Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d wyra\u017ca g\u0142\u0119bokie zaniepokojenie brakiem post\u0119pu w obszarze dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mia\u0142yby przeciwdzia\u0142a\u0107 segmentacji polskiego rynku pracy czyli wyst\u0119powaniu zjawiska zatrudnienia poprzez umowy cywilnoprawne oraz lawinowego rozwoju samozatrudnienia w celu zawierania um\u00f3w BtB obok klasycznego zatrudnienia pracowniczego.
\nWidoczna segmentacja polskiego rynku pracy jest postrzegana przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 jako sytuacja niekorzystna i kwestia wymagaj\u0105ca dzia\u0142a\u0144 oraz zmian legislacyjnych. Jest to widoczne w wielokrotnie kierowanych do Polski zaleceniach dotycz\u0105cych zmniejszenia dualizacji rynku pracy w Zaleceniach Krajowych kierowanych do Polski w ramach Semestru Europejskiego.
\nAktualnie nie s\u0105 prowadzone \u017cadne dzia\u0142ania, kt\u00f3re pozwala\u0142yby na przyj\u0119cie, i\u017c dojdzie do zmian w obszarze tzw. zbieg\u00f3w ubezpieczeniowych czyli sytuacji, gdy w tym samym czasie osoba jest zatrudniona w oparciu o umow\u0119 o prac\u0119 i prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 lub jest stron\u0105 umowy zlecenia. Nie tocz\u0105 si\u0119 tak\u017ce \u017cadne prace wskazuj\u0105ce na wol\u0119 wprowadzenia sk\u0142adki ubezpieczeniowej w wypadku umowy o dzie\u0142o.
\nPe\u0142ne ozusowanie um\u00f3w zlecenia mia\u0142o by\u0107 kamieniem milowym w ramach realizacji przez Polsk\u0119 (i uzyskania \u015brodk\u00f3w) Krajowego Planu Odbudowy. W ramach III rewizji KPO Polska wycofuje ten kamie\u0144 milowy.
\nSytuacja w Polsce jest paradoksalna. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsparcia kierowana jest do podmiot\u00f3w prowadz\u0105cych jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 i nie b\u0119d\u0105cych pracodawcami. To wsparcie wynika z okre\u015blonych regulacji w sferze ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, w sferze podatk\u00f3w oraz koszt\u00f3w ubezpieczenia zdrowotnego.
\nNale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce badania pokazuj\u0105, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 samozatrudnionych nie staje si\u0119 pracodawcami, co oznacza, \u017ce nie rozwijaj\u0105 skali swojej dzia\u0142alno\u015bci, a okres prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej tak\u017ce wskazuje na dominuj\u0105cy cel jakim jest ch\u0119\u0107 skorzystania z ulg (takich jak ulga na start czy tzw. ma\u0142y ZUS, kt\u00f3re czyni\u0105 publicznoprawne zobowi\u0105zania jeszcze ni\u017cszymi).
\nTo wszystko pokazuje, \u017ce paradygmat oparcia polskiego rozwoju na niskich kosztach pracy jest kontynuowany.
\nJest to spo\u0142ecznie niesprawiedliwe, aby osoby relatywnie dobrze zarabiaj\u0105ce, kt\u00f3re sw\u00f3j doch\u00f3d czerpi\u0105 z umowy zlecenia nie partycypowa\u0142y r\u00f3wnomiernie w obci\u0105\u017ceniach publicznoprawnych kierowanych do Funduszu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych (sk\u0142adka na ubezpieczenie emerytalne i rentowe). Jest to sprzeczne z charakterystyczn\u0105 dla sytemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych zasad\u0105 solidarno\u015bci spo\u0142ecznej. Prezydium KK podkre\u015bla, \u017ce nie jest kluczowa wy\u0142\u0105cznie liczba os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 w oparciu o umowy zlecenia, ale tak\u017ce wymiar sektor\u00f3w np. w organizacjach pozarz\u0105dowych dominuj\u0105cy mechanizm zatrudniania to umowy zlecenia i umowy o dzie\u0142o, co b\u0119dzie mia\u0142o krytyczne konsekwencje dla wysoko\u015bci \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych os\u00f3b wykonuj\u0105cych tam prac\u0119. Podobnie wygl\u0105da w du\u017cej mierze tzw. sektor kreatywny. Przysz\u0142a wysoko\u015b\u0107 \u015bwiadcze\u0144 emerytalnych tych os\u00f3b nie b\u0119dzie ich prywatnym problemem, ale problemem spo\u0142ecznym.
\nDodatkowo, osoby ucz\u0105ce si\u0119, pracuj\u0105c w ramach um\u00f3w cywilno-prawnych zwolnione s\u0105 od obowi\u0105zku op\u0142acania sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne. Ogranicza to ich prawo do ubezpieczenia. W efekcie takich rozwi\u0105za\u0144 wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac kierowanych do m\u0142odych ucz\u0105cych si\u0119 jest ofert\u0105 pozakodeksow\u0105.
\nJeszcze raz podkre\u015blamy potrzeb\u0119, a wr\u0119cz piln\u0105 konieczno\u015b\u0107 wprowadzenia nowych rozwi\u0105za\u0144 w zakresie sk\u0142adki na FUS w sytuacji zatrudnienia cywilnoprawnego czy samozatrudnienia, a tak\u017ce uregulowania kwestii pe\u0142nej kumulacji tytu\u0142\u00f3w ubezpieczeniowych. Zwracamy uwag\u0119, \u017ce system jest kompletnie nieszczelny. Przyk\u0142adowo, jak zreszt\u0105 powszechnie wiadomo, wynagrodzenie wyp\u0142acane wsp\u00f3lnikowi sp\u00f3\u0142ki z tytu\u0142u powtarzaj\u0105cych si\u0119 \u015bwiadcze\u0144 niepieni\u0119\u017cnych, co do zasady, nie podlega obowi\u0105zkowi op\u0142acania sk\u0142adek na ubezpieczenia spo\u0142eczne. Takich przyk\u0142ad\u00f3w jest du\u017co wi\u0119cej.
\nPolska gospodarka potrzebuje impulsu zwi\u0119kszaj\u0105cego koszty pracy, gdy\u017c dalsze budowanie konkurencyjno\u015bci na bazie niskich koszt\u00f3w pracy jest \u015blep\u0105 uliczk\u0105. \u015alep\u0105 drog\u0105 w obliczu narastaj\u0105cej automatyzacji, u\u017cycia sztucznej inteligencji i innych proces\u00f3w zachodz\u0105cych we wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarce. Czym szybciej reformy zostan\u0105 przeprowadzone (i to w\u0142a\u015bnie teraz w okresie lepszej sytuacji na rynku pracy) tym jest to spo\u0142ecznie i gospodarczo bardziej korzystne.
\nPolska nie wykorzysta\u0142a momentu implementacji Dyrektywy o przewidywalnych i przejrzystych warunkach pracy (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019\/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunk\u00f3w pracy w Unii Europejskiej) do jakiegokolwiek namys\u0142u nad tym jak zmniejszy\u0107 dualizacj\u0119 rynku pracy. \u017badnymi zapisami Dyrektywy nie zosta\u0142y obj\u0119te osoby zwi\u0105zane umow\u0105 zlecenia (nawet zleceniobiorcy zwi\u0105zani przez d\u0142u\u017cszy okres czasu z jednym zleceniodawc\u0105). Postanowienia implementuj\u0105ce dyrektyw\u0119, kt\u00f3rej celem mia\u0142o by\u0107 zapewnienie wi\u0119kszego bezpiecze\u0144stwa na rynku pracy w \u017cadnym zakresie nie dotycz\u0105 relacji BtB (tak\u017ce trwaj\u0105cych przez d\u0142u\u017cszy okres czasu).
\nTo co mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w dzia\u0142aniach poprzedniego i obecnego rz\u0105du to wy\u0142\u0105cznie ch\u0119\u0107 zwi\u0119kszania liczby os\u00f3b wykonuj\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 poprzez wszelkie mo\u017cliwe mechanizmy (w ostatnim okresie tzw. wakacje sk\u0142adkowe). Sam wzrost rejestrowanych dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych traktowany jest przez w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105 jako sukces. Jest to szkodliwy kierunek.
\nPolska gospodarka potrzebuje wsparcia tych pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy zatrudniaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 pracownik\u00f3w, s\u0105 w stanie inwestowa\u0107 w ich kwalifikacje, s\u0105 w stanie wprowadza\u0107 nowe rozwi\u0105zania, inwestowa\u0107 w badania i rozw\u00f3j. To co obserwujemy w ostatniej dekadzie jest tego zaprzeczeniem. Widzimy kierowanie wsparcia do podmiot\u00f3w ma\u0142ych, bazuj\u0105cych na ni\u017cszych pozap\u0142acowych kosztach pracy, os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych oraz samozatrudnienia. Obserwuj\u0105c ostatnie dzia\u0142ania w obszarze ubezpieczenia zdrowotnego mo\u017cna wskaza\u0107, \u017ce obni\u017caj\u0105c sk\u0142adk\u0119 zdrowotn\u0105 ci\u0119\u017car utrzymania systemu przerzuca si\u0119 na firmy, kt\u00f3re tworz\u0105 miejsca pracy i buduj\u0105 gospodark\u0119, preferuj\u0105c ma\u0142e biznesy, kt\u00f3re nikogo nie zatrudniaj\u0105 i nie zatrudni\u0105 w przysz\u0142o\u015bci.
\nW ten spos\u00f3b, co tak\u017ce trzeba zaznaczy\u0107, pa\u0144stwo zaburza konkurencj\u0119 tworz\u0105c uprzywilejowane grupy. Prowadzi to do tego, \u017ce firmom op\u0142aca si\u0119 wypycha\u0107 pracownik\u00f3w na samozatrudnienie.
\nNale\u017cy tak\u017ce podkre\u015bli\u0107 dwa kolejne aspekty. W polskim porz\u0105dku prawnym i praktyce mamy do czynienia z daleko id\u0105c\u0105 niejasno\u015bci\u0105 w jakim zakresie zleceniodawca lub podmiot organizuj\u0105cy prac\u0119 os\u00f3b samozatrudnionych odpowiada za bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Na niejasno\u015b\u0107 stanu prawnego ze wzgl\u0119du na podw\u00f3jne odes\u0142anie w kodeksie pracy wielokrotnie zwraca\u0142a uwag\u0119 Pa\u0144stwowa Inspekcja Pracy. W ramach Rady Dialogu Spo\u0142ecznego zosta\u0142a opracowana ekspertyza wskazuj\u0105ca na brak realizacji konstytucyjnego prawa do bezpiecznych warunk\u00f3w pracy (art. 66 Konstytucji RP wskazuje, \u017ce wszyscy, a wi\u0119c nie wy\u0142\u0105cznie pracownicy etatowi, ale r\u00f3wnie\u017c osoby wykonuj\u0105ce prace niepodporz\u0105dkowan\u0105 maj\u0105 prawo do bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w pracy). Poprzednie ani obecne ministerstwo w\u0142a\u015bciwe do spraw pracy nie podj\u0119\u0142o \u017cadnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re w oparciu o wnioski zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych oraz sygna\u0142y ze strony PIP mia\u0142yby poprawi\u0107 sytuacj\u0119 (a w wersji minimalnej uczyni\u0107 stan prawny bardziej zrozumia\u0142ym i jednoznacznym).
\nJest to fundamentalne zaniedbanie, kt\u00f3re co trzeba podkre\u015bli\u0107 jest tym powa\u017cniejsze, \u017ce mamy do czynienia ze starzeniem si\u0119 si\u0142y roboczej a warunki w jakich wykonujemy prac\u0119 przez ca\u0142y okres naszej aktywno\u015bci zawodowej (tak\u017ce gdy wykonujemy prace niepodporz\u0105dkowan\u0105) wp\u0142ywaj\u0105 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 dobrowolnej d\u0142u\u017cszej aktywno\u015bci na rynku pracy. Widoczna dualizacja rynku pracy nie sprzyja poprawie warunk\u00f3w pracy, a co za tym idzie d\u0142u\u017cszej dobrowolnej aktywno\u015bci zawodowej. A jest oczywiste, \u017ce Polska w obecnej sytuacji demograficznej potrzebuje wy\u017cszego wska\u017anika aktywno\u015bci zawodowej.
\nPodobnie z kompetencjami; w wypadku podmiot\u00f3w zwi\u0105zanych relacjami cywilnoprawnymi i relacjami BtB skala inwestycji w kwalifikacje przez podmiot organizuj\u0105cy prace jest niewielka. W obliczu zobowi\u0105za\u0144 jakie przyj\u0119\u0142a na siebie Polska poprzez Europejski Filar Praw Socjalnych (gdzie jednym z zada\u0144 wynikaj\u0105cych z planu dzia\u0142a\u0144 jest zwi\u0119kszenie skali os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w kszta\u0142ceniu ustawicznym) widoczna dualizacja polskiego rynku pracy jest niekorzystana.
\nJedynym sposobem na zmniejszenie dualizacji polskiego rynku pracy jest wyr\u00f3wnanie obci\u0105\u017ce\u0144 pozap\u0142acowych w tym poprzez wprowadzenie pe\u0142nej sk\u0142adki na FUS w wypadku um\u00f3w zlecenia i w sytuacji zbieg\u00f3w ubezpieczeniowych. Jak wskazali\u015bmy w stanowisku jest to kluczowe w perspektywie wyzwa\u0144 jakie czekaj\u0105 polsk\u0105 gospodark\u0119 i spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d wyra\u017ca g\u0142\u0119bokie zaniepokojenie brakiem post\u0119pu w obszarze dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mia\u0142yby przeciwdzia\u0142a\u0107 segmentacji polskiego rynku pracy czyli wyst\u0119powaniu zjawiska zatrudnienia poprzez umowy cywilnoprawne oraz lawinowego rozwoju samozatrudnienia w celu zawierania um\u00f3w BtB obok klasycznego zatrudnienia pracowniczego. Widoczna segmentacja polskiego rynku pracy jest postrzegana przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 jako sytuacja niekorzystna i kwestia […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3713],"tags":[3712,3711,98,534,63],"class_list":["post-12915","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2025prezydium","tag-1-25","tag-3711","tag-kk","tag-prezydium","tag-stanowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12915","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12915"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12915\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12930,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12915\/revisions\/12930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12915"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12915"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12915"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}