{"id":45338,"date":"2025-12-11T14:05:44","date_gmt":"2025-12-11T12:05:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/?p=45338"},"modified":"2025-12-11T14:05:44","modified_gmt":"2025-12-11T12:05:44","slug":"zmarl-andrzej-nowakowski-dzialacz-s-z-wadowic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/zmarl-andrzej-nowakowski-dzialacz-s-z-wadowic\/","title":{"rendered":"Zmar\u0142 Andrzej Nowakowski, dzia\u0142acz &#8222;S&#8221; z Wadowic"},"content":{"rendered":"\n<p>Z g\u0142\u0119bokim smutkiem przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce w \u015brod\u0119 10 grudnia 2025 roku zmar\u0142 w Rzeszowie dr hab. profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego <strong>Andrzej Nowakowski<\/strong>, w latach 1980-81 aktywny dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci\u201d, internowany w stanie wojennym, zas\u0142u\u017cony dla Wadowic oraz Powiatu Wadowickiego regionalista, autor setek cennych publikacji. Mia\u0142 74 lata.<\/p>\n\n\n\n<p>Rodzinie, przyjacio\u0142om i wsp\u00f3\u0142pracownikom Zmar\u0142ego sk\u0142adamy wyrazy szczerego wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Wieczne odpoczywanie racz Mu da\u0107 Panie&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Andrzej Nowakowski urodzi\u0142 si\u0119 27 wrze\u015bnia 1951 r. w Wadowicach. Tu zdobywa\u0142 wykszta\u0142cenie, najpierw w \u00f3wczesnej Szkole Podstawowej nr 1, a&nbsp;potem w Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym im. Marcina Wadowity, W latach 1969-1973 studiowa\u0142 na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie, uzyskuj\u0105c w&nbsp;1973&nbsp;r. tytu\u0142 magistra prawa, a w 1979 \u2013 stopie\u0144 naukowy doktora nauk prawnych. W 1989 r. uzyska\u0142 na UJ w&nbsp;Krakowie pierwszy stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych. W 2006 r. na Akademii Wychowania Fizycznego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Warszawie uzyska\u0142 drugi stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego nauk o kulturze fizycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 1980 pracowa\u0142 jako radca prawny w Urz\u0119dzie Miasta i Gminy w Wadowicach. Tam zak\u0142ada\u0142 \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, a p\u00f3\u017aniej przewodnicz\u0105cym wadowickiej Delegatury NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Zosta\u0142 internowany 13 grudnia 1981 r. i umieszczony w O\u015brodku Odosobnienia w Jastrz\u0119biu Zdroju.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 Oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy mi\u0119dzy 12 a 13 grudnia w nocy och\u0142odzi\u0142o si\u0119 i spad\u0142 \u015bnieg. Moja mama i s\u0105siadka (ju\u017c nie \u017cyj\u0105ca) us\u0142ysza\u0142y natarczywe pukanie do drzwi wej\u015bciowych. Kiedy zapyta\u0142y si\u0119 kto to, us\u0142ysza\u0142y \u017ce milicja ma natychmiastowy obowi\u0105zek kontaktowania si\u0119 ze mn\u0105. Wobec czego otworzy\u0142y, ja by\u0142em w pi\u017camie. Powiedziano mi, \u017ce w Delegaturze jest w\u0142amanie, a jako by\u0142y jej szef musz\u0119 towarzyszy\u0107 ekipie milicyjnej aby zabezpieczy\u0107 \u015blady. W zwi\u0105zku z tym ubra\u0142em si\u0119 i wyszed\u0142em. Funkcjonariusze, kt\u00f3rzy po mnie przyszli, to by\u0142 jeden umundurowany funkcjonariusz drog\u00f3wki i dw\u00f3ch cywil\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce poprowadzili mnie do aresztu milicyjnego w Wadowicach, gdzie byli ju\u017c niekt\u00f3rzy internowani. Wr\u0119czono mi nakaz internowania z powo\u0142aniem si\u0119 na dekret o stanie wojennym. W\u00f3wczas dopiero u\u015bwiadomi\u0142em sobie groz\u0119 sytuacji \u2013<\/em>\u00a0wspomnia\u0142 tamte wydarzenia\u00a0Andrzej Nowakowski. Wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142 4 marca 1982 r. Fakt internowania uniemo\u017cliwi\u0142 mu obj\u0119cie od 15 lutego 1982 r. stanowiska adiunkta na Wydziale Prawa UMCS w Lublinie. Natomiast 5 marca 1982 r. zosta\u0142 poinformowany, \u017ce warunkiem przyj\u0119cia na wcze\u015bniej pe\u0142nione stanowisko w Urz\u0119dzie Miasta i Gminy w Wadowicach jest podpisanie tzw. o\u015bwiadczenia o lojalno\u015bci. Ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c odm\u00f3wi\u0142 podpisania o\u015bwiadczenia, uniemo\u017cliwiono mu podj\u0119cie pracy w wyuczonym zawodzie. Dopiero w pa\u017adzierniku 1983 r. podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako adiunkt na Wydziale Prawa Kanonicznego i \u015awieckiego KUL w Lublinie. W latach 1981-1984 by\u0142 inwigilowany przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Od 2012 roku mieszka\u0142 w Rzeszowie, gdzie wyk\u0142ada\u0142 na Uniwersytecie Rzeszowskim, a od 1 pa\u017adziernika 2021 r. by\u0142 na emeryturze. Szczeg\u00f3ln\u0105 pasj\u0105 \u017cyciow\u0105 Andrzeja Nowakowskiego by\u0142o kolejnictwo i jego historia w powiecie wadowickim. Andrzej Nowakowski dzia\u0142a\u0142 w strukturach Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego \u201eSok\u00f3\u0142\u201d nieprzerwanie od 1996 r. Innym obszarem zainteresowa\u0144 Andrzeja Nowakowskiego by\u0142o szkolnictwo i praca z m\u0142odzie\u017c\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W swym dorobku naukowym mia\u0142 oko\u0142o 300 publikacji naukowych oraz popularno-naukowych w zakresie prawa, historii, kultury fizycznej, kolejnictwa. Za swe dotychczasowe osi\u0105gni\u0119cia i dokonania otrzyma\u0142 liczne odznaczenia pa\u0144stwowe i resortowe, m.in. Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci, Krzy\u017c Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi, Medal Komisji Edukacji Narodowej. Niemal dok\u0142adnie rok temu odebra\u0142 honorowy tytu\u0142 \u201eZas\u0142u\u017cony dla Powiatu Wadowickiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: IPN\/Fakty Wadowice\/powiat wadowicki<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"823\" height=\"1024\" data-id=\"45333\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn-823x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-45333\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn-823x1024.jpg 823w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn-322x400.jpg 322w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn-768x955.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn-1235x1536.jpg 1235w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn-1646x2048.jpg 1646w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/nowakowski-ipn.jpg 1730w\" sizes=\"(max-width: 823px) 100vw, 823px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"546\" data-id=\"45332\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Nowakowski-fwn-sz-1024x546.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-45332\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Nowakowski-fwn-sz-1024x546.jpg 1024w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Nowakowski-fwn-sz-400x213.jpg 400w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Nowakowski-fwn-sz-768x410.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Nowakowski-fwn-sz.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"933\" height=\"843\" data-id=\"45337\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/prof-nowakowski.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-45337\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/prof-nowakowski.jpg 933w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/prof-nowakowski-400x361.jpg 400w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/prof-nowakowski-768x694.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 933px) 100vw, 933px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z g\u0142\u0119bokim smutkiem przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce w \u015brod\u0119 10 grudnia 2025 roku zmar\u0142 w Rzeszowie dr hab. profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego Andrzej Nowakowski, w latach 1980-81 aktywny dzia\u0142acz \u201eSolidarno\u015bci\u201d, internowany w stanie wojennym, zas\u0142u\u017cony dla Wadowic oraz Powiatu Wadowickiego regionalista, autor setek cennych publikacji. Mia\u0142 74 lata. Rodzinie, przyjacio\u0142om i wsp\u00f3\u0142pracownikom Zmar\u0142ego sk\u0142adamy wyrazy szczerego wsp\u00f3\u0142czucia. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1991,"featured_media":45332,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[495,94,95],"class_list":["post-45338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-solidarnosc","tag-klepsydra","tag-nekrolog","tag-pozegnanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1991"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45339,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45338\/revisions\/45339"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}