![\"OLYMPUS](\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/XXXVII-rocznica-02.jpg\")
<\/a><\/p>\nStrajk generalny, kt\u00f3ry ogarn\u0105\u0142 ca\u0142e wojew\u00f3dztwo bielskie w styczniu 1981 roku, by\u0142 prze\u0142omowym wydarzeniem w historii podbeskidzkiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, niezwykle wa\u017cnym dla konsolidacji struktur zwi\u0105zkowych na Podbeskidziu. Trudno przeceni\u0107 jego znaczenie dla scalenia komisji \u201eSolidarno\u015bci\u201d w bielskim Mi\u0119dzyzak\u0142adowym Komitecie Za\u0142o\u017cycielskim. Wcze\u015bniej poszczeg\u00f3lne zak\u0142ady rejestrowa\u0142y si\u0119 w Ma\u0142opolsce, Tychach, Jastrz\u0119biu-Zdroju i Katowicach. W kilku miejscach by\u0142y nawet pomys\u0142y na stworzenie w\u0142asnych mikroregion\u00f3w. Wsp\u00f3lne \u017c\u0105dania i wsp\u00f3lna akcja strajkowa sprawi\u0142y, \u017ce ostatecznie niemal wszystkie kom\u00f3rki \u201eSolidarno\u015bci\u201d z ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa bielskiego przyst\u0105pi\u0142y do Podbeskidzia, a region ten sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej aktywnych w kraju.<\/span><\/p>\n Podbeskidzki strajk by\u0142 te\u017c pierwsz\u0105 w skali ca\u0142ego kraju akcj\u0105 o charakterze czysto politycznym, gdy\u017c skierowan\u0105 przeciwko przejawom nadu\u017cy\u0107 i pospolitych przest\u0119pstw kryminalnych ludzi z \u00f3wczesnego aparatu w\u0142adzy, funkcjonariuszom komitet\u00f3w miejskiego i wojew\u00f3dzkiego PZPR. \u201eWszyscy wiedzieli, \u017ce w\u0142adza oszukuje i kradnie. Ka\u017cdy o tym m\u00f3wi\u0142, ale sztuk\u0105 by\u0142o to udowodni\u0107. Nam si\u0119 to uda\u0142o\u201d \u2013 wspomina\u0142 po latach tamten czas Patrycjusz Kosmowski, \u00f3wczesny przewodnicz\u0105cy Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Za\u0142o\u017cycielskiego NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. <\/span><\/p>\n Przypomnijmy pokr\u00f3tce chronologi\u0119 tamtych zdarze\u0144. 24 listopada 1980 roku, w trakcie posiedzenia nadzwyczajnej sesji Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej w Bielsku-Bia\u0142ej powo\u0142ana zosta\u0142a komisja, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o zbadanie zarzut\u00f3w zg\u0142oszonych przez MKZ NSZZ „Solidarno\u015b\u0107” Regionu Podbeskidzia przedstawicielom w\u0142adzy. Chodzi\u0142o m.in. o czerpanie korzy\u015bci materialnych z racji zajmowanych stanowisk, oszustw podatkowych oraz nieprawid\u0142owo\u015bci w rozdziale talon\u00f3w samochodowych i parceli budowlanych.<\/p>\n Wkr\u00f3tce po tym w \u015bwietlicy Zak\u0142ad\u00f3w Przemys\u0142u We\u0142nianego „Bewelana” zebra\u0142y si\u0119 delegacje z wi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w pracy regionu, aby podj\u0105\u0107 decyzje o dalszym przebiegu akcji. Tam odby\u0142y si\u0119 tak\u017ce rozmowy MKZ z rz\u0105dow\u0105 komisj\u0105, kierowan\u0105 przez ministra administracji, gospodarki terenowej i ochrony \u015brodowiska J\u00f3zefa K\u0119p\u0119. Ustalono, \u017ce obie strony zgadzaj\u0105 si\u0119, aby powo\u0142ana na sesji WRN komisja wraz z przedstawicielami „Solidarno\u015bci” zbada\u0142a wszystkie postawione zarzuty. Rych\u0142o jednak si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce przedstawiciel zwi\u0105zku nie byli dopuszczani do prac komisji. Po kolejnych interwencjach komisja rozpocz\u0119\u0142a prace, zako\u0144czone przyj\u0119ciem raportu dopiero 23 stycznia 1981 roku. Ten 150-stronicowy dokument zawiera\u0142 dok\u0142adny opis przest\u0119pstw, pope\u0142nianych przez czo\u0142owe postacie z nomenklatury partyjnej. Najwi\u0119ksze nieprawid\u0142owo\u015bci dotyczy\u0142y podzia\u0142u i sprzeda\u017cy budynk\u00f3w przez miasto Bielsko-Bia\u0142a osobom fizycznym. Z zasob\u00f3w Miejskiego Zarz\u0105du Budynk\u00f3w Mieszkalnych bezprawnie otrzymali budynki m.in.: komendant wojew\u00f3dzki MO Ryszard Witek, szef Wojew\u00f3dzkiego Sztabu Wojskowego Zygmunt Wnuk, , zast\u0119pca komendanta WUSW ds. SB Adam Feliks, I sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR w Bielsku-Bia\u0142ej El\u017cbieta Mroczek czy sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR Antoni Kubica. Zarzuty dotyczy\u0142y tak\u017ce innych przedstawicieli nomenklatury partyjnej w mie\u015bcie i wojew\u00f3dztwie. <\/span><\/p>\n Wojewoda bielski J\u00f3zef \u0141abudek nie zaakceptowa\u0142 tych ustale\u0144. Pomimo tego komisja wnioskowa\u0142a, aby WRN wyst\u0105pi\u0142a do ministra K\u0119py o podci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci s\u0142u\u017cbowej os\u00f3b, „kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105c w administracji pa\u0144stwowej szczebla wojew\u00f3dzkiego i podstawowego dopu\u015bci\u0142y si\u0119 ra\u017c\u0105cych niedoci\u0105gni\u0119\u0107 wykazanych w sprawozdaniu”.<\/p>\n 26 stycznia MKZ przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Mi\u0119dzyzak\u0142adowy Komitet Strajkowy. W jego sk\u0142ad wesz\u0142o 107 os\u00f3b reprezentuj\u0105cych za\u0142ogi 54 wytypowanych zak\u0142ad\u00f3w pracy z Bielska-Bia\u0142ej, \u017bywca, Skoczowa i O\u015bwi\u0119cimia. Tego samego dnia odby\u0142 si\u0119 dwugodzinny strajk ostrzegawczy. Nazajutrz, we wtorek, 27 stycznia, o 6.00 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk generalny w ca\u0142ym wojew\u00f3dztwie bielskim. Nie strajkowa\u0142a tylko s\u0142u\u017cba zdrowia, telekomunikacja, s\u0142u\u017cby zaopatrzeniowe oraz obs\u0142uga linii technologicznych o ruchu ci\u0105g\u0142ym i kolejarze.<\/p>\n 30 stycznia dosz\u0142o do d\u0142ugo oczekiwanej sesji WRN, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 Jan Grzbiela. Uczestniczy\u0142 w niej tak\u017ce minister K\u0119pa. Spo\u015br\u00f3d 123 radnych, 61 g\u0142osowa\u0142o za udzieleniem wotum zaufania dla wojewody J\u00f3zefa \u0141abudka, przeciw by\u0142o 57,\u00a0 natomiast 5 wstrzyma\u0142o si\u0119 od g\u0142osowania. Tymczasem strajk si\u0119 rozszerza\u0142 i zyskiwa\u0142 wsparcie ze strony wielu region\u00f3w Polski. Dla spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142 to czytelny sygna\u0142, \u017ce czas bezkarno\u015bci dla \u201etowarzyszy\u201d rzeczywi\u015bcie si\u0119 zako\u0144czy\u0142. Do komitetu strajkowego w \u201eBewelanie\u201d zg\u0142asza\u0142o si\u0119 wiele os\u00f3b oferuj\u0105c sw\u0105 pomoc oraz przynosz\u0105c kolejne informacje o nadu\u017cyciach, a czasem zwyk\u0142ym z\u0142odziejstwie ludzi z kr\u0119gu partyjnej nomenklatury. W\u0142adze administracyjne i wojew\u00f3dzkie by\u0142y zupe\u0142nie bezradne. Komitet Strajkowy sta\u0142 si\u0119 faktycznym o\u015brodkiem w\u0142adzy w regionie, kt\u00f3rego autorytet by\u0142 uznawany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a>W sytuacji, gdy by\u0142o wiadomo, \u017ce WRN nie jest w\u0142adna dokona\u0107 zmian kadrowych w aparacie administracyjnym, 18 stycznia 1981 roku MKZ w imieniu 350 zak\u0142ad\u00f3w pracy wojew\u00f3dztwa bielskiego za\u017c\u0105da\u0142 przyjazdu kompetentnej rz\u0105dowej komisji, kt\u00f3ra rozpatrzy\u0142aby zarzuty, postawione przedstawicielom partyjnych w\u0142adz miasta i regionu. W odpowiedzi w\u0142adze zasugerowa\u0142y, aby zaczeka\u0107 do kolejnej sesji WRN. Wnioski z sesji mia\u0142y ewentualnie sk\u0142oni\u0107 rz\u0105d do podj\u0119cia decyzji. Kierownictwo podbeskidzkiej „Solidarno\u015bci” odczyta\u0142o t\u0119 odpowied\u017a jako gr\u0119 na zw\u0142ok\u0119. Tym bardziej, \u017ce wiele stawianych od dw\u00f3ch miesi\u0119cy zarzut\u00f3w zosta\u0142o potwierdzonych we wsp\u00f3lnym raporcie komisji WRN. 22 stycznia odby\u0142o si\u0119 spotkanie przedstawicieli komisji zwi\u0105zkowych ze 116 najwi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w pracy Podbeskidzia. Wyznaczono kolejny termin rozm\u00f3w delegacji rz\u0105dowej oraz zapowiedziano og\u0142oszenie\u00a0 pogotowia strajkowego. By\u0142o to ultimatum, kt\u00f3re w przypadku nie spe\u0142nienia \u017c\u0105da\u0144 MKZ musia\u0142o doprowadzi\u0107 do dalszej eskalacji konfliktu. Nie zapobieg\u0142y jej rozmowy MKZ z szefem wojew\u00f3dzkiej organizacji partyjnej J\u00f3zefem Buzi\u0144skim oraz\u00a0 przedstawicielami sekretariatu KW PZPR w Bielsku-Bia\u0142ej. R\u00f3wnie\u017c oni proponowali, aby „Solidarno\u015b\u0107” wstrzyma\u0142a si\u0119 z ostateczn\u0105 decyzj\u0105 do nast\u0119pnej sesji WRN.<\/p>\n<\/a>Centralne w\u0142adze partyjne d\u0142ugo nie chcia\u0142y doprowadzi\u0107 do rozwi\u0105zania konfliktu, obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce spe\u0142nienie \u017c\u0105da\u0144 strajkuj\u0105cych, a wi\u0119c odsuni\u0119cie od w\u0142adzy skompromitowany uk\u0142ad z komitet\u00f3w, b\u0119dzie precedensem do podobnych dzia\u0142a\u0144 w innych regionach kraju. Lech Wa\u0142\u0119sa, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo przeciwny by\u0142 strajkowi, w ko\u0144cu przyjecha\u0142 do Bielska-Bia\u0142ej. Widz\u0105c determinacj\u0119 ca\u0142ego regionu popar\u0142 postulaty i wraz ze strajkuj\u0105cymi w \u201eBewelanie\u201d czeka\u0142 na wynik negocjacji prowadzonych przez Komisj\u0119 Rz\u0105dow\u0105 oraz MKS. Rozmowy raz po raz by\u0142y zrywane. Sytuacja stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej dramatyczna. Ros\u0142o napi\u0119cie, zwi\u0105zkowcy zacz\u0119li obawia\u0107 si\u0119 rozwi\u0105zania si\u0142owego. Zapaln\u0105 sytuacj\u0119 rozwi\u0105za\u0142a misja mediacyjna, kt\u00f3rej na pro\u015bb\u0119 Lecha Wa\u0142\u0119sy podj\u0105\u0142 si\u0119 sekretarz Konferencji Episkopatu Polski bp Bronis\u0142aw D\u0105browski. W nocy z 5 na 6 lutego przyjecha\u0142 do Bielska-Bia\u0142ej z propozycj\u0105 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re oznaczaj\u0105c pe\u0142ne zwyci\u0119stwo \u201eSolidarno\u015bci\u201d pozwala\u0142o tak\u017ce w\u0142adzy wyj\u015b\u0107 z twarz\u0105 z tego konfliktu. Pomys\u0142 by\u0142 prosty: dzi\u0119ki por\u0119ce Ko\u015bcio\u0142a zwi\u0105zkowcy ko\u0144cz\u0105 protest, a dopiero w\u00f3wczas premier \u201edobrowolnie\u201d odwo\u0142uje skompromitowanych urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n