie powinno wskazywa\u0107, kt\u00f3re dzia\u0142ania b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y dodatkowego finansowania, w jakiej skali i w jakiej perspektywie czasowej.
\nPodsumowuj\u0105c, NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d popiera ratyfikacj\u0119 Konwencji zg\u0142asza gotowo\u015b\u0107
\ndo konstruktywnej pracy nad jej przygotowaniem. Oczekujemy, \u017ce przed ratyfikacj\u0105:
\npo pierwsze, zagro\u017cenia psychospo\u0142eczne zostan\u0105 uwzgl\u0119dnione w definicji \u015brodowiska pracy w rozporz\u0105dzeniu w sprawie og\u00f3lnych przepis\u00f3w bhp, o co partnerzy spo\u0142eczni wsp\u00f3lnie wnioskowali ju\u017c w 2014 r.; po drugie, Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy uzyska kompetencje nakazowe, a niewykonanie obowi\u0105zk\u00f3w w zakresie przeciwdzia\u0142ania przemocy i molestowaniu zostanie obj\u0119te sankcjami; po trzecie, ochrona przed mobbingiem i molestowaniem zostanie rozci\u0105gni\u0119ta na osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 poza stosunkiem pracy. Oczekujemy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce plan dzia\u0142a\u0144 obejmuj\u0105cy pozosta\u0142e rozbie\u017cno\u015bci zostanie przedstawiony i przedyskutowany w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego, zanim projekt ustawy o ratyfikacji zostanie przekazany do Sejmu. Ratyfikacja bez tych zmian mia\u0142aby w du\u017cej mierze charakter deklaratywny de facto pozorny, a wskazane luki b\u0119d\u0105 przedmiotem uwag NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w ramach procedur nadzoru MOP nad stosowaniem ratyfikowanych konwencji.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d pozytywnie ocenia podj\u0119cie inicjatywy ratyfikacji Konwencji nr 190 dotycz\u0105cej eliminacji przemocy i molestowania w \u015bwiecie pracy, przyj\u0119tej przez Konferencj\u0119 Og\u00f3ln\u0105 Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy w Genewie dnia 21 czerwca 2019 r., dalej: Konwencja, i przedstawia poni\u017cej uwagi do uzasadnienia wniosku o ratyfikacj\u0119. Ratyfikacja Konwencji jest jednym z cel\u00f3w programowych NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3910,9],"tags":[4031,3911,536],"class_list":["post-14460","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2026-kk","category-dokprez","tag-114-26","tag-3911","tag-decyzja-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14460"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14462,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14460\/revisions\/14462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}