Europejski Urz\u0105d ds. Pracy (ELA) zosta\u0142 utworzony w 2019 roku, aby pom\u00f3c pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim i Komisji Europejskiej (KE) w zapewnieniu, \u017ce przepisy UE dotycz\u0105ce mobilno\u015bci pracownik\u00f3w i koordynacji zabezpieczenia spo\u0142ecznego s\u0105 egzekwowane w sprawiedliwy, prosty i skuteczny spos\u00f3b. ELA ma r\u00f3wnie\u017c do odegrania wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w u\u0142atwianiu i realizacji prawa do mobilno\u015bci pracownik\u00f3w w Europie. Zakres dzia\u0142ania ELA obejmuje szereg akt\u00f3w prawa europejskiego, kt\u00f3re reguluj\u0105 sprawy zwi\u0105zane z mobilno\u015bci\u0105 pracownik\u00f3w w ramach UE. Kluczowe znaczenie maj\u0105 kwestie dotycz\u0105ce transportu drogowego i delegowania pracownik\u00f3w w ramach UE.<\/p>\n
W swojej Deklaracji Programowej z 2023 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d wskaza\u0142, i\u017c Zwi\u0105zek b\u0119dzie realizowa\u0142 zadania dotycz\u0105ce mobilno\u015bci w UE poprzez udzia\u0142 przedstawicieli NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w pracach Europejskiego Urz\u0119du ds. Pracy w Bratys\u0142awie. Poparcie dla wzmacniania spo\u0142ecznego wymiaru integracji w Unii Europejskiej, w tym dla zasad Europejskiego Filaru Praw Socjalnych, oraz powy\u017csze wskazanie na udzia\u0142 Zwi\u0105zku w pracach ELA, zobowi\u0105zuje do tego, by NSZZ \u201cSolidarno\u015b\u0107\u201d przedstawi\u0142 w\u0142asne stanowisko dotycz\u0105ce przysz\u0142ego kierunku reformy ELA, tak by mog\u0142a ona chroni\u0107 pracownik\u00f3w w UE przed nadu\u017cyciami, oraz by dochodzi\u0142o do harmonizacji warunk\u00f3w pracy we wsp\u00f3lnocie.<\/p>\n
NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w wielu swoich wyst\u0105pieniach wskazywa\u0142 na problemy zwi\u0105zane z brakiem wystarczaj\u0105cej ochrony pracownik\u00f3w, tak na krajowym jak i europejskim rynku pracy. Odnotowuje si\u0119 takie problemy jak praca nierejestrowana, nieuczciwe podwykonawstwo, czy tworzenie tzw. firm przykrywek. Problemy te wynikaj\u0105 nie tylko z faktu, i\u017c pewne obszary pozostaj\u0105 niewystarczaj\u0105co uregulowane, ale tak\u017ce z tego, \u017ce istniej\u0105ce przepisy nie s\u0105 nale\u017cycie wdra\u017cane. Jest to zwi\u0105zane m.in. z niewystarczaj\u0105cym potencja\u0142em organ\u00f3w kontroli do tego, by skutecznie egzekwowa\u0107 prawo. W takich warunkach, gdzie prawdopodobie\u0144stwo dzia\u0142a\u0144 kontrolnych jest niskie, nieuczciwi pracodawcy czuj\u0105 si\u0119 bezkarni. Zwi\u0105zek wielokrotnie opowiada\u0142 si\u0119 za tym, by wyposa\u017ca\u0107 organy kontroli w odpowiednie narz\u0119dzia, tak natury organizacyjnej jak i kompetencyjnej do tego, by zako\u0144czy\u0107 konkurowanie coraz ni\u017cszymi standardami socjalnymi, w tym poprzez praktyki omijania prawa przez nieuczciwych pracodawc\u00f3w.<\/p>\n
Tym samym Zwi\u0105zek opowiada si\u0119 za propozycjami wzmocnienia ELA, jako unijnego organu kontroli przestrzegania prawa pracy w Unii Europejskiej. Dotychczas ELA nie sta\u0142a si\u0119 w pe\u0142ni operacyjna i nadal obserwuje si\u0119 deficyty w aktywno\u015bci tej Agencji. Jednocze\u015bnie, wyra\u017cane s\u0105 opinie o tym, \u017ce ELA nie spe\u0142nia pok\u0142adanych w niej nadziei zwi\u0105zanych z kontrol\u0105 wykonywania pracy w warunkach transgranicznych, zw\u0142aszcza w odniesieniu do delegowania kierowc\u00f3w w transporcie drogowym.<\/p>\n
Podstawow\u0105 kwesti\u0105 jest potrzeba rozszerzenia zakresu dzia\u0142ania ELA o kolejne obszary, kt\u00f3re s\u0105 regulowane prawem UE. Powinny to by\u0107 m.in. kwestie regulowane dyrektywami: o pracy sezonowej (2014\/36), w sprawie sankcji wobec pracodawc\u00f3w (2009\/52), czy te\u017c ws. zapobiegania handlowi lud\u017ami i jego zwalczaniu (2011\/36). Ponadto, podkre\u015bla si\u0119 konieczno\u015b\u0107 wzmocnienia wsp\u00f3\u0142pracy ELA z innymi agencjami UE takimi jak Europejska Agencja Bezpiecze\u0144stwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), Agencja Unii Europejskiej ds. Wsp\u00f3\u0142pracy Organ\u00f3w \u015acigania (EUROPOL), Agencja Unii Europejskiej ds. Wsp\u00f3\u0142pracy Wymiar\u00f3w Sprawiedliwo\u015bci w Sprawach Karnych (EUROJUST) i Prokuratura Europejska (EPPO).<\/p>\n
ELA musi mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c uprawnienia do \u017c\u0105dania informacji, badania spraw i inicjowania wsp\u00f3lnych i uzgodnionych inspekcji z udzia\u0142em pa\u0144stw cz\u0142onkowskich oraz ich organ\u00f3w kontroli, we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami spo\u0142ecznymi, z poszanowaniem roli i prerogatyw krajowych zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. Prezydium KK dostrzega przy tym potrzeb\u0119, by na szczeblu krajowym tworzone by\u0142y struktury koordynacyjne do spraw kontakt\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracy z ELA. Konieczne jest\u00a0 jednak, by w spos\u00f3b nie\u00a0 budz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci okre\u015blone zosta\u0142y zasady wsp\u00f3\u0142pracy ELA z poszczeg\u00f3lnymi organami krajowymi, jak r\u00f3wnie\u017c jednoznaczny zakres odpowiedzialno\u015bci za prowadzenie kontroli, nak\u0142adanie ewentualnych kar i odpowiedzialno\u015bci\u00a0 organ\u00f3w s\u0105dowych. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c okre\u015bli\u0107 gdzie kierowane b\u0119d\u0105 \u015brodki pozyskane w drodze na\u0142o\u017cenia kary. Przypadki odmowy wsp\u00f3\u0142pracy krajowych organ\u00f3w kontroli winny by\u0107 raportowane do KE jak r\u00f3wnie\u017c do organ\u00f3w nadzoruj\u0105cych prac\u0119 poszczeg\u00f3lnych podmiot\u00f3w kontrolnych.<\/p>\n
Prezydium KK dostrzega, i\u017c konieczne jest wypracowanie wi\u0105\u017c\u0105cych, minimalnych standard\u00f3w dotycz\u0105cych inspekcji pracy, zgodnych z konwencjami Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy. Ponadto, zaleca si\u0119 by w przypadku przedsi\u0119biorstw uporczywie \u0142ami\u0105cych prawo realizowa\u0107 regularne kontrole bez wcze\u015bniejszych wniosk\u00f3w o charakterze sprawdzaj\u0105cym i zapobiegawczym. Jednak\u017ce, w tym wypadku nale\u017ca\u0142oby utworzy\u0107 odpowiedni\u0105 baz\u0119 danych na temat przedsi\u0119biorstw, w przypadku kt\u00f3rych stwierdzono wyst\u0119powanie narusze\u0144, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3re dopu\u015bci\u0142y si\u0119 ich wielokrotnie. Taka baza powinna obejmowa\u0107 ca\u0142\u0105 UE. Zwi\u0105zek opowiada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c za tym by zbli\u017ca\u0107 standardy karania nieuczciwych pracodawc\u00f3w. Niestety, sankcje wobec pracodawc\u00f3w \u0142ami\u0105cych prawo pracy w Polsce s\u0105 skandalicznie niskie, sk\u0142aniaj\u0105 do podejmowania przez nich ryzyka narusze\u0144. Niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 ELA mo\u017ce odgrywa\u0107 je\u015bli chodzi o zapewnienie jednolitej interpretacji przepis\u00f3w dotycz\u0105cych pracy transgranicznej w ca\u0142ej UE. W zwi\u0105zku z tym KE oraz ELA winny tworzy\u0107 warunki i inicjowa\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 w tym zakresie. Do udzia\u0142u w niej powinni by\u0107 r\u00f3wnie\u017c w\u0142\u0105czeni partnerzy spo\u0142eczni.<\/p>\n
Postuluje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, by ELA stanowi\u0142a swoisty w\u0119ze\u0142 informacyjny je\u015bli chodzi o wykonywanie pracy w warunkach transgranicznych. Dlatego Zwi\u0105zek opowiada si\u0119 za tym, by pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie udost\u0119pnia\u0142y ELA wszelkie informacje, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 konieczne dla monitorowania stosowania prawa, wychwytywania nieprawid\u0142owo\u015bci, a tak\u017ce planowania kontroli. Zaleca si\u0119 przy tym, by gromadzenie i wymiana informacji odbywa\u0142y si\u0119 w jak najwi\u0119kszym zakresie w spos\u00f3b elektroniczny oraz by automatyzowa\u0107 proces wykrywania nieprawid\u0142owo\u015bci.<\/p>\n
Prezydium KK pragnie podkre\u015bli\u0107 szczeg\u00f3lnie trudne po\u0142o\u017cenie pracownik\u00f3w z kraj\u00f3w trzecich, kt\u00f3rzy wykonuj\u0105 prac\u0119 w warunkach transgranicznych na terenie UE. Bez w\u0105tpienia te osoby s\u0105 najbardziej nara\u017cone na wyst\u0105pienie wszelkiego rodzaju nadu\u017cy\u0107. Wynika to z braku znajomo\u015bci europejskiego prawa i prawa pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Barier\u0105 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c brak znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwa przyjmuj\u0105cego. Dlatego te\u017c to na ELA winna spoczywa\u0107 szczeg\u00f3lna odpowiedzialno\u015b\u0107 za zapewnienie rzetelnych informacji na temat warunk\u00f3w pracy w UE i sposob\u00f3w ochrony praw pracownik\u00f3w. D\u0105\u017ceniem ELA powinna r\u00f3wnie\u017c by\u0107 pe\u0142na baza informacji na temat warunk\u00f3w pracy w poszczeg\u00f3lnych krajach UE, kt\u00f3ra umo\u017cliwia\u0142aby prowadzenie kalkulacji dotycz\u0105cych wynagrodze\u0144 i nale\u017cnych sk\u0142adek ubezpieczeniowych na rzecz pracownika.<\/p>\n
Ponadto, ELA powinna posiada\u0107 potencja\u0142 do realizowania niezale\u017cnych prac analitycznych. Dotyczy to z jednej strony posiadanego personelu, a z drugiej dost\u0119pu do istniej\u0105cych ju\u017c system\u00f3w wymiany informacji jak System Wymiany Informacji na Rynku Wewn\u0119trznym (IMI), System Elektronicznej Wymiany Informacji dotycz\u0105cych Zabezpieczenia Spo\u0142ecznego (EESSI), Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsi\u0119biorc\u00f3w Transportu Drogowego (ERRU) oraz do danych z tachograf\u00f3w.<\/p>\n
NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d odnotowuje, \u017ce Komitet Ekspert\u00f3w ds. Delegowania Pracownik\u00f3w, ustanowiony decyzj\u0105 Komisji z dnia 19 grudnia 2008 r., zosta\u0142 zlikwidowany. Komitet posiada\u0142 szeroki zakres istotnych zada\u0144. Zak\u0142adano, \u017ce zostan\u0105 one przekazane Europejskiemu Urz\u0119dowi ds. Pracy (ELA), ale jak dot\u0105d nie mia\u0142o to miejsca. Wzywa si\u0119 zatem do utworzenia w ramach kompetencji ELA komitetu ekspert\u00f3w, kt\u00f3rego cele i kompetencje by\u0142yby takie same jak komitetu wcze\u015bniej utworzonego przez Komisj\u0119 i podkre\u015bla znaczenie wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami spo\u0142ecznymi.<\/p>\n
Prezydium KK NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d jest g\u0142\u0119boko przekonane, \u017ce skutkiem wprowadzonych zmian b\u0119dzie nie tylko poprawa ochrony pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami, ale tak\u017ce zapewnienie na europejskim rynku pracy uczciwej konkurencji, gdzie przewagi konkurencyjne nie s\u0105 poszukiwanie w kosztach pracy, ale przede wszystkim w jako\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Europejski Urz\u0105d ds. Pracy (ELA) zosta\u0142 utworzony w 2019 roku, aby pom\u00f3c pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim i Komisji Europejskiej (KE) w zapewnieniu, \u017ce przepisy UE dotycz\u0105ce mobilno\u015bci pracownik\u00f3w i koordynacji zabezpieczenia spo\u0142ecznego s\u0105 egzekwowane w sprawiedliwy, prosty i skuteczny spos\u00f3b. ELA ma r\u00f3wnie\u017c do odegrania wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w u\u0142atwianiu i realizacji prawa do mobilno\u015bci pracownik\u00f3w w Europie. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3345],"tags":[3392,3378,61,536,534],"class_list":["post-11288","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2024prezydium","tag-14-24","tag-3378","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11290,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11288\/revisions\/11290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}