{"id":13942,"date":"2026-01-26T08:31:15","date_gmt":"2026-01-26T07:31:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/?p=13942"},"modified":"2026-01-27T08:46:51","modified_gmt":"2026-01-27T07:46:51","slug":"decyzja-prezydium-kk-nr-8-26-ws-oceny-projektu-ustawy-o-wzmocnieniu-stosowania-prawa-do-jednakowego-wynagrodzenia-mezczyzn-i-kobiet-za-jednakowa-prace-lub-za-prace-o-jednakowej-wartosci-z-dnia-16-gru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/2026\/01\/26\/decyzja-prezydium-kk-nr-8-26-ws-oceny-projektu-ustawy-o-wzmocnieniu-stosowania-prawa-do-jednakowego-wynagrodzenia-mezczyzn-i-kobiet-za-jednakowa-prace-lub-za-prace-o-jednakowej-wartosci-z-dnia-16-gru\/","title":{"rendered":"Decyzja Prezydium KK nr 8\/26 ws. oceny projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia m\u0119\u017cczyzn i kobiet za jednakow\u0105 prac\u0119 lub za prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci z dnia 16 grudnia 2025 roku"},"content":{"rendered":"

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d dokona\u0142o oceny projektu ustawy MRPiPS o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia m\u0119\u017cczyzn i kobiet za jednakow\u0105 prac\u0119 lub za prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci z dnia 16 grudnia 2025 roku.(UC 127), zwany dalej projektem ustawy.<\/p>\n

Projekt ustawy MRPiPS ma na celu wdro\u017cenie do polskiego porz\u0105dku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023\/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady r\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 kobiet i m\u0119\u017cczyzn za tak\u0105 sam\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o takiej samej warto\u015bci poprzez mechanizmy przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144 oraz mechanizmy egzekwowania. G\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia dyrektywy to: 1) wprowadzenie obiektywnych i neutralnych p\u0142ciowo kryteri\u00f3w warto\u015bciowania pracy, 2) zwi\u0119kszenie przejrzysto\u015bci system\u00f3w wynagradzania, w tym prawa pracownik\u00f3w do informacji o wynagrodzeniach, 3) obowi\u0105zek monitorowania i raportowania luki p\u0142acowej u wi\u0119kszych pracodawc\u00f3w, 4) wprowadzenie mechanizm\u00f3w wsp\u00f3lnej oceny wynagrodze\u0144 w przypadku stwierdzenia istotnych nier\u00f3wno\u015bci, 5) wzmocnienie ochrony prawnej pracownik\u00f3w oraz skutecznych \u015brodk\u00f3w egzekwowania zasady r\u00f3wnego wynagradzania.<\/p>\n

Prezydium Komisji Krajowej podkre\u015bla, \u017ce zasada r\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 kobiet i m\u0119\u017cczyzn za jednakow\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci stanowi jeden z fundament\u00f3w europejskiego i krajowego prawa pracy. Pomimo d\u0142ugotrwa\u0142ego obowi\u0105zywania tej zasady, do\u015bwiadczenia praktyki oraz analizy prowadzone na poziomie unijnym i krajowym wskazuj\u0105 jednak, \u017ce jej skuteczna realizacja nadal napotyka istotne bariery, a w skrajnych przypadkach staje si\u0119 wr\u0119cz iluzoryczna. Wprowadzenie konkretnych narz\u0119dzi, zorientowanych na zapewnienie egzekwowania r\u00f3wno\u015bci w zakresie p\u0142acy powinno by\u0107 krokiem w dobrym kierunku.<\/p>\n

Niestety projekt ustawy w zaproponowanym kszta\u0142cie nie zas\u0142uguje na pozytywn\u0105 opini\u0119 i wymaga dopracowania.<\/p>\n

Zdaniem Prezydium KK zaproponowane w projekcie rozwi\u0105zania s\u0105 niejasne, niesp\u00f3jne, skomplikowane, niedopracowane, nieuzasadnione, a ich zastosowanie w praktyce b\u0119dzie rodzi\u0142o szereg w\u0105tpliwo\u015bci, co uniemo\u017cliwi realizacj\u0119 celu.<\/p>\n

W obecnym kszta\u0142cie projekt ustawy niesie ryzyko, \u017ce realizacja jego przepis\u00f3w ograniczy si\u0119 do spe\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w sprawozdawczych i proceduralnych, bez rzeczywistego wp\u0142ywu na praktyki wynagradzania. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci nieprecyzyjnych poj\u0119\u0107, d\u0142ugich termin\u00f3w na podejmowanie dzia\u0142a\u0144 zaradczych oraz braku jasnych kryteri\u00f3w oceny skuteczno\u015bci tych dzia\u0142a\u0144. Z perspektywy Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d skuteczna implementacja dyrektywy 2023\/970 powinna prowadzi\u0107 do trwa\u0142ych zmian w sposobie kszta\u0142towania wynagrodze\u0144, a nie jedynie do zwi\u0119kszenia obci\u0105\u017ce\u0144 administracyjnych bez realnych efekt\u00f3w dla pracownik\u00f3w.<\/p>\n

Projektodawca przyj\u0105\u0142 filozofi\u0119 powielania wprost zapis\u00f3w Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023\/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady r\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 kobiet i m\u0119\u017cczyzn za tak\u0105 sam\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o takiej samej warto\u015bci poprzez mechanizmy przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144 oraz mechanizmy egzekwowania<\/em> i zdecydowa\u0142 si\u0119 na jej implementacj\u0119 w wariancie minimalistycznym, koncentruj\u0105c si\u0119 przede wszystkim na formalnym przeniesieniu obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z dyrektywy a przecie\u017c powinna ona stanowi\u0107 instrument systemowej zmiany, maj\u0105cy prowadzi\u0107 do rzeczywistej identyfikacji i eliminacji nier\u00f3wno\u015bci p\u0142acowych. Tymczasem projekt w wielu miejscach ogranicza si\u0119 do stworzenia ram formalnych, pozostawiaj\u0105c kluczowe kwestie \u2013 takie jak zakres udzia\u0142u partner\u00f3w spo\u0142ecznych czy realne mechanizmy naprawcze \u2013 w sferze niedookre\u015blonych powinno\u015bci.<\/p>\n

Jednym z centralnych za\u0142o\u017ce\u0144 dyrektywy 2023\/970 jest aktywna rola przedstawicieli pracownik\u00f3w w procesach zwi\u0105zanych z ocen\u0105 warto\u015bci pracy, analiz\u0105 struktur wynagrodze\u0144 oraz wdra\u017caniem \u015brodk\u00f3w naprawczych. Dyrektywa wielokrotnie odwo\u0142uje si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami spo\u0142ecznymi, traktuj\u0105c j\u0105 jako warunek skuteczno\u015bci regulacji. Projekt nie w pe\u0142ni realizuje to za\u0142o\u017cenie. Wielokrotnie w projekcie rola organizacji zwi\u0105zkowych zosta\u0142a ograniczona do konsultacji o nieprecyzyjnie okre\u015blonym charakterze, bez zagwarantowania realnego wp\u0142ywu na podejmowane decyzje. Brakuje r\u00f3wnie\u017c jasno\u015bci co do termin\u00f3w, standard\u00f3w informacyjnych oraz mechanizm\u00f3w rozstrzygania spor\u00f3w, co w praktyce mo\u017ce prowadzi\u0107 do pozornego, a nie rzeczywistego dialogu.<\/p>\n

Projekt ustawy wzmacnia indywidualne uprawnienia informacyjne pracownik\u00f3w, nie po\u015bwi\u0119caj\u0105c wystarczaj\u0105cej przestrzeni zbiorowym mechanizmom kontroli i korekty system\u00f3w wynagrodze\u0144. Cho\u0107 indywidualne prawa informacyjne s\u0105 istotnym elementem dyrektywy, to nie mog\u0105 one zast\u0105pi\u0107 narz\u0119dzi o charakterze zbiorowym, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie systemowej dyskryminacji p\u0142acowej. Dyrektywa 2023\/970 wyra\u017anie promuje m.in. zbiorowe dochodzenie roszcze\u0144 (motyw 48). Ograniczenie tych mechanizm\u00f3w w projekcie ustawy mo\u017ce os\u0142abi\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107 oraz przerzuci\u0107 ci\u0119\u017car egzekwowania prawa wy\u0142\u0105cznie na pojedynczych pracownik\u00f3w. Zwi\u0105zek podkre\u015bla, \u017ce dobrze przygotowana implementacja powinna stanowi\u0107 istotny element wzmocnienia rokowa\u0144 zbiorowych w Polsce, zar\u00f3wno w sferze prywatnej jak i publicznej oraz stanowi\u0107 dodatkowy impuls do przyspieszenia prac nad zmianami w systemach wynagrodze\u0144 w sferze finans\u00f3w publicznych. Ponadto po raz kolejny Prezydium KK wyra\u017ca oburzenie z powodu braku implementacji dyrektywy o adekwatnym minimalnym wynagrodzeniu za prac\u0119 w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119.<\/p>\n

Rozczarowuj\u0105ce jest, \u017ce projektodawca nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na wprowadzenie przepis\u00f3w korzystniejszych dla pracownik\u00f3w ni\u017c ustanowione w Dyrektywie (art. 27) oraz nie wprowadzi\u0142 niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 o kt\u00f3rych mowa w Dyrektywie, co zas\u0142uguje na krytyk\u0119.<\/p>\n

W ocenie Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d istnieje przestrze\u0144 do wzmocnienia projektowanych rozwi\u0105za\u0144, w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez jednoznaczne umocowanie roli zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, doprecyzowanie mechanizm\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy oraz zapewnienie skutecznych i odstraszaj\u0105cych sankcji. Takie podej\u015bcie by\u0142oby zgodne zar\u00f3wno z celem dyrektywy, jak i z konstytucyjn\u0105 zasad\u0105 dialogu spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d przedstawia nast\u0119puj\u0105ce uwagi szczeg\u00f3\u0142owe:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Projekt ustawy pos\u0142uguje si\u0119 poj\u0119ciem \u201epracownika\u201d w rozumieniu prawa krajowego, co w praktyce oznacza ograniczenie zakresu stosowania ustawy do os\u00f3b zatrudnionych na podstawie umowy o prac\u0119. Takie rozwi\u0105zanie budzi powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci w \u015bwietle dyrektywy 2023\/970, kt\u00f3ra odwo\u0142uje si\u0119 do autonomicznej, ukszta\u0142towanej w orzecznictwie Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej definicji pracownika, obejmuj\u0105cej r\u00f3wnie\u017c osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 na innych podstawach prawnych, je\u017celi spe\u0142nione s\u0105 przes\u0142anki podporz\u0105dkowania, odp\u0142atno\u015bci oraz rzeczywistego \u015bwiadczenia pracy.
    \nOgraniczenie zakresu ustawy wy\u0142\u0105cznie do stosunku pracy mo\u017ce prowadzi\u0107 do os\u0142abienia skuteczno\u015bci regulacji oraz sprzyja\u0107 praktykom polegaj\u0105cym na zast\u0119powaniu um\u00f3w o prac\u0119 umowami cywilnoprawnymi w celu unikni\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z ustawy.
    \nW konsekwencji istnieje ryzyko, \u017ce znaczna grupa os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 w warunkach zbli\u017conych do stosunku pracy zostanie pozbawiona ochrony przewidzianej w dyrektywie, co pozostaje w sprzeczno\u015bci z jej celem oraz zasad\u0105 efektywno\u015bci prawa Unii Europejskiej. Istotne jest, aby regulacja obejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c te cz\u0119\u015bci rynku pracy, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje najwi\u0119ksze ryzyko nier\u00f3wno\u015bci p\u0142acowych i segmentacji ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, a kt\u00f3re jednocze\u015bnie charakteryzuj\u0105 si\u0119 niestabilnymi formami zatrudnienia.<\/li>\n
  2. Projekt ustawy wprowadza poj\u0119cia \u201eorganu do spraw r\u00f3wno\u015bci\u201d oraz \u201eorganu monitoruj\u0105cego\u201d, nie precyzuj\u0105c jednak jednoznacznie, kt\u00f3re instytucje pe\u0142ni\u0105 te funkcje. Brak takiego doprecyzowania rodzi istotne w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjne, zar\u00f3wno po stronie pracodawc\u00f3w, jak i pracownik\u00f3w oraz ich przedstawicieli. Dyrektywa 2023\/970 k\u0142adzie du\u017cy nacisk na skuteczno\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w egzekwowania prawa do r\u00f3wnego wynagrodzenia, w tym na wyra\u017ane przypisanie zada\u0144 organom publicznym oraz zapewnienie im odpowiednich zasob\u00f3w. Tymczasem projekt ustawy nie okre\u015bla zasad wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy organami ds. r\u00f3wno\u015bci, Pa\u0144stwow\u0105 Inspekcj\u0105 Pracy oraz partnerami spo\u0142ecznymi, ani nie wskazuje, w jaki spos\u00f3b ma by\u0107 zapewniona koordynacja ich dzia\u0142a\u0144. Uzupe\u0142niaj\u0105co nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce Dyrektywa 2023\/970 nie przes\u0105dza o konieczno\u015bci skupienia wszystkich zada\u0144 zwi\u0105zanych z monitorowaniem r\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 w jednym organie, lecz dopuszcza ich podzia\u0142 pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cne instytucje publiczne, zgodnie z ich kompetencjami i do\u015bwiadczeniem. Takie rozwi\u0105zanie pozwala na funkcjonalne rozdzielenie zada\u0144 analitycznych, statystycznych, kontrolnych i egzekucyjnych oraz sprzyja unikni\u0119ciu dublowania kompetencji. W tym kontek\u015bcie zasadne wydaje si\u0119 rozwa\u017cenie wykorzystania istniej\u0105cego potencja\u0142u G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego, w szczeg\u00f3lno\u015bci jego do\u015bwiadczenia w zakresie gromadzenia i analizy danych dotycz\u0105cych struktury wynagrodze\u0144. Oparcie cz\u0119\u015bci zada\u0144 monitoruj\u0105cych na mechanizmach statystyki publicznej mog\u0142oby zwi\u0119kszy\u0107 jako\u015b\u0107 i por\u00f3wnywalno\u015b\u0107 danych oraz ograniczy\u0107 obci\u0105\u017cenia administracyjne, pozostaj\u0105c jednocze\u015bnie w pe\u0142nej zgodno\u015bci z celami Dyrektywy 2023\/970.<\/li>\n
  3. Projekt ustawy pos\u0142uguje si\u0119 r\u00f3\u017cnymi poj\u0119ciami opisuj\u0105cymi udzia\u0142 organizacji zwi\u0105zkowych w procesach wdra\u017cania regulacji dotycz\u0105cych wynagrodze\u0144, w szczeg\u00f3lno\u015bci terminami \u201euzgodnienia\u201d oraz \u201ekonsultacje\u201d. Takie powielenie nomenklatury z dyrektywy, bez uwzgl\u0119dnienia reali\u00f3w dialogu spo\u0142ecznego w Polsce mo\u017ce prowadzi\u0107 do niepewno\u015bci prawnej, a nast\u0119pczo do wykluczenia organizacji zwi\u0105zk\u00f3w ze skutecznego udzia\u0142u w tych procesach. Konieczne jest pos\u0142u\u017cenie si\u0119 nomenklatur\u0105 tak\u0105 jak \u201euzgodnienie\u201d, dla zapewnienia realnej, a nie pozornej implementacji cel\u00f3w dyrektywy do polskiego porz\u0105dku prawnego.
    \nPonadto, wprowadzenie dodatkowego kryterium w postaci wymogu zrzeszania co najmniej 5% pracownik\u00f3w zatrudnionych u pracodawcy mo\u017ce w praktyce prowadzi\u0107 do ograniczenia udzia\u0142u organizacji zwi\u0105zkowych, zw\u0142aszcza w zak\u0142adach o rozproszonej strukturze zatrudnienia. Jednocze\u015bnie projekt przewiduje rozci\u0105gni\u0119te w czasie konsultacje, co mo\u017ce skutkowa\u0107 ich formalnym, a nie merytorycznym charakterem. Rozwi\u0105zania te nie realizuj\u0105 za\u0142o\u017cenia dyrektywy, kt\u00f3ra podkre\u015bla aktywn\u0105 rol\u0119 partner\u00f3w spo\u0142ecznych w kszta\u0142towaniu struktur wynagrodze\u0144 i eliminowaniu nier\u00f3wno\u015bci p\u0142acowych.<\/li>\n
  4. Zaproponowane w projekcie rozwi\u0105zanie ogranicza zakaz uniemo\u017cliwiania ujawniania wysoko\u015bci wynagrodzenia wy\u0142\u0105cznie do celu realizacji praw wynikaj\u0105cych z zasady r\u00f3wnego traktowania. Takie zaw\u0119\u017cenie nale\u017cy uzna\u0107 za nieuzasadnione z punktu widzenia systemu prawa pracy. Obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy nie ustanawiaj\u0105 generalnego zakazu ujawniania przez pracownika informacji o wysoko\u015bci w\u0142asnego wynagrodzenia. Je\u015bli informacja ta jest kwalifikowana jako dobro osobiste, to pracownik zachowuje swobod\u0119 decydowania o jej ujawnieniu oraz zakresie tego ujawnienia.
    \nJe\u017celi intencj\u0105 projektodawcy by\u0142o powi\u0105zanie tego ograniczenia z ochron\u0105 tajemnicy przedsi\u0119biorstwa, rozwi\u0105zanie to r\u00f3wnie\u017c wymaga ponownego rozwa\u017cenia. Po pierwsze, zasadnym jest pytanie, czy i w jakim zakresie elementy wynagradzania powinny w og\u00f3le by\u0107 kwalifikowane jako tajemnica przedsi\u0119biorstwa, zw\u0142aszcza w \u015bwietle cel\u00f3w Dyrektywy 2023\/970. Po drugie, motyw 41 dyrektywy wyra\u017anie wskazuje, \u017ce organ monitoruj\u0105cy powinien podawa\u0107 dane dotycz\u0105ce wynagrodze\u0144 do wiadomo\u015bci publicznej, w tym poprzez ich publikowanie na \u0142atwo dost\u0119pnej stronie internetowej, umo\u017cliwiaj\u0105cej por\u00f3wnywanie danych pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi pracodawcami, sektorami i regionami w danym pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim<\/u>. Taka perspektywa systemowa przemawia przeciwko nadmiernemu ograniczaniu prawa pracownik\u00f3w do ujawniania informacji o w\u0142asnym wynagrodzeniu i za przyj\u0119ciem rozwi\u0105za\u0144 sprzyjaj\u0105cych realnej przejrzysto\u015bci.<\/li>\n
  5. Projekt ustawy przewiduje obowi\u0105zek sporz\u0105dzania sprawozda\u0144 z luki p\u0142acowej wy\u0142\u0105cznie dla pracodawc\u00f3w zatrudniaj\u0105cych co najmniej 100 pracownik\u00f3w, a dla mniejszych podmiot\u00f3w jedynie mo\u017cliwo\u015b\u0107 dobrowolnego przekazywania takich informacji. W kontek\u015bcie struktury rynku pracy w Polsce, gdzie dominuj\u0105 mikro, ma\u0142e i \u015brednie przedsi\u0119biorstwa, takie rozwi\u0105zanie mo\u017ce znacz\u0105co ograniczy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 regulacji.
    \nIstnieje r\u00f3wnie\u017c ryzyko, \u017ce pr\u00f3g zatrudnienia stanie si\u0119 zach\u0119t\u0105 do dzielenia podmiot\u00f3w lub zmiany form zatrudnienia w celu unikni\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w ustawowych. Z perspektywy realizacji celu dyrektywy zasadne wydaje si\u0119 rozwa\u017cenie alternatywnych rozwi\u0105za\u0144, takich jak uproszczone obowi\u0105zki sprawozdawcze lub przygotowanie wzorcowych narz\u0119dzi, gotowych do wykorzystania przez mniejszych pracodawc\u00f3w.<\/li>\n
  6. Projekt przewiduje terminy 6 miesi\u0119cy na podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 zaradczych oraz 8 miesi\u0119cy na udzielenie szczeg\u00f3\u0142owych wyja\u015bnie\u0144 dotycz\u0105cych stwierdzonych nier\u00f3wno\u015bci p\u0142acowych. Brak jest jednak precyzyjnego okre\u015blenia, w jakim momencie powinny by\u0107 widoczne rzeczywiste efekty tych dzia\u0142a\u0144. Tak d\u0142ugie terminy mog\u0105 w praktyce prowadzi\u0107 do odwlekania realnych zmian w strukturach wynagrodze\u0144, co os\u0142abia prewencyjny i naprawczy charakter regulacji. Zasadne by\u0142oby doprecyzowanie, czy wskazane terminy dotycz\u0105 osi\u0105gni\u0119cia efekt\u00f3w (u\u017cycie w projekcie sformu\u0142owania \u201epodj\u0119cie skutecznych dzia\u0142a\u0144\u201d pozostawia niejasno\u015b\u0107 w tym zakresie\u201d), czy jedynie formalnego rozpocz\u0119cia dzia\u0142a\u0144. Jest to r\u00f3wnie\u017c wa\u017cka kwestia z punktu widzenia implementacji, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce w dyrektywie pos\u0142u\u017cono si\u0119 terminami \u201erozs\u0105dne\u201d terminy i \u201ezaradzenie\u201d, co sugeruje dokonany charakter dzia\u0142a\u0144, a nie samo ich podj\u0119cie.<\/li>\n
  7. W zakresie wsp\u00f3lnej oceny wynagrodze\u0144 projekt ustawy przewiduje jej przeprowadzanie \u201ew konsultacji\u201d z organizacjami zwi\u0105zkowymi, co nie odpowiada brzmieniu art. 10 ust. 1 Dyrektywy 2023\/970, kt\u00f3ry wprost wymaga wsp\u00f3\u0142pracy z przedstawicielami pracownik\u00f3w. R\u00f3\u017cnica ta ma charakter merytoryczny (a nie wy\u0142\u0105cznie j\u0119zykowy) i wp\u0142ywa na rzeczywisty zakres udzia\u0142u zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych w tym procesie. Konsultacja oznacza co do zasady jedynie obowi\u0105zek wys\u0142uchania stanowiska drugiej strony, bez gwarancji realnego wp\u0142ywu na podejmowane decyzje, podczas gdy wsp\u00f3\u0142praca zak\u0142ada aktywny udzia\u0142, wymian\u0119 informacji i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142kszta\u0142towania rozwi\u0105za\u0144. Ograniczenie si\u0119 do konsultacji stwarza ryzyko pozornego udzia\u0142u zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych i wypaczenia celu dyrektywy. Pos\u0142u\u017cenie si\u0119 terminem \u201ekonsultacja\u201d, podczas gdy dyrektywa przewiduje \u201ewsp\u00f3\u0142prac\u0119\u201d, jest szczeg\u00f3lnie zaskakuj\u0105ce bior\u0105c pod uwag\u0119 skrupulatne powielanie termin\u00f3w unijnych w innych przepisach projektu. W projekcie ustawy nale\u017cy jednoznacznie zagwarantowa\u0107 aktywn\u0105 i rzeczywist\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 organizacji zwi\u0105zkowych przy wsp\u00f3lnej ocenie wynagrodze\u0144.
    \nW art. 4 ust. 2-3 projektu ustawy przewiduje si\u0119, \u017ce pracodawca ustala i stosuje kryteria i podkryteria, o kt\u00f3rych mowa w art. 183c<\/sup> \u00a7 3 k.p. w uzgodnieniu z t\u0105 zak\u0142adow\u0105 organizacj\u0105 zwi\u0105zkow\u0105, a w przypadku gdy u pracodawcy dzia\u0142a wi\u0119cej ni\u017c jedna zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa, w uzgodnieniu z tymi organizacjami. Je\u017celi nie jest mo\u017cliwe ustalenie kryteri\u00f3w i podkryteri\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w art. 183c<\/sup> \u00a7 3 Kodeksu pracy, w uzgodnieniu ze wszystkimi zak\u0142adowymi organizacjami zwi\u0105zkowymi, pracodawca ustala te kryteria i podkryteria w uzgodnieniu z organizacjami zwi\u0105zkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 253<\/sup> ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o zwi\u0105zkach zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440), z kt\u00f3rych ka\u017cda zrzesza co najmniej 5% pracownik\u00f3w zatrudnionych u pracodawcy. Przepis nie okre\u015bla terminu przeprowadzania uzgodnie\u0144, a odsy\u0142a jedynie do art. 253<\/sup> ust. 1 lub 2 ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych. Dodatkowo projektowany przepis wprowadza rozwi\u0105zanie dotychczas nie przewidziane w przepisach i zaw\u0119\u017ca grono organizacji zwi\u0105zkowych do tych, kt\u00f3re zrzeszaj\u0105 co najmniej 5% pracownik\u00f3w zatrudnionych u pracodawcy.
    \nW przypadku ustalania przez pracodawc\u0119 kategorii pracownik\u00f3w, na podstawie kryteri\u00f3w i podkryteri\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w art. 183c<\/sup> \u00a7 3 k.p. przewidziano konsultacj\u0119 z t\u0105 zak\u0142adow\u0105 organizacj\u0105 zwi\u0105zkow\u0105, a w przypadku gdy u pracodawcy dzia\u0142a wi\u0119cej ni\u017c jedna zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa, po konsultacji z tymi organizacjami na czas nie kr\u00f3tszy ni\u017c 5 dni i nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 15 dni (art. 4 ust. 4-5). Ustawodawca zakre\u015bla termin konsultacji, ale w praktyce oznacza\u0107 to b\u0119dzie, \u017ce to pracodawca zdecyduje o czasie konsultacji i wybierze termin 5 dni. Nie mo\u017cna jednak nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce w przypadku tak zakre\u015blonego terminu konsultacji b\u0119d\u0105 one mia\u0142y charakter iluzoryczny. Tematyka, kt\u00f3ra jest przedmiotem projektu nie nale\u017cy do \u0142atwych, a wypracowanie uzgodnie\u0144 czy przeprowadzenie konsultacji powinno odby\u0107 si\u0119 w czasie, kt\u00f3ry daje realny czas na zapoznanie si\u0119 i wypracowanie dobrych rozwi\u0105za\u0144.
    \nW art. 26 ust. 1 i 2 projektu przewiduje si\u0119, \u017ce pracodawca weryfikuje przes\u0142anki, o kt\u00f3rych mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i 3, oraz przeprowadza wsp\u00f3ln\u0105 ocen\u0119 wynagrodze\u0144 w konsultacji z zak\u0142adow\u0105 organizacj\u0105 zwi\u0105zkow\u0105, a w przypadku gdy u pracodawcy dzia\u0142a wi\u0119cej ni\u017c jedna zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa, w konsultacji z tymi organizacjami. Projektowany przepis nie przewiduje r\u00f3wnie\u017c terminu przeprowadzenia konsultacji. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym dlaczego w projekcie ustawy nie wprowadzono przepisu, z kt\u00f3rego wprost wynika\u0142oby, \u017ce pracodawca przeprowadza ocen\u0119 wynagrodze\u0144 wsp\u00f3lnie z zak\u0142adow\u0105 organizacj\u0105 zwi\u0105zkow\u0105. Z art. 13 dyrektywy wynika, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie powinny podj\u0105\u0107 odpowiednie \u015brodki, aby zapewni\u0107 skuteczne zaanga\u017cowanie partner\u00f3w spo\u0142ecznych, poprzez poddawanie pod dyskusj\u0119 praw i obowi\u0105zk\u00f3w okre\u015blonych w dyrektywie, w stosownych przypadkach na ich wniosek. Ponadto pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie powinny podj\u0105\u0107 odpowiednie \u015brodki w celu promowania roli partner\u00f3w spo\u0142ecznych oraz zach\u0119cania do wykonywania prawa do negocjacji zbiorowych dotycz\u0105cych \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych przeciwdzia\u0142aniu dyskryminacji p\u0142acowej i jej negatywnego wp\u0142ywu na okre\u015blanie warto\u015bci pracy wykonywanej g\u0142\u00f3wnie przez pracownik\u00f3w jednej p\u0142ci.<\/li>\n
  8. Projekt ustawy pos\u0142uguje si\u0119 tak\u017ce poj\u0119ciem \u201eprzedstawicieli pracownik\u00f3w\u201d w art. 48. Wed\u0142ug tego przepisu \u201epracownicy i przedstawiciele pracownik\u00f3w nie mog\u0105 by\u0107 traktowani mniej korzystnie ze wzgl\u0119du na to, \u017ce wykonywali swoje prawa zwi\u0105zane z zasad\u0105 r\u00f3wnego traktowania w zatrudnieniu w zakresie prawa do jednakowego wynagrodzenia m\u0119\u017cczyzn i kobiet za jednakow\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci lub zapewniali wsparcie innej osobie w ochronie jej praw\u201d. W art. <\/strong>27 ust. 1 pkt 2 projektu pojawia si\u0119 poj\u0119cie \u201estrona pracownicza\u201d. Terminy te nale\u017ca\u0142oby doprecyzowa\u0107.<\/li>\n
  9. W zakresie regulacji dotycz\u0105cych odszkodowania i zado\u015b\u0107uczynienia w pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce wprowadzenie obowi\u0105zku rekompensaty jest zdecydowanie pozytywnym kierunkiem. W polskim porz\u0105dku prawnym instytucja odszkodowania jest od lat ugruntowana zar\u00f3wno w prawie pracy, jak i w prawie cywilnym, a jej zakres oraz funkcje zosta\u0142y szeroko wypracowane w orzecznictwie i doktrynie. Z tego wzgl\u0119du nie wydaje si\u0119 konieczne szczeg\u00f3\u0142owe wyliczanie element\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na odszkodowanie, gdy\u017c mo\u017ce to prowadzi\u0107 do nadmiernego mno\u017cenia poj\u0119\u0107 i definicji a w konsekwencji do problem\u00f3w interpretacyjnych w przysz\u0142o\u015bci. Celem implementacji prawa unijnego powinno by\u0107 jego sp\u00f3jne i harmonijne wkomponowanie w istniej\u0105cy system prawa krajowego, a nie tworzenie r\u00f3wnoleg\u0142ych, cz\u0119\u015bciowo nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 konstrukcji normatywnych. Jednocze\u015bnie nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na brak analogicznej precyzji w odniesieniu do zado\u015b\u0107uczynienia. Dyrektywa 2023\/970 wskazuje przyk\u0142adowe elementy szkody niematerialnej, kt\u00f3re powinny podlega\u0107 rekompensacie, natomiast projekt ustawy nie zawiera odpowiadaj\u0105cego temu opisu, co stanowi pewn\u0105 niesp\u00f3jno\u015b\u0107, bior\u0105c pod uwag\u0119 szczeg\u00f3\u0142owy opis odszkodowania.
    \nDodatkowo, cho\u0107 pozytywnie nale\u017cy oceni\u0107 sam\u0105 gwarancj\u0119 prawa do rekompensaty, ustalenie gwarantowanej wysoko\u015bci zado\u015b\u0107uczynienia na poziomie minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 wydaje si\u0119 niewystarczaj\u0105ce w kontek\u015bcie d\u0142ugotrwa\u0142ej i systemowej dyskryminacji p\u0142acowej. Tak okre\u015blony pr\u00f3g mo\u017ce nie odzwierciedla\u0107 rzeczywistej skali doznanej krzywdy i os\u0142abia\u0107 funkcj\u0119 kompensacyjn\u0105 zado\u015b\u0107uczynienia, co w praktyce mo\u017ce ogranicza\u0107 skuteczno\u015b\u0107 ochrony przewidzianej w dyrektywie.<\/li>\n
  10. W zakresie sankcji NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d wskazuje na dwie kwestie \u2013 po pierwsze, na zbyt niski wymiar sankcji, kt\u00f3ry nie spe\u0142nia funkcji odstraszaj\u0105cej, oraz wy\u0142\u0105cznie kwotowe okre\u015blenie zagro\u017ce\u0144, bez odniesienia si\u0119 np. do procentu obrotu lub przychodu przedsi\u0119biorstwa b\u0105d\u017a zakazu brania udzia\u0142u w przetargach publicznych, kt\u00f3re to instrumenty mog\u0142yby pe\u0142ni\u0107 rzeczywist\u0105 funkcj\u0119 odstraszaj\u0105c\u0105. Po drugie, nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na istotny brak w projekcie ustawy. W dyrektywie wprost wskazano w motywie 56 oraz art. 23 ust. 4 , \u017ce \u201ePa\u0144stwa Cz\u0142onkowskie zapewniaj\u0105 stosowanie szczeg\u00f3lnych kar w przypadku powtarzaj\u0105cych si\u0119 narusze\u0144 praw i obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z zasad\u0105 r\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144\u201d, co nie znalaz\u0142o odpowiedniego odzwierciedlenia w projekcie ustawy i wymaga uzupe\u0142nienia dla zapewnienia nale\u017cytej transpozycji.<\/li>\n
  11. Podobnego odzwierciedlenia w projekcie zabrak\u0142o w zakresie art. 22 dyrektywy dotycz\u0105cego koszt\u00f3w prawnych. Samo brzmienie art. 102 k.p.c. w tym zakresie jest niewystarczaj\u0105ce \u2013 z projektu powinno wprost wynika\u0107, \u017ce sytuacja, o kt\u00f3rej mowa w art. 22 dyrektywy stanowi \u201ewypadek szczeg\u00f3lnie uzasadniony\u201d, o kt\u00f3rym mowa w Kodeksie post\u0119powania cywilnego.<\/li>\n
  12. W projekcie pojawia si\u0119 poj\u0119cie \u201ejednego \u017ar\u00f3d\u0142a\u201d wynagrodzenia, kt\u00f3re nale\u017cy rozpatrze\u0107 w kontek\u015bcie dw\u00f3ch kwestii \u2013 sfery bud\u017cetowej oraz transgranicznych grup kapita\u0142owych. Nale\u017cy wprost wyja\u015bni\u0107 co stanowi jedno \u017ar\u00f3d\u0142o wynagrodzenia w przypadku pracownik\u00f3w sfery bud\u017cetowej oraz jak interpretowa\u0107 jedno \u017ar\u00f3d\u0142o w przypadku transgranicznych grup kapita\u0142owych, dla kt\u00f3rych poziomy wynagrodze\u0144 ustalane s\u0105 \u2013 przyk\u0142adowo \u2013 na skal\u0119 europejsk\u0105.<\/li>\n
  13. W projekcie powinno zosta\u0107 wyra\u017anie zaznaczone, \u017ce nie tylko nie ma prawa do dopytywania jak kszta\u0142towa\u0142o si\u0119 dotychczasowe wynagrodzenie kandydata do pracy, ale r\u00f3wnie\u017c nie ma prawa do aktywnego szukania informacji na ten temat (motyw 13. dyrektywy), np. poprzez kontaktowanie si\u0119 z innymi podmiotami z bran\u017cy. Takie rozwi\u0105zanie prawne mia\u0142oby istotny walor informacyjny dla potencjalnych zatrudnionych w zakresie egzekwowania ich praw.<\/li>\n
  14. Powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci budz\u0105 niejasne sformu\u0142owania zawarte w projekcie ustawy np. \u201estruktura wynagrodze\u0144\u201d. Z tre\u015bci art. 1 pkt 2 projektu wynika, \u017ce ustawa okre\u015bla \u201ezasady i tryb tworzenia struktur wynagrodze\u0144\u201d, ale sam projekt ustawy nie definiuje tego poj\u0119cia. Z art. 5 projektu ustawy mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce struktury wynagrodze\u0144 i warto\u015bciowanie stanowisk to dwa r\u00f3\u017cne poj\u0119cia. Z art. 4 ust. 1 dyrektywy wynika, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie podejmuj\u0105 niezb\u0119dne dzia\u0142ania celem zapewnienia, aby pracodawcy dysponowali strukturami wynagrodze\u0144 zapewniaj\u0105cymi r\u00f3wne wynagrodzenie za tak\u0105 sam\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o takiej samej warto\u015bci. Z dyrektywy wynika wi\u0119c, \u017ce struktury wynagrodze\u0144 powstaj\u0105 na skutek warto\u015bciowania stanowisk, a nie jak przewiduje art. 5 ust. 1 projektu, \u017ce struktura wynagrodze\u0144 oraz oceny warto\u015bci stanowisk lub rodzaju pracy zapewniaj\u0105 realizacj\u0119 prawa do jednakowego wynagrodzenia m\u0119\u017cczyzn i kobiet za jednakow\u0105 prac\u0119 lub za prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci. Struktury wynagrodze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105 ustaleniu, \u017ce pracownicy s\u0105 w por\u00f3wnywalnej sytuacji.<\/li>\n
  15. Projekt nie wskazuje dok\u0142adnych zasad obliczenia liczby pracownik\u00f3w zatrudnionych w roku kalendarzowym w celu ustalenia czy podlega obowi\u0105zkowi sporz\u0105dzenia sprawozdania z luki p\u0142acowej i cz\u0119stotliwo\u015bci tego obowi\u0105zku (art. 18 projektu). W uzasadnieniu mamy jedynie zawarte odes\u0142anie do zalece\u0144 Komisji Europejskiej. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce to w ustawie zasady te powinny zosta\u0107 ustalone w spos\u00f3b niebudz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci, a zalecenie Komisji Europejskiej nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em prawa.<\/li>\n<\/ol>\n

    Komisja Krajowa NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d pozytywnie ocenia podj\u0119cie prac legislacyjnych w obszarze r\u00f3wno\u015bci p\u0142ac, jednak wskazuje, \u017ce projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia kobiet i m\u0119\u017cczyzn za jednakow\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci w obecnym kszta\u0142cie rodzi istotne w\u0105tpliwo\u015bci co do stopnia wykorzystania potencja\u0142u dyrektywy oraz zdolno\u015bci projektowanych rozwi\u0105za\u0144 do osi\u0105gni\u0119cia zak\u0142adanych cel\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d dokona\u0142o oceny projektu ustawy MRPiPS o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia m\u0119\u017cczyzn i kobiet za jednakow\u0105 prac\u0119 lub za prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci z dnia 16 grudnia 2025 roku.(UC 127), zwany dalej projektem ustawy. Projekt ustawy MRPiPS ma na celu wdro\u017cenie do polskiego porz\u0105dku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3909,9],"tags":[3911,3919,61,536,534],"class_list":["post-13942","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2026prezydium","category-dokprez","tag-3911","tag-8-26","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13942"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13946,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13942\/revisions\/13946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}