{"id":1412,"date":"2012-03-12T13:22:55","date_gmt":"2012-03-12T12:22:55","guid":{"rendered":"http:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/?p=1412"},"modified":"2012-10-03T13:26:16","modified_gmt":"2012-10-03T11:26:16","slug":"decyzja-prezydium-kk-nr-462012-ws-opinii-o-projekcie-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-emeryturach-i-rentach-z-funduszu-ubezpieczen-spolecznych-oraz-niektorych-innych-ustaw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/2012\/03\/12\/decyzja-prezydium-kk-nr-462012-ws-opinii-o-projekcie-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-emeryturach-i-rentach-z-funduszu-ubezpieczen-spolecznych-oraz-niektorych-innych-ustaw\/","title":{"rendered":"Decyzja Prezydium KK nr 46\/2012 ws. opinii o projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li><strong>I.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Za\u0142o\u017cenia opiniowanego projektu ustawy<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, zwany dalej \u201eopiniowanym projektem ustawy\u201d zak\u0142ada wprowadzenie przepis\u00f3w przewiduj\u0105cych stopniowe podwy\u017cszanie wieku emerytalnego dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn pocz\u0105wszy od 1 stycznia 2013 r. oraz jego zr\u00f3wnanie dla przedstawicieli obu p\u0142ci. Przewiduje on, \u017ce z up\u0142ywem ka\u017cdych kolejnych 4 miesi\u0119cy wiek emerytalny kobiet wynosz\u0105cy obecnie 60 lat b\u0119dzie podwy\u017cszany o 1 miesi\u0105c a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia 67 lat w dniu 1 stycznia 2041 r. Wiek 67 lat obowi\u0105zywa\u0142by kobiety urodzone po dniu 31 grudnia 1973 r. W takim samym tempie wzrasta\u0142by r\u00f3wnie\u017c wiek emerytalny m\u0119\u017cczyzn. Proces podwy\u017cszania wieku emerytalnego obj\u0105\u0142by ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1947 r. i zako\u0144czy\u0142by si\u0119 w dniu 1 stycznia 2021 r. Wiek emerytalny wynosz\u0105cy 67 lat obowi\u0105zywa\u0142by m\u0119\u017cczyzn urodzonych po dniu 31 grudnia 1953 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opiniowany projekt ustawy przewiduje r\u00f3wnie\u017c stopniowe podwy\u017cszenie z 20 do<br \/>\n25 lat \u0142\u0105cznej liczby lat sk\u0142adkowych i niesk\u0142adkowych wymaganych dla nabycia przez kobiet\u0119 gwarancji otrzymania co najmniej najni\u017cszej emerytury w sytuacji, gdy suma emerytury z FUS oraz emerytury kapita\u0142owej jest ni\u017csza od tej kwoty. Dynamika procesu podwy\u017cszania wymaga\u0144 sta\u017cowych dla kobiet jest jednak wi\u0119ksza ani\u017celi dynamika podwy\u017cszania wieku emerytalnego. Od 1 stycznia 2014 r. wymagany sta\u017c wynosi\u0142by 21 lat i co 2 lata wzrasta\u0142by o kolejny rok tak aby od dnia 1 stycznia 2022 r. osi\u0105gn\u0105\u0107 poziom docelowy 25 lat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opiniowany projekt ustawy przewiduje ponadto podwy\u017cszenie wieku uprawniaj\u0105cego do przej\u015bcia w stan spoczynku s\u0119dzi\u00f3w i prokurator\u00f3w, odpowiednie podwy\u017cszenie wieku uprawniaj\u0105cego do emerytury w systemie ubezpieczenia spo\u0142ecznego rolnik\u00f3w oraz wprowadzenie zmian dostosowuj\u0105cych do podwy\u017cszonego wieku emerytalnego przepisy ustaw o wykonywaniu mandatu pos\u0142a i senatora, o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, o rentach strukturalnych w rolnictwie, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o\u015bwiadczeniach przedemerytalnych, o emeryturach kapita\u0142owych, o emeryturach pomostowych i o nauczycielskich \u015bwiadczeniach kompensacyjnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak wynika z uzasadnienia opiniowanego projektu ustawy, zdaniem projektodawc\u00f3w, podwy\u017cszenie wieku emerytalnego jest konieczne z trzech zasadniczych powod\u00f3w:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1) ze wzgl\u0119du na czynniki demograficzne, a szczeg\u00f3lno\u015bci proces starzenia si\u0119 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa b\u0119d\u0105cy konsekwencj\u0105 obserwowanego od prze\u0142omu lat osiemdziesi\u0105tych i dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych spadku dzietno\u015bci oraz jednoczesnego wyd\u0142u\u017cania si\u0119 \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w Polski, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci spowoduj\u0105 pogorszenie si\u0119 proporcji pomi\u0119dzy pokoleniem os\u00f3b w wieku produkcyjnym (op\u0142acaj\u0105cych sk\u0142adki na ubezpieczenie spo\u0142eczne) a pokoleniem os\u00f3b w wieku po produkcyjnym (pobieraj\u0105cych \u015bwiadczenia emerytalne),<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2) z uwagi na wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych obliczanych wed\u0142ug formu\u0142y zdefiniowanej sk\u0142adki, kt\u00f3ra uzale\u017cnia wysoko\u015b\u0107 emerytury od warto\u015bci sk\u0142adek wp\u0142aconych do systemu emerytalnego w okresie aktywno\u015bci zawodowej oraz przeci\u0119tnej statystycznej liczby miesi\u0119cy pobierania tego \u015bwiadczenia po przej\u015bciu na emerytur\u0119; b\u0119d\u0105 one bardzo niskie w przypadku zachowania dotychczasowego wieku emerytalnego, szczeg\u00f3lnie w przypadku kobiet, bowiem jego utrzymanie przyczynia si\u0119 do skracania okresu podlegania ubezpieczeniu (i op\u0142acania sk\u0142adek) oraz wyd\u0142u\u017cania okresu pobierania \u015bwiadczenia,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3) realizacj\u0105 postulatu wprowadzenia wsp\u00f3lnej granicy minimalnego wieku emerytalnego dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn formu\u0142owanego przez Uni\u0119 Europejsk\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<strong>II.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><strong>Ocena opiniowanego projektu ustawy.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Potrzeb\u0105 sprostania przez polski system emerytalny wyzwaniom wynikaj\u0105cym<br \/>\nz procesu starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa oraz wzrostu obci\u0105\u017ce\u0144 systemu emerytalnego wyp\u0142atami \u015bwiadcze\u0144 dla os\u00f3b urodzonych w latach 1946-1959, nale\u017c\u0105cych do tzw. pokolenia wy\u017cu demograficznego okresu powojennego uzasadniano konieczno\u015b\u0107 wprowadzenia reformy emerytalnej z 1999 r. Reforma zak\u0142ada\u0142a w pierwszej kolejno\u015bci zmian\u0119 stosowanej do tej pory techniki finansowania \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych. Dotychczasowy, w ca\u0142o\u015bci repartycyjny system emerytalny zdecydowano si\u0119 zast\u0105pi\u0107 konstrukcj\u0105 zak\u0142adaj\u0105c\u0105 cz\u0119\u015bciowe zastosowanie kapita\u0142owej metody zabezpieczenia dochod\u00f3w na staro\u015b\u0107 Wprowadzenie segmentu kapita\u0142owego mia\u0142o przyczyni\u0107 si\u0119 do ograniczenia ryzyka zwi\u0105zanego z czynnikami demograficznymi, presj\u0105 rynku pracy oraz naciskami politycznymi, na kt\u00f3re nara\u017cony by\u0142 poprzedni w ca\u0142o\u015bci repartycyjny system emerytalny i poprzez to zapewnia\u0107 wi\u0119kszy poziom bezpiecze\u0144stwa socjalnego. Metoda kapita\u0142owa uznawana jest bowiem tradycyjnie za odporn\u0105 na te ryzyka a jej cz\u0119\u015bciowe wprowadzenie mia\u0142o uchroni\u0107 system emerytalny przed nieuchronnym, jak twierdzono, za\u0142amaniem zwi\u0105zanym z brakiem \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na finansowanie przysz\u0142ych \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do najistotniejszych za\u0142o\u017ce\u0144 reformy emerytalnej z 1999 r. nale\u017ca\u0142o wprowadzenie nowych zasad ustalania wysoko\u015bci emerytury. Nowa formu\u0142a wymiaru emerytury zosta\u0142a oparta na zasadzie \u015bcis\u0142ego zwi\u0105zku pomi\u0119dzy sk\u0142adk\u0105 na ubezpieczenie emerytalne op\u0142acon\u0105 w okresie podlegania ubezpieczeniu a \u015bwiadczeniem. W obu segmentach obowi\u0105zkowego ubezpieczenia emerytalnego (repartycyjnym i kapita\u0142owym) wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadczenia zale\u017cy wprost od warto\u015bci sk\u0142adek zaewidencjonowanych (zgromadzonych) na indywidualnym koncie (rachunku) ubezpieczonego w okresie jego aktywno\u015bci zawodowej oraz wieku przej\u015bcia na emerytur\u0119. W formu\u0142\u0119 zdefiniowanej sk\u0142adki wpisane s\u0105 ekonomiczne zach\u0119ty do przed\u0142u\u017cania momentu przej\u015bcia na emerytur\u0119. Odsuni\u0119cie w czasie decyzji o przej\u015bciu na emerytur\u0119 pozwala osi\u0105gn\u0105\u0107 efekt w postaci znacznego przyrostu nale\u017cnej emerytury w wyniku wyd\u0142u\u017cenia okresu op\u0142acania sk\u0142adek oraz skr\u00f3cenia statystycznego okresu pobierania \u015bwiadczenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trzeci zasadniczy element reformy systemu emerytalnego dotyczy\u0142 przes\u0142anek nabycia prawa do emerytury. Zak\u0142ada\u0142 on rezygnacj\u0119 ze stosowanej w systemie zdefiniowanego \u015bwiadczenia przes\u0142anki sta\u017cu ubezpieczeniowego oraz stopniow\u0105 likwidacj\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wcze\u015bniejszego przechodzenia na emerytur\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Reforma emerytalna z 1999 r. zak\u0142ada\u0142a r\u00f3wnie\u017c rozbudow\u0119 trzeciego segmentu zabezpieczenia dochod\u00f3w na staro\u015b\u0107. Mia\u0142 on obejmowa\u0107 r\u00f3\u017cne dobrowolne formy d\u0142ugoterminowego oszcz\u0119dzania przewiduj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania zgromadzonego kapita\u0142u dopiero po osi\u0105gni\u0119ciu wieku emerytalnego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolejnym zasadniczym elementem reformy by\u0142o utworzenie Fundusz Rezerwy Demograficznej, kt\u00f3ry mia\u0142 gromadzi\u0107 i lokowa\u0107 \u015brodki pochodz\u0105ce ze sk\u0142adek emerytalnych, z przekazywanych \u015brodk\u00f3w z prywatyzacji mienia Skarbu Pa\u0144stwa, przychod\u00f3w z lokat oraz innych \u017ar\u00f3de\u0142. Podstawowym celem utworzenia FRD\u00a0 mia\u0142o by\u0107 uzupe\u0142nianie niedoboru funduszu emerytalnego wynikaj\u0105cego z przyczyn demograficznych. Niestety kolejne rz\u0105dy, poczynaj\u0105c od rz\u0105du Jerzego Buzka, odk\u0142ada\u0142y terminy przekazywania sk\u0142adek, obni\u017ca\u0142y ich wymiar w stosunku do pierwotnie zak\u0142adanych, nie przekazywa\u0142y \u015brodk\u00f3w pochodz\u0105cych z prywatyzacji mienia Skarbu Pa\u0144stwa lub przekazywa\u0142y w niewystarczaj\u0105cej wysoko\u015bci, ko\u0144cz\u0105c na rz\u0105dzie Donalda Tuska, kt\u00f3ry to bez przes\u0142anek ustawowych przekazywa\u0142 \u015brodki na uzupe\u0142nienie niedoboru Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. Ju\u017c teraz mo\u017cna postawi\u0107 twierdzenie, \u017ce Fundusz Rezerwy Demograficznej nie spe\u0142ni swojego ustawowego celu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ograniczenie, na mocy ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie niekt\u00f3rych ustaw zwi\u0105zanych z funkcjonowaniem systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych (Dz. U. Nr 75, poz. 398), wysoko\u015bci sk\u0142adki przekazywanej do otwartych funduszy emerytalnych z 7,3 % do 3,5 % podstawy jej wymiaru oraz wprowadzenie obowi\u0105zku ewidencjonowania pozosta\u0142ej jej cz\u0119\u015bci na specjalnych subkontach prowadzonych przez ZUS przyczyni\u0142o si\u0119 do powa\u017cnego os\u0142abienia znaczenia kapita\u0142owej metody finansowania \u015bwiadcze\u0144 w nowym systemie emerytalnym. W opiniowanym projekcie ustawy zg\u0142oszonym kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej proponuje si\u0119 now\u0105 koncepcj\u0119 zabezpieczenia systemu emerytalnego przed wp\u0142ywem niekorzystnych zmian demograficznych na jego sytuacj\u0119 finansow\u0105. Zagro\u017cenia te zosta\u0142y jednak stwierdzone ju\u017c w drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku i zastosowano w\u00f3wczas odpowiednie \u015brodki zaradcze. Ich efekty w postaci podwy\u017cszenia rzeczywistego wieku przechodzenia na emerytur\u0119 czy cz\u0119\u015bciowego finansowania \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych z kapita\u0142u zgromadzonego w okresie aktywno\u015bci zawodowej s\u0105 widoczne ju\u017c dzi\u015b i wp\u0142ywaj\u0105 pozytywnie na sytuacj\u0119 finansow\u0105 Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych.<br \/>\nW tych warunkach propozycj\u0119 podwy\u017cszenia wieku emerytalnego nale\u017cy uzna\u0107 za przedwczesn\u0105 i podyktowan\u0105 poszukiwaniem sposobu na pokrycie rosn\u0105cego deficytu finans\u00f3w publicznych. Dowodzi ona braku jednolitej i sp\u00f3jnej koncepcji zabezpieczenia systemu emerytalnego przed wp\u0142ywem niekorzystnych zmian demograficznych na jego sytuacj\u0119 finansow\u0105 oraz braku konsekwentnej polityki w\u0142adz w tym zakresie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W obecnej sytuacji Polski konieczno\u015bci\u0105 jest zaprojektowanie wielokierunkowej strategii demograficznej pozwalaj\u0105cej na zmian\u0119 niekorzystnych trend\u00f3w demograficznych \u00a0w perspektywie wielopokoleniowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stwierdza si\u0119 proces s\u0142abni\u0119cia wzajemnych zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy czynnikami demograficznymi a gospodark\u0105. Negatywny wp\u0142yw pogarszaj\u0105cych si\u0119 proporcji pomi\u0119dzy pokoleniami os\u00f3b aktywnych zawodowo oraz os\u00f3b w wieku poprodukcyjnym na sytuacj\u0119 finansow\u0105 systemu emerytalnego jest we wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stwach niwelowany poprzez post\u0119p techniczny, popraw\u0119 organizacji pracy, zmiany w strukturze zatrudnienia czy otwarcie rynk\u00f3w pracy dla emigrant\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Propozycja stopniowego podwy\u017cszania wieku emerytalnego zmierza w kierunku ograniczenia wydatk\u00f3w systemu emerytalnego. Podwy\u017cszenie wieku emerytalnego oznacza bowiem skr\u00f3cenie przeci\u0119tnego okresu pobierania \u015bwiadczenia emerytalnego. W Polsce do poprawy sytuacji finansowej systemu emerytalnego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci poprzez dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu zwi\u0119kszenia jego przychod\u00f3w. Na niski poziom przychod\u00f3w ze sk\u0142adek wp\u0142ywaj\u0105 takie zjawiska wyst\u0119puj\u0105ce na rynku pracy, jak rosn\u0105cy odsetek os\u00f3b \u015bwiadcz\u0105cych prac\u0119 w ramach tzw. samozatrudnienia oraz na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych, \u00a0kt\u00f3re op\u0142acaj\u0105 sk\u0142adk\u0119 na ubezpieczenie spo\u0142eczne od ni\u017cszej ni\u017c pracownicy podstawy wymiaru, upowszechnianie si\u0119 tzw. elastycznych form zatrudnienia, deklarowanie przez pracodawc\u00f3w ni\u017cszego wynagrodzenia ani\u017celi rzeczywi\u015bcie wyp\u0142acane pracownikowi czy zatrudnienie na czarno.<em> <\/em>Skuteczna polityka pa\u0144stwa zmierzaj\u0105ca do wyeliminowania tych patologii powinna przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy sytuacji finansowej funduszu emerytalnego w wi\u0119kszym stopniu ni\u017c wynika to z projektowanego wyd\u0142u\u017cenia wieku emerytalnego, a co najwa\u017cniejsze odmiennie od projektu nie pogorszy \u00a0a poprawi sytuacj\u0119 finansow\u0105 funduszu rentowego oraz Funduszu Ochrony Zdrowia. Nale\u017cy jednocze\u015bnie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wskazane w uzasadnieniu do przedmiotowego projektu ustawy, pozytywne efekty finansowe dla salda funduszu emerytalnego wynikaj\u0105ce z podwy\u017cszenia wieku uprawniaj\u0105cego do przej\u015bcia na emerytur\u0119 s\u0105 przeszacowane, z uwagi na przyj\u0119cie nieuzasadnionych za\u0142o\u017ce\u0144 wzrostu ilo\u015bci os\u00f3b ubezpieczonych wp\u0142acaj\u0105cych sk\u0142adki, b\u0119d\u0105ce efektem nader optymistycznego oszacowania dynamiki wska\u017anika zatrudnienia dla os\u00f3b<br \/>\nw wieku 55-64 do poziomu 60% w 2060 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Efekt ten mo\u017ce zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119ty r\u00f3wnie\u017c poprzez dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do poprawy warunk\u00f3w wynagradzania. Brak r\u00f3wnowagi finansowej systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych w Polsce jest r\u00f3wnie\u017c efektem niskiego poziomu p\u0142ac, w tym minimalnego i przeci\u0119tnego wynagrodzenia, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do najni\u017cszych w pa\u0144stwach Unii Europejskiej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Opiniowany projekt przewiduje kolejne pogorszenie warunk\u00f3w przechodzenia na emerytur\u0119. Likwidacja mo\u017cliwo\u015bci przechodzenia na emerytur\u0119 przed osi\u0105gni\u0119ciem wieku emerytalnego oraz zastosowanie formu\u0142y zdefiniowanej sk\u0142adki przy ustalaniu wysoko\u015bci \u015bwiadczenia ju\u017c przyczyni\u0142y si\u0119\u00a0 do podwy\u017cszenia w Polsce wieku rzeczywistego przechodzenia na emerytur\u0119 oraz obni\u017cenia si\u0119 przeci\u0119tnej wysoko\u015bci wyp\u0142acanego \u015bwiadczenia. Jak wynika z uzasadnienia opiniowanego projektu ustawy intencj\u0105 autor\u00f3w projektu jest doko\u0144czenie reformy emerytalnej wprowadzonej w 1999 r. W sprzeczno\u015bci z tymi za\u0142o\u017ceniami pozostaje propozycja, aby obj\u0105\u0107 podwy\u017cszeniem wieku emerytalnego r\u00f3wnie\u017c ubezpieczonych urodzonych w 1948 r. W my\u015bl pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144 reformy emerytalnej mieli by\u0107 oni wy\u0142\u0105czeni z jej zakresu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W \u015bwietle powy\u017cszego nie jest trafny argument, \u017ce podwy\u017cszenie wieku emerytalnego w Polsce jest niezb\u0119dne z uwagi na to, \u017ce tego typu dzia\u0142ania podj\u0119te zosta\u0142y ju\u017c w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw europejskich. Na r\u00f3wnie radykalne do zaproponowanych w opiniowanym projekcie ustawy podwy\u017cszenie wieku emerytalnego zdecydowa\u0142y si\u0119 do tej pory w Europie wy\u0142\u0105cznie te pa\u0144stwa, kt\u00f3re w drugiej po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku nie zdecydowa\u0142y si\u0119 na wprowadzenie strukturalnych reform systemu emerytalnego takich jak zastosowane w Polsce. Podwy\u017cszanie wieku emerytalnego w tych pa\u0144stwach wpisuje si\u0119 w proces reform o charakterze parametrycznym, zak\u0142adaj\u0105cych ewolucyjne zmiany, kt\u00f3re dostosowuj\u0105 system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych do funkcjonowania w nowych warunkach spo\u0142eczno-ekonomicznych. Polska wybra\u0142a drog\u0119 reform strukturalnych, kt\u00f3re jak wspomniano wy\u017cej, zak\u0142ada\u0142y g\u0142\u0119bok\u0105 zmian\u0119 koncepcji i funkcjonowania systemu emerytalnego. W opiniowanym projekcie ustawy proponuje si\u0119 now\u0105 recept\u0119 na problemy spo\u0142eczne i ekonomiczne zdiagnozowane w Polsce ju\u017c przed kilkunastu laty, w odniesieniu do kt\u00f3rych w drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych zosta\u0142y zastosowane odpowiednie kroki zaradcze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dyskusja na temat tak drastycznego, jak proponowane w opiniowanym projekcie ustawy, podwy\u017cszeniu wieku emerytalnego jest mo\u017cliwa w pa\u0144stwach o ustabilizowanej sytuacji na rynku pracy, posiadaj\u0105cych efektywny system publicznej opieki zdrowotnej. Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c \u015bredni wiek do\u017cycia obywateli tych pa\u0144stw. \u015aredni wiek do\u017cycia obywateli polskich wprawdzie si\u0119 wyd\u0142u\u017ca, ale w por\u00f3wnaniu do tych\u00a0 pa\u0144stw jest nadal niski.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podwy\u017cszenie wieku emerytalnego ma s\u0142u\u017cy\u0107 wyd\u0142u\u017ceniu okresu aktywno\u015bci zawodowej ubezpieczonych. Cel ten mo\u017ce zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119ty pod warunkiem zapewnienia pracownikom zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia wieku emerytalnego miejsc pracy oraz zachowania przez nich zdolno\u015bci do pracy. W przeciwnym razie oszcz\u0119dno\u015bci wynikaj\u0105ce ze skr\u00f3cenia okresu pobierania emerytury prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 na wzrost wydatk\u00f3w na \u015bwiadczenia dla os\u00f3b pozostaj\u0105cych bez pracy (zasi\u0142ki dla bezrobotnych, \u015bwiadczenia przedemerytalne) oraz os\u00f3b niezdolnych do pracy (renty z tytu\u0142u niezdolno\u015bci do pracy). W przypadku Polski warunki te nie s\u0105 spe\u0142nione. Nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w Polsce przeci\u0119tny roczny czas pracy jest wiele d\u0142u\u017cszy ni\u017c ma to miejsce w krajach unii europejskiej. W stosunku do obywateli takich kraj\u00f3w jak Niemcy, Holandia czy te\u017c Irlandia, Polacy przeci\u0119tnie w rok pracuj\u0105 od 50 do 60 procent d\u0142u\u017cej. Nie pozostaje to bez negatywnego wp\u0142ywu na zachowanie zdolno\u015bci do pracy w wieku przedemerytalnym i jest powodem kr\u00f3tkiego okresu pozostawania w zdrowiu po przej\u015bciu na emerytur\u0119. Wysoki poziom bezrobocia, szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d os\u00f3b w wieku przedemerytalnym, jak r\u00f3wnie\u017c niska dost\u0119pno\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych uzasadniaj\u0105 twierdzenie, \u017ce podwy\u017cszenie wieku emerytalnego nie przyniesie, zak\u0142adanych w uzasadnieniu opiniowanego projektu ustawy, pozytywnych efekt\u00f3w. Dotychczasowa praktyka wskazuje, \u017ce programy rz\u0105dowe, takie jak przewidywany w art. 17 opiniowanego projektu ustawy program dotycz\u0105cy wspierania zatrudnienia i aktywizacji zawodowej os\u00f3b powy\u017cej 60 roku \u017cycia oraz wspierania r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci na rynku pracy, maj\u0105 niewielki wp\u0142yw na zmian\u0119 sytuacji na rynku pracy. Ich wp\u0142yw na indywidualne decyzje pracodawc\u00f3w jest bowiem bardzo ograniczony.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie przekonuje argument o konieczno\u015bci podniesienia wieku emerytalnego oraz jego zr\u00f3wnania dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn ze wzgl\u0119du na respektowanie zasady r\u00f3wnego traktowania ubezpieczonych ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107. Zgodno\u015b\u0107 zr\u00f3\u017cnicowania wieku emerytalnego kobiet i m\u0119\u017cczyzn z konstytucyjnymi zasadami r\u00f3wno\u015bci wobec prawa oraz r\u00f3wnych praw kobiet i m\u0119\u017cczyzn stanowi\u0142a w ostatnim czasie przedmiot rozwa\u017ca\u0144 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. (K 63\/07, OTK-A 2010\/6\/60) Trybuna\u0142 uzna\u0142, \u017ce art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ustanawiaj\u0105c odmienne warunki nabycia prawa do emerytury dla przedstawicieli obu p\u0142ci nie narusza art. 32 i 33 ustawy zasadniczej. Zdaniem Trybuna\u0142u ni\u017cszy w por\u00f3wnaniu z m\u0119\u017cczyznami wiek emerytalny kobiet znajduje uzasadnienie w odmiennej sytuacji spo\u0142ecznej kobiet oraz w obiektywnych r\u00f3\u017cnicach natury biologicznej. Rozwi\u0105zanie to znajduje podstaw\u0119 w art. 2 Konstytucji i wyra\u017conej w nim zasadzie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, art. 18 ustawy zasadniczej i proklamowanej w nim zasadzie opieki pa\u0144stwa nad ma\u0142\u017ce\u0144stwem, macierzy\u0144stwem, rodzicielstwem i rodzin\u0105 oraz art. 71 ust. 2 i podkre\u015blonej w nim szczeg\u00f3lnej roli macierzy\u0144stwa. W warunkach, w kt\u00f3rych obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy prawa pracy i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych nie ograniczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci kontynuowania pracy zarobkowej po osi\u0105gni\u0119ciu wieku emerytalnego ni\u017cszy wiek emerytalny nie powinien by\u0107 traktowany jako rozwi\u0105zanie o charakterze dyskryminacyjnym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W podsumowaniu powy\u017cszych uwag nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce w Polsce nie zosta\u0142y spe\u0142nione warunki do podwy\u017cszenia ustawowego wieku emerytalnego. Mechanizmy ekonomiczne, zach\u0119caj\u0105ce do wyd\u0142u\u017cania okresu aktywno\u015bci zawodowej wpisane w formu\u0142\u0119 zdefiniowanej sk\u0142adki, stosowane przy obliczaniu emerytury w nowym systemie emerytalnym pozwalaj\u0105 ubezpieczonemu, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 wiek emerytalny 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku m\u0119\u017cczyzn, na samodzielne podj\u0119cie decyzji odno\u015bnie momentu przej\u015bcia na emerytur\u0119. Decyzja ta zale\u017cy od wielu indywidualnych czynnik\u00f3w takich jak sytuacja ekonomiczna pracodawcy, perspektywy znalezienia innego zatrudnienia, kwalifikacje zawodowe ubezpieczonego, oczekiwania odno\u015bnie poziomu \u017cycia po zako\u0144czeniu okresu aktywno\u015bci zawodowej, inne formy aktywno\u015bci, jego stan zdrowia czy samopoczucie. Wiek emerytalny obowi\u0105zuj\u0105cy obecnie w Polsce nale\u017cy zatem traktowa\u0107 jako wiek minimalny, kt\u00f3rego osi\u0105gni\u0119cie nie oznacza automatycznie zaprzestania pracy zarobkowej. W przypadku os\u00f3b, kt\u00f3re zachowa\u0142y zdolno\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 do pracy po osi\u0105gni\u0119ciu wieku emerytalnego \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, w jaki spos\u00f3b wyd\u0142u\u017cenie okresu pracy zarobkowej wp\u0142ywa na wysoko\u015b\u0107 przysz\u0142ego \u015bwiadczenia, stanowi wystarczaj\u0105cy czynnik zach\u0119caj\u0105cy ubezpieczonego do odroczenia momentu przej\u015bcia na emerytur\u0119. Koniecznym jest jednak stworzenie odpowiednich warunk\u00f3w prawnych i organizacyjnych pozwalaj\u0105cym na kontynuowanie zatrudnienia, na przyk\u0142ad w skr\u00f3conym czasie pracy, przy cz\u0119\u015bciowo wyp\u0142acanym \u015bwiadczeniu emerytalnym lub przedemerytalnym. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie kobiet, kt\u00f3re zar\u00f3wno przed osi\u0105gni\u0119ciem wieku emerytalnego jak i po przekroczeniu granicy 60 lat \u0142\u0105cz\u0105\u00a0 prac\u0119 zarobkow\u0105 z opiek\u0105 nad innymi cz\u0142onkami rodziny. Dla nich propozycja wyd\u0142u\u017cenia wieku przej\u015bcia na emerytur\u0119 o 7 lat jest nie do zaakceptowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z\u0142udna jest r\u00f3wnie\u017c \u201eobietnica\u201d wy\u017cszych \u015bwiadcze\u0144 wynikaj\u0105cych z projektowanego podwy\u017cszenia wieku emerytalnego, zawarta w uzasadnieniu do projektu. Je\u017celi mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119 z ocen\u0105 wzrostu przysz\u0142ych \u015bwiadcze\u0144 wynikaj\u0105cego z kr\u00f3tszego okresu pobierania \u015bwiadczenia, to przyj\u0119cie za\u0142o\u017cenia ich wzrostu z tytu\u0142u zwi\u0119kszenia kapita\u0142u pochodz\u0105ce z op\u0142acanych sk\u0142adek przez ca\u0142y okres pozostaj\u0105cy do projektowanego wieku emerytalnego i to na niezmienionym poziomie jest nieuprawnione, szczeg\u00f3lnie maj\u0105c na wzgl\u0119dzie\u00a0 odsetek pozostaj\u0105cych w zatrudnieniu os\u00f3b w tej grupie wiekowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maj\u0105c powy\u017csze na uwadze NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d <strong><em>negatywnie opiniuje<\/em><\/strong> przed\u0142o\u017cony projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszy Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych i wzywa rz\u0105d do rozpocz\u0119cia prac nad za\u0142o\u017ceniami do Narodowej Strategii Demograficznej, zmian w systemie op\u0142acania sk\u0142adek na ubezpieczenie spo\u0142eczne, ograniczenia i uszczelnienia KRUS-u, ograniczenia patologii w tzw. \u201esamozatrudnieniu\u201d oraz stosowania \u201eum\u00f3w \u015bmieciowych\u201d, zmian w systemie promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stabilizacji zatrudnienia ludzi m\u0142odych, systemu rozwi\u0105za\u0144 prawnych i organizacyjnych pozwalaj\u0105cych na kontynuowanie zatrudnienia w wieku emerytalnym, wzrostu efektywno\u015bci system publicznej opieki zdrowotnej i profilaktyki zawodowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 I.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Za\u0142o\u017cenia opiniowanego projektu ustawy Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, zwany dalej \u201eopiniowanym projektem ustawy\u201d zak\u0142ada wprowadzenie przepis\u00f3w przewiduj\u0105cych stopniowe podwy\u017cszanie wieku emerytalnego dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn pocz\u0105wszy od 1 stycznia 2013 r. oraz jego zr\u00f3wnanie dla przedstawicieli obu p\u0142ci. Przewiduje on, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,9],"tags":[195,764,61,536,534],"class_list":["post-1412","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2012prezydium","category-dokprez","tag-195","tag-46-2012","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1412"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1414,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412\/revisions\/1414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}