Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d przedstawia nast\u0119puj\u0105ce uwagi do\u00a0kolejnego projektu ustawy o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych pracy.<\/p>\n
Przedstawiony przez MRPIPS projekt bazuje na wersji z dnia 11 lipca 2022 r. i w du\u017cej mierze go powiela, st\u0105d te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 uwag, kt\u00f3re zosta\u0142y przedstawione w decyzji Prezydium KK nr 97\/22 pozostaje aktualna. Jednocze\u015bnie niekt\u00f3re wprowadzone zmiany uwzgl\u0119dniaj\u0105 wcze\u015bniejsze uwagi Zwi\u0105zku, co Prezydium KK odnotowuje z zadowoleniem.<\/p>\n
Projekt cz\u0119\u015bciowo realizuje postulat mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia sporu zbiorowego nie\u00a0tylko z pracodawc\u0105 formalnym (pracodawca w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy oraz osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieb\u0119d\u0105c\u0105 osob\u0105 prawn\u0105, kt\u00f3rej ustawa przyznaje zdolno\u015b\u0107 prawn\u0105 i do kt\u00f3rej stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy o osobach prawnych, je\u017celi zatrudniaj\u0105 one inn\u0105 ni\u017c pracownik osob\u0119 wykonuj\u0105c\u0105 prac\u0119 zarobkow\u0105), ale\u00a0z\u00a0podmiotem, kt\u00f3ry ma rzeczywisty i faktyczny wp\u0142yw na szeroko poj\u0119te warunki zatrudnienia. Wprowadzenie samej konstrukcji pracodawcy dominuj\u0105cego<\/strong> i powi\u0105zane z tym umo\u017cliwienie prowadzenia sporu zbiorowego z tym podmiotem Prezydium KK ocenia pozytywnie.<\/p>\n Jednak za pracodawc\u0119 dominuj\u0105cego nadal nie b\u0119d\u0105 uznawane podmioty decyzyjne w\u00a0stosunku do os\u00f3b zatrudnionych w sferze publicznej, przede wszystkim w\u00a0administracji<\/strong>. Problem ten ustawodawca dostrzeg\u0142 wprowadzaj\u0105c tymczasow\u0105 regulacj\u0119 w zakresie strony pracodawcy uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy zawieranych w sferze bud\u017cetowej. Aktualnie ze strony pracodawc\u00f3w uk\u0142ad ponadzak\u0142adowy zawiera: \u2013 w\u0142a\u015bciwy minister lub centralny organ administracji rz\u0105dowej \u2013 w imieniu pracodawc\u00f3w zatrudniaj\u0105cych pracownik\u00f3w pa\u0144stwowych jednostek sfery bud\u017cetowej \u2013 odpowiednio w\u00f3jt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa oraz przewodnicz\u0105cy zarz\u0105du zwi\u0105zku mi\u0119dzygminnego lub powiatowego \u2013 w imieniu pracodawc\u00f3w zatrudniaj\u0105cych pracownik\u00f3w samorz\u0105dowych jednostek sfery bud\u017cetowej (art. 1 pkt 1 ustawy z 28.03.2008 r. zmieniaj\u0105cej ustaw\u0119 \u2013 Kodeks pracy i niekt\u00f3re inne ustawy 378). Prezydium KK oczekuje wprowadzenia rozwi\u0105za\u0144 analogicznych w odniesieniu do poj\u0119cia pracodawcy jako strony sporu zbiorowego. W praktyce widoczna jest konieczno\u015b\u0107 rozszerzenia zakresu podmiotowego w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy wszcz\u0119cie sporu wobec w\u0142adzy publicznej.<\/p>\n Warto r\u00f3wnie\u017c w tym zakresie powo\u0142a\u0107 si\u0119 na rozwi\u0105zania proponowane przez Komisj\u0119 Kodyfikacyjn\u0105, kt\u00f3ra zaproponowa\u0142a, aby sp\u00f3r m\u00f3g\u0142 by\u0107 wszcz\u0119ty wobec: Proponowane przez Komisj\u0119 Kodyfikacyjn\u0105 rozwi\u0105zanie jest zgodne ze standardami MOP, a wi\u0119c powinno zosta\u0107 przeanalizowane podczas prac w Radzie Dialogu Spo\u0142ecznego, a strona rz\u0105dowa winna przedstawi\u0107 argumentacj\u0119 przemawiaj\u0105c\u0105 za zachowaniem dotychczasowej bardzo dysfunkcyjnej konstrukcji stron sporu zbiorowego.<\/p>\n Ponadto w zwi\u0105zku z zastosowaniem przez projektodawc\u0119 og\u00f3lnej definicji pracodawcy dominuj\u0105cego istniej\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do konstrukcji sporu z pracodawc\u0105 dominuj\u0105cym, takie jak np. czy wszcz\u0119cie sporu wobec pracodawcy dominuj\u0105cego uniemo\u017cliwia wszcz\u0119cie sporu wobec pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy. Art. 3 ust. 5 projektu dotyczy relacji sporu ponadzak\u0142adowego do zak\u0142adowego, a sp\u00f3r z pracodawc\u0105 dominuj\u0105cym nale\u017cy w \u015bwietle przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144 traktowa\u0107 jako sp\u00f3r zbiorowy, a zatem przepis ten nie obejmuje wskazanej sytuacji. Nie jest tak\u017ce rozstrzygni\u0119te na jakich zasadach ustalenia zawierane z pracodawc\u0105 dominuj\u0105cym maj\u0105 obwi\u0105zywa\u0107 (wi\u0105za\u0107) pracodawc\u00f3w formalnych.<\/p>\n W szerszym kontek\u015bcie nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 wprowadzenie regulacji dotycz\u0105cych pracodawc\u00f3w dominuj\u0105cych do generalnych przepis\u00f3w prawa pracy, a nie wy\u0142\u0105cznie regulowa\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 w sporach zbiorowych.<\/p>\n Pozytywnie nale\u017cy oceni\u0107 poszerzenie katalogu os\u00f3b, do kt\u00f3rych stosuje si\u0119 przepisy ustawy o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych pracy o osoby, o kt\u00f3rych mowa w art. 2 ust. 41<\/sup> ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych, czego zabrak\u0142o w poprzedniej wersji projektu.<\/p>\n Zmianie nie uleg\u0142a kwestia zwi\u0105zana z wp\u0142ywem obj\u0119cia pracodawcy uk\u0142adem innym ni\u017c uk\u0142ad zbiorowy –\u00a0 porozumieniem zbiorowym na mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia sporu zbiorowego, st\u0105d te\u017c aktualna pozostaje uwaga zawarta w poprzedniej decyzji dotycz\u0105ca braku definicji porozumienia zbiorowego, innego ni\u017c uk\u0142ad zbiorowy pracy, o kt\u00f3rym mowa w art. 4 ust. 2 i 3 projektu ustawy<\/strong>. Tymczasem od lat w\u0105tpliwo\u015bci budzi poj\u0119cie \u201esporu dotycz\u0105cego innego porozumienia\u201d z uwagi w\u0142a\u015bnie na brak jego legalnej definicji oraz fakt, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 przedstawicieli nauki prawa pracy poj\u0119cie \u201einnego porozumienia\u201d rozszerza na\u00a0regulamin wynagradzania, kt\u00f3ry co do zasady \u2013 maj\u0105c na uwadze przepisy art. 772<\/sup> \u00a7 4 Kodeksu pracy (Dz.U. z 2020, poz. 1320 ze zm.) \u2013 ustala pracodawca, w uzgodnieniu z dzia\u0142aj\u0105ca u niego zak\u0142adow\u0105 organizacj\u0105 zwi\u0105zkow\u0105. Dlatego te\u017c obecnie coraz wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 pracodawc\u00f3w uznaje, \u017ce dla legalnego prowadzenia sporu zbiorowego konieczne jest uprzednie wypowiedzenie regulaminu wynagradzania przez wszczynaj\u0105c\u0105 sp\u00f3r zbiorowy organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105. To za\u015b oznacza, \u017ce podnoszenie jakichkolwiek \u017c\u0105da\u0144 p\u0142acowych w sporze zbiorowym, b\u0119dzie grozi\u0142o utrat\u0105 dotychczasowych regulacji p\u0142acowych, kt\u00f3re s\u0105 obj\u0119te postanowieniami obowi\u0105zuj\u0105cego regulaminu wynagradzania, bowiem jego wypowiedzenie b\u0119dzie dla pracodawcy otwiera\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 forsowania rozwi\u0105za\u0144 mniej korzystnych, ni\u017c gwarantowane w istniej\u0105cym regulaminie. Dlatego te\u017c wydaje si\u0119 konieczne wyja\u015bnienie przez ustawodawc\u0119 kwestii porozumienia zbiorowego, innego ni\u017c uk\u0142ad zbiorowy pracy, z jednoznacznym wskazaniem (okre\u015bleniem), \u017ce takim porozumieniem nie s\u0105 regulamin wynagradzania oraz regulamin pracy.<\/p>\n Z uzasadnienia do projektu ustawy wynika, \u017ce ustawodawca zamierza odej\u015b\u0107 od enumeratywnego okre\u015blenia przedmiotu sporu zbiorowego. Odej\u015bcie od enumeratywnego okre\u015blenia przedmiotu sporu zbiorowego spowoduje, \u017ce przysz\u0142a ustawa b\u0119dzie okre\u015bla\u0107 zasady wszcz\u0119cia, prowadzenia i rozwi\u0105zywania sporu zbiorowego pracy, kt\u00f3ry zgodnie z zaproponowan\u0105 definicj\u0105 b\u0119dzie sporem os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 zarobkow\u0105 z pracodawc\u0105 lub pracodawcami o zbiorowe prawa lub wolno\u015bci zwi\u0105zkowe, a tak\u017ce zawodowe, ekonomiczne lub socjalne zbiorowe interesy lub prawa, zwi\u0105zane z wykonywaniem pracy. Tak wi\u0119c sp\u00f3r b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 prowadzony we wszelkich sprawach zbiorowych, w kt\u00f3rych zwi\u0105zki zawodowe reprezentuj\u0105 osoby wykonuj\u0105ce prac\u0119 zarobkow\u0105. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce projekt w tym zakresie wpisuje si\u0119 w uwagi Komitetu Ekspert\u00f3w Mi\u0119dzynarodowej Organizacji Pracy, kt\u00f3ry w 2022 r. zwraca\u0142 uwag\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci art. 1 i 17 ustawy o sporach zbiorowych pracy, zgodnie z kt\u00f3rymi sp\u00f3r zbiorowy mi\u0119dzy pracownikami a pracodawc\u0105 lub pracodawcami mo\u017ce dotyczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie warunk\u00f3w pracy, wynagrodze\u0144, \u015bwiadcze\u0144 socjalnych, praw i wolno\u015bci zwi\u0105zkowych pracownik\u00f3w lub innych grup os\u00f3b, kt\u00f3rym przys\u0142uguje prawo do organizowania si\u0119, a strajk jest zbiorowym wstrzymaniem si\u0119 od\u00a0 pracy przez pracownik\u00f3w w celu rozstrzygni\u0119cia sporu w wy\u017cej wymienionych sprawach. Komitet uwa\u017ca, \u017ce interesy zawodowe i gospodarcze, kt\u00f3rych pracownicy broni\u0105 korzystaj\u0105c z prawa do strajku, dotycz\u0105 nie tylko lepszych warunk\u00f3w pracy lub roszcze\u0144 zbiorowych o charakterze zawodowym, ale r\u00f3wnie\u017c poszukiwania rozwi\u0105za\u0144 kwestii gospodarczych (ekonomicznych) i\u00a0spo\u0142ecznych oraz problem\u00f3w, kt\u00f3rym przedsi\u0119biorstwo stawia czo\u0142a, kt\u00f3re stanowi\u0105 bezpo\u015bredni przedmiot zainteresowania (obaw) pracownik\u00f3w. Komitet zwraca\u0142 si\u0119 do Rz\u0105du o\u00a0podj\u0119cie niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w w celu zapewnienia organizacjom pracowniczym mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania, w razie potrzeby, poprzez akcje protestacyjne w szerszym zakresie, swoich pogl\u0105d\u00f3w w sprawach gospodarczych i spo\u0142ecznych, kt\u00f3re maj\u0105 wp\u0142yw na interesy ich\u00a0cz\u0142onk\u00f3w (Zob. Committee of Experts on the Application of Conventions and\u00a0Recommendations 2022, International Labour Standards Department, Appendix II, Poland, s. 4).<\/p>\n W zakresie procedury nale\u017cy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do kwestii wprowadzenia maksymalnego czasu trwania sporu zbiorowego pracy<\/strong>. Nadal nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 zastrze\u017cenie, i\u017c mechanizm ten mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 sztucznemu przed\u0142u\u017caniu procedury sporu przez pracodawc\u00f3w, w celu doprowadzenia do jego wyga\u015bni\u0119cia. Dla zmniejszenia tego ryzyka nale\u017ca\u0142oby wskaza\u0107, \u017ce do tego czasu nie wlicza si\u0119 okresu rozpatrzenia sporu przez kolegium arbitra\u017cu spo\u0142ecznego, gdy\u017c w obecnym projekcie mo\u017cliwa jest sytuacja, w kt\u00f3rej sp\u00f3r wyga\u015bnie w trakcie procedowania sporu przez kolegium.<\/p>\n Wprowadzenie wymogu wy\u0142aniania wsp\u00f3lnej reprezentacji organizacji zwi\u0105zkowych, niezb\u0119dnych do wszcz\u0119cia i prowadzenia sporu zbiorowego<\/strong> ma w za\u0142o\u017ceniu zapobiec nieuzasadnionemu mno\u017ceniu spor\u00f3w przez organizacje zwi\u0105zkowe dzia\u0142aj\u0105ce u pracodawcy. Jednak\u017ce w praktyce rozwi\u0105zanie to mo\u017ce utrudnia\u0107 prowadzenie sporu zbiorowego zw\u0142aszcza, gdy \u017c\u0105dania w sporze zbiorowym b\u0119d\u0105 dotyczy\u0142y r\u00f3\u017cnych grup pracownik\u00f3w zatrudnionych u pracodawcy.<\/p>\n Takie spory o prawa i interesy poszczeg\u00f3lnych grup zawodowych mia\u0142y miejsce np. w sektorze s\u0142u\u017cby zdrowia, w ramach kt\u00f3rego zawierane by\u0142y odr\u0119bne porozumienia p\u0142acowe dla piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych, dla lekarzy czy te\u017c ratownik\u00f3w medycznych. W sytuacjach konflikt\u00f3w pomi\u0119dzy organizacjami zwi\u0105zkowymi lub poszczeg\u00f3lnymi grupami zawodowymi organizacje zwi\u0105zkowe b\u0119d\u0105 przyst\u0119powa\u0107 do sporu zbiorowego wszcz\u0119tego przez inny zwi\u0105zek zawodowy, aby utrudnia\u0107 prowadzenie tego sporu w spos\u00f3b, kt\u00f3ry b\u0119dzie zgodny z ustaw\u0105, np. odmawiaj\u0105c zawarcia porozumienia lub sporz\u0105dzenia protoko\u0142u rozbie\u017cno\u015bci. R\u00f3wnie\u017c negatywnie nale\u017cy oceni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyst\u0105pienia do rokowa\u0144 organizacji zwi\u0105zkowej, kt\u00f3ra zosta\u0142a utworzona w trakcie trwania sporu. Po pierwsze, organizacja ta nie b\u0119dzie posiada\u0142a wiedzy o przebiegu dotychczasowych rokowa\u0144. Po drugie, mo\u017cliwe jest utworzenie z inicjatywy pracodawcy organizacji zwi\u0105zkowej tylko i wy\u0142\u0105cznie w celu utrudnienia rokowa\u0144. Ponadto, nie wskazano w przepisie czy takie prawo przys\u0142uguje organizacji zwi\u0105zkowej, kt\u00f3ra jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S\u0105dowym czy te\u017c dopiero z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek do KRS i oczekuje na wpis. W przypadku jednostki organizacyjnej zwi\u0105zku zawodowego nale\u017cy odpowiednio odnosi\u0107 si\u0119 do wpisu do rejestru prowadzonego przez ten zwi\u0105zek zawodowy.<\/p>\n Art. 5 ust. 3 projektu wprowadza konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w prowadzeniu sporu z\u00a0innymi organizacjami zwi\u0105zkowymi, ograniczaj\u0105c autonomi\u0119 i niezale\u017cno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105. Co\u00a0prawda, gdy organizacje nie wy\u0142oni\u0105 wsp\u00f3lnej reprezentacji, prowadz\u0105 one rokowania we\u00a0w\u0142asnym imieniu, jednak\u017ce pod warunkiem uczestniczenia w nich co najmniej jednej organizacji zwi\u0105zkowej reprezentatywnej w rozumieniu art. 252<\/sup> lub art. 253 <\/sup>ustawy o zwi\u0105zkach zawodowych. Rozwi\u0105zanie to w istotny spos\u00f3b ograniczy mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia sporu przez ka\u017cd\u0105 organizacj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105, gdy\u017c w przypadku przyst\u0105pienia do sporu jedynej organizacji reprezentatywnej, a nast\u0119pnie odmowy przez ni\u0105 prowadzenia rokowa\u0144, te nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 prowadzone.<\/p>\n Z kolei na pozytywn\u0105 ocen\u0119 zas\u0142uguje uwzgl\u0119dnienie wcze\u015bniej zg\u0142aszanych uwag co do braku wskazania terminu, w kt\u00f3rym pracodawca ma obowi\u0105zek przekazania informacji<\/strong> organizacji zwi\u0105zkowej, kt\u00f3ra wyst\u0105pi\u0142a z \u017c\u0105daniami o innych dzia\u0142aj\u0105cych u niego organizacjach zwi\u0105zkowych. Obecnie reguluje to art. 5 ust. 2 projektu.<\/p>\n W kontek\u015bcie mediacji zwraca uwag\u0119 fakt, \u017ce aktualny projekt odwo\u0142uje si\u0119 (przede wszystkim w kontek\u015bcie listy mediator\u00f3w) do ministra, bez wskazania o kt\u00f3rego dok\u0142adnie ministra chodzi. Wydaje si\u0119 konieczne wskazanie, \u017ce mowa jest o ministrze w\u0142a\u015bciwym do spraw pracy, tak jak to mia\u0142o miejsce w projekcie z lipca ubieg\u0142ego roku.<\/p>\n Zdaniem Prezydium KK NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d pozytywnie nale\u017cy oceni\u0107 podniesienie stawki wynagrodzenia mediatora, gdy\u017c ustalenie ich na zbyt niskim poziomie mo\u017ce ogranicza\u0107 liczb\u0119 os\u00f3b ch\u0119tnych do prowadzenia mediacji w sporach zbiorowych. Jednocze\u015bnie aktualna pozostaje uwaga zg\u0142aszana uprzednio, i\u017c koszty wynagrodzenia mediatora obci\u0105\u017c\u0105 strony sporu, w tym organizacje zwi\u0105zkowe. W takim przypadku zasadne by\u0142oby rozwa\u017cenie czy bud\u017cet pa\u0144stwa nie powinien pokrywa\u0107 cz\u0119\u015bci koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z procesem mediacji. Proponujemy pozostawienie art. 111<\/sup> ust 5 obecnej regulacji prawnej stanowi\u0105cego, i\u017c w razie udokumentowanego braku \u015brodk\u00f3w na pokrycie koszt\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 2 i 4,na wniosek strony sporu zbiorowego, minister w\u0142a\u015bciwy do spraw pracy pokrywa koszty mediacji.<\/p>\n R\u00f3wnie pozytywna jest zmiana odno\u015bnie wymogu stawianego mediatorom w kontek\u015bcie wiedzy oraz umiej\u0119tno\u015bci w zakresie prowadzenia mediacji i zast\u0105pienie sp\u00f3jnika \u201elub\u201d sp\u00f3jnikiem \u201ei\u201d, aczkolwiek konsekwentnie analogiczna zmiana powinna zosta\u0107 wprowadzona tak\u017ce w art. 11 ust. 4 pkt 1 lit. c.<\/p>\n Za niewystarczaj\u0105ce nadal uznajemy inne kryteria wskazane w art. 11 ust. 4 (opini\u0119 o\u015brodk\u00f3w, os\u00f3b fizycznych). Aby zapewni\u0107 odpowiedni poziom merytoryczny w\u015br\u00f3d mediator\u00f3w konieczne jest zawarcie przepisu obliguj\u0105cego do podnoszenia kwalifikacji mediatora oraz okre\u015blenie standard\u00f3w szkolenia mediatora. W szczeg\u00f3lno\u015bci nale\u017cy podnie\u015b\u0107 ca\u0142kowite pomini\u0119cie w kontek\u015bcie tworzenia listy mediator\u00f3w opinii partner\u00f3w spo\u0142ecznych<\/strong>. Jest to niezrozumia\u0142e, je\u017celi we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce ostatecznie to organizacje zwi\u0105zkowe prowadz\u0105ce sp\u00f3r zbiorowy oraz pracodawcy b\u0119d\u0105 korzystali z us\u0142ug mediator\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce kandydaci na mediator\u00f3w powinni by\u0107 poddani ocenie przez Rad\u0119 Dialogu Spo\u0142ecznego. Ponadto mediatorzy prowadz\u0105cy mediacje w ramach sporu zbiorowego powinni zosta\u0107 zobligowani do przedstawiania kr\u00f3tkiego sprawozdania rocznego, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c podlega\u0142oby ocenie przez Rad\u0119 Dialogu Spo\u0142ecznego.<\/p>\n Prezydium KK NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d podtrzymuje zdanie, i\u017c wym\u00f3g dotycz\u0105cy wieku mo\u017ce zosta\u0107 uznany za budz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w osoba, kt\u00f3ra uko\u0144czy\u0142a 26 lat nie b\u0119dzie dysponowa\u0107 odpowiedni\u0105 wiedz\u0105 oraz umiej\u0119tno\u015bciami w zakresie mediacji. Jest to osoba, kt\u00f3ra niedawno uko\u0144czy\u0142a studia i nie naby\u0142a jeszcze odpowiedniego do\u015bwiadczenia. Zatem mo\u017cna wyrazi\u0107 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 co do zaproponowanego wieku mediatora. Wiek 26 lat w sporach zbiorowych jest zbyt niskim wymogiem, i wydaje si\u0119, \u017ce kandydat na mediatora powinien mie\u0107 uko\u0144czone co najmniej 30 lat.<\/p>\n Prezydium KK postuluje, a\u017ceby dla zapewnienia odpowiedniego poziomu merytorycznego w\u015br\u00f3d mediator\u00f3w w ustawie wprowadzony zosta\u0142 przepis obliguj\u0105cy mediator\u00f3w do podnoszenia swoich kwalifikacji oraz wskazuj\u0105cy, \u017ce minister w\u0142a\u015bciwy do spraw pracy organizuje cykliczne szkolenia dla mediator\u00f3w.<\/p>\n Ponadto w projektowanym art. 14 ust. 1, w kt\u00f3rym przewiduje si\u0119 wykre\u015blenie z listy mediator\u00f3w przez ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw pracy powinno si\u0119 rozszerzy\u0107 katalog o punkt o skre\u015bleniu mediatora z listy w przypadku braku prowadzenia mediacji przez wskazany okres np. 5 lat i lub kilkukrotnego odm\u00f3wienia ich prowadzenia. Nie powinna by\u0107 mediatorem osoba, kt\u00f3ra od kilku lat nie prowadzi\u0142a mediacji.<\/p>\n Nale\u017cy tak\u017ce wskaza\u0107, \u017ce zakres odes\u0142ania zawarty w art. 18 ust. 4, tj. do art. 9 ust 2 – 6 jest zbyt szeroki, gdy\u017c w art. 18 ust. 4 mowa jest o tym, \u017ce art. 9 ust. 2 – 6 stosuje si\u0119 do porozumienia, podczas gdy art. 9 ust. 2- 3 dotycz\u0105 protoko\u0142u rozbie\u017cno\u015bci.<\/p>\n Na etapie mediacji mo\u017cliwy jest do przeprowadzenia strajk ostrzegawczy. Utrzymanie (tak jak to by\u0142o przewidziane w projekcie z lipca ubieg\u0142ego roku) wymogu trzydniowego uprzedzenia nale\u017cy uzna\u0107 za wym\u00f3g zbyt daleko id\u0105cy. Charakter strajku ostrzegawczego, jego kr\u00f3tkotrwa\u0142o\u015b\u0107, umiejscowienie go w trakcie trwaj\u0105cych mediacji nie uzasadnia takiego wymogu. Mo\u017cna zgodzi\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce powinien on by\u0107 zapowiedziany, lecz w zupe\u0142no\u015bci wystarczaj\u0105ce b\u0119dzie uprzedzenie jednodniowe, co i tak jest rozwi\u0105zaniem realizuj\u0105cym interesy pracodawc\u00f3w w spos\u00f3b dalej id\u0105cy ni\u017c obecne regulacje. W stosunku do arbitra\u017cu, projekt wprowadza zupe\u0142n\u0105 nowo\u015b\u0107, mianowicie przyznaje prawo skierowania sporu pod rozstrzygni\u0119cie kolegium arbitra\u017cu spo\u0142ecznego tak\u017ce pracodawcy. Co prawda, art. 21 ust. 2 projektu przewiduje, \u017ce skierowanie sporu do rozstrzygni\u0119cia przez kolegium arbitra\u017cu spo\u0142ecznego jest mo\u017cliwe, gdy obie strony sporu wyra\u017c\u0105 na to zgod\u0119, nie mniej jednak propozycja ta jest odej\u015bciem od zasady, i\u017c to organizacja zwi\u0105zkowa jest \u201egospodarzem\u201d sporu zbiorowego i to ona decyduje o sposobie jego przebiegu. Nale\u017cy jednocze\u015bnie dostrzec, \u017ce oceniany projekt prowadzi do wykluczenia sytuacji, w kt\u00f3rej arbitra\u017c mo\u017ce mie\u0107 miejsce, a jednocze\u015bnie obie strony sporu, jak i sami cz\u0142onkowie kolegium wiedz\u0105 o tym, \u017ce jego rozstrzygni\u0119cie nie b\u0119dzie wi\u0105\u017c\u0105ce (co dotychczas jest mo\u017cliwe). Wydaje si\u0119, \u017ce takie podej\u015bcie jest uzasadnione.<\/p>\n Oceniaj\u0105c propozycje dotycz\u0105ce arbitra\u017cu nale\u017cy podkre\u015bli\u0107 odej\u015bcie w aktualnym projekcie od mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0105zania pracodawcy rozstrzygni\u0119ciem kolegium arbitra\u017cu spo\u0142ecznego w wyniku jednostronnej decyzji strony zwi\u0105zkowej. Co do zasady jest to krok lepiej realizuj\u0105cy sam\u0105 ide\u0119 arbitra\u017cu, jednak\u017ce warto w tym kontek\u015bcie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na sytuacj\u0119 pracownik\u00f3w pozbawionych prawa do strajku. W tym kontek\u015bcie mechanizm taki (przymusowy, wi\u0105\u017c\u0105cy arbitra\u017c) powinien by\u0107 poddany pod rozwag\u0119.<\/p>\n Warto przywo\u0142a\u0107 rozwi\u0105zanie proponowane przez Komisj\u0119 Kodyfikacyjn\u0105 w zakresie metod rozwi\u0105zywania spor\u00f3w zbiorowych w przypadku pracownik\u00f3w pozbawionych prawa do\u00a0strajku. Komisja Kodyfikacyjna proponowa\u0142a, aby strona zwi\u0105zkowa prowadz\u0105ca sp\u00f3r zbiorowy w interesie pracownik\u00f3w, kt\u00f3rym nie przys\u0142uguje prawo do strajku, mog\u0142a wnioskowa\u0107 o rozwi\u0105zanie sporu przez poddanie go rozstrzygni\u0119ciu Kolegium Arbitra\u017cu Spo\u0142ecznego. Wniosek taki oznacza obligatoryjne wszcz\u0119cie post\u0119powania (art. 239 \u00a7 4 projektu Komisji Kodyfikacyjnej). W obecnym projekcie nie przewiduje si\u0119 alternatywnych metod rozwi\u0105zywania spor\u00f3w zbiorowych w przypadku pracownik\u00f3w pozbawionych prawa do\u00a0strajku, w szczeg\u00f3lno\u015bci brzmienie projektowanego art. 21 jest niejasne w kontek\u015bcie odpowiedzi na pytanie czy organizacja prowadz\u0105ca sp\u00f3r w imieniu pracownik\u00f3w pozbawionych prawa do strajku mo\u017ce skierowa\u0107 spraw\u0119 do arbitra\u017cu. Je\u017celi udzielimy negatywnej odpowiedzi na to pytanie nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce projektowany przepis jest\u00a0w\u00a0oczywisty spos\u00f3b sprzeczny ze standardami przyj\u0119tymi przez MOP (zob. Gwarancje kompensacyjne w przypadku zakazu strajk\u00f3w w administracji publicznej lub w us\u0142ugach niezb\u0119dnych pkt. od 595 do 603 Przegl\u0105d podj\u0119tych decyzji i wprowadzonych zasad przez Komitet Wolno\u015bci zwi\u0105zkowych Rady Administracyjnej MBP<\/em>, wersja 2006).<\/p>\n Prezydium KK z zadowoleniem przyjmuje fakt, \u017ce w stosunku do prowadzenia innych ni\u017c strajk akcji protestacyjnych<\/strong> usuni\u0119ty zosta\u0142 wym\u00f3g ich dopuszczalno\u015bci, jakim by\u0142o zako\u0144czenie rokowa\u0144. Rozwi\u0105zanie takie, ju\u017c na gruncie aktualnej ustawy z 1991 r. budzi w\u0105tpliwo\u015bci praktyczne, np. w kontek\u015bcie ustalenia czy zorganizowanie \u201epikiety\u201d, podczas kt\u00f3rej rozdawane b\u0119d\u0105 ulotki, wymaga odczekania do zako\u0144czenia rokowa\u0144.<\/p>\n Bardzo pozytywnym krokiem jest r\u00f3wnie\u017c przywr\u00f3cenie w projekcie z dnia 9 lutego 2023 r. instytucji strajku solidarno\u015bciowego<\/strong>, co by\u0142o podnoszone w poprzedniej Decyzji Prezydium KK.<\/p>\n Z kolei na jednoznacznie negatywn\u0105 ocen\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce po raz kolejny ustawodawca pozostawia niezmieniony przepis wy\u0142\u0105czaj\u0105cy prawo do strajku w\u00a0administracji publicznej. <\/strong>Projektowany art. 24 ust. 4 przewiduje, \u017ce prawo do strajku nie przys\u0142uguje pracownikom zatrudnionym w organach w\u0142adzy pa\u0144stwowej, administracji rz\u0105dowej i samorz\u0105dowej, s\u0105dach oraz prokuraturze. Na marginesie nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przepis powinien przewidywa\u0107, \u017ce chodzi o zatrudnionych w urz\u0119dach obs\u0142uguj\u0105cych organy w\u0142adzy pa\u0144stwowej, a nie \u201ew organach w\u0142adzy pa\u0144stwowej\u201d.<\/p>\n Komitet Ekspert\u00f3w do spraw stosowania konwencji i zalece\u0144 MOP w swoich uwagach do konwencji 87 odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do art. 19 ust. 3 ustawy o rozwiazywaniu spor\u00f3w zbiorowych. Omawiany przepis stanowi powielenie obecnego przepisu. Komitet Ekspert\u00f3w wskaza\u0142, i\u017c\u00a0oczekuje, \u017ce Rz\u0105d RP ustanowi procedur\u0119, kt\u00f3ra pozwoli ustali\u0107, kt\u00f3rzy pracownicy wskazanych organ\u00f3w wykonuj\u0105 w\u0142adz\u0119 w imieniu Pa\u0144stwa i z tego powodu mo\u017cna w\u00a0odniesieniu do nich ograniczy\u0107 prawo do strajku. W literaturze prawa pracy wskazuje si\u0119, \u017ce\u00a0polskie prawo pozostaje w sprzeczno\u015bci ze standardami mi\u0119dzynarodowymi<\/em> w tym zakresie (zob. P. Grzebyk, Od rz\u0105d\u00f3w si\u0142y do rz\u0105d\u00f3w prawa. Polski model prawa do strajku na tle standard\u00f3w unijnego i mi\u0119dzynarodowego prawa pracy, Warszawa 2019, s. 180-181). Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c przypomnie\u0107, \u017ce w sprawie obecnego art. 19 ust. 3 ustawy o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych zosta\u0142 te\u017c skierowany wniosek do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego (K 23\/14).<\/p>\n Z zadowoleniem nale\u017cy przyj\u0105\u0107 usuni\u0119cie wskazywanego w poprzedniej opinii Prezydium KK b\u0142\u0119du, jakim by\u0142 brak wskazania terminu dla pracodawcy na udzielenie informacji o liczbie os\u00f3b wykonuj\u0105cych prac\u0119 zarobkow\u0105 w zak\u0142adzie pracy (aktualny art. 25 ust. 5 projektu). Wydaje si\u0119 przy tym, \u017ce termin ten mo\u017ce zosta\u0107 skr\u00f3cony, jako \u017ce trudno wyobrazi\u0107 sobie, a\u017ceby pracodawca nie mia\u0142 w ka\u017cdym momencie dok\u0142adnych danych o poziomie zatrudnienia.<\/p>\n Z drugiej strony nie uleg\u0142a zmianie tre\u015b\u0107 art. 25 ust. 7 (dawniej art. 24 ust. 7) co do\u00a0\u00a0t\u00f3rego nale\u017cy ponownie zg\u0142osi\u0107 postulat, o zwi\u0119kszenie jego szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci, np. tak \u017ceby wprowadza\u0142 jednoznaczn\u0105 regu\u0142\u0119, \u017ce udzia\u0142 w referendum nie b\u0119dzie traktowany jako czas niewykonywania pracy, je\u017celi nie przekracza to niezb\u0119dnego minimum.<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c bez zmian pozosta\u0142a regulacja przewiduj\u0105ca, \u017ce warunkiem przeprowadzenia g\u0142osowania w sprawie og\u0142oszenia strajku jest uczestniczenie w nim co najmniej jednej organizacji zwi\u0105zkowej reprezentatywnej, kt\u00f3ra sporz\u0105dzi\u0142a protok\u00f3\u0142 rozbie\u017cno\u015bci. Nie do ko\u0144ca jasne jest sformu\u0142owanie \u201ewarunkiem jest uczestniczenie \u201ew nim\u201d organizacji reprezentatywnej\u201d, co mo\u017ce budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjne w praktyce.<\/p>\n Co do samego g\u0142osowania aktualna wersja projektu utrzymuje wprowadzone w\u00a0poprzednim projekcie rozwi\u0105zanie, w my\u015bl kt\u00f3rego g\u0142osowanie w sprawie og\u0142oszenia strajku przeprowadza si\u0119 w terminie 30 dni od dnia sporz\u0105dzenia protoko\u0142u rozbie\u017cno\u015bci z\u00a0post\u0119powania mediacyjnego. Jest to przepis ograniczaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wcze\u015bniejszego przeprowadzenia referendum. Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce projektowany art. 27 ust. 1 nale\u017cy oceni\u0107 jako rozwi\u0105zanie niekorzystne z punktu widzenia realizacji interes\u00f3w pracowniczych. Obecnie referendum mo\u017cna organizowa\u0107 du\u017co wcze\u015bniej, w\u0142a\u015bciwie od pocz\u0105tku sporu. Praktyka prowadzonych spor\u00f3w uwydatni\u0142a w ostatnim czasie jak bardzo istotna, w kontek\u015bcie przeprowadzenia referendum jest kwestia mo\u017cliwo\u015bci dotarcia przez stron\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 do zatrudnionych. O ile w przypadku pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rych funkcjonowanie daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 fizycznego zebrania g\u0142os\u00f3w od wszystkich zatrudnionych (np. w\u00f3wczas, gdy m\u00f3wimy o zak\u0142adzie pracy zlokalizowanym w jednym miejscu) nie stanowi to a\u017c tak wielkiego wyzwania, o tyle w\u00f3wczas gdy pracodawca funkcjonuje na du\u017cym obszarze (w szczeg\u00f3lno\u015bci na obszarze ca\u0142ego kraju) jak i w\u00f3wczas gdy znaczna cz\u0119\u015b\u0107 pracownik\u00f3w pracuje w trybie zdalnym lub hybrydowym zorganizowanie referendum bez wykorzystania elektronicznych form komunikacji z osobami zatrudnionymi<\/strong> jest w\u0142a\u015bciwie niemo\u017cliwe. W zwi\u0105zku z tym konieczne staje si\u0119 wprowadzenie rozwi\u0105za\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cych stronie zwi\u0105zkowej dotarcie do zatrudnionych w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 komunikacji elektronicznej.<\/p>\n Nale\u017cy z ca\u0142\u0105 moc\u0105 zaakcentowa\u0107, \u017ce Prezydium KK podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 uregulowania kwestii zapewnienia dost\u0119pu przedstawicieli pracownik\u00f3w, w tym zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, do adres\u00f3w poczty elektronicznej pracownik\u00f3w. Jest to materia na tyle istotna i donios\u0142a, \u017ce regulacje jej dotycz\u0105ce powinny obejmowa\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 relacji na linii zwi\u0105zki zawodowe (a tak\u017ce inne przedstawicielstwa pracownicze) \u2013 pracodawcy. W pe\u0142ni za\u0142o\u017cenia te wyra\u017ca Stanowisko strony pracownik\u00f3w Zespo\u0142u problemowego ds. rozwoju dialogu spo\u0142ecznego RDS ws. zapewnienia dost\u0119pu przedstawicieli pracownik\u00f3w, w tym zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, do adres\u00f3w poczty elektronicznej pracownik\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re stanowi za\u0142\u0105cznik do niniejszej decyzji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d przedstawia nast\u0119puj\u0105ce uwagi do\u00a0kolejnego projektu ustawy o rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w zbiorowych pracy. Przedstawiony przez MRPIPS projekt bazuje na wersji z dnia 11 lipca 2022 r. i w du\u017cej mierze go powiela, st\u0105d te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 uwag, kt\u00f3re zosta\u0142y przedstawione w decyzji Prezydium KK nr 97\/22 pozostaje aktualna. Jednocze\u015bnie niekt\u00f3re wprowadzone zmiany uwzgl\u0119dniaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[94],"tags":[2626,3238,61,536,534],"class_list":["post-10431","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2023prezydium","tag-2626","tag-36-23","tag-decyzja","tag-decyzja-prezydium","tag-prezydium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10431"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10494,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10431\/revisions\/10494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/dok\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n-ministra lub innego organu reprezentuj\u0105cego pa\u0144stwowe jednostki bud\u017cetowe
\n-odpowiednio w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa oraz przewodnicz\u0105cego zarz\u0105du zwi\u0105zku samorz\u0105dowego reprezentuj\u0105cych samorz\u0105dowe jednostki bud\u017cetowe oraz samorz\u0105dowe zak\u0142ady bud\u017cetowe (zob. art. 198 \u00a7 4 Projektu Zbiorowego Kodeksu Pracy).<\/p>\n
\nS\u0142uszne jest za to jednoznaczne okre\u015blenie, \u017ce strajk ostrzegawczy nie musi by\u0107 poprzedzony referendum, co niekiedy by\u0142o przedmiotem w\u0105tpliwo\u015bci w praktyce.<\/p>\n
\nJest to narz\u0119dzie, kt\u00f3re pozwala stronie zwi\u0105zkowej z wyprzedzeniem zbada\u0107 nastroje za\u0142ogi, a tak\u017ce wykaza\u0107 pracodawcy poziom jej determinacji, co mo\u017ce u\u0142atwia\u0107 zako\u0144czenie sporu na kt\u00f3rym\u015b z etap\u00f3w niekonfliktowych.<\/p>\n