Na 71. posiedzeniu Sejmu obecnej kadencji odby\u0142o si\u0119 pierwsze czytanie rz\u0105dowego projektu ustawy zmieniaj\u0105cej ustaw\u0119 Kodeks pracy. Jest to projekt maj\u0105cy na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Dotyczy implementacji do polskiego porz\u0105dku prawnego postanowie\u0144 dw\u00f3ch dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej.<\/h5>\n
<\/p>\n
Chodzi o implementacj\u0119 dw\u00f3ch dyrektyw \u2013 jednej z dnia 20 czerwca 2019 r. (2019\/1152) w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunk\u00f3w pracy w Unii Europejskiej; i drugiej \u2013 tak\u017ce z dnia 20 czerwca 2019 r. (2019\/1158) w sprawie r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy \u017cyciem zawodowym a prywatnym rodzic\u00f3w i opiekun\u00f3w. Druga dyrektywa uchyla r\u00f3wnie\u017c dyrektyw\u0119 2010\/18\/UE.<\/p>\n
Projekt ustawy nowelizacyjnej zawiera bardzo liczne propozycje zmian przepis\u00f3w rozszerzaj\u0105cych dotychczasowy zakres rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re dotycz\u0105 praw pracownik\u00f3w. Po pierwsze chodzi o uprawnienia do informacji odnosz\u0105cych si\u0119 do warunk\u00f3w zatrudnienia pracownik\u00f3w, a po drugie o ich uprawnienia rodzicielskie i opieku\u0144cze.<\/p>\n
Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 procedur\u0105 w przygotowaniach projektu ustawy w ramach obowi\u0105zkowych konsultacji uczestniczy\u0142y: centrale zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych \u2013 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, OPZZ i Forum Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych \u2013 najwi\u0119ksze organizacje pracodawc\u00f3w, \u015brodowiska i plac\u00f3wki naukowe oraz zainteresowane ministerstwa.<\/p>\n
Projekt ustawy skierowany do pierwszego czytania zawiera wyczerpuj\u0105ce uzasadnienie tego projektu ustawy oraz zestawienie wynik\u00f3w wspomnianych konsultacji.<\/p>\n
Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d przedstawi\u0142o 15 marca 2022 r. opini\u0119 Zwi\u0105zku o tym projekcie w decyzji nr 32\/22. Prezydium uzna\u0142o, \u017ce zaproponowany w projekcie ustawy nowelizacyjnej spos\u00f3b implementacji obu wymienionych dyrektyw \u201eco do zasady, zas\u0142uguje na pozytywn\u0105 ocen\u0119\u201d.<\/p>\n
W kwestii konkretnych rozwi\u0105za\u0144 szczeg\u00f3\u0142owych Prezydium przekaza\u0142o w swojej opinii 15 wniosk\u00f3w. Niekt\u00f3re z tych wniosk\u00f3w zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione, do wniosk\u00f3w odrzuconych b\u0119dzie mo\u017cna wr\u00f3ci\u0107 w pracach sejmowej Komisji po pierwszym czytaniu.
NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d uznaje, \u017ce zaproponowana w projekcie ustawy nowelizacyjnej regulacja uzale\u017cniaj\u0105ca maksymaln\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 okresu, na kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 zawarta umowa o prac\u0119 na okres pr\u00f3bny, od d\u0142ugo\u015bci okresu, na kt\u00f3ry strony zamierzaj\u0105 zawrze\u0107 umow\u0119 na czas okre\u015blony, nie spe\u0142ni zak\u0142adanych cel\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n
Nie wydaje si\u0119 konieczne okre\u015blenie w art. 9413 dotycz\u0105cym szkole\u0144, wg kt\u00f3rego szkolenia powinny odbywa\u0107 si\u0119 w czasie pracy \u201ew miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci\u201d, co otwiera furtk\u0119 do szkole\u0144 w czasie wolnym pracownika.<\/p>\n
W\u0105tpliwo\u015bci budzi proponowana przez rz\u0105d regulacja pi\u0119ciodniowego urlopu opieku\u0144czego, kt\u00f3ry ma by\u0107 bezp\u0142atny. B\u0119dzie to zniech\u0119ca\u0107 pracownik\u00f3w do korzystania z tego uprawnienia. Pracownicy, aby nie straci\u0107 dochodu, b\u0119d\u0105 w pierwszej kolejno\u015bci korzysta\u0107 ze zwolnienia lekarskiego i prawa do zasi\u0142ku opieku\u0144czego oraz urlopu wypoczynkowego. Prezydium Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d zaproponowa\u0142o, aby przyzna\u0107 pracownikom korzystaj\u0105cym z urlopu opieku\u0144czego prawo do wynagrodzenia b\u0105d\u017a prawo do \u015bwiadcze\u0144 pieni\u0119\u017cnych z ubezpieczenia spo\u0142ecznego w razie choroby lub macierzy\u0144stwa. Podobne w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105 proponowanego prawa pracownika do zwolnienia od pracy w pilnych sprawach rodzinnych, tzw. zwolnienia z pracy z powodu si\u0142y wy\u017cszej w wymiarze dw\u00f3ch dni lub 16 godzin. Propozycja, aby pracownik za czas tego zwolnienia otrzymywa\u0142 po\u0142ow\u0119 wynagrodzenia, nie b\u0119dzie stanowi\u0107 zach\u0119ty do korzystania z tego uprawnienia.<\/p>\n
W projektowanym art. 173 \u00a7 4 k.p. zbyt sztywno zosta\u0142 uj\u0119ty termin z\u0142o\u017cenia wniosku o udzielenie urlopu opieku\u0144czego.
Wnioski 8 i 9 dotycz\u0105 dok\u0142adniejszego sformu\u0142owania przepis\u00f3w, \u017ceby nie by\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjnych kilku proponowanych przepis\u00f3w. Proponowane przepisy s\u0105 w tych przypadkach \u201enieostre\u201d.<\/p>\n
Art. 18 dyrektywy 2019\/1152 i art. 12 dyrektywy 2019\/1158 nak\u0142adaj\u0105 na pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie obowi\u0105zek wprowadzenia niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w, w tym przerzucenia ci\u0119\u017caru dowodu na pracodawc\u0119. Propozycja dodania do Kodeksu pracy stosownego przepisu (proponowany art. 183) ma zapewni\u0107, \u017ce skorzystanie przez pracownika z uprawnie\u0144 przys\u0142uguj\u0105cych na podstawie przepis\u00f3w Kodeksu pracy nie mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 negatywnych konsekwencji dla pracownika. Jednak ten przepis nie stanowi tego, \u017ce ci\u0119\u017car dowodu dotyczy pracodawcy. Stosowne unormowania znajd\u0105 si\u0119 w art. 177 \u00a7 41 k.p. (\u201ew przypadkach, o kt\u00f3rych mowa w \u00a7 1 pkt 2 i \u00a7 4, pracodawca udowadnia, \u017ce przy rozwi\u0105zywaniu umowy o prac\u0119 kierowa\u0142 si\u0119 obiektywnymi powodami\u201d). Zakres przepisu nie obejmuje np. wniosku o elastyczn\u0105 organizacj\u0119 pracy opiekuna.<\/p>\n
Wniosek 13 dotyczy art. 183f \u00a7 3 Kodeksu pracy przewiduj\u0105cego, \u017ce roszczenie o zas\u0105dzenie odszkodowania ma by\u0107 w wysoko\u015bci nie ni\u017cszej ni\u017c minimalne wynagrodzenie za prac\u0119. Nie mo\u017cna tego uzna\u0107 za odstraszaj\u0105c\u0105 sankcj\u0119 dla pracodawcy, co nie odpowiada art. 19 dyrektywy 2019\/1152 stanowi\u0105cemu, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie ustanawiaj\u0105 przepisy o sankcjach skutecznych, proporcjonalnych i odstraszaj\u0105cych.<\/p>\n
Wniosek 14 pozytywnie ocenia wprowadzenie obowi\u0105zku uzasadniania oraz konsultacji wypowiedzenia umowy o prac\u0119 na czas okre\u015blony. Brakuje jednak instrument\u00f3w gwarantuj\u0105cych pracownikom przywr\u00f3cenie do pracy. W przypadku um\u00f3w o prac\u0119 na czas okre\u015blony mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce termin, do kt\u00f3rego umowa o prac\u0119 mia\u0142a trwa\u0107, minie. Nale\u017ca\u0142oby rozwa\u017cy\u0107 dopuszczalno\u015b\u0107 przywr\u00f3cenia pracownika do pracy na okres r\u00f3wnowa\u017cny okresowi od rozwi\u0105zania umowy o prac\u0119 do terminu, do kt\u00f3rego umowa mia\u0142a obowi\u0105zywa\u0107.<\/p>\n
Wniosek 15 odnosi si\u0119 do zmian zawartych w art. 2 dotycz\u0105cym Ustawy o Policji, art. 3 dotycz\u0105cy Stra\u017cy Granicznej, art. 5 dotycz\u0105cy Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej i innych s\u0142u\u017cb mundurowych. S\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, czy b\u0119dzie ich obejmowa\u0142a ochrona w przypadku wykorzystania urlopu opieku\u0144czego lub wnioskowania o niego. Z projektu nie wynika, czy funkcjonariusze obj\u0119ci zostan\u0105 ochron\u0105 przed retorsjami za wnioskowanie o udzielenie takiego urlopu.<\/p>\n
Projekt ustawy nowelizuj\u0105cej Kodeks pracy jest bardzo obszerny, liczy, bez uzasadnienia oraz za\u0142\u0105cznik\u00f3w, 109 stron. Wp\u0142yn\u0105\u0142 do Sejmu 11 stycznia br. i ju\u017c nast\u0119pnego dnia zosta\u0142 skierowany do pierwszego czytania. Po pierwszym czytaniu zostanie skierowany do komisji sejmowych, przede wszystkim do Komisji Rodziny i Polityki Spo\u0142ecznej.<\/p>\n
Prace nad ustaw\u0105 implementuj\u0105c\u0105 do polskiego porz\u0105dku prawnego dw\u00f3ch wa\u017cnych dyrektyw unijnych s\u0105 o kilka miesi\u0119cy op\u00f3\u017anione. Wed\u0142ug przepis\u00f3w unijnych powinny zosta\u0107 zako\u0144czone w sierpniu 2022 r.<\/p>\n