STANISŁAW ŚMIGIEL UHONOROWANY

środa, 1 Lipiec, 2026

Stanisław Śmigiel jest jedną z najbardziej znanych postaci dawnej toruńskiej opozycji. Rada Miejska Torunia przyznała mu Medal za Zasługi dla Miasta Torunia. Z tej właśnie okazji odwiedzili Go przyjaciele i znajomi z czasów „gdy było najtrudniej”. Przytoczę tu w całości facebookowy wpis niezmordowanego w utrwalaniu pamięci o opozycjonistach Jana Wyrowińskiego.

Dziś (30.06), w rezydencji Marianna w Majdanie pod Warszawą przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz w towarzystwie radnego Michał Wojtczak uroczyście wręczył jednemu z najbardziej zasłużonych toruńskich działaczy opozycji antykomunistycznej Stanisławowi Śmiglowi Medal za Zasługi dla Miasta Torunia. Z tej okazji do Majdanu zjechali członkowie najbliższej rodziny Staszka oraz przyjaciele z opozycji. Była okazja do wspomnień, które rozpoczął Bogdan Borusewicz opowiadając barwnie o tym jak pewnego dnia w 1976 roku do drzwi jego gdańskiego mieszkania zapukała dwóch różniących się wzrostem studentów Politechniki Gdańskiej: Stanisław Śmigiel i Antoni Mężydło. Ten ostatni kontynuował opowieść o czasach najpierw gdańskiej, a następnie toruńskiej opozycji. Po nim Jan Wyrowiński, prezes Społecznego Komitetu „Solidarni – Toruń pamięta” dziękując Radzie Miasta za wyróżnienie Staszka podkreślał przemożny wpływ tego ostatniego na opozycyjne biografie gości uroczystości: Wieslaw Skrzypczynski, Anna Kin, Roman Suchowiecki, Leszek Zejfert, Robert Ziemkiewicz, Marek Wachnik, Jarosław Maciej Goliszewski i Andrzej Churski.

Słowa uznania dla Biura Rady Miasta Torunia (Marek Wiliński) za sprawne zorganizowanie tej skomplikowanej logistycznie nietypowej uroczystości!

Od lewej: Mi0chał Wojtczak (b. Przewodniczący ZR Toruńskiego „S”), Łukasz Walkusz przewodniczący RM Toruń, Izolda Buzar (żona Stanisława), na wózku Stanisław Śmigiel.

Stanisław Śmigiel

Ur. 24 XI 1953 w Lipnie. Absolwent Politechniki Gdańskiej, Wydz. Elektroniki (1978).

1978-1986 pracownik Toruńskiej Przędzalni Czesankowej Merinotex. Podczas studiów działacz SKS w Gdańsku; od 1977 współpracownik KOR, następnie KSS KOR i niezależnego pisma „Robotnik”, WZZ Wybrzeża i niezależnego pisma „Robotnik Wybrzeża”; 22 II 1978 zatrzymany w Sopocie podczas seminarium historycznego TKN, następnie po 48 godz. za „chuligaństwo” skazany w trybie przyśpieszonym przez kolegium ds. wykroczeń na 7 dni aresztu. Od jesieni 1978 w Toruniu, tam współtwórca aktywnego środowiska opozycyjnego, powiązanego głównie z KSS KOR; kolporter wydawnictw niezależnych na dużą skalę. Od lata 1979 współzałożyciel Klubu Samoobrony Społecznej Regionu Wielkopolsko-Kujawskiego. W XI 1979 sygnatariusz Karty Praw Robotniczych; kilkadziesiąt razy zatrzymywany na 48 godz., przesłuchiwany, poddawany rewizjom. W VII 1980 w czasie strajków w Lublinie kilkakrotnie zatrzymany na 48 godz., m.in. w AŚ w Golubiu-Dobrzyniu, tam 25 VII 1980 pobity m.in. przez Mieczysława Kapitonowicza i Daniela Janczewskiego, następnie zwolniony; 20 VIII 1980 zatrzymany, przetrzymywany w AŚ w Golubiu-Dobrzyniu, Wąbrzeźnie i Toruniu, 30 VIII 1980 aresztowany, zwolniony 1 IX 1980 na mocy Porozumień Sierpniowych.

Od IX 1980 w „S”; członek Komitetu Założycielskiego, następnie KZ w Merinoteksie; w 1981 współtwórca (z Wiesławem Janowskim i Józefem Domianem) Toruńskiej Oficyny Niezależnych (zasłynęła edycją 3 tomów ”Archipelagu Gułag” Aleksandra Sołżenicyna), współorganizator toruńskiego KOWzP; w XI 1981 sygnatariusz Deklaracji ideowej Klubów Rzeczypospolitej Samorządnej Wolność-Sprawiedliwość-Niepodległość.

13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Potulicach (pomysłodawca pisma internowanych „Potulicka Agencja Prasowa «PAP»”) i w Strzebielinku, 21 VII 1982 zwolniony; w 1983 współtwórca i kierownik podziemnego wydawnictwa Kwadrat (wydało co najmniej 16 książek, regularnie drukowało pisma podziemne dla kilku organizacji i środowisk podziemnych w Toruniu). Gł. organizator emisji kilku audycji na fonii programu tv (konstruktorem aparatury nadawczej był Janusz Umiński); w 4 XI 1984 aresztowany, 21 XII 1984 skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu na 3 lata oraz karę grzywny. Na pocz. 1986 inicjator Klubu Myśli Politycznej; twórca podziemnego pisma „Inicjatywy” (później „Przegląd Pomorski”). 1986-1988 członek tajnej RKW „S” Toruń, 1988-1989 toruńskiej jawnej RKK.

W 1989 członek KO, szef sztabu wyborczego KO „S” w wyborach do Parlamentu na woj. toruńskie i włocławskie. W 1990 członek Komisji Weryfikacyjnej dla funkcjonariuszy SB. 1990-2005 w ROAD, UD, UW, szef woj. sztabów wyborczych Tadeusza Mazowieckiego i Jacka Kuronia w wyborach prezydenckich 1990 i 1995. 1999-2002 pełnomocnik ds. informacji niejawnych w Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Bydgoszczy, 2002-2003 pełnomocnik ds. informacji niejawnych w Urzędzie Miejskim w Toruniu. W 2003 współorganizator Społecznego Komitetu Upamiętniającego Wydarzenia 1 i 3 V 1982 w Toruniu. W 2005 współorganizator i wykładowca studiów podyplomowych z dziedziny bezpieczeństwa w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Od 2007 dyr. Biura Polityki Bezpieczeństwa TVP w Warszawie.

Wyróżniony odznaką Zasłużony Działacz Kultury (1999); odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi (2000), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2007), Medalem Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis (2009).

5 I 1980 – 25 VIII 1989 rozpracowywany przez Wydz. II/V KW MO/ WUSW w Toruniu w ramach SOR krypt. Klepsydra.