W Polsce do związków zawodowych należy łącznie około 1,4 miliona osób.
Dane te pochodzą z kompleksowych badań Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) nad partnerami dialogu społecznego. Przekłada się to na uzwiązkowienie na poziomie około 11%–15% wszystkich pracowników w kraju (oraz ok. 5% ogółu dorosłych Polaków).
Liczba związkowców w województwie kujawsko-pomorskim
Główny Urząd Statystyczny zbiera dane o członkach związków zawodowych według województwa, w którym znajduje się siedziba danej organizacji. Pod względem wskaźników uzwiązkowienia, województwo kujawsko-pomorskie charakteryzuje się jednym z najniższych poziomów w Polsce.
Szacuje się, że w organizacjach mających siedzibę na terenie województwa kujawsko-pomorskiego zrzeszonych jest około 40–50 tysięcy członków. Niski udział regionu wynika ze struktury gospodarczej – najwięcej związkowców w kraju (ponad 15% wszystkich członków) skupionych jest w województwie śląskim (ze względu na przemysł ciężki i górnictwo) oraz mazowieckim (siedziby ogólnokrajowych central).
Gdzie ruch związkowy jest najsilniejszy?
Związkowcy w Polsce są rozłożeni bardzo nierównomiernie pod kątem branżowym:
- Sektor publiczny i duże firmy: Do związków należy ponad 1/3 pracowników sektora publicznego i aż 41% zatrudnionych w przedsiębiorstwach powyżej 250 osób.
- Edukacja: To najbardziej uzwiązkowiona grupa zawodowa w Polsce, stanowiąca blisko 19,3% wszystkich związkowców.
- Górnictwo i przemysł: Drugi kluczowy bastion ruchu związkowego pod względem zagęszczenia struktur.
W regionie kujawsko-pomorskim, podobnie jak w całym kraju, struktura ruchu związkowego opiera się na trzech największych, reprezentatywnych centralach związkowych. Posiadają one swoje regionalne i wojewódzkie struktury (rady lub regiony), które zrzeszają mniejsze organizacje zakładowe i międzyzakładowe.
Do największych podmiotów na mapie województwa należą:
1. NSZZ „Solidarność” (Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”)
Jest to tradycyjnie jedna z najsilniejszych struktur w regionie, podzielona terytorialnie ze względu na specyfikę historyczną i geograficzną województwa. W Kujawsko-Pomorskiem kluczową rolę odgrywają dwa regiony:
- Region Bydgoski NSZZ „Solidarność” – z siedzibą w Bydgoszczy, skupiający silne organizacje m.in. w przemyśle chemicznym, maszynowym oraz w kluczowych miejskich spółkach komunalnych.
- Region Toruńsko-Włocławski NSZZ „Solidarność” – obejmujący wschodnią część województwa, z silną pozycją w dużych zakładach produkcyjnych (np. w branży chemicznej czy spożywczej we Włocławku i Toruniu).
2. OPZZ (Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych)
Główną strukturą koordynującą działania tej centrali w województwie jest Rada OPZZ Województwa Kujawsko-Pomorskiego z siedzibą przy ul. Czartoryskiego 13 w Bydgoszczy. OPZZ zrzesza federacje branżowe, a do jego najsilniejszych filarów w regionie należą:
- Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) – Okręg Kujawsko-Pomorski, dominujący w sektorze oświaty i edukacji w całym regionie.
- Związki branżowe reprezentujące pracowników budownictwa (np. Związek Zawodowy „Budowlani”), przemysłu metalowego, usług komunalnych oraz transportu.
3. FZZ (Forum Związków Zawodowych)
FZZ odgrywa bardzo ważną rolę w kujawsko-pomorskim sektorze publicznym i służbach mundurowych. Do najważniejszych organizacji wchodzących w skład Forum na terenie regionu należą:
- NSZZ Policjantów Województwa Kujawsko-Pomorskiego – z prężnie działającym Zarządem Wojewódzkim z siedzibą w Bydgoszczy. Jest to największy związek reprezentujący funkcjonariuszy formacji mundurowych w regionie.
- Związki zawodowe zrzeszające pielęgniarki i położne oraz pracowników ratownictwa medycznego w regionalnych szpitalach (m.in. w Bydgoszczy, Toruniu, Włocławku i Grudziądzu).
- Związki zawodowe pracowników kolejnictwa i transportu publicznego.
Gdzie te centrale mają najwięcej członków?
Największe komórki zakładowe tych central działają u wiodących pracodawców regionu. Należą do nich m.in. Anwil S.A. we Włocławku (przemysł chemiczny), Pojazdy Szynowe PESA S.A. w Bydgoszczy (przemysł maszynowy), Mondi Świecie S.A. (przemysł celulozowo-papierniczy), a także duże szpitale uniwersyteckie i wojewódzkie w Bydgoszczy i Toruniu.
