{"id":28215,"date":"2022-09-12T22:58:18","date_gmt":"2022-09-12T20:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/?p=28215"},"modified":"2022-09-13T12:00:57","modified_gmt":"2022-09-13T10:00:57","slug":"tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/","title":{"rendered":"Tereska z podbeskidzkiej konspiry"},"content":{"rendered":"<p>12.09.2022 &#8211; dok\u0142adnie rok temu zmar\u0142a Teresa Szafra\u0144ska, jedna z wa\u017cniejszych postaci podziemnej &#8222;Solidarno\u015bci&#8221; na Podbeskidziu. Przypomnijmy J\u0105 &#8211; poni\u017cej publikujemy artykul, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w &#8222;Biuletynie IPN&#8221; nr 4\/2022. <!--more--><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: left;\"><strong>Teresa Szafra\u0144ska (1958-2021)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img class=\"size-medium wp-image-28218 alignright\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01-206x300.jpg\" alt=\"\" width=\"206\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01-206x300.jpg 206w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01-768x1120.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01-702x1024.jpg 702w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01-800x1167.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01-234x342.jpg 234w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-01.jpg 852w\" sizes=\"(max-width: 206px) 100vw, 206px\" \/><\/a>Tereska z podbeskidzkiej konspiry<\/strong><\/p>\n<p><strong>Gdy kilka lat temu w wi\u0119zieniu w Turawie opowiada\u0142a wi\u0119\u017aniarkom o Bogu, te nie wykazywa\u0142y specjalnego zainteresowania. Ot, kolejna nawiedzona \u201emisjonarka\u201d. Spojrza\u0142y na t\u0119 drobn\u0105 blondynk\u0119 inaczej dopiero w\u00f3wczas, gdy powiedzia\u0142a, \u017ce rozumie ich sytuacj\u0119, bo sama pod cel\u0105 sp\u0119dzi\u0142a ponad p\u00f3\u0142 roku\u2026 Siedzia\u0142a za \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, a tamten czas by\u0142 dla niej jak rekolekcje. Jej ziemska w\u0119dr\u00f3wka zako\u0144czy\u0142a si\u0119 12 wrze\u015bnia 2021 roku, wi\u0119c mo\u017cna ju\u017c spr\u00f3bowa\u0107 opisa\u0107 cho\u0107 kilka epizod\u00f3w z jej niezwyk\u0142ego \u017cycia. <\/strong><\/p>\n<p>Teresa Szafra\u0144ska urodzi\u0142a si\u0119 w 1958 roku w Nowym Rybiu, wsi pod Limanow\u0105. By\u0142a najm\u0142odszym, jedenastym dzieckiem Walerii i Edwarda Sternal. W rodzinnym domu nauczy\u0142a si\u0119 samodzielno\u015bci, zaradno\u015bci, ale te\u017c\u00a0 \u017cycia w prawdzie i mi\u0142o\u015bci. <em>&#8211; <\/em><em>W domu dominowa\u0142y warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie. Codzienna modlitwa. Ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 chodzili\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a. \/\u2026\/. \u00a0O patriotyzmie z rodzicami ani o polityce nie rozmawiali\u015bmy. Patriotyzm zaszczepiano nam g\u0142\u00f3wnie poprzez dawanie \u015bwiadectwa <\/em>\u2013 wspomina\u0142a rodzinny dom w rozmowie po latach z Mateuszem Wyrwichem, dziennikarzem \u201eTygodnika Solidarno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n<p><strong>Zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 1979 roku<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_28206\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28206\" class=\"wp-image-28206 size-medium\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02-300x194.jpg\" alt=\"Teresa Szafra\u0144ska (po\u015brodku) w czasie demonstracji w Cieszynie, zorganizowanej pod has\u0142em \u201eNigdy wi\u0119cej bratniej pomocy\u201d w sierpniu 1989 roku -  w 21. rocznic\u0119 interwencji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego w Czechos\u0142owacji.\" width=\"300\" height=\"194\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02-768x498.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02-1024x664.jpg 1024w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02-800x518.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-02-514x333.jpg 514w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28206\" class=\"wp-caption-text\">Teresa Szafra\u0144ska (po\u015brodku) w czasie demonstracji w Cieszynie, zorganizowanej pod has\u0142em \u201eNigdy wi\u0119cej bratniej pomocy\u201d w sierpniu 1989 roku &#8211; w 21. rocznic\u0119 interwencji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego w Czechos\u0142owacji.<\/p><\/div>\n<p>Po uko\u0144czeniu podstaw\u00f3wki ruszy\u0142a w \u201ewielki \u015bwiat\u201d. Wybra\u0142a Bielsko-Bia\u0142\u0105 &#8211; miasto, w kt\u00f3rym od kilku lat mieszka\u0142a jej starsza o 7 lat siostra, Jadwiga. Pocz\u0105tkowo zatrzyma\u0142a si\u0119 u niej, a potem zamieszka\u0142a w internacie i uczy\u0142a si\u0119 w Technikum W\u0142\u00f3kienniczym. Po uko\u0144czeniu tej szko\u0142y w 1978 r. podj\u0119\u0142a prac\u0119 w ksi\u0119gowo\u015bci w bielskich Zak\u0142adach Przemys\u0142u We\u0142nianego \u201eKrepol\u201d.<\/p>\n<p>Pytana o pocz\u0105tek zaanga\u017cowania w sprawy spo\u0142eczne bez wahania wskazywa\u0142a na wyb\u00f3r Karola Wojty\u0142y na papie\u017ca i jego pierwsz\u0105 pielgrzymk\u0119 do Ojczyzny. \u015aledzi\u0142a j\u0105 uwa\u017cnie w telewizji, a osobi\u015bcie by\u0142a na mszy na krakowskich B\u0142oniach. Wielkie wra\u017cenie wywar\u0142y na niej t\u0142umy pielgrzym\u00f3w oraz wszechobecna atmosfera wolno\u015bci i wsp\u00f3lnoty. Zapami\u0119ta\u0142a homili\u0119 Ojca \u015awi\u0119tego, jego niezwyk\u0142e \u201ebierzmowanie dziej\u00f3w\u201d oraz pro\u015bby, aby\u015bmy \u201enigdy nie zw\u0105tpili i nie znu\u017cyli si\u0119, i nie zniech\u0119cili\u201d oraz \u201enigdy nie utracili tej wolno\u015bci ducha, do kt\u00f3rej On wyzwala cz\u0142owieka\u201d. Te papieskie wezwania wzi\u0119\u0142a g\u0142\u0119boko do serca. Nie bez powodu swe lapidarne wspomnienia, kt\u00f3re kilka lat temu rozes\u0142a\u0142a przyjacio\u0142om, zacz\u0119\u0142a od s\u0142\u00f3w: \u201eWszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 1979 roku\u201d. Kilka linijek dalej stwierdzi\u0142a dobitnie: \u201eGdy w 1980 roku powstawa\u0142a \u00bbSolidarno\u015b\u0107\u00ab wiedzia\u0142em, \u017ce to jest to\u201d.<\/p>\n<p>Od razu wpisa\u0142a si\u0119 do \u201eSolidarno\u015bci\u201d w \u201eKrepolu\u201d, do tego samego namawia\u0142a te\u017c innych. Nie kandydowa\u0142a do zwi\u0105zkowych w\u0142adz, bo by\u0142o dla niej oczywiste, \u017ce s\u0105 lepsi do tego. Tak ju\u017c mia\u0142a \u2013 nie by\u0142y dla niej wa\u017cne zaszczyty, funkcje, w\u0142adza. Chcia\u0142a robi\u0107 swoje, byle jak najlepiej. W zak\u0142adowej \u201eSolidarno\u015bci\u201d powierzono jej przygotowywanie audycji w radiow\u0119\u017ale. Robi\u0142a przegl\u0105dy informacji, czyta\u0142a zwi\u0105zkowe komunikaty i opracowania historyczne, dotycz\u0105ce tak zwanych bia\u0142ych plam. By\u0142a te\u017c aktywna w czasie strajku generalnego na Podbeskidziu \u2013 jak inni dy\u017curowa\u0142a na bramach i spa\u0142a w swym biurze na zestawionych krzes\u0142ach. Po latach pytana o karnawa\u0142 \u201eSolidarno\u015bci\u201d odpowiada\u0142a, \u017ce by\u0142 to dla niej powiew wolno\u015bci. Dodajmy, \u017ce w tym te\u017c czasie, w lipcu 1981 roku, wysz\u0142a za m\u0105\u017c.<\/p>\n<p><strong>W \u201eTrzecim Szeregu\u201d<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_28230\" style=\"width: 220px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28230\" class=\"wp-image-28230 size-medium\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia-210x300.jpg\" alt=\"Biuletyn \u201eSolidarno\u015b\u0107 Podbeskidzia\u201d, do kt\u00f3rego makiety wykonywa\u0142a Teresa Szafra\u0144ska.\" width=\"210\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia-210x300.jpg 210w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia-768x1097.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia-717x1024.jpg 717w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia-800x1143.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img161-\u2014-kopia-239x342.jpg 239w\" sizes=\"(max-width: 210px) 100vw, 210px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28230\" class=\"wp-caption-text\">Biuletyn \u201eSolidarno\u015b\u0107 Podbeskidzia\u201d, do kt\u00f3rego makiety wykonywa\u0142a Teresa Szafra\u0144ska.<\/p><\/div>\n<p>Wprowadzenie stanu wojennego by\u0142o dla niej szokiem. Wok\u00f3\u0142 znowu zacz\u0119\u0142o triumfowa\u0107 z\u0142o i niesprawiedliwo\u015b\u0107 &#8211; nigdy nie mia\u0142a problemu z jednoznacznym rozr\u00f3\u017cnianiem bia\u0142ego i czarnego, prawdy i k\u0142amstwa. Uczestniczy\u0142a w mszach za ojczyzn\u0119 i pierwszych manifestacjach, cho\u0107 nie pr\u00f3bowa\u0142a jeszcze szuka\u0107 kontakt\u00f3w z podziemiem. Nawet nie wiedzia\u0142a, jak si\u0119 za to zabra\u0107\u2026<\/p>\n<p>W Bielsku-Bia\u0142ej tu\u017c po wprowadzeniu stanu wojennego zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 podziemna Regionalna Komisja Wykonawcza NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 \u201eTrzeci Szereg\u201d. \u201ePierwszy szereg dzia\u0142aczy \u00bbSolidarno\u015bci\u00ab zosta\u0142 internowany w pierwszych dniach stanu wojennego, p\u00f3\u017aniej wpad\u0142 drugi szereg \u2013 ci, kt\u00f3rzy mieli przed grudniem jakie\u015b funkcje, nie zostali internowani, pr\u00f3bowali dzia\u0142a\u0107 i szybko zostali wy\u0142apani. Wtedy powsta\u0142a jaka\u015b pustka i my pr\u00f3bowali\u015bmy j\u0105 wype\u0142ni\u0107 b\u0119d\u0105c dot\u0105d w trzecim szeregu\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142 t\u0119 nazw\u0119 po latach wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel tej struktury i jej pierwszy szef, Jerzy Binkowski z bielskiej Fabryki Samochod\u00f3w Ma\u0142olitra\u017cowych. Do Teresy sporadycznie dociera\u0142y wydawane przez t\u0119 grup\u0119 ulotki i podziemny biuletyn \u201eSolidarno\u015b\u0107 Podbeskidzia\u201d, ale sama nie mia\u0142a \u017cadnych kontakt\u00f3w z bielskimi konspiratorami.<\/p>\n<p>Zmieni\u0142o si\u0119 to nied\u0142ugo po burzliwej manifestacji w Bielsku-Bia\u0142ej w drug\u0105 rocznic\u0119 powstania \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W\u015br\u00f3d demonstrant\u00f3w by\u0142a te\u017c Teresa Szafra\u0144ska. \u201eZ bliska zobaczy\u0142am czym jest ten system: gazy \u0142zawi\u0105ce, \u0142apanka i ten cz\u0142owiek, kt\u00f3rego zomowcy ci\u0105gn\u0119li po ulicy. Stwierdzi\u0142am, tak nie mo\u017ce by\u0107\u201d \u2013 wspomina\u0142a po latach. Mniej wi\u0119cej w tym w\u0142a\u015bnie czasie Teresa otrzyma\u0142a propozycj\u0119 zaanga\u017cowania si\u0119 w konspiracyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce podziemie mia\u0142a bli\u017cej, ni\u017c mog\u0142a si\u0119 spodziewa\u0107: w prace \u201eTrzeciego Szeregu\u201d zaanga\u017cowany by\u0142 jej bezpo\u015bredni prze\u0142o\u017cony, kierownik ksi\u0119gowo\u015bci J\u00f3zef Mich\u0142anowicz. Obserwowa\u0142 j\u0105 od dawna i gdy nabra\u0142 do niej zaufania zaproponowa\u0142 w\u0142\u0105czenie si\u0119 w konspiracyjn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Zacz\u0119\u0142a mu pomaga\u0107 w podziemnej ksi\u0119gowo\u015bci. Zajmowa\u0142a si\u0119 rejestracj\u0105 wp\u0142yw\u00f3w i wydatk\u00f3w \u201eTrzeciego Szeregu\u201d, zbieraniem informacji z zak\u0142ad\u00f3w, wypisywaniem matryc do druku \u201eSolidarno\u015bci Podbeskidzia\u201d. \u00a0Pozna\u0142a wszystkie najwa\u017cniejsze osoby z podbeskidzkiego podziemia na czele z Jerzym Binkowskim. Wkr\u00f3tce wraz z Mich\u0142anowiczem zacz\u0119\u0142a redagowanie i wydawanie biuletynu pt. \u201eSerwis Informacyjny RKW \u00bbTrzeci Szereg\u00ab\u201d. Konspiracyjna praca wci\u0105gn\u0119\u0142a j\u0105 niemal bez reszty.<\/p>\n<p>W tym czasie dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u201eTrzeciego Szeregu\u201d by\u0142a naprawd\u0119 imponuj\u0105ca: sprawnie dzia\u0142a\u0142y zak\u0142adowe kom\u00f3rki \u201eSolidarno\u015bci\u201d, regularnie sp\u0142ywa\u0142y sk\u0142adki, \u201eSolidarno\u015b\u0107 Podbeskidzia\u201d ukazywa\u0142a si\u0119 regularnie co tydzie\u0144, by\u0142y te\u017c emitowane audycje podziemnego \u201eRadia Solidarno\u015b\u0107\u201d. Teresa Szafra\u0144ska by\u0142a jednym z istotnych trybik\u00f3w tej ca\u0142kiem sprawnie dzia\u0142aj\u0105cej machiny.<\/p>\n<p><strong>Wielka wsypa<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img class=\"size-medium wp-image-28216 alignleft\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160-300x206.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160-300x206.jpg 300w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160-768x528.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160-1024x704.jpg 1024w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160-800x550.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/img160-498x342.jpg 498w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Kontratak s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa nast\u0105pi\u0142 na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia 1983 roku. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 pierwsze aresztowania, pocz\u0105tkowo do\u015b\u0107 przypadkowe, ale wkr\u00f3tce coraz bardziej precyzyjne i dotkliwe. Pod koniec wrze\u015bnia do aresztu trafi\u0142 m.in. Jerzy Binkowski, a wkr\u00f3tce po nim tak\u017ce J\u00f3zef Mich\u0142anowicz. Teres\u0119 Szafra\u0144sk\u0105 po raz pierwszy zatrzymano 1 pa\u017adziernika &#8211; rewizja w domu (nic nie znaleziono) i 48 godzin na milicyjnym \u201edo\u0142ku\u201d. Nie przedstawiono jej \u017cadnych zarzut\u00f3w i wypuszczono na wolno\u015b\u0107. Czu\u0142a jednak, \u017ce robi si\u0119 coraz gor\u0119cej. Funkcjonariusze SB wypytywali o ni\u0105 w \u201eKrepolu\u201d, ca\u0142y czas by\u0142a te\u017c obserwowana. Wiedzia\u0142a o aresztowaniach (w tym czasie zatrzymanych lub aresztowanych zosta\u0142o w Bielsku-Bia\u0142ej ponad 100 os\u00f3b!), wi\u0119c spodziewa\u0142a si\u0119, \u017ce to jeszcze nie koniec jej k\u0142opot\u00f3w.<\/p>\n<p>Nie pomyli\u0142a si\u0119: powt\u00f3rnie zatrzymano j\u0105 19 pa\u017adziernika. Tym razem esbecy byli ju\u017c doskonale przygotowani do przes\u0142uchania. Wiedzieli bardzo du\u017co o niej i jej podziemnej pracy. Pr\u0119dko trafi\u0142a do gmachu prokuratury. \u201eProkurator zarzuci\u0142 mnie pytaniami, a ja odpowiada\u0142am jak to by\u0142o zalecane w ksi\u0105\u017ceczce \u00bbObywatel a s\u0142u\u017cba bezpiecze\u0144stwa\u00ab: nie wiem, nie pami\u0119tam. Prokurator, mo\u017ce kilka, kilkana\u015bcie lat ode mnie starszy, bardzo si\u0119 tym denerwowa\u0142. Szczeg\u00f3lnie wpad\u0142 w furi\u0119, kiedy nie chcia\u0142am podpisa\u0107 nakazu aresztowania\u201d \u2013 wspomina\u0142a po latach pierwsze chwile po aresztowaniu. Pierwszy miesi\u0105c sp\u0119dzi\u0142a w bielskim Areszcie \u015aledczym, kolejne sze\u015b\u0107 w wi\u0119zieniu w pobliskim Cieszynie. Wci\u0105\u017c trwa\u0142o \u015bledztwo &#8211; podczas przes\u0142ucha\u0144 konsekwentnie odmawia\u0142a sk\u0142adania jakichkolwiek zezna\u0144. Us\u0142ysza\u0142a powa\u017cne zarzuty: pe\u0142nienie czynno\u015bci kierowniczych w nielegalnym zwi\u0105zku poprzez prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci finansowej struktur RKW \u201eTrzeci Szereg\u201d, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142uczestnictwo w redagowaniu i rozpowszechnianiu nielegalnych wydawnictw, kt\u00f3re zawiera\u0142y fa\u0142szywe wiadomo\u015bci mog\u0105ce wyrz\u0105dzi\u0107 powa\u017cn\u0105 szkod\u0119 PRL. \u201eKonsekwentnie do niczego si\u0119 nie przyznawa\u0142am, nikogo nie obci\u0105\u017ca\u0142am i nie wdawa\u0142am si\u0119 z nimi w \u017cadn\u0105 dyskusj\u0119\u201d \u2013 wspomina\u0142a tamten czas. Szybko zorientowa\u0142a si\u0119, \u017ce ze swym konsekwentnym milczeniem jest w znakomitej mniejszo\u015bci w\u015br\u00f3d aresztowanych. \u015awiadczy\u0142y o tym nie tylko wypowiedzi esbek\u00f3w, ale tak\u017ce konfrontacje z innymi aresztowanymi czy wreszcie przygn\u0119biaj\u0105ca lektura akt dochodzenia. Po latach cz\u0119sto m\u00f3wi\u0142a, \u017ce nikogo nie ocenia ani tym bardziej pot\u0119pia\u2026<\/p>\n<p><strong>Zd\u0105\u017cy\u0142a na maj\u00f3wk\u0119\u2026<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-03-4.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img class=\"size-medium wp-image-28241 alignright\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-03-4-210x300.jpg\" alt=\"\" width=\"210\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-03-4-210x300.jpg 210w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-03-4-240x342.jpg 240w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-03-4.jpg 402w\" sizes=\"(max-width: 210px) 100vw, 210px\" \/><\/a>Za kratami, czekaj\u0105c na zako\u0144czenie \u015bledztwa, a potem na proces, sp\u0119dzi\u0142a ponad siedem miesi\u0119cy. Zapami\u0119ta\u0142a ch\u0142\u00f3d i, g\u0142\u00f3d, a nade wszystko samotno\u015b\u0107. Inne wi\u0119\u017aniarki, osadzone z paragraf\u00f3w kryminalnych, wychodzi\u0142y do pracy. Jej przys\u0142ugiwa\u0142 tylko p\u00f3\u0142godzinny spacer. Przez pierwsze miesi\u0105ce nie mia\u0142a kontaktu z rodzin\u0105, nie dostawa\u0142a te\u017c list\u00f3w i paczek. Coraz cz\u0119\u015bciej skar\u017cy\u0142a si\u0119 na stawy, nerki i nerwy. Cz\u0119ste wizyty u lekarza wi\u0119ziennego i jego opinie o stanie zdrowia osadzonej przyczyni\u0142y si\u0119 w ko\u0144cu \u2013 po kilku wcze\u015bniejszych bezskutecznych pr\u00f3bach \u2013 do uchylenia tymczasowego aresztu. Bez w\u0105tpienia wp\u0142yw na to mia\u0142 tak\u017ce fakt, \u017ce w ko\u0144cu prokuratorzy uporali si\u0119 ze \u015bledztwem w sprawie \u201eTrzeciego Szeregu\u201d i przes\u0142ali do S\u0105du Wojew\u00f3dzkiego trzy zbiorowe akty oskar\u017cenia, kt\u00f3rymi obj\u0119to \u0142\u0105cznie blisko 30 os\u00f3b. Szafra\u0144ska zosta\u0142a przez \u015bledczych zaliczona do kierownictwa \u201eTrzeciego Szeregu\u201d i obj\u0119ta g\u0142\u00f3wnym aktem oskar\u017cenia, wsp\u00f3lnie m.in. z Binkowskim i Mich\u0142anowiczem.<\/p>\n<p>Z aresztu wysz\u0142a warunkowo 31 maja 1984 r. Wspomina\u0142a p\u00f3\u017aniej, \u017ce dzi\u0119ki temu zd\u0105\u017cy\u0142a na ostatnie w tamtym roku nabo\u017ce\u0144stwo majowe. Za kratami dotkliwie doskwiera\u0142o jej bowiem radykalne ograniczenie prawa do praktyk religijnych. Wr\u00f3ci\u0142a do domu, ale ju\u017c nie do pracy, bo dyrekcja \u201eKrepolu\u201d zwolni\u0142a j\u0105 z pracy, wykorzystuj\u0105c fakt nieobecno\u015bci z powodu\u2026 tymczasowego aresztowania.<\/p>\n<p>Po kilku dniach na wolno\u015bci dowiedzia\u0142a si\u0119, \u017ce prokurator niespodziewanie cofn\u0105\u0142 decyzj\u0119 o uchyleniu tymczasowego aresztowania i ma wr\u00f3ci\u0107 za kraty. Zamiast tego \u2013 dzi\u0119ki rodzinie &#8211; trafi\u0142a do szpitala w \u017bywcu, gdzie lekarze zaj\u0119li si\u0119 reperowaniem jej zdrowia, nadwyr\u0119\u017conego przez pobyt w areszcie. Prokurator naciska\u0142 jednak, by dalsze leczenie odbywa\u0142o si\u0119 ju\u017c w warunkach wi\u0119ziennych. Wtedy do pomocy w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 podziemna \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. \u201eTeresy w\u00f3wczas nawet nie zna\u0142em. Wykorzystuj\u0105c r\u00f3\u017cne kana\u0142y, w tym zar\u00f3wno medyczne jak i ko\u015bcielne, przedstawi\u0142em jej spraw\u0119 doktor Ewie Szczechowskiej z nefrologii szpitala na ulicy Francuskiej w Katowicach. Zgodzi\u0142a si\u0119 j\u0105 przyj\u0105\u0107 i przechowa\u0107. Spotka\u0142em si\u0119 z Teres\u0105 na dworcu w Bielsku-Bia\u0142ej i osobi\u015bcie odwioz\u0142em poci\u0105giem do Katowic\u201d \u2013 wspomina Andrzej Grajewski, w\u00f3wczas wsp\u00f3\u0142pracownik bielskiego podziemia i r\u00f3wnocze\u015bnie redaktor katowickiego \u201eGo\u015bcia Niedzielnego\u201d. Opowiada, \u017ce niespodziewanie najwi\u0119kszym problemem okaza\u0142a si\u0119 uczciwo\u015b\u0107 Teresy, kt\u00f3ra nie chcia\u0142a si\u0119 zgodzi\u0107 na k\u0142amstwa i symulowanie choroby. \u201eMusia\u0142em dotrze\u0107 do kapelana szpitalnego, kt\u00f3ry zgodzi\u0142 si\u0119 nak\u0142oni\u0107 Teres\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z wtajemniczonymi w ca\u0142\u0105 spraw\u0119 lekarzami. Potem ju\u017c wszystko posz\u0142o g\u0142adko\u201d \u2013 relacjonuje Grajewski. P\u00f3\u017aniej uczestniczy\u0142 jeszcze w przeniesieniu Teresy na neurologi\u0119 w Katowicach-Ligocie, wykorzystuj\u0105c swe kontakty z dr. Grzegorzem Opal\u0105. Tam Szafra\u0144ska bezpieczne doczeka\u0142a amnestii i umorzenia swej sprawy w sierpniu 1984 roku.<\/p>\n<p><strong>Znowu w podziemiu<\/strong><\/p>\n<p>W \u201eKrepolu\u201d ju\u017c jej nie przyj\u0119to do pracy, ale dzi\u0119ki przyjacio\u0142om zosta\u0142a zatrudniona jako kancelistka w parafii \u015bw. Maksymiliana Kolbego na bielskim osiedlu Aleksandrowice. Rych\u0142o jednak pojawi\u0142y si\u0119 inne problemy: jej m\u0105\u017c wyst\u0105pi\u0142 o rozw\u00f3d. Niew\u0105tpliwie by\u0142a to tak\u017ce cena za jej zaanga\u017cowanie w podziemn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. Kiedy\u015b mia\u0142 on stwierdzi\u0107, \u017ce chcia\u0142 \u017cony, a nie rewolucjonistki\u2026<\/p>\n<div id=\"attachment_28228\" style=\"width: 208px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28228\" class=\"wp-image-28228 size-medium\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00-198x300.jpg\" alt=\"\u201eSolidarno\u015b\u0107 Podbeskidzia\u201d, do kt\u00f3rego makiety wykonywa\u0142a Teresa Szafra\u0144ska.\" width=\"198\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00-198x300.jpg 198w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00-768x1165.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00-675x1024.jpg 675w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00-800x1214.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-00-225x342.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 198px) 100vw, 198px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28228\" class=\"wp-caption-text\">\u201eSolidarno\u015b\u0107 Podbeskidzia\u201d, do kt\u00f3rego makiety wykonywa\u0142a Teresa Szafra\u0144ska.<\/p><\/div>\n<p>Teresa nie obnosi\u0142a si\u0119 ze swymi problemami. Nawet najbli\u017csi wsp\u00f3\u0142pracownicy niewiele o nich wiedzieli. Wr\u00f3ci\u0142a do konspiracji, na powr\u00f3t uczestnicz\u0105c w wydawaniu \u201eSolidarno\u015bci Podbeskidzia\u201d. Jej g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o przepisywanie na maszynie dostarczanych w r\u0119kopisach tekst\u00f3w, a potem \u2013 przy pomocy no\u017cyczek i kleju \u2013 tworzeniu z nich makiety kolejnego numeru biuletynu. \u201eTeresa mieszka\u0142a niedaleko naszej konspiracyjnej drukarni, wi\u0119c w sytuacjach awaryjnych korzysta\u0142em z jej pomocy przy druku na sicie. By\u0142a w tym bardzo sprawna, a jej towarzystwo zawsze by\u0142o niezwykle sympatyczne. By\u0142a uosobieniem spokoju i optymizmu, jakiej\u015b pogody ducha. Nikt nie wiedzia\u0142, \u017ce prze\u017cywa osobiste dramaty\u201d \u2013 wspomina Dariusz Mrzyg\u0142\u00f3d, g\u0142\u00f3wny drukarz \u201eSolidarno\u015bci Podbeskidzia\u201d. By\u0142a r\u00f3wnie\u017c anga\u017cowana jako podziemny kurier &#8211; tak\u017ce mi\u0119dzynarodowy, gdy w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w prace \u201eSolidarno\u015bci Polsko-Czechos\u0142owackiej\u201d. Aktywnie uczestniczy\u0142a w spotkaniach Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy bielskiej parafii \u015bw. Miko\u0142aja, b\u0119d\u0105cego swoistym azylem zar\u00f3wno dla dawnych dzia\u0142aczy \u201eSolidarno\u015bci\u201d jak i dla wci\u0105\u017c aktywnych konspirator\u00f3w.<\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku 1989 roku sta\u0142a si\u0119 pierwsz\u0105 etatow\u0105 pracownic\u0105 wychodz\u0105cej z podziemia podbeskidzkiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Pocz\u0105tkowo dy\u017curowa\u0142a w prywatnym mieszkaniu Gra\u017cyny Staniszewskiej, szefowej Regionalnej Komisji Organizacyjnej, a potem prowadzi\u0142a sekretariat Zarz\u0105du Regionu Podbeskidzie. Odesz\u0142a stamt\u0105d w czerwcu 1991 roku \u2013 jak sama powiedzia\u0142a &#8211; szukaj\u0105c nowych wyzwa\u0144.<\/p>\n<p><strong>Wiedzia\u0142a zbyt du\u017co<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_28212\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28212\" class=\"wp-image-28212 size-medium\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05-300x200.jpg\" alt=\"Dawni dzia\u0142acze podbeskidzkiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d podczas promocji przewodnika \u201eSpacerownik bielski\u201d w pa\u017adzierniku 2020 roku \u2013 Teresa Szafra\u0144ska na zdj\u0119ciu trzecia z prawej strony.\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05-800x533.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-05-514x342.jpg 514w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28212\" class=\"wp-caption-text\">Dawni dzia\u0142acze podbeskidzkiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d podczas promocji przewodnika \u201eSpacerownik bielski\u201d w pa\u017adzierniku 2020 roku \u2013 Teresa Szafra\u0144ska na zdj\u0119ciu trzecia z prawej strony.<\/p><\/div>\n<p>P\u00f3\u017aniejsze lata to swoisty rollercoaster. Pracowa\u0142a kolejno m.in. jako radca w delegaturze Ministerstwa Skarbu Pa\u0144stwa w Bielsku-Bia\u0142ej, inspektor w miejscowym \u00a0oddziale ZUS, sprz\u0105taczka w blokach na jednym z tutejszych osiedli oraz \u00a0jako pomoc w parafiach w Janowicach, Rycerce i Mil\u00f3wce. Przez kilka lat by\u0142a te\u017c bezrobotn\u0105, w tym przez spory czas pozbawion\u0105 prawa do zasi\u0142ku. Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c coraz powa\u017cniejsze problemy ze zdrowiem. Przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 jej schorze\u0144 bez trudu da si\u0119 powi\u0105za\u0107 z jej pobytem w aresztach. Nie skar\u017cy\u0142a si\u0119 nikomu, ale \u2013 m\u00f3wi\u0105c wprost \u2013 cierpia\u0142a bied\u0119. By\u0142 to czas, gdy jeszcze nie by\u0142o ustawowej pomocy dla dzia\u0142aczy opozycji i os\u00f3b represjonowanych za dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Gdy sprawa materialnego niedostatku Teresy wysz\u0142a na jaw, grono jej przyjaci\u00f3\u0142 z podziemia podj\u0119\u0142o akcj\u0119 pomocy. \u201eNa pocz\u0105tku jednak trzeba by\u0142o do tego przekona\u0107 sam\u0105 Teres\u0119. Jak zawsze dumna i skromna m\u00f3wi\u0142a, \u017ce niczego nie potrzebuje. Prawda by\u0142a jednak inna, zw\u0142aszcza \u017ce stan jej zdrowia nie by\u0142 \u2013 delikatnie m\u00f3wi\u0105c \u2013 najlepszy\u201d \u2013 wspomina Andrzej Grajewski. By\u0142y dyskretne zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy w\u015br\u00f3d znajomych, a tak\u017ce udane akcje pozyskania pieni\u0119dzy ze \u017ar\u00f3de\u0142 zewn\u0119trznych, w tym zw\u0142aszcza katowickiego Stowarzyszenia Pokolenie oraz wroc\u0142awskiej Fundacji Wsp\u00f3lnota Pokole\u0144. Sama zapewne nie wiedzia\u0142a, \u017ce jej pogmatwany los by\u0142 bezpo\u015brednim impulsem do utworzenia przez dawnych bielskich opozycjonist\u00f3w pomocowego Stowarzyszenia \u201ePodbeskidzie Wsp\u00f3lna Pami\u0119\u0107\u201d. By\u0142a nie tylko jego pierwsz\u0105 podopieczn\u0105, ale tak\u017ce wsp\u00f3\u0142pracowniczk\u0105, gdy\u017c podj\u0119\u0142a si\u0119 uczestniczy\u0107 w zbieraniu relacji dawnych dzia\u0142aczy podbeskidzkiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Wycofa\u0142a si\u0119 z tego t\u0142umacz\u0105c zak\u0142opotana, \u017ce ma problem, jak pogodzi\u0107 nagrywane opowie\u015bci z faktami. Wiedzia\u0142a zbyt du\u017co, a nie chcia\u0142a nikomu sprawia\u0107 przykro\u015bci. \u201eNie mi ocenia\u0107, jak kto zachowa\u0142 si\u0119 w \u015bledztwie. Nie chc\u0119 nikogo krzywdzi\u0107, ale nie mog\u0119 te\u017c pisa\u0107 nieprawdy\u201d \u2013 zapisa\u0142a w swym notesie.<\/p>\n<div id=\"attachment_28208\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28208\" class=\"wp-image-28208 size-medium\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1-300x200.jpg\" alt=\"W styczniu 2017 roku prezes IPN Jaros\u0142aw Szarek odznaczy\u0142 Teres\u0119 Szafra\u0144sk\u0105 Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci.\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1-800x533.jpg 800w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1-514x342.jpg 514w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-1.jpg 2000w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28208\" class=\"wp-caption-text\">W styczniu 2017 roku prezes IPN Jaros\u0142aw Szarek odznaczy\u0142 Teres\u0119 Szafra\u0144sk\u0105 Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci.<\/p><\/div>\n<p>Zaj\u0119\u0142a si\u0119 te\u017c rozwojem duchowym, zreszt\u0105 nie tylko swym. Odda\u0142a si\u0119 zg\u0142\u0119bianiu duchowo\u015bci karmelita\u0144skiej oraz jej propagowaniu w\u015br\u00f3d znajomych. Wspomaga\u0142a zgromadzenia zakonne, uczestniczy\u0142a w spotkaniach r\u00f3\u017cnych grup modlitewnych w Bielsku-Bia\u0142ej, niekt\u00f3re z nich sama prowadzi\u0142a. \u201eTo nieprawdopodobne, jaki mia\u0142a na nas wp\u0142yw. Zawsze by\u0142a skromna i cicha, ale jednak jej \u015bwiadectwo i duchowo\u015b\u0107, czasem kilka rzuconych zda\u0144,\u00a0 potrafi\u0142o zmieni\u0107 nasze my\u015blenie czy nawet \u017cycie\u201d \u2013 wspomina dr Andrzej Solecki, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel grupy modlitewnej \u201eAkademia nie z tej ziemi\u201d, w kt\u00f3rej zaanga\u017cowana by\u0142a Teresa Szafra\u0144ska. To z t\u0105 grup\u0105 by\u0142a we wspomnianym na wst\u0119pie wi\u0119zieniu w Turawie.<\/p>\n<div id=\"attachment_28220\" style=\"width: 271px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-07.jpg\" target=\"blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-28220\" class=\"wp-image-28220 size-medium\" src=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-07-261x300.jpg\" alt=\"Teresa Szafra\u0144ska \u2013 zdj\u0119cie z 2020 roku.\" width=\"261\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-07-261x300.jpg 261w, https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-07.jpg 291w\" sizes=\"(max-width: 261px) 100vw, 261px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-28220\" class=\"wp-caption-text\">Teresa Szafra\u0144ska \u2013 zdj\u0119cie z 2020 roku.<\/p><\/div>\n<p>Gdy uzyska\u0142a status dzia\u0142acza opozycji jej materialna sytuacja uleg\u0142a radykalnej poprawie. Cieszy\u0142a si\u0119, \u017ce jest na powr\u00f3t niezale\u017cna finansowo, a nawet robi\u0142a plany na co wykorzysta tak du\u017ce \u2013 jak na jej potrzeby \u2013 pieni\u0105dze. Na przeszkodzie ich realizacji znowu stan\u0119\u0142o zdrowie. Kilka ostatnich lat to jej dzielna walka z chorob\u0105. By\u0142a w tym wspierana przez rodzin\u0119 i przyjaci\u00f3\u0142, tak\u017ce tych z podziemia. Niestety, t\u0119 walk\u0119 przegra\u0142a. Odesz\u0142a 12 wrze\u015bnia ubieg\u0142ego roku\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Artur Kasprzykowski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>12.09.2022 &#8211; dok\u0142adnie rok temu zmar\u0142a Teresa Szafra\u0144ska, jedna z wa\u017cniejszych postaci podziemnej &#8222;Solidarno\u015bci&#8221; na Podbeskidziu. Przypomnijmy J\u0105 &#8211; poni\u017cej publikujemy artykul, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w &#8222;Biuletynie IPN&#8221; nr 4\/2022.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28211,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[41],"tags":[1265,275,462],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.6-RC4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&#032;-&#032; Tereska z podbeskidzkiej konspiry<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#032;-&#032; Tereska z podbeskidzkiej konspiry\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"12.09.2022 &#8211; dok\u0142adnie rok temu zmar\u0142a Teresa Szafra\u0144ska, jedna z wa\u017cniejszych postaci podziemnej &#8222;Solidarno\u015bci&#8221; na Podbeskidziu. Przypomnijmy J\u0105 &#8211; poni\u017cej publikujemy artykul, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w &#8222;Biuletynie IPN&#8221; nr 4\/2022.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/RegionPodbeskidzieNSZZSolidarnosc\/?locale=pl_PL\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-09-12T20:58:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-09-13T10:00:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"546\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"659\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Informacja zwi\u0105zkowa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Informacja zwi\u0105zkowa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\"},\"author\":{\"name\":\"Informacja zwi\u0105zkowa\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/person\/d8a6c0c2d8209b3065504110fb35aae9\"},\"headline\":\"Tereska z podbeskidzkiej konspiry\",\"datePublished\":\"2022-09-12T20:58:18+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-13T10:00:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\"},\"wordCount\":3027,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#organization\"},\"keywords\":[\"odej\u015bcie\",\"rocznica\",\"wspomnienie\"],\"articleSection\":[\"Solidarno\u015b\u0107 Podbeskidzie\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\",\"url\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\",\"name\":\"&#32;-&#32; Tereska z podbeskidzkiej konspiry\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-09-12T20:58:18+00:00\",\"dateModified\":\"2022-09-13T10:00:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tereska z podbeskidzkiej konspiry\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/\",\"name\":\"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106\",\"description\":\"Region Podbeskidzie\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#organization\",\"name\":\"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106\",\"url\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/logo-nszz-s-podeskidzie.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/logo-nszz-s-podeskidzie.jpg\",\"width\":1626,\"height\":1030,\"caption\":\"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/RegionPodbeskidzieNSZZSolidarnosc\/?locale=pl_PL\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/person\/d8a6c0c2d8209b3065504110fb35aae9\",\"name\":\"Informacja zwi\u0105zkowa\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b02f5714e8bd82578cf0e25319668b67?s=96&d=blank&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b02f5714e8bd82578cf0e25319668b67?s=96&d=blank&r=g\",\"caption\":\"Informacja zwi\u0105zkowa\"},\"url\":\"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/author\/akasprzykowski\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"&#32;-&#32; Tereska z podbeskidzkiej konspiry","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"&#32;-&#32; Tereska z podbeskidzkiej konspiry","og_description":"12.09.2022 &#8211; dok\u0142adnie rok temu zmar\u0142a Teresa Szafra\u0144ska, jedna z wa\u017cniejszych postaci podziemnej &#8222;Solidarno\u015bci&#8221; na Podbeskidziu. Przypomnijmy J\u0105 &#8211; poni\u017cej publikujemy artykul, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w &#8222;Biuletynie IPN&#8221; nr 4\/2022.","og_url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/","og_site_name":"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/RegionPodbeskidzieNSZZSolidarnosc\/?locale=pl_PL","article_published_time":"2022-09-12T20:58:18+00:00","article_modified_time":"2022-09-13T10:00:57+00:00","og_image":[{"width":546,"height":659,"url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Szafra\u0144ska-04-4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Informacja zwi\u0105zkowa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Informacja zwi\u0105zkowa","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/"},"author":{"name":"Informacja zwi\u0105zkowa","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/person\/d8a6c0c2d8209b3065504110fb35aae9"},"headline":"Tereska z podbeskidzkiej konspiry","datePublished":"2022-09-12T20:58:18+00:00","dateModified":"2022-09-13T10:00:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/"},"wordCount":3027,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#organization"},"keywords":["odej\u015bcie","rocznica","wspomnienie"],"articleSection":["Solidarno\u015b\u0107 Podbeskidzie"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/","name":"&#32;-&#32; Tereska z podbeskidzkiej konspiry","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#website"},"datePublished":"2022-09-12T20:58:18+00:00","dateModified":"2022-09-13T10:00:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/solidarnosc\/tereska-z-podbeskidzkiej-konspiry-teresa-szafranska-1958-2021\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tereska z podbeskidzkiej konspiry"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#website","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/","name":"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106","description":"Region Podbeskidzie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#organization","name":"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/logo-nszz-s-podeskidzie.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/logo-nszz-s-podeskidzie.jpg","width":1626,"height":1030,"caption":"NSZZ SOLIDARNO\u015a\u0106"},"image":{"@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/RegionPodbeskidzieNSZZSolidarnosc\/?locale=pl_PL"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/person\/d8a6c0c2d8209b3065504110fb35aae9","name":"Informacja zwi\u0105zkowa","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b02f5714e8bd82578cf0e25319668b67?s=96&d=blank&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b02f5714e8bd82578cf0e25319668b67?s=96&d=blank&r=g","caption":"Informacja zwi\u0105zkowa"},"url":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/author\/akasprzykowski\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28215"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28215"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28258,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28215\/revisions\/28258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.solidarnosc.org.pl\/bbial\/archiwumstrony\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}