Austria

OEGB OESTERREICHISCHER GEWERKSCHAFTSBUND
Federacja Austriackich Związków Zawodowych

Adres: Hohenstaufengasse 10-11, A 1011 WIEN tel: 0043 1 534 44 fax: 00431 534 44 e-mail: oegb@oegb.org.at Strona www: www.oegb.at Przewodniczący: Fritz Verzetnitsch Afiliacje: MKWZZ, EKZZ, ŚKP(FCGB)

Historia: założony w 1945, jednak korzenie sięgają średniowiecza i potem 1. połowy 19. wieku, gdy bardzo szybko rozwijały się rozmaite zrzeszenia i fundusze pomocy dla określonej branży, (np. wśród drukarzy) i tym podobne organizacje. W 1893 powstała pierwsza federacja lokalnych zrzeszeń związków i stowarzyszeń zawodowych. Ok. 1900 ówczesna partia chrześcijańsko - społeczna domagała się utworzenia chrześcijańskich związków zawodowych, a jednocześnie organizacje pracodawców żądały utworzenia tzw. 'żółtych", kontrolowanych przez nie związków zawodowych. Zaostrzenie konfliktów społecznych w latach 1900-1914 spowodowało wzrost liczby pracowników zorganizowanych w związki zawodowe. W czasach monarchii austro-węgierskiej i jeszcze w czasie I Republiki wszystkie zrzeszenie związkowe były związane z partią polityczną lub ugrupowaniem władzy społecznej (Machtgruppe). Obok nich lub przeciwko stały wówczas "wolne" związki zawodowe, a po 1918 do tego "komunistyczne", "chrześcijańskie", "narodowe" i "niezależne'. Jako "wolne" określały się te zrzeszone w Austriackiej Komisji Związkowej, a od 1928 w Federacji Wolnych Związków Zawodowych. Jako komunistyczne przejęły ideologię "czerwonej międzynarodówki związkowej" i nie utworzyły centrali związkowej. "Chrześcijańskie" związane z partią chrześcijańsko - społeczną, a ideologicznie z nauką społeczną kościoła. Związki "narodowe" związane były z ruchami nacjonalistycznymi, a przede wszystkim z nacjonalistami niemieckimi. "Niezależnymi" nazywały siebie te, które były zorganizowane przez przedsiębiorców jako przeciwwaga do związków, które wypłynęły z ruchu robotniczego. W 1934 "wolne" związki musiały działać w podziemiu, komunistyczne także były zakazane. W 1938 wszystkie pozostałe zostały rozwiązane poprzez "Anschluss", czyli przyłączenie Austrii do Niemiec hitlerowskich. W 1945 roku zrealizowano wreszcie powstałą w czasie działalności podziemnej ideę jednolitego, ponad partyjnego związku zawodowego i nastąpiło zjednoczenie socjalistycznych, komunistycznych i chrześcijańskich związków zawodowych.

Cel i zadania:

• działania związkowych w celu doprowadzenia do korzystniejszych warunków płacy, pracy i socjalnych;
• współdziałanie przy zdobywaniu i zapewnianiu możliwości pracy;
• inicjowanie ustaw i rozporządzeń i współdziałanie przy ich przygotowaniu;
• Uzgodnienia w zakresie indywidualnych, zakładowych i zbiorowych układów pracy z pracodawcami lub ich przedstawicielstwami;
• wnioskowanie o wniesienie do statutu taryfy płac minimalnych i deklaracji układów zbiorowych;
• zbieranie, bieżąca analiza i ocena informacji dot. rozwoju sytuacji społeczno - gospodarczej, a zwłaszcza dot. świata pracy; na podstawie wyników analiz wysuwanie
• roszczeń lub programów mających na celu zagwarantowanie lub poprawę sytuacji pracowników;
• prowadzenie negocjacji w sprawach spornych wynikających ze stosunku pracy;
• związkowa praca na rzecz kultury i kształcenia - zawodowe dokształcanie;
• współdziałanie na rzecz kształtowania sposobu spędzania czasu wolnego od pracy, tworzenie i kierowanie domami i ośrodkami wypoczynkowymi, urlop wypoczynkowy dla zagrożonej zdrowotnie młodzieży w domach wypoczynkowych dla młodzieży OEGB;
• ubezpieczenie solidarnościowe.

Członkostwo:

• liczba mieszkańców: 8,118 tys.
• liczba siły roboczej: 1,770,8 tys.
• liczba członków: ok. 1,4 mln
• uzwiązkowienie: 81,3 %
• bezrobocie: 360 tys. (4,91%)

Struktura i organy OEGB:

zasady struktury: OEGB jest federacją 15 związków branżowych z siedzibą w Wiedniu, posiada osobowość prawną. Zrzeszone w niej związki stanowią pod względem prawnym jej część organizacyjną. Nie mają więc zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych. Mamy więc w Austrii do czynienia z silną centralizacją ruchu związkowego.

4 poziomy, równolegle do struktury państwa

• poziom federalny (1 centrala)
• poziom krajowy (8 org. regionalnych, odp. krainom geograficznym )
• poziom okręgu
• poziom lokalny

W podobny sposób zorganizowane są związki branżowe wchodzące w skład OEGB:

• szczebel federalny
• szczebel krajowy
• szczebel okręgowy
• szczebel lokalny

Organy OEGB:

• Kongres Federalny
• Komisja Rewizyjna
• Konferencja Zarządów
• Zarząd Federalny
• Prezydium
• Referaty i wydziały
• 13 związków branżowych
• organizacje regionalne

Federacje afiliowane:

• GPA (związek zaw. urzędników)
• GOED (służby publiczne)
• GdG (urzędnicy gminni)
• GKMSfB (zw. zaw. prac. sztuki, mediów, sportu, wolne zawody)
• GBH (budowlani i drzewiarze)
• GdCh (chemicy)
• GdE (kolejarze)
• GDJP (druk, dziennikarstwo, papier)
• GHTV (handel, transport, komunikacja)
• GHGPD (hotel, gastronomia, służba osobowa?)
• GPF (poczta i telekomunikacja)
• GANG (rolnicy, spożywcy, używki)
• GM-T (metalowcy, przemysł tekstylny)

Od 1945 OEGB deklaruje jako obowiązujący system grupowania według branż (wszyscy pracownicy danej branży w jednej organizacji), jednak nie został on osiągnięty w czystej formie. Wyjątkiem jest związek urzędników w sektorze prywatnym, który organizuje pracowników w różnych branżach gospodarki i z tego powodu stanowi ponadbranżowy związek zawodowy urzędników.

Składki członkowskie i finanse:

Wynoszą 1% od dochodów brutto. Związki zrzeszone otrzymują od 5 do 21%, dzięki czemu finansowane są ośrodki wypoczynkowe i szkoleniowe czy też inne świadczenia związkowe. Związki branżowe dysponują funduszem strajkowym zw. solidarnościowym. Dzięki temu odpada problem wielkości czy siły danego związku podczas prowadzenia sporu zbiorowego. Silne zaplecze finansowe stanowi najlepszą gwarancję, że najsilniejsza broń związkowa, strajk, rzadko jest w Austrii stosowana.

Ponadto OEGB świadczy swoim związkom: zasiłek strajkowy, zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek na wypadek śmierci, ochronę prawną.

Program i polityka związku:

OEGB opierając się na postanowieniach Kongresu swoje zadanie postrzega nie tylko w obronie ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych interesów pracowników Austrii, ale także w postępującej reformie społeczeństwa austriackiego. Uchwały podejmowane przez Kongres stanowią dla Zarządu i Prezydium OEGB wytyczne na następne 4 lata, a wśród nich nadrzędnym celem jest osiągnięcie symetrii i równowagi socjalnej, dążenie do sprawiedliwego podziału produktu społecznego brutto poprzez wzmocnienie współdziałania wewnątrz zakładu i ponad zakładowego. W swojej polityce OEGB jest za współpracą partnerów społecznych na bazie uczciwego rozegrania sprzeczności interesów i konfliktów, biorąc pod uwagę dobro wszystkich Austriaków.

Deklarowanymi celami działalności OEGB było i jest uzyskanie wyższej aktywności gospodarczej przy wzroście gospodarczym i wyższym poziomie zatrudnienia, zapewnienie szczelnej sieci socjalnej, wzrost jakości życia w zakładzie pracy i w środowisku naturalnym, powszechny dostęp pracowników do kultury i sztuki, jak i indywidualne wykorzystanie czasu wolnego.

W celu zwalczania bezrobocia technologicznego OEGB dąży do współdziałania i współdecydowania związków na wszystkich poziomach społeczeństwa aby kierować zmianami technicznymi w sposób zgodny z zasadami sprawiedliwości socjalnej.

Ostatni Kongres związku w roku 2003 obradujący pod hasłem "Ludzie są naszą siłą" podjął wiele ważnych uchwał wytyczających drogę polityki OEGB, a wśród nich dotyczące harmonizacji systemu emerytalnego, rynku pracy, inwestycji w kształcenie i dokształcanie, polityki zdrowotnej czy równego dostępu do usług medycznych.

Układy zbiorowe:

W Austrii zawarto ok. 1400 umów zbiorowych. Zawiera się je nie dla poszczególnych zakładów, ale dla branż w krajach związkowych lub dla całego obszaru republiki. W ramach układu zbiorowego mieście się tradycyjnie płaca minimalna, tabela zaszeregowania płacowego, wypłaty specjalne (np. 13 i 14 pensja), dopłaty, czas pracy, kwestie związane z pracą w akordzie, urlopy, terminy wypowiedzeń. Działanie układu zbiorowego obejmuje nie tylko członków związku, ale wszystkich pracowników i pracodawców danego sektora, branży lub gałęzi gospodarki. Zdolność do zawierania układu zbiorowego mają reprezentacje pracownicze i pracodawców (Izby Pracowniczo - Urzędnicze) oraz osoby prawne, o ile nie należą do innego stowarzyszenia o zdolności do zawierania układów zbiorowych. Ze strony pracowników formalne kompetencje do zawierania układu leżą po stronie centrali OEGB, ale odpowiedzialne są za to poszczególne związki branżowe jako organy upełnomocnione przez centralę. Izby działają tylko w tych obszarach, gdzie pracobiorcy nie są zorganizowani związkowo.

Reprezentacja związkowa w zakładzie pracy: podstawowe organizacje związkowe to rady zakładowe lub reprezentacje pracownicze, które są wybranymi przedstawicielami wszystkich zatrudnionych w danym przedsiębiorstwie. Ponad 90% wszystkich rad czy reprezentacji pracowników to członkowie związku, którzy piastują także funkcje związkowe i reprezentują opinię związkową w zakładzie.

Relacje z innymi związkami:

OEGB jest jedyną centralą związkową w Austrii

Relacje z partiami politycznymi:

W ramach ponad partyjnej centrali istnieje kilka frakcji politycznych i innych ugrupowań, które nie są uwzględnione w statucie, ale w praktyce odgrywają istotną rolę i stały się częścią składową organizacji OEGB. Centralę określa się jako organizację ponad partyjną, ale nie apolityczną, co wyraża się m.in. w tym, że przewodniczący OEGB jest jednocześnie przewodniczącym Parlamentu. Historycznie uwarunkowane jest istnienie w OEGB 3 frakcji politycznych:

1. frakcja związkowców socjalistycznych związana z partią socjalistyczną SPOE
2. frakcja chrześcijańska związana z partią ludową OEVP
3. frakcja związkowców komunistycznych związana z partią komunistyczną KPOE

Korzyścią takiej sytuacji jest możliwość wypracowywania wspólnego stanowiska i dzięki temu wywierania pośrednio wpływu na same partie.

• Opracowała, Joanna Posmyk, Dział Zagraniczny KK, kwiecień 2005