Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d ocenia pozytywnie kierunek projektowanych zmian ustawy o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (UD283), maj\u0105cych na celu wzmocnienie rangi Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy i mo\u017cliwo\u015bci jej dzia\u0142a\u0144 w przypadku konkretnych przypadk\u00f3w sytuacji patologicznego zatrudnienia.<\/p>\n
Prezydium KK NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d jednocze\u015bnie podkre\u015bla, \u017ce projekt ustawy w obecnym kszta\u0142cie jest na tyle niesp\u00f3jny i niejasny, \u017ce zdecydowanie wymaga szczeg\u00f3\u0142owych konsultacji w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego. Wobec nowych zada\u0144 PIP, Prezydium KK postuluje tak\u017ce konieczno\u015b\u0107 zapewnienia odpowiedniego finansowania PIP, aby inspektorzy pracy mogli w spos\u00f3b aktywny realizowa\u0107 cele projektowanej ustawy.<\/p>\n
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d zauwa\u017ca, \u017ce projekt ustawy stanowi element zmiany realizacji kamienia milowego A71G Krajowego Planu Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci (KPO) poprzez jednostronne odst\u0105pienie przez rz\u0105d RP od obj\u0119cia ubezpieczeniem emerytalno-rentowym wszystkich um\u00f3w cywilnoprawnych. Krok ten jednoznacznie oceniali\u015bmy negatywnie podczas konsultacji III rewizji KPO. T\u0119 opini\u0119 podtrzymujemy. W naszej ocenie odej\u015bcie od poprzedniego brzmienia kamienia milowego nie pozwoli na systemow\u0105 zmian\u0119 obecnej, cz\u0119\u015bciowo patologicznej, struktury rynku pracy i na zaprzestanie promowania optymalizacji podatkowej, wp\u0142ywaj\u0105cej negatywnie na d\u0142ugofalow\u0105 stabilno\u015b\u0107 systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Ta zmiana kamienia milowego, wynikaj\u0105ca jedynie z przyczyn politycznych nie zosta\u0142a poddana konsultacji z partnerami spo\u0142ecznymi w ramach Rady Dialogu Spo\u0142ecznego, co nale\u017cy uzna\u0107 za ra\u017c\u0105ce naruszenie zasad dialogu spo\u0142ecznego, co tak\u017ce pokazuje niezdolno\u015b\u0107 rz\u0105du do perspektywicznego spojrzenia na wyzwania polskiego rynku pracy.<\/p>\n
Po przeanalizowaniu przedstawionego projektu ustawy nie uwa\u017camy, i\u017c przyczyni si\u0119 on do kompleksowej reformy maj\u0105cej zapewni\u0107 wyra\u017ane ograniczenie segmentacji rynku pracy co zapowiedziano w KPO (A.4.7). Prezydium zdecydowanie podkre\u015bla, \u017ce walka z segmentacj\u0105 rynku pracy powinna zawiera\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re gwarantuj\u0105 przekszta\u0142cenie um\u00f3w cywilnoprawnych w umow\u0119 o prac\u0119 w sytuacji istnienia przes\u0142anek wynikaj\u0105cych z art. 22 kodeksu pracy i zwraca uwag\u0119, \u017ce rz\u0105d powinien r\u00f3wnolegle przygotowa\u0107 zmiany, kt\u00f3re wyr\u00f3wnaj\u0105 obci\u0105\u017cenia publicznoprawne (sk\u0142adki na FUS oraz podatki) pomi\u0119dzy zatrudnieniem pracowniczym a niepracowniczym.<\/p>\n
Proponowane w projekcie zmiany nie przynios\u0105 na rynku pracy zmiany, kt\u00f3rej oczekuje Komisja Europejska tj. zmniejszenie dualizacji rynku pracy i ograniczenia nadu\u017cywania niepracowniczych podstaw zatrudnienia w Polsce. W naszej ocenie warunkiem trwa\u0142ej normalizacji sytuacji na rynku pracy jest tak\u017ce:<\/p>\n
– wycofanie zwolnienia z obowi\u0105zku op\u0142acania sk\u0142adki na FUS w przypadku um\u00f3w cywilnoprawnych zawieranych z osobami poni\u017cej 26. roku \u017cycia, kt\u00f3re si\u0119 ucz\u0105.<\/p>\n
– piln\u0105 modyfikacj\u0119 mechanizm\u00f3w \u201ema\u0142ego ZUS\u201d oraz \u201eulgi na start\u201d w przypadku samozatrudnienia, tak aby nie stanowi\u0142y one bod\u017aca do pozornego wypychania z \u201eetat\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Pomimo powy\u017cszej krytycznej oceny dzia\u0142ania rz\u0105du RP w odniesieniu do zmiany kamienia milowego, uwa\u017camy, \u017ce ka\u017cda propozycja wzmocnienia pozycji osoby wykonuj\u0105cej prac\u0119 zarobkow\u0105, a zw\u0142aszcza dotycz\u0105ca sfery, w kt\u00f3rej praktyka od lat wykazuje istnienie daleko id\u0105cych nieprawid\u0142owo\u015bci zyskuje poparcie NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Zagadnienie nadu\u017cywania um\u00f3w cywilnoprawnych, a zw\u0142aszcza zast\u0119powanie nimi um\u00f3w o prac\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00f3wczas, gdy faktycznie \u0142\u0105cz\u0105ca strony relacja wype\u0142nia przes\u0142anki wskazane w art. 22 \u00a7 1 k.p. jest szczeg\u00f3lnie dotkliwe dla zatrudnionych.<\/p>\n
W ocenie Prezydium KK rozwi\u0105zania zawarte w projekcie budz\u0105 liczne w\u0105tpliwo\u015bci wymagaj\u0105ce wyja\u015bnienia.<\/p>\n
Z projektu powinno wyra\u017anie wynika\u0107, \u017ce b\u0142\u0119dna decyzja inspektora pracy nie b\u0119dzie obci\u0105\u017ca\u0107 osoby zatrudnionej<\/u>. Ustawa nie odnosi si\u0119 do skutk\u00f3w odmiennej kwalifikacji umowy dokonanej przez s\u0105d powszechny od kwalifikacji umowy okre\u015blonej w decyzji inspektora Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy. Je\u015bli s\u0105d pracy nie uzna umowy zawartej przez strony za umow\u0119 o prac\u0119 powstan\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do rozlicze\u0144 nale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re zosta\u0142y wyp\u0142acone w czasie trwania sporu s\u0105dowego osobie wykonuj\u0105cej prac\u0119, np. wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenie i dodatek za nadgodziny itd. Nie jest jasne, czy w takim przypadku podmiot zatrudniaj\u0105cy nie uznany przez s\u0105d za pracodawc\u0119 m\u00f3g\u0142by \u017c\u0105da\u0107 zwrotu wyp\u0142aconego wynagrodzenia lub innych \u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych z prac\u0105 jako nienale\u017cnie pobranych. Kwestia ta, wymaga wyra\u017anego rozstrzygni\u0119cia i nie obci\u0105\u017cania konsekwencjami takiej sytuacji osoby wykonuj\u0105cej prac\u0119.<\/p>\n
Kolejn\u0105 nierozstrzygni\u0119t\u0105 kwesti\u0105 jest rozwi\u0105zanie, w czasie sporu s\u0105dowego, stosunku pracy i wydanie \u015bwiadectwa pracy, w razie uznania przez s\u0105d pracy, \u017ce nie by\u0142o przes\u0142anek do wydania przez inspektora pracy decyzji stwierdzaj\u0105cej istnienie stosunku pracy. Powstaje w\u0105tpliwo\u015b\u0107, jak nale\u017ca\u0142oby w takim przypadku traktowa\u0107 nie tylko \u015bwiadectwo pracy, ale i dokumentacj\u0119 pracownicz\u0105 wytworzon\u0105 w trakcie trwania sporu s\u0105dowego, ju\u017c po uzyskaniu rozstrzygni\u0119cia, \u017ce stosunek pracy nie istnia\u0142.<\/p>\n
Projekt nie wprowadza domniema\u0144 materialnych ani procesowych<\/u>, co stanowi jedn\u0105 z jego podstawowych s\u0142abo\u015bci i sugeruje instrumentalne wprowadzenie kamienia milowego KPO, zamiast realnej reformy. Za nierealistyczne uznajemy za\u0142o\u017cenie, \u017ce sama decyzja administracyjna PIP (stwierdzaj\u0105ca istnienie stosunku pracy) ograniczy dualizacj\u0119 rynku pracy bez zmian w rozk\u0142adzie ci\u0119\u017caru dowodu. Proponujemy wprowadzenie negatywnych konsekwencji dowodowych za nieprzed\u0142o\u017cenie dokument\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 u pracodawcy (np. grafiki, dane z system\u00f3w): \u201eNieprzed\u0142o\u017cenie bez usprawiedliwienia dokument\u00f3w lub danych, do kt\u00f3rych przed\u0142o\u017cenia pracodawca zosta\u0142 zobowi\u0105zany, pozwala s\u0105dowi przyj\u0105\u0107 za ustalone twierdzenia strony przeciwnej co do fakt\u00f3w, kt\u00f3re dokumenty te mia\u0142y potwierdza\u0107.\u201d<\/p>\n
Z przepis\u00f3w ustawy powinno wynika\u0107 wyra\u017anie, \u017ce \u201eosoba, kt\u00f3rej praw i obowi\u0105zk\u00f3w dotyczy decyzja\u201d to tak\u017ce osoba prowadz\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 na w\u0142asny rachunek, je\u015bli praca mia\u0142a cechy z art. 22 \u00a7 1 k.p. <\/u>Z nowododanego do art. 34 ustawy ust. \u201e5a. wynika, \u017ce od decyzji okr\u0119gowego inspektora pracy, o kt\u00f3rej mowa w art. 11 pkt 7a, podmiotowi kontrolowanemu lub osobie<\/u>, kt\u00f3rej praw i obowi\u0105zk\u00f3w dotyczy decyzja, przys\u0142uguje odwo\u0142anie do G\u0142\u00f3wnego Inspektora Pracy\u201d.<\/p>\n
Z projektu ustawy nie wynika wyra\u017anie czy decyzja inspektora stwierdzaj\u0105ca istnienie stosunku pracy mia\u0142aby dotyczy\u0107 tak\u017ce wcze\u015bniejszego okresu, tj. od dnia rozpocz\u0119cia pracy. Z projektu wynika, \u017ce decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu w zakresie skutk\u00f3w, jakie przepisy prawa pracy wi\u0105\u017c\u0105 z nawi\u0105zaniem stosunku pracy oraz obowi\u0105zkami w zakresie podatk\u00f3w i ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych powsta\u0142ymi od dnia jej wydania<\/u> (projektowany art. 34 ust. 2d). Projektowany ust. 2e przewiduje, \u017ce \u201eWykonanie decyzji (\u2026) podlega wstrzymaniu w zakresie skutk\u00f3w, jakie przepisy prawa wi\u0105\u017c\u0105 z: 1) obowi\u0105zkami w zakresie podatk\u00f3w powsta\u0142ymi przed dniem wydania decyzji, 2) obowi\u0105zkami w zakresie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych powsta\u0142ymi przed dniem wydania decyzji \u2013 do dnia up\u0142ywu terminu na wniesienie odwo\u0142ania, a w przypadku wniesienia odwo\u0142ania do dnia prawomocnego orzeczenia s\u0105du.\u201d. Brak wyra\u017anego przepisu w tej kwestii rodzi w\u0105tpliwo\u015bci co do roszcze\u0144 pracowniczych od dnia zawarcia umowy do dnia wydania decyzji przez inspektora pracy (np. sta\u017c urlopowy, nadgodziny, dodatki, odprawy).<\/p>\n
Projekt pos\u0142uguje si\u0119 sformu\u0142owaniem \u201ewszelkie informacje zgromadzone przez ZUS\u201d (zmiana art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy). W naszej ocenie to za szerokie i ryzykowne okre\u015blenie, dlatego postulujemy wprowadzenie zamkni\u0119tego katalogu danych, kt\u00f3ry by\u0142by sp\u00f3jny z nowym art. 50 ust. 13a ustawy o systemie ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, zamiast klauzul og\u00f3lnych.<\/p>\n
Projekt przewiduje, \u017ce szczeg\u00f3\u0142owy zakres i warunki techniczne ustala \u201eporozumienie\u201d ZUS\u2013PIP\u2013KAS (art. 68ac ust. 3). W naszej ocenie b\u0119dzie to akt wewn\u0119trzny, kt\u00f3ry nie zast\u0105pi normy ustawowej. Postulujemy przenie\u015b\u0107 zakres danych, logowanie dost\u0119pu i profile uprawnie\u0144 do ustawy lub rozporz\u0105dzenia PRM z art. 16 ustawy o PIP.<\/p>\n
Na marginesie nale\u017cy doda\u0107, \u017ce projekt zawiera tak\u017ce b\u0142\u0119dy stylistyczne i techniczne. Chocia\u017cby w projektowanym art. 11 ust. 7a zawarto sformu\u0142owanie \u201eistnienia stosunku pracy w sytuacji kiedy zawarto umow\u0119 cywilnoprawn\u0105 w warunkach, w kt\u00f3rych zgodnie z art. 22 \u00a7 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. \u2013 Kodeks pracy, powinna by\u0107 zawarta umowa o prac\u0119;\u201d, a mo\u017cna by\u0142oby u\u017cy\u0107 sformu\u0142owania \u201eistnienia stosunku pracy w razie zawarcia umowy cywilnoprawnej w warunkach, w kt\u00f3rych zgodnie z art. 22 \u00a7 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. \u2013 Kodeks pracy, powinna zosta\u0107 zawarta umowa o prac\u0119;\u201d.<\/p>\n
Z art. 10 projektu ustawy wynika, \u017ce G\u0142\u00f3wny Inspektor Pracy najp\u00f3\u017aniej do dnia 31 marca 2025 r. przed\u0142o\u017cy ministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw pracy strategi\u0119, raport z audytu, zarz\u0105dzenie i porozumienie, o kt\u00f3rym mowa odpowiednio w art. 8\u201310. Wydaje si\u0119, \u017ce w przepisie b\u0142\u0119dnie wskazano rok 2025 r. G\u0142\u00f3wny Inspektor Pracy nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci wykonania tego obowi\u0105zku, chyba \u017ce przeniesie si\u0119 w czasie.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d podtrzymuje obawy dotycz\u0105ce marginalnego wp\u0142ywu proponowanego rozwi\u0105zania prawnego na po\u017c\u0105dan\u0105 zmian\u0119 struktury rynku pracy, co z pewno\u015bci\u0105 nie jest tym co oceniamy jako mo\u017cliwo\u015b\u0107 skutecznego ograniczenia jego segmentacji, a wi\u0119c realizacji zobowi\u0105za\u0144 w ramach KPO.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d ocenia pozytywnie kierunek projektowanych zmian ustawy o Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (UD283), maj\u0105cych na celu wzmocnienie rangi Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy i mo\u017cliwo\u015bci jej dzia\u0142a\u0144 w przypadku konkretnych przypadk\u00f3w sytuacji patologicznego zatrudnienia. Prezydium KK NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d jednocze\u015bnie podkre\u015bla, \u017ce projekt ustawy w obecnym kszta\u0142cie jest na tyle niesp\u00f3jny […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3713,9],"tags":[3850,3711,61,536,534],"class_list":["post-13656","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2025prezydium","category-dokprez","tag-136-25","tag-3711","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13656","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13656"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13656\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13680,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13656\/revisions\/13680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13656"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13656"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13656"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}