Rosja

FEDERACJA NIEZALEŻNYCH ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH ROSJI - FNPR

119 Moskwa Leninskij prospekt 42 Tel: +7(095)938 7312 +7(095)137 0694 Przewodniczący: Mihail Shmakov Afiliacja: MKWZZ, TUAC, VKP www.fnpr.ru E-mail: fnpr@glasnet.ru

Historia:

Federacja Niezależnych Związków Zawodowych Rosji powstała w 1990 roku na zjeździe Ogólnorosyjskiej Rady Centralnej Związków Zawodowych, po wielu sesjach plenarnych poświęconych przebudowie ruchu związkowego w ZSRR. Zjazd rozpatrzył i przyjął "Podstawowe zasady struktury organizacyjnej i działalności oraz zasady wstępowania organizacji do FNPR". Pierwszym przewodniczącym wybrano byłego wiceprzewodniczącego dawnej centrali, I. Kłoczkova. Kolejny etap Zjazdu przyjął postanowienie "O tworzeniu FNPR i programie jej działania". W 1991 FNPR wstępuje do VKP czyli Konfederacji Związków Zawodowych zrzeszającej organizacje związkowe krajów WNP. Powstają poszczególne elementy struktury organizacyjnej Federacji. Na II nadzwyczajnym Zjeździe FNPR w 1993 wybrano nowego przewodniczącego - został nim Mihaił Shmakov. FNPR zdecydowanie włącza się w akcję na rzecz wypłacania zaległych wynagrodzeń. Na arenie międzynarodowej rozmawia z MKWZZ i uczestniczy w kolejnych Zjazdach VKP. W 1995 roku związek podejmuje decyzję o udziale w wyborach do Dumy państwowej powołując do życia ruch społeczny "Związki zawodowe Rosji idą do wyborów", a następnie decyzję o utworzeniu bloku wyborczego "Związki zawodowe i rzemieślnicy Rosji - sojusz pracy". Z inicjatywy FNPR w Dumie państwowej odbywają się przesłuchania parlamentarne na temat "Ustawowej obrony praw pracowniczych", które zaowocowały poparciem parlamentarzystów dla związkowego projektu kodeksu pracy FR. W listopadzie 2000 FNPR zostaje przyjęta w poczet członków MKWZZ, a w 2004 M. Shmakov zostaje wybrany wiceprzewodniczącym i członkiem Komitetu sterującego, zaś inni reprezentanci FNPR członkami komitetu wykonawczego, komitetu kobiet i młodzieży. We wrześniu 2004 FNPR podpisał z frakcją Dumy "Jedinaja Rossija" "Porozumienie o współpracy i współdziałaniu".

Cel i zadania:

• obrona ekonomicznych i społecznych, indywidualnych i zbiorowych praw i interesów członków związku;
• poprawa warunków życia ludzi pracy i ich rodzin, ochrona ich materialnego i społecznego dobrobytu, zdrowia i wypoczynku w odpowiednim środowisku;
• wzrost płacy pracowniczej do poziomu średnioeuropejskiego;
• pełne zatrudnienie ludzi zdolnych do wykonywania pracy;
• bezpieczne i godne warunki pracy;
• pilnowanie gwarancji socjalnych państwa;
• praca w Komisji Trójstronnej gdzie spośród 30 członków, 24 pochodzi ze związków FNPR;
• udział w doskonaleniu rosyjskiego ustawodawstwa, m.in. poprzez swoich przedstawicieli w Dumie - międzyfrakcyjną grupę parlamentarną "Solidarność". Ważnym rozdziałem tej działalności była praca nad kodeksem pracy.

Członkostwo:

FNPR jest największą organizacją związkową w Rosji liczącą ok. 31 milionów członków, co stanowi 93% wszystkich członków związków w kraju.

Struktura i organy:

FNPR jest organizacją o strukturze federacyjnej, pełni funkcję koordynującą, nie zarządzającą.

W jej skład wchodzą:

• ogólnorosyjskie związki branżowe - 48
• terytorialne zrzeszenia związkowe -79
• organizacje podstawowe - ok.250 tys.

W okręgach federalnych Federacji Rosyjskiej współpracę z wykonawczymi i ustawodawczymi organami władzy realizują Sekretarze FNPR.

Najwyższym organem władzy jest Zjazd, który zbiera się co 5 lat. Ostatni odbył się z okazji 100 rocznicy ruchu związkowego i 15 rocznicy FNPR w październiku 2005 i był zjazdem nadzwyczajnym, statutowy IV Zjazd miał miejsce w listopadzie 2001. Pomiędzy Kongresami władzę sprawuje Rada Generalna FNPR składająca się z liderów organizacji członkowskich, która zbiera się nie rzadziej niż 2 razy w roku. W celu bardziej operatywnego zarządzania działalnością Federacji spośród członków Rady wybiera się Komitet Wykonawczy, który obraduje raz na 2 miesiące.

Program i polityka związku:

• FNPR określa swoją rolę jako konstruktywnego oponenta władzy w przypadku jej działań wbrew interesom pracowniczym;
• FNPR występuje przeciwko ofensywie kapitału zagranicznego wobec praw robotników i obywateli oraz stworzeniu stref "taniej siły roboczej";
• FNPR walczy o rozwój partnerstwa społecznego;
• prowadzi politykę zwiększenia wpływu związków zawodowych na proces uregulowania produkcji, zwiększenia nakładów kapitałowych na tworzenie efektywnych miejsc pracy, wymagających wykwalifikowanych kadr;
• działa na rzecz terminowego wypłacania wynagrodzeń i zlikwidowania zaległości w tej sferze;
• pracuje na rzecz równości szans zwłaszcza w sferze zatrudnienia kobiet i mężczyzn;
• prowadzi program monitorowania przestrzegania praw związkowych i swobód w Rosji

Układy zbiorowe:

od 1992 w Rosji funkcjonuje system partnerstwa społecznego w ramach którego na szczeblu federalnym działa Komisja Trójstronna regulująca stosunki pracy i sprawy socjalne złożona z przedstawicieli ogólnorosyjskich zrzeszeń związków zawodowych, pracodawców i rządu, działająca na postawie Ustawy o Rosyjskiej Komisji Trójstronnej ds. regulacji stosunków pracy i spraw socjalnych. System ten obejmuje umowę generalną pomiędzy wszystkimi partnerami społecznymi, 65 umów branżowych, 78 trójstronnych umów regionalnych, ok. 175 tys. umów szczebla zakładowego. Ostatnia umowa generalna została podpisana w grudniu 2004 na lata 2005 - 2007. Podstawowym instrumentem chroniącym interesy członków związku w przedsiębiorstwie jest umowa zbiorowa, która obejmuje obecnie 85% zakładów pracy, w których działają podstawowe organizacje związkowe. FNPR odgrywa wiodącą role w działaniach strony związkowej Rosyjskiej Komisji Trójstronnej mając 24 spośród 30 miejsc przypadających związkom zawodowym.

Relacje z partiami politycznymi:

• utworzenie bloku wyborczego w 1995 do Dumy,
• włączenie się w wybory prezydenckie z kampanią informacyjną,
• udział w przesłuchaniach parlamentarnych w Dumie Państwowej, np. w listopadzie 2005 w sprawie kierunków zmian ustawodawczych dot. związków zawodowych.

System edukacji związkowej:

FNPR jest związkiem posiadającym własną sieć związkowych instytucji szkoleniowych i rozwinięty system edukacji związkowej, przy czym wiodącą rolę odgrywa tutaj do Akademii Pracy i Stosunków Społecznych posiadająca certyfikat UNESCO. Akademia ma 15 oddziałów, w tym w Azerbejdżanie, Kazachstanie i na Ukrainie. Bardzo dobrze rozwija się także Uniwersytet Związkowy w St. - Petersburgu. Uniwersytet prowadzi edukację w 15 specjalnościach wyższego szkolnictwa zawodowego i w 10 specjalnościach podyplomowego szkolnictwa zawodowego.

KONFEDERACJA TRUDA ROSJI - KTR
KONFEDERACJA PRACY ROSJI

Adres: 117119, Leninsky Prospekt, 42
k. 32-03, Moskwa, Federacja Rosji
tel./fax: +7 (095) 915 27 81
E-mail: dur-moscow@mtu-net.ru
www.trud.org/guide/KTR
Przewodniczący: Aleksander Shepel
Afiliacja: MKWZZ, ITF

Historia:

KTR została założona w kwietniu 1995.Członkami założycielami były następujące związki: Federacja Kontrolerów Ruchu Lotniczego, Rosyjska Unia Dokerów, Unia Brygad Lokomotyw Kolejowych, Rosyjska Unia Marynarzy, Asocjacja Załóg Lotniczych oraz ugrupowania regionalne.

Cel i zadania związku:

• konfederacja służy tworzeniu, działalności i jednoczeniu wolnych związków zawodowych w celu ochrony praw i interesów konstytucyjnych, zawodowych, pracy i ekonomiczno - społecznych pracowników, co ma służyć tworzeniu korzystnych warunków pracy dla jej członków i podwyższeniu standardów życia ich rodzin.

Poprzez swoje ciała wybieralne konfederacja:

• łączy i kieruje działalnością swoich organizacji członkowskich w zakresie wspólnych zadań;
• reprezentuje i chroni prawa konstytucyjne i interesy swoich organizacji członkowskich, członków związku w zakresie stosunków społeczno - ekonomicznych i dotyczących pracy z organami państwa, administracji lokalnej, sądów i organizacji społecznych;
• wspólnie z rządem i organami gospodarczymi, społecznymi i innymi organizacjami uczestniczy w opracowywaniu programów społeczno - ekonomicznych gwarantujących ochronę członków związku w zakresie zatrudnienia, płac, gwarancji socjalnych itp.

Członkostwo:

liczebność: 1,250 tys.
statut wyklucza członkostwo osób z zarządu przedsiębiorstwa

Struktura i organy:

1. wybieralne ciała konfederacji to:

na poziomie federalnym:

• kongres KTR - najwyższy organ KTR, który zbiera się co trzy lata
• Rada KTR - najwyższy organ działający pomiędzy kongresami.

na poziomie regionalnym:

• Kongres branżowy międzyregionalny, regionalny (terytorialny) - najwyższy organ na poziomie regionalnym danej branży zrzeszonej w Konfederacji.
• Międzyregionalne Rady Konsultacyjne branż, regionalne (terytorialne) - organ reprezentacyjny danej branży łączący związki zawodowe tego poziomu, jak i organizacje lokalne związków zawodowych na poziomie Federacji Rosji, będące członkami Konfederacji.

2. Organy wykonawcze Konfederacji:

na poziomie federalnym:

• Komitet Wykonawczy KTR; utworzony przez Komisję KTR, działa nieprzerwanie i wykonuje bieżące jej decyzje

na poziomie regionalnym:

• Komitet Wykonawczy utworzony z decyzji międzyregionalnej, regionalnej (terytorialnej) Rady KTR

Komisja Rewizyjna KTR działa zgodnie z regulacją zatwierdzoną przez Radę Konfederacji.

Składki członkowskie i finanse:

wynoszą 1% płacy od każdego członka związku. Jednakże biorąc pod uwagę zróżnicowaną sytuację płacową w poszczególnych związkach istnieje możliwość indywidualnych zniżek określanych każdorazowo przez Prezydium KTR wraz z organem kierującym organizacji członkowskiej. W skrajnych przypadkach stosuje się system prolongaty i zwolnień od składek członkowskich. Część składki zostaje w organizacji zakładowej. Dla Konfederacji przypada 0,5 rubla ze składki każdego członka.

Program i polityka związku:

• w celu zwiększenia efektywności swojej działalności KTR bierze udział w pracach Komisji Trójstronnej ds. ekonomiczno - społecznych, gdzie zawierana jest Umowa Generalna w zakresie pracy, zatrudnienia i obrony interesów pracujących;
• w kwietniu 2000 podpisana została umowa o współdziałaniu KTR z Federalną Inspekcją Pracy w sprawie dokonania kontroli przestrzegania przepisów prawa i ochrony pracy w zakładach, gdzie pracują członkowie KTR;
• KTR intensywnie współpracuje z VKT, FNPR i innymi większymi organizacjami związkowymi Rosji;
• 29. listopada 1999 KTR podpisał umowę z VKT o koordynacji działalności obu konfederacji i utworzeniu wspólnego organu konsultacyjnego.

Układy zbiorowe:

większość federacji podpisała umowę zbiorową na poziomie krajowym, co w dużej mierze, zwłaszcza w regionie północnym kraju zapobiegło redukcjom miejsc pracy.

Relacje z innymi związkami:

intensywna współpraca z FNPR, VKT i innymi większymi organizacjami związkowymi Rosji.

Relacje z partiami politycznymi:

KTR nie ma formalnych związków z jakąkolwiek partią polityczną, nie występowała też z poparciem dla partii politycznych, jednakże przedstawiciele KTR kandydowali w wyborach do Dumy. Deklaruje gotowość współpracy z tymi partiami politycznymi, które będą gotowe wesprzeć ich w obronie praw pracowniczych dot. kwestii ekonomicznych i socjalnych oraz pomóc związkowi w reformowaniu prawa pracy.

OGÓLNOROSYJSKA KONFEDERACJA PRACY - VKT

Adres: Bld 5, office 485, Gazetniy pereulok RUS-125993 Moscow Russian Federation Tel: (7) 095 - 5105771 Fax: (7) 095 - 5105772 E-mail: vkt-union@yandex.ru www.vkt.org.ru Przewodniczący: Boris Kravchenko afiliacja: MKWZZ

Historia:

związek został założony 12. sierpnia 1995 roku łącząc Niezależny Związek Górników Rosji NPG, kilka ugrupowań regionalnych i branżowych, które ukształtowały się jako "alternatywne" lub nowe związki. Większość wyłoniła się z komitetów strajkowych podczas konfliktów branżowych. Pierwszym prezydentem został wybrany Aleksandr Sergeyev, przewodniczący Niezależnego Związku Górników Rosji. Już w tym samym roku miała miejsce akcja solidarnościowa VKT w postaci pikiety pod ambasadą Białorusi w Moskwie na rzecz wsparcia poddawanych represjom wolnych związków na Białorusi. Jako krajowa centrala związkowa VKT prowadziła kampanię masowego wsparcia dla akcji górników latem i jesienią 1995, gdy ci protestowali przeciwko spadkowi poziomu życia i planom zamykania kopalni. Organizacje członkowskie VKT uczestniczyły także w wielu akcjach przeciwko naruszaniu praw związkowych. Wiosną 1997 VKT była inicjatorką akcji protestacyjnej, która podjęta przez FNPR i KTR rozszerzyła się na poszczególne regiony Rosji. W latach 1997 - 1998 wraz z dwiema ww. krajowymi centralami związkowymi VKT uczestniczy w międzynarodowej kampanii przeciwko niewypłacaniu wynagrodzeń w Federacji Rosyjskiej. W 1999 VKT zostaje członkiem Komisji Trójstronnej ds. regulacji stosunków pracy i spraw socjalnych i bierze udział w tworzeniu i podpisaniu Umowy Generalnej pomiędzy związkami zawodowymi Rosji, stowarzyszeniami pracodawców i rządem rosyjskim. W wyniku wyborów parlamentarnych jeden z wiceprezydentów VKT zostaje posłem, członkiem międzyfrakcyjnej związkowej grupy parlamentarnej "Solidarność". W 2000 roku VKT tworzy wspólny Komitet Koordynacyjny z Konfederacją Pracy KTR, którego zadaniem było utworzenie legalnej bazy ideologicznej i organizacyjnej. 22. kwietnia 2000 roku odbył się III Kongres VKT, którego decyzją związek wspólnie z KTR złożył akces do MKWZZ..

Cel i zadania związku:

• reprezentacja i obrona interesów pracowników - członków związku wobec organów publicznych, prawnych, ekonomicznych i socjalnych w sferze produkcji, pracy, opieki społecznej, kultury i edukacji
• promocja tworzenia, działalności i stowarzyszania związków zawodowych w celu obrony praw konstytucyjnych, zawodowych, pracy i społeczno - ekonomicznych oraz w celu reprezentacji interesów pracowników najemnych;
• działania na rzecz wzrostu płac, poprawy warunków pracy, życia i wypoczynku pracowników oraz obrony ich praw i reprezentacji ich interesów;

W celu realizacji tych funkcji VKT i organizacje członkowskie:

• prowadzą obsługę prawną członków związku;
• prowadzą negocjacje i zawierają układy zbiorowe w imieniu pracownikówna poziomie przedsiębiorstwa;

na poziomie regionalnym i federalnym w zakresie negocjacji zbiorowych VKT współpracuje z FNPR;

Członkostwo:

liczba członków: 1,270.000 (co stanowi 1,5% ogółu siły roboczej)
w tym mężczyźni: 70,6%, kobiety: 29,4%

Struktura i organy:

w skład Konfederacji wchodzą zrzeszenia branżowe (Związek Zaw. Pracowników Naukowych i Inżynieryjno - Technicznych, Rosyjski Związek Zawodowy Metalowców, Związek Zaw. Pracowników Służb Publicznych, Niezależny Związek Górników Rosji, Związek Zaw. Przedsiębiorstwa Państwowego "Moskowskij Metropolitan"

Regionalne organizacje członkowskie istnieją w 80 podmiotach Federacji Rosji;

• Najwyższym organem jest Zjazd VKT, który zbiera się co 3 lata; jego przedstawiciele wybierają rządzące i kontrolne organa VKT (prezydenta, zastępców, komisję rewizyjną). Ostatni odbył się w 2003 roku.
• Wybieralne organy przedstawicielskie VKT - Konferencja VKT, Rada VKT (16 osób), której organem wykonawczym jest Prezydium Rady VKT, (które składa się z przewodniczącego i dwóch wiceprezydentów, i 5 członków w osobach przewodniczącego Rady VKT, 3 sekretarzy VKT - ds. polityki informacyjnej, ds. organizacyjnych, ds. kontaktów międzynarodowych),
• Komisja Rewizyjna VKT (3 osoby).

Składki członkowskie i finanse:

• składka członka związku wynosi 1% zarobków, z czego 5% organizacja członkowska przekazuje do centrali;
• VKT pobiera opłatę wpisową w wysokości 1/10 płacy minimalnej od organizacji, która zadeklarowała członkostwo;
• zasoby finansowe centrali powstają ze składek członkowskich i dochodów z różnych dozwolonych form działalności, donacji organizacji krajowych i zagranicznych oraz osób prywatnych.

Program i polityka związku:

• w lutym 2000 VKT utworzyła Międzyresortową Inspekcję Pracy w celu koordynacji Inspekcji już działających. Podstawowe kierunki działania to: 1. kontrola przestrzegania ustawodawstwa pracy i ochrony pracy, bezpieczeństwa i ekologii, ubezpieczenia społecznego, zatrudnienia, bankructw i prywatyzacji przedsiębiorstw; 2. kontrola wypełniania układów zbiorowych i porozumień; 3. opracowywanie propozycji dot. tworzenia ustawodawstwa Federacji Rosji i innych aktów normatywnych z zakresu w zakresie pracy i ochrony pracy; 4. rzeczowe partnerstwo z organami Federalnej Inspekcji Pracy, wewnątrz budżetowymi funduszami obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, właściwymi organami władzy państwowej. W kwietniu 2000 zawarto umowę z Federalną Inspekcją Pracy i Ministerstwem Pracy dzięki czemu przeprowadzono szereg kontroli w przedsiębiorstwach, gdzie pracują członkowie VKT.
• w lutym 2000 VKT tworzy wraz z KTR Radę Koordynacyjną obu organizacji w celu utworzenia prawnej, ideologicznej i organizacyjnej bazy służącej ich zjednoczeniu.

Układy zbiorowe:

• negocjowane i zawierane na poziomie zakładu pracy
• od 1999 roku VKT bierze udział w pracach Komisji Trójstronnej ds. stosunków pracy i spraw socjalnych i wraz z FNPR i KTR uczestniczy w opracowaniu i podpisaniu Umowy Generalnej;

Relacje z innymi związkami:

współpraca z FNPR i KTR w Komisji Trójstronnej, a także w organizacji wspólnych akcji związkowych.

Relacje z partiami politycznymi:

VKT jest niezależna od rządu i partii politycznych, w wyborach parlamentarnych VKT nie poparła żadnego z kandydatów ale wystawiła własnych i ma reprezentantów w Dumie, gdzie działają oni w międzyfrakcyjnej związkowej grupie parlamentarnej "Solidarność".

• Przygotowała: Joanna Posmyk, Dział Zagraniczny KK, grudzień 2005 r.