\n\tUCHWA\u0141A KK nr 91\/02 ws. opinii o projekcie nowelizacji ustawy – Kodeks pracy i innych ustaw<\/b><\/p>\n
\n\t„Praca znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej. Pa\u0144stwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy” (art. 24 Konstytucji RP).<\/p>\n
\n\tW Polsce odsetek ludzi potencjalnie aktywnych zawodowo, a pozbawionych tej gwarantowanej konstytucj\u0105 ochrony przybiera zastraszaj\u0105ce rozmiary. Projekt zmian Kodeksu pracy przygotowany przez rz\u0105dz\u0105c\u0105 koalicj\u0119 jest kolejnym zamachem na prawa pracownicze, cofaj\u0105cym cywilizacyjnie Polsk\u0119 do pocz\u0105tku XX wieku i oznacza uchylanie si\u0119 rz\u0105du od realizacji konstytucyjnych zada\u0144 oraz usankcjonowanie powszechnego dotychczas \u0142amania prawa pracy. Jest to tak\u017ce sprzeczne z przyj\u0119tym przez rz\u0105d w czasie negocjacji europejskich zobowi\u0105zaniem do zapewnienia coraz wi\u0119kszej ilo\u015bci coraz lepszych miejsc pracy.
\n\tNSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, broni\u0105c Kodeksu przed nieracjonalnymi zmianami, broni nie tylko swoich cz\u0142onków, dzia\u0142a równie\u017c w interesie pracowników i bezrobotnych pozbawionych ochrony zwi\u0105zków zawodowych. Tzw. uelastycznienie Kodeksu pracy w rzeczywisto\u015bci zwi\u0119kszy bezrobocie, co jest szczególnie gro\u017ane w kontek\u015bcie ostatnio przyj\u0119tych przez Sejm ustaw i decyzji istotnie zwi\u0119kszaj\u0105cych koszty firm. Proponowane zmiany s\u0142u\u017c\u0105 wi\u0119c odwróceniu uwagi od dzia\u0142a\u0144 rz\u0105du pogarszaj\u0105cych sytuacj\u0119 firm, skonfliktowaniu \u015brodowiska pracodawców ze zwi\u0105zkami i tworzeniu pretekstu do obarczania zwi\u0105zków zawodowych win\u0105 za poziom bezrobocia.
\n\tW obronie przed m.in.:
\n\t• mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jednostronnego rozwi\u0105zywania uk\u0142adów zbiorowych,
\n\t• obni\u017ceniem dodatków do nadgodzin,
\n\t• pozbawieniem pracowników zwalnianych z przyczyn dotycz\u0105cych pracodawcy prawa do odprawy pieni\u0119\u017cnej,
\n\t• mo\u017cliwo\u015bci\u0105 stosowania przez pracodawców sze\u015bciodniowego tygodnia pracy bez prawa do dodatku za godziny nadliczbowe przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 roku,
\n\t• wy\u0142\u0105cznie indywidualnym ustalaniem z pracodawc\u0105 warunków pracy i p\u0142acy przez pracowników,
\n\t• mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dokonywania odst\u0119pstw od przepisów prawa pracy na niekorzy\u015b\u0107 pracownika w uk\u0142adzie zbiorowym pracy.<\/p>\n
\tNSZZ „Solidarno\u015b\u0107” zastosuje wszelkie dost\u0119pne \u015brodki. Upowa\u017cnia nas do tego faktyczny zamach na dotychczasowy dorobek dialogu spo\u0142ecznego w Polsce.
\n\tW dobrze poj\u0119tym interesie spo\u0142ecznym, wzywamy rz\u0105d do podj\u0119cia walki z szerz\u0105cymi si\u0119 patologiami: korupcj\u0105, nieuczciw\u0105 konkurencj\u0105, \u0142amaniem prawa, a tak\u017ce do odst\u0105pienia od pogró\u017cek i konfrontacji ze zwi\u0105zkami zawodowymi. Domagamy si\u0119 wycofania rz\u0105dowego projektu zmian Kodeksu pracy. Ze swojej strony deklarujemy gotowo\u015b\u0107 do wspó\u0142pracy w dzia\u0142aniach pozytywnych. Postulujemy powrót do dialogu i podj\u0119cie negocjacji dotycz\u0105cych konkretnych dzia\u0142a\u0144 na rzecz tworzenia miejsc pracy i rozwoju gospodarczego kraju.<\/p>\n
\n\tZa\u0142\u0105cznik do uchwa\u0142y KK NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” nr 91\/02 z 13 marca 2002 r.<\/i> – Opinia w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw<\/i><\/p>\n
\n\tKomisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” wyra\u017ca nast\u0119puj\u0105ce stanowisko wobec propozycji zawartych w projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw.
\n\t1. Propozycja wprowadzenia umowy o prac\u0119 na czas okre\u015blony w celu zast\u0119pstwa innego pracownika zas\u0142uguje na krytyczn\u0105 ocen\u0119. Powodem negatywnego stanowiska Zwi\u0105zku wobec tej propozycji s\u0105 skutki prawne zatrudnienia pracownika na czas okre\u015blony na zast\u0119pstwo. Wprawdzie pracownik, z którym zostaje zawarta umowa o prac\u0119 w celu zast\u0119pstwa, nawi\u0105zuje stosunek pracy, pozbawia si\u0119 go jednak elementarnej ochrony zwi\u0105zanej z pozostawaniem w zatrudnieniu. Pozostawanie w zatrudnieniu przez okres ponad 3 lat nie jest równoznaczne z nawi\u0105zaniem stosunku pracy na czas nieokre\u015blony (art. 251 § 2 k.p. w proponowanym brzmieniu), okres wypowiedzenia umowy na czas okre\u015blony w celu zast\u0119pstwa zostaje skrócony do 3 dni roboczych (art. 33 § 2 k.p.), wy\u0142\u0105czone s\u0105 przepisy o ochronie trwa\u0142o\u015bci stosunku pracy osób w wieku przedemerytalnym (art. 39 § 2 k.p. w proponowanym brzmieniu), nieobecnych w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, w tym w okresie niezdolno\u015bci do pracy wskutek choroby (art. 41 § 2 k.p. w proponowanym brzmieniu), kobiet w ci\u0105\u017cy oraz w okresie urlopu macierzy\u0144skiego (art. 177 § 2 i 3 k.p. w proponowanym brzmieniu).
\n\t2. Na aprobat\u0119 zas\u0142uguje propozycja, aby zatrudnienie na podstawie umów na czas okre\u015blony by\u0142o limitowane nie poprzez okre\u015blenie liczby umów na czas okre\u015blony, które mog\u0105 zosta\u0107 zawarte pomi\u0119dzy tym samym pracownikiem i pracodawc\u0105, a poprzez ograniczenie okresu zatrudnienia pracownika na czas okre\u015blony. Zastrze\u017cenia Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” budzi natomiast propozycja ustalenia maksymalnego trzyletniego okresu zatrudnienia na podstawie umowy o prac\u0119 na czas okre\u015blony. Zdaniem Zwi\u0105zku, trzyletni okres zatrudnienia pracownika na czas okre\u015blony jest zbyt d\u0142ugi. Skutkiem przyj\u0119cia tak d\u0142ugiego okresu trwania stosunku pracy na czas okre\u015blony mo\u017ce by\u0107 traktowanie tego rodzaju umowy o prac\u0119 przez pracodawców za podstawowy w okresie pierwszych trzech lat zatrudnienia pracownika. Zdaniem Zwi\u0105zku nale\u017cy zmierza\u0107 do utrzymania funkcjonuj\u0105cej dotychczas w polskim Kodeksie pracy zasady, zgodnie z któr\u0105 umowa o prac\u0119 na czas nieokre\u015blony stanowi zasadnicz\u0105 podstaw\u0119 zatrudnienia. Pozostawanie pracownika w stosunku pracy nawi\u0105zanym na czas okre\u015blony stwarza bowiem niepewno\u015b\u0107 co do kontynuacji zatrudnienia po tym okresie. Z tego punktu widzenia za zasadniejsze nale\u017ca\u0142oby uzna\u0107 wprowadzenie maksymalnie rocznego okresu pozostawania w zatrudnieniu na podstawie umowy o prac\u0119 na czas okre\u015blony. Rozwa\u017cenia wymaga równie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia zawierania umów o prac\u0119 na czas okre\u015blony wy\u0142\u0105cznie w uzasadnionych przypadkach. Takie ograniczenia postuluje Dyrektywa Rady Unii Europejskiej Nr 99\/70 dotycz\u0105ca Porozumienia ramowego w sprawie umów na czas okre\u015blony oraz art. 2 ust. 3 Konwencji MOP Nr 158 dotycz\u0105cej rozwi\u0105zania stosunku pracy z inicjatywy pracodawcy.
\n\t3. Zdaniem NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, na akceptacj\u0119 zas\u0142uguje postulat zwolnienia pracodawcy z obowi\u0105zku udzielania dni wolnych na poszukiwanie pracy w sytuacji, gdy wypowiedzenia dokona\u0142 pracownik.
\n\t4. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” wyra\u017ca zdecydowany sprzeciw wobec propozycji wy\u0142\u0105czenia pracodawców zatrudniaj\u0105cych poni\u017cej 20 pracowników z obowi\u0105zku wydawania regulaminu pracy i regulaminu wynagradzania. Propozycje te ograniczaj\u0105 uprawnienia zwi\u0105zków zawodowych do uzgadniania tre\u015bci regulaminów, wy\u0142\u0105czaj\u0105 ochronn\u0105 funkcj\u0119 regulaminu pracy (np. w zakresie ustalania wykazu prac wzbronionych kobietom i m\u0142odocianym) oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontroli przestrzegania przez pracodawc\u0119 przepisów prawa pracy (np. dotycz\u0105cych czasu pracy czy te\u017c warunków bhp). Propozycja ograniczenia obowi\u0105zku wydawania regulaminów wynagradzania oznacza zwi\u0119kszenie sfery braku regulacji p\u0142acowej. Wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia ustalana b\u0119dzie wy\u0142\u0105cznie pomi\u0119dzy pracownikiem a pracodawc\u0105, co stwarza pole do nadu\u017cy\u0107 (np. praktyka zatrudniania w ramach fikcyjnego niepe\u0142nego wymiaru czasu pracy w celu uchylenia si\u0119 od stosowania przepisów o najni\u017cszym wynagrodzeniu za prac\u0119).
\n\t5. Zastrze\u017cenia budzi równie\u017c propozycja, aby zakres delegacji do wydania rozporz\u0105dzenia MPiPS okre\u015blaj\u0105cego szczegó\u0142owe zasady ustalania oraz wysoko\u015b\u0107 nale\u017cno\u015bci przys\u0142uguj\u0105cych pracownikom z tytu\u0142u podró\u017cy s\u0142u\u017cbowej ograniczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie do pracowników zatrudnionych w pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych jednostkach sfery bu1d\u017cetow1ej. W stosunku do pozosta\u0142ych pracowników zagadnienia te by\u0142y by regulowane wy\u0142\u0105cznie w uk\u0142adach zbiorowych pracy, regulaminach wynagradzania i umowach o prac\u0119. Wprowadzenie tego rozwi\u0105zania narusza ochronn\u0105 funkcj\u0119, jak\u0105 spe\u0142niaj\u0105 w polskim systemie prawa pracy tzw. powszechne \u017aród\u0142a prawa pracy – Kodeks pracy, inne ustawy i akty wykonawcze. Tej grupie \u017aróde\u0142 prawa pracy nale\u017cy pozostawi\u0107 rol\u0119 okre\u015blania minimum uprawnie\u0144 pracowniczych i maksimum obowi\u0105zków. Rola tzw. swoistych \u017aróde\u0142 prawa pracy polega\u0107 powinna natomiast na wprowadzaniu rozwi\u0105za\u0144 korzystniejszych dla pracowników od powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych standardów. W tym kontek\u015bcie warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wprowadzeniu proponowanej zmiany towarzyszy ograniczenie zakresu podmiotowego regulacji p\u0142acowej – proponuje si\u0119 obj\u0105\u0107 obowi\u0105zkiem wydawania regulaminów wynagradzania wy\u0142\u0105cznie pracodawców zatrudniaj\u0105cych co najmniej 20 pracowników. Proponowana zmiana spowoduje, \u017ce prawa do \u015bwiadcze\u0144 przys\u0142uguj\u0105cych z tytu\u0142u podró\u017cy s\u0142u\u017cbowej pozbawieni zostan\u0105 pracownicy zatrudnieni w mniejszych zak\u0142adach pracy. W\u015bród mniejszych pracodawców dostrzegalna jest bowiem tendencja do przyznawania pracownikom wy\u0142\u0105cznie \u015bwiadcze\u0144 przewidzianych w powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepisach prawa pracy. Zró\u017cnicowanie w tre\u015bci art. 775 § 2 k.p. sytuacji prawnej pracowników jednostek sfery bud\u017cetowej oraz pozosta\u0142ych zas\u0142uguje ponadto na zarzut niezgodno\u015bci z konstytucyjn\u0105 zasad\u0105 równo\u015bci wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji R.P.). Ponadto proponowana zmiana pozostaje w sprzeczno\u015bci z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
\n\t6. Krytycznie oceni\u0107 nale\u017cy równie\u017c propozycj\u0119 uwarunkowania prawa do odprawy emerytalno-rentowej od posiadania przez pracownika co najmniej trzyletniego okresu zatrudnienia u pracodawcy, u którego stosunek pracy usta\u0142 w zwi\u0105zku z przej\u015bciem na emerytur\u0119 lub rent\u0119 (art. 921 k.p. w proponowanym brzmieniu). Odprawa emerytalno-rentowa posiada obecnie charakter okoliczno\u015bciowego \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego zwi\u0105zanego z przej\u015bciem na emerytur\u0119 lub rent\u0119. Stanowi ona wyraz uznania dla d\u0142ugoletnich pracowników, ko\u0144cz\u0105cych u danego pracodawcy swoj\u0105 karier\u0119 zawodow\u0105. Ma ona zatem w wi\u0119kszej mierze znaczenie moralne i humanitarne ni\u017c materialne. Prawo do tego \u015bwiadczenia nie zale\u017cy obecnie od sta\u017cu pracy, a jego wysoko\u015b\u0107 jest równa wynagrodzeniu pracownika za jeden miesi\u0105c. Wprowadzenie proponowanej zmiany art. 921 k.p. pozbawi pracowników, którzy w okresie poprzedzaj\u0105cym nabycie uprawnie\u0144 emerytalno-rentowych byli zatrudnieni u danego pracodawcy przez okres krótszy ni\u017c dwa lata resztek satysfakcji zwi\u0105zanej z zako\u0144czeniem swojej aktywno\u015bci zawodowej. Z drugiej strony, niewielkie oszcz\u0119dno\u015bci z tytu\u0142u wprowadzenia tej zmiany nie, spowoduj\u0105 efektu w postaci poprawy warunków prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej i powstawania nowych miejsc pracy.
\n\t7. Na akceptacj\u0119 zas\u0142uguje propozycja ograniczenia obowi\u0105zku pracodawcy wydania \u015bwiadectwa pracy w razie rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 na czas okre\u015blony i niezw\u0142ocznego nawi\u0105zania kolejnej takiej umowy do przypadku, gdy pracownik \u017c\u0105da wydania takiego \u015bwiadectwa (art. 97 § 11 k.p. w proponowanym brzmieniu).
\n\t8. Krytycznie oceni\u0107 nale\u017cy propozycj\u0119 zwi\u0119kszenia d\u0142ugo\u015bci okresu rozliczania czasu pracy. Powa\u017cne zastrze\u017cenia budzi w szczególno\u015bci projekt wprowadzenia 12-miesi\u0119cznego okresu rozliczeniowego w przypadkach uzasadnionych m.in. rodzajem pracy. Pozostawia to pracodawcy zbyt du\u017c\u0105 swobod\u0119 uznania, czy zachodz\u0105 przes\u0142anki do przyj\u0119cia 12-miesi\u0119cznego okresu rozliczeniowego. Powstanie niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce podmiot zatrudniaj\u0105cy w 12-miesi\u0119cznym okresie rozliczeniowym b\u0119dzie faktycznie stosowa\u0107 6-dniowy tydzie\u0144 pracy, rekompensuj\u0105c ten okres przyznaniem pracownikowi pod koniec okresu rozliczeniowego dni wolnych od pracy. Pracownik nie nab\u0119dzie prawa do dodatku za godziny nadliczbowe, a dni wolne od pracy zast\u0105pi\u0105 mu faktycznie urlop wypoczynkowy, do którego prawo b\u0119dzie realizowane poprzez wyp\u0142at\u0119 ekwiwalentu pieni\u0119\u017cnego w przypadku rozwi\u0105zania stosunku pracy.
\n\tProponowane zmiany oznaczaj\u0105 przyj\u0119cie maksymalnych norm czasu pracy okre\u015blonych w Dyrektywie Rady Europejskiej Nr 93\/104 z dnia 23 listopada 1993 r. w sprawie pewnych aspektów organizacji czasu pracy. Dyrektywa przewiduje jednak, \u017ce wyj\u0105tki od maksymalnego czteromiesi\u0119cznego okresu rozliczeniowego czasu pracy mog\u0105 dotyczy\u0107 jedynie sytuacji, gdy dok\u0142adne okre\u015blenie czasu pracy nie jest mo\u017cliwe, a ich stosowanie jest dopuszczalne pod warunkiem nale\u017cytego uwzgl\u0119dnienia ogólnych zasad ochrony bezpiecze\u0144stwa i ochrony pracowników.
\n\t9. Zastrze\u017cenia budzi równie\u017c propozycja rozszerzenia instytucji przerywanego czasu pracy na ogó\u0142 pracowników. Wprowadzenie mo\u017cliwo\u015bci stosowania przerw w pracy trwaj\u0105cych do pi\u0119ciu godzin w sposób istotny zwi\u0119kszy uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 pracy i zdezorganizuje \u017cycie prywatne pracowników, bowiem czas wolny przeznaczony na odpoczynek w ci\u0105gu doby ulegnie w ten sposób ograniczeniu do 11 godzin. Uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 przerywanego czasu pracy b\u0119dzie szczególnie dotkliwa w zwi\u0105zku z brakiem infrastruktury umo\u017cliwiaj\u0105cej efektywne sp\u0119dzenie czasu wolnego. Ustawodawca nie rekompensuje jednocze\u015bnie pracownikom obj\u0119tym przerywanym czasem pracy uci\u0105\u017cliwo\u015bci przerywanego czasu pracy w postaci zapewnienia im prawa do cz\u0119\u015bci wynagrodzenia za prac\u0119 (analogicznie do aktualnej regulacji przerywanego czasu pracy kierowców).
\n\t10. Zdaniem Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, na akceptacj\u0119 zas\u0142uguje propozycja rozszerzenia zakresu zastosowania tzw. zadaniowego czasu pracy (art. 1298 § 1 k.p.) na przypadki uzasadnione „wykonywaniem pracy poza zak\u0142adem pracy”. Klauzula przewiduj\u0105ca mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia czasu pracy okre\u015blonego wymiarem zada\u0144 pracownika w sytuacji, gdy jest to „uzasadnione miejscem wykonywania pracy” pozostawia zbyt du\u017c\u0105 swobod\u0119 interpretacyjn\u0105.
\n\t11. Krytycznie oceni\u0107 nale\u017cy propozycj\u0119 wy\u0142\u0105czenia z obowi\u0105zku prowadzenia ewidencji czasu pracy ewidencji pracy w godzinach nadliczbowych (art. 12911 § 1 i 2 k.p. w proponowanym brzmieniu). Wprowadzenie tego zapisu utrudnia\u0107 b\u0119dzie kontrol\u0119 przestrzegania przez pracodawców przepisów o czasie pracy w godzinach nadliczbowych, co przyczyni si\u0119 do powstawania patologii w postaci zlecania pracownikom pracy z naruszeniem przepisów okre\u015blaj\u0105cych maksymaln\u0105 liczb\u0119 godzin nadliczbowych na dob\u0119 oraz w roku kalendarzowym.
\n\t12. Komisja Krajowa wyra\u017ca zdecydowany sprzeciw wobec propozycji zmiany przepisów reguluj\u0105cych zasady wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych. Proponowanej zmianie towarzyszy zmiana regulacji zasad powierzania wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych. Proponuje si\u0119 zmniejszenie wysoko\u015bci dodatku za trzeci\u0105 i czwart\u0105 godzin\u0119 nadliczbow\u0105 na dob\u0119 ze 100 % do 50 % wynagrodzenia pracownika (art. 134 § 1 k.p. w proponowanym brzmieniu). W zamian za czas przepracowany ponad ustalon\u0105 norm\u0119 czasu pracy pracodawca móg\u0142by udzieli\u0107 pracownikowi czasu wolnego od pracy w wymiarze o po\u0142ow\u0119 wy\u017cszym ni\u017c liczba przepracowanych godzin nadliczbowych (art. 143 zd. pierwsze k.p. w proponowanym brzmieniu). Zmiany pozostaj\u0105 w sprzeczno\u015bci z deklarowanym przez projektodawców celem nowelizacji, jakim jest zmniejszenie bezrobocia i tworzenie nowych miejsc pracy. Ich realizacja przyniesie skutek w postaci zwi\u0119kszenia bezrobocia, a nie jego zmniejszenia. Pracodawcy nie b\u0119d\u0105 d\u0105\u017cy\u0107 do zwi\u0119kszenia liczby miejsc pracy, mog\u0105c skorzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci zlecenia dotychczasowym pracownikom pracy w godzinach nadliczbowych, za mniejsze wynagrodzenie. Propozycja zmiany art. 143 zd. pierwsze k.p. pozbawia dodatkowo pracownika prawa wyra\u017cenia zgody na zast\u0105pienie dodatku za prac\u0119 w godzinach nadliczbowych udzieleniem czasu wolnego od pracy. Zdaniem Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107”, praca w godzinach nadliczbowych powinna by\u0107 traktowana jako wyj\u0105tek, a nie zasada.
\n\t13. Zdaniem Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” warunkiem wprowadzenia rycza\u0142tu za prac\u0119 w porze nocnej w stosunku do pracowników wykonuj\u0105cych prac\u0119 w porze nocnej stale poza zak\u0142adem jest zapewnienie, \u017ce jego wysoko\u015b\u0107 nie b\u0119dzie ni\u017csza od kwot równych iloczynowi liczby godzin przepracowanych w porze nocnej oraz 20 % stawki godzinowej wynikaj\u0105cej z najni\u017cszego wynagrodzenia.
\n\t14. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” nie zg\u0142asza zastrze\u017ce\u0144 do propozycji unormowania w art. 154 § 4 i 5 k.p. zasad udzielania urlopu wypoczynkowego pracownikom zatrudnionym w równowa\u017cnym czasie pracy oraz przy dozorze. Na aprobat\u0119 zas\u0142uguj\u0105 równie\u017c propozycje nowelizacji przepisów reguluj\u0105cych zasady udzielania pracownikom urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym (art. 1551 i art. 1552 k.p. w proponowanym brzmieniu). W.w. propozycje stanowi\u0105 usankcjonowanie przyj\u0119tej aktualnie praktyki stosowania przepisów urlopowych.
\n\t15. Na aprobat\u0119 zas\u0142uguje propozycja zmiany art. 162 k.p. przewiduj\u0105ca wprowadzenie w tym przepisie zdania drugiego nak\u0142adaj\u0105cego na pracodawc\u0119 obowi\u0105zek zapewnienia pracownikowi przynajmniej raz odpoczynku trwaj\u0105cego nie mniej ni\u017c 14 kolejnych dni kalendarzowych w przypadku podzielenia urlopu wypoczynkowego na cz\u0119\u015bci. Zdaniem Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” niezb\u0119dne jest jednak uzupe\u0142nienie tre\u015bci zdania drugiego art. 162 k.p. o warunek uzgodnienia terminu urlopu wypoczynkowego z pracownikiem.
\n\t16. Zastrze\u017cenia budzi propozycja wprowadzenia fakultatywno\u015bci ustalania u pracodawcy planu urlopów. Propozycja ta ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontroli przestrzegania przez pracodawc\u0119 obowi\u0105zku udzielania pracownikowi urlopu wypoczynkowego, umo\u017cliwia pracodawcom uchylanie si\u0119 od obowi\u0105zku udzielenia urlopu oraz ogranicza w tym zakresie uprawnienia zak\u0142adowych organizacji zwi\u0105zkowych. Nie znajduje równie\u017c uzasadnienia skre\u015blenie art. 163 § 2 k.p. przewiduj\u0105cego obowi\u0105zek podania planu urlopów do wiadomo\u015bci pracowników.
\n\t17. Krytycznie oceni\u0107 nale\u017cy propozycj\u0119 na\u0142o\u017cenia na pracownika obowi\u0105zku wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia umowy o prac\u0119, uwarunkowanego jego udzieleniem przez pracodawc\u0119 (art. 1671 k.p. w proponowanym brzmieniu). Rozwi\u0105zanie to pozostaje w sprzeczno\u015bci z dotychczasow\u0105 konstrukcj\u0105 urlopu wypoczynkowego jako uprawnienia pracowniczego, daj\u0105c pracodawcy mo\u017cliwo\u015b\u0107 skierowania pracownika na urlop wbrew jego woli.
\n\t18. Zastrze\u017cenia budzi równie\u017c propozycja skre\u015blenia art. 168 k.p. Przepis ten jest wyrazem ochronnej funkcji prawa pracy. Obliguje on pracowników do wykorzystywania zaleg\u0142ego urlopu wypoczynkowego do ko\u0144ca pierwszego kwarta\u0142u nast\u0119pnego roku kalendarzowego. Sk\u0142ania on zatem pracownika do zgodnej z celem urlopu realizacji prawa do urlopu – regeneracji si\u0142 pracownika po roku pracy. Skre\u015blenie art. 168 k.p. mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 negatywnych zjawisk, takich jak przesuwanie przez pracowników terminu wykorzystania urlopu oraz kumulowanie si\u0119 zaleg\u0142o\u015bci urlopowych, co w konsekwencji mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 nieodwracalne szkody w organizmie pracownika.
\n\t19. Na aprobat\u0119 zas\u0142uguje propozycja zwolnienia pracodawcy z obowi\u0105zku wyp\u0142acania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w przypadku, gdy strony umowy o prac\u0119 na czas okre\u015blony postanawiaj\u0105 zawrze\u0107 kolejn\u0105 umow\u0119 terminow\u0105 (art. 171 § 3 k.p. w proponowanym brzmieniu).
\n\t20. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” opowiada si\u0119 przeciwko skre\u015bleniu art. 209 k.p. oraz art. 283 § 2 pkt 2 k.p. Przepisy te okre\u015blaj\u0105 tre\u015b\u0107 obowi\u0105zkowego dla pracodawcy rozpoczynaj\u0105cego dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawiadomienia na pi\u015bmie w\u0142a\u015bciwego inspektora pracy i w\u0142a\u015bciwego pa\u0144stwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci oraz o przewidywanej liczbie pracowników, a tak\u017ce obowi\u0105zek z\u0142o\u017cenia pisemnej informacji o \u015brodkach i procedurach przyj\u0119tych dla spe\u0142nienia wymaga\u0144 wynikaj\u0105cych z przepisów bhp. Regulacja ta ma szczególne znaczenie prewencyjne, wymuszaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 okre\u015blenia stref najwi\u0119kszego zagro\u017cenia oraz sprecyzowania \u015brodków s\u0142u\u017c\u0105cych poprawie bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy. Propozycja skre\u015blenia art. 209 k.p. i art. 283 § 2 pkt 2 k.p. pozostaje w sprzeczno\u015bci z Dyrektyw\u0105 Rady Wspólnot Europejskich z 12 czerwca 1989 r. o wprowadzeniu \u015brodków w celu zwi\u0119kszania bezpiecze\u0144stwa i poprawy zdrowia pracowników podczas pracy (89\/391\/EWG) przewiduj\u0105c\u0105 obowi\u0105zek pracodawcy ci\u0105g\u0142ego planowania i uaktualniania polityki zapobiegawczej, obejmuj\u0105cej m.in. technik\u0119, organizacj\u0119 i warunki pracy. Sze\u015bcioletni okres funkcjonowania tych przepisów utrwali\u0142 w \u015bwiadomo\u015bci podmiotów zatrudniaj\u0105cych sformu\u0142owany w nim obowi\u0105zek, za\u015b jego dope\u0142nienie nie stanowi\u0142o dla pracodawców nadmiernej uci\u0105\u017cliwo\u015bci.
\n\t21. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” krytycznie ocenia propozycj\u0119 zmiany art. 229 § 1 k.p. polegaj\u0105c\u0105 na zwolnieniu osoby, która podejmuje ponownie zatrudnienie u danego pracodawcy na tym samym stanowisku lub na stanowisku o takich samych warunkach, je\u017celi przerwa w pracy nie trwa\u0142a d\u0142u\u017cej ni\u017c 3 miesi\u0105ce, z obowi\u0105zku przeprowadzenia wst\u0119pnych bada\u0144 lekarskich. W \u015bwietle projektu z obowi\u0105zku wykazania zdolno\u015bci do pracy by\u0142aby zwolniona równie\u017c osoba, która w okresie przerwy w pracy sta\u0142a si\u0119 niezdolna do pracy wskutek choroby. Natomiast propozycja zmiany art. 229 § 6 k.p. polegaj\u0105ca na przerzuceniu na system powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego kosztów przeprowadzania tzw. wst\u0119pnych bada\u0144 lekarskich osób przyjmowanych do pracy wydaje si\u0119 mo\u017cliwa do zaakceptowania.
\n\t22. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” nie akceptuje propozycji zmiany art. 23711 k.p. polegaj\u0105cej na zwi\u0119kszeniu liczby zatrudnianych pracowników, od której zale\u017cy obowi\u0105zek utworzenia s\u0142u\u017cby bhp z 10 do 100, z uwagi na fakt, i\u017c u przedsi\u0119biorców zatrudniaj\u0105cych do 100 pracowników wyst\u0119puj\u0105 najwi\u0119ksze zagro\u017cenia i najtrudniejsze warunki pracy.
\n\t23. Zdaniem Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” propozycja nowelizacji art. 23712 § 1 k.p. powinna zosta\u0107 uzupe\u0142niona o sformu\u0142owanie przewiduj\u0105ce obowi\u0105zek pracodawcy zatrudniaj\u0105cego wi\u0119cej ni\u017c 50 pracowników utworzenia komisji bhp, je\u017celi zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa dzia\u0142aj\u0105ca u tego pracodawcy wyst\u0105pi ze stosownym wnioskiem.
\n\t24. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” zdecydowanie sprzeciwia si\u0119 propozycji uzupe\u0142nienia tre\u015bci art. 240 o §§ 4-6 k.p. Wprowadzenie mo\u017cliwo\u015bci dokonywania w uk\u0142adzie zbiorowym pracy odst\u0119pstw od warunków wynagrodzenia za prac\u0119 oraz przyznawania innych \u015bwiadcze\u0144 zwi\u0105zanych z prac\u0105 wynikaj\u0105cych z przepisów ustaw i aktów wykonawczych (art. 240 § 4 k.p. w proponowanym brzmieniu) pozostaje w sprzeczno\u015bci z przepisami Konstytucji R.P., dopuszczaj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawierania w uk\u0142adzie zbiorowym pracy postanowie\u0144 mniej korzystnych dla pracowników od przepisów powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cych oraz narusza dotychczasow\u0105 hierarchi\u0119 \u017aróde\u0142 prawa pracy okre\u015blon\u0105 w art. 9 k.p. Wprowadzenie zasady, wed\u0142ug której zawarcie uk\u0142adu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w jednostkach bud\u017cetowych, zak\u0142adach bud\u017cetowych oraz gospodarstwach pomocniczych jednostek bud\u017cetowych mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jedynie w ramach \u015brodków finansowych b\u0119d\u0105cych w ich dyspozycji, za\u015b wniosek o zarejestrowanie takiego uk\u0142adu powinien zawiera\u0107 o\u015bwiadczenie odpowiedniego organu o spe\u0142nieniu tego wymogu stanowi powrót do zasad zawierania uk\u0142adów zbiorowych pracy sprzed reformy z wprowadzonej ustaw\u0105 nowelizacyjn\u0105 z 29.09.1994 r. Uwzgl\u0119dnienie tej propozycji spowoduje, \u017ce zawieranie uk\u0142adów zbiorowych pracy dla pracowników sfery bud\u017cetowej utraci sens, skoro strony uk\u0142adu zostan\u0105 pozbawione autonomii w zakresie decydowania o przeznaczeniu \u015brodków finansowych na \u015bwiadczenia ze stosunku pracy. O podziale \u015brodków finansowych decydowa\u0107 b\u0119dzie bud\u017cet.
\n\t25. Zdecydowany sprzeciw Komisji Krajowej NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” budzi równie\u017c propozycja zmiany art. 2417 § 4 k.p. polegaj\u0105ca na wprowadzeniu zasady, \u017ce up\u0142yw 6 miesi\u0119cy od dnia rozwi\u0105zania uk\u0142adu skutkuje ustaniem obowi\u0105zku stron stosunku pracy stosowania postanowie\u0144 uk\u0142adu zbiorowego pracy. Wprowadzenie tej zmiany umo\u017cliwi pracodawcy wypowiedzenie wynikaj\u0105cych z uk\u0142adu warunków umowy o prac\u0119 po up\u0142ywie okresu stosowania postanowie\u0144 uk\u0142adu i w konsekwencji uchylenie si\u0119 od przyj\u0119tych zobowi\u0105za\u0144 uk\u0142adowych. Znacznemu ograniczeniu ulegnie rola uk\u0142adów zbiorowych pracy jako \u017aród\u0142a prawa pracy, skoro jedna ze stron tego uk\u0142adu w drodze jednostronnej czynno\u015bci prawnej (wypowiedzenia uk\u0142adu) b\u0119dzie mog\u0142a doprowadzi\u0107 do pozbawienia mocy norm uk\u0142adowych. Proponowany zapis budzi powa\u017cne zastrze\u017cenia w\u015bród za\u0142óg pracowniczych. Jego wprowadzenie mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 niepokoje spo\u0142eczne, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c akcji strajkowych.
\n\t26. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” wyra\u017ca sprzeciw wobec propozycji nowelizacji ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwi\u0105zywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotycz\u0105cych zak\u0142adu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19, z pó\u017an. zm.), zwanej dalej „ustaw\u0105 o zwolnieniach grupowych”. Projekt drastycznie ogranicza uprawnienia pracowników zwi\u0105zane z konieczno\u015bci\u0105 zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotycz\u0105cych zak\u0142adu pracy. Z zakresu ustawy proponuje si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0107 pracowników, którzy podlega\u0107 b\u0119d\u0105 zwolnieniom z przyczyn dotycz\u0105cych pracodawcy w grupie pracowników obejmuj\u0105cej mniej ni\u017c 10 pracowników, zatrudnionych w zak\u0142adach zatrudniaj\u0105cych do 100 pracowników. Ustawa nie b\u0119dzie mia\u0142a zastosowania równie\u017c do pracowników, którym pracodawca wypowiada stosunek pracy z przyczyn dotycz\u0105cych zak\u0142adu pracy w trybie indywidualnym (dotychczasowy art. 10 ustawy o zwolnieniach grupowych). Skróceniu ulega okres rokowa\u0144 pomi\u0119dzy pracodawc\u0105 i zak\u0142adowymi organizacjami zwi\u0105zkowymi zmierzaj\u0105cych do zawarcia porozumienia w sprawie zwolnie\u0144 grupowych z 45 do 30 dni. Tryb przewidziany dla zwolnie\u0144 grupowych nie b\u0119dzie mia\u0142 zastosowania do pracowników w zak\u0142adach pracy zatrudniaj\u0105cych do 20 pracowników. Propozycja zmiany art. 6 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych ogranicza, w przypadku zwolnie\u0144 grupowych, w sposób istotny ochron\u0119 trwa\u0142o\u015bci stosunku pracy osób obj\u0119tych zakazem wypowiadania i rozwi\u0105zywania stosunku pracy. Wypowiedzenie im warunków pracy i p\u0142acy b\u0119dzie mog\u0142o zosta\u0107 dokonane nie tylko „je\u017celi z przyczyn ekonomicznych lub w zwi\u0105zku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi albo technologicznymi nie jest mo\u017cliwe ich dalsze zatrudnianie”, ale w ka\u017cdym przypadku, gdy „nie jest mo\u017cliwe ich dalsze zatrudnianie”. Projekt zak\u0142ada znaczne ograniczenie prawa do odprawy pieni\u0119\u017cnej przys\u0142uguj\u0105cej w przypadku zwolnie\u0144 grupowych. Pozbawia on prawa do odprawy pracowników obj\u0119tych zwolnieniami grupowymi zatrudnionych u danego pracodawcy krócej ni\u017c 2 lata, nawet gdy legitymuj\u0105 si\u0119 oni odpowiednio d\u0142ugim ogólnym okresem zatrudnienia. Nale\u017cy zwróci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w \u015bwietle aktualnie obowi\u0105zuj\u0105cych przepisów ani prawo do odprawy pieni\u0119\u017cnej z tytu\u0142u zwolnie\u0144 grupowych, ani jej wysoko\u015b\u0107 nie zale\u017cy od tzw. zak\u0142adowego sta\u017cu pracy.
\n\t27. Propozycja zmiany art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o zwi\u0105zkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854, z pó\u017an. zm.) utrudni pracodawcy uzgodnienie tre\u015bci regulaminów i okresów rozliczeniowych wymienionych w tym przepisie z zak\u0142adowymi organizacjami zwi\u0105zkowymi. Proponuje si\u0119 bowiem nie okre\u015bla\u0107 terminu, w jakim organizacje zwi\u0105zkowe dzia\u0142aj\u0105ce u danego pracodawcy powinny przedstawi\u0107 wspólnie uzgodnione stanowisko. Brak wyra\u017anego okre\u015blenia momentu, od którego pracodawca b\u0119dzie uprawniony do jednostronnego ustalenia tre\u015bci regulaminów oraz okre\u015blenia okresów rozliczeniowych nie b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 utrwaleniu pokoju spo\u0142ecznego na poziomie zak\u0142adu pracy.
\n\t28. Komisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” jest przeciwna zmianom dotychczasowych przepisów ustawy z 4 marca 1994 r. o zak\u0142adowym funduszu \u015bwiadcze\u0144 socjalnych (t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335, z pó\u017an. zm.). Propozycja ograniczenia obowi\u0105zku tworzenia zak\u0142adowego funduszu \u015bwiadcze\u0144 socjalnych do pracodawców zatrudniaj\u0105cych powy\u017cej 50 pracowników (obecnie 20 pracowników) ogranicza uprawnienia osób korzystaj\u0105cych z z.f.\u015b.s. nie b\u0119d\u0105cych pracownikami (np. emerytów i rencistów). Na krytyczn\u0105 ocen\u0119 zas\u0142uguje propozycja upowa\u017cnienia pracownika wybranego przez za\u0142og\u0119 do reprezentowania jej interesów do uzgadniania z pracodawc\u0105 decyzji w sprawie wysoko\u015bci odpisu na fundusz, nietworzenia funduszu oraz niewyp\u0142acania \u015bwiadczenia urlopowego w sytuacji, gdy u danego pracodawcy nie dzia\u0142a \u017cadna zak\u0142adowa organizacja zwi\u0105zkowa. Rozwi\u0105zanie to nie gwarantuje niezale\u017cno\u015bci reprezentanta za\u0142ogi od pracodawcy w podejmowaniu decyzji i sprzyja uwalnianiu si\u0119 pracodawców z obowi\u0105zków zwi\u0105zanych z tworzeniem funduszu i wyp\u0142acaniem \u015bwiadcze\u0144 urlopowych. Z tego samego powodu zdecydowany sprzeciw budzi upowa\u017cnienie pracodawców zatrudniaj\u0105cych mniej ni\u017c 20 pracowników do samodzielnego podejmowania decyzji w sprawach wysoko\u015bci odpisu na fundusz, nietworzenia funduszu i niewyp\u0142acania \u015bwiadczenia urlopowego. Przyj\u0119cie tego zapisu, bior\u0105c po uwag\u0119 aktualnie wyst\u0119puj\u0105ce w tej grupie pracodawców tendencje do uchylania si\u0119 od wyp\u0142acania \u015bwiadczenia urlopowego np. poprzez nieudzielanie urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 dni kalendarzowych prowadzi\u0142oby do faktycznej likwidacji tego \u015bwiadczenia.<\/p>\n
\n\tUCHWA\u0141A KK nr 92\/02 ws. zmiany uchwa\u0142y KK nr 641\/98<\/b><\/p>\n
\n\tKomisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” wprowadza nast\u0119puj\u0105c\u0105 zmian\u0119 w uchwale KK nr 641\/98: W ostatnim zdaniu ust. 3 skre\u015bla si\u0119 s\u0142owa: „uchwa\u0142ach KK nr 205\/92 i 493\/95”, a w ich miejsce wprowadza si\u0119 nast\u0119puj\u0105cy tekst: „uchwale KK nr 75\/2001”.<\/p>\n
\n\tUCHWA\u0141A KK nr 93\/02 ws. zmiany terminu wa\u017cno\u015bci uchwa\u0142y KK nr 648\/99<\/b><\/p>\n
\n\tKomisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” wprowadza nast\u0119puj\u0105c\u0105 zmian\u0119 w uchwale KK nr 648\/99:
\n\tW pierwszym zdaniu skre\u015bla si\u0119 s\u0142owa: „do ko\u0144ca kadencji 1998 – 2002”, a w ich miejsce wprowadza si\u0119 nast\u0119puj\u0105cy tekst: „ do ko\u0144ca kadencji 2002 – 2006”.<\/p>\n
\n\tUCHWA\u0141A KK nr 94\/02 ws. powo\u0142ania komitetów protestacyjnych<\/b><\/p>\n
\n\tKomisja Krajowa NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” zobowi\u0105zuje regionalne i bran\u017cowe struktury Zwi\u0105zku do powo\u0142ania komitetów protestacyjnych dzia\u0142aj\u0105cych w obronie Kodeksu pracy. Komitety maj\u0105 wykonywa\u0107 zadania okre\u015blone w scenariuszy akcji w obronie Kodeksu pracy przygotowane przez zespó\u0142 powo\u0142any w tym celu przez Komisj\u0119 Krajow\u0105.<\/p>\n
\n\t <\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
UCHWA\u0141A KK nr 91\/02 ws. opinii o projekcie nowelizacji ustawy – Kodeks pracy i innych ustaw „Praca znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej. Pa\u0144stwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy” (art. 24 Konstytucji RP). W Polsce odsetek ludzi potencjalnie aktywnych zawodowo, a pozbawionych tej gwarantowanej konstytucj\u0105 ochrony przybiera zastraszaj\u0105ce rozmiary. Projekt zmian Kodeksu pracy przygotowany […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3430,8],"tags":[],"class_list":["post-11495","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2002kk","category-dokkk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11495\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}