|
|
|
  |
|
informacje
dokumenty Walne Zebranie Delegatów
biura ZR
|
Stan wojenny w Pile
W pierwszych miesiącach stanu wojennego w województwie pilskim opór społeczny polegał przede wszystkim na kolportażu ulotek (zazwyczaj wykonanych ręcznie) i malowaniu napisów. W nocy 31 grudnia w Czarnkowie rozrzucono ulotki odręcznie o treści "Nie poddamy się". 1 lutego we wsi Mielęcino (gmina Człopa) wywieszono ręcznie napisaną ulotkę Apel obywatelski. W nocy z 16 na 17 lutego na budynku będącym wcześniej siedzibą Komitetu Miejskiego PZPR i na pobliskim parkingu namalowano symbole Polski Walczącej, a na jednym z kiosków na targowisku miejskim napis "Precz z czerwonymi". W tym samym czasie w Złotowie pojawiły się odręczne ulotki "o wrogiej treści", podpisane MOWM. Około 10 marca we wsi Lipka (gmina Ryczywół) na przystanku autobusowym naklejono odręcznie wykonane ulotki z hasłem "Orła wrona nie pokona". W Czarnkowie namalowano kredą symbole Polski Walczącej. W tym przypadku MO ujęła sprawców, "okazali się nimi uczniowie szkół podstawowych w wieku 11-13 Iat. W tym samym miesiącu także w Czarnkowie pojawiły się w obiegu banknoty, najczęściej o nominale 1000 zł, z wypisanym czerwonym flamastrem hasłem "Śmierć PZPR". Bank podjął działania, aby wycofać z obiegu "banknoty w ten sposób uszkodzone". W lutym 1982 r. powstał w Pile Regionalny Komitet Strajkowy NSZZ “S”. Jego organizatorem był Jacek Ciechanowski, ukrywający się działacz “S” Polamie. Skład RKS ulegał zmianom - w różnych okresach czasu tworzyli go: Jacek Lenartowicz (Polam), Ryszard Bednarek (Kombinat Budowlany), Leonard Wesołowski (ZNTK), Zdzisław Kobuz (Pilskie Przedsiębiorstwo Nafty i Gazu), Zdzisław Nowicki (Wojewódzka Spółdzielnia Inwalidów), Franciszek Banasz (Polam) Janusz Lemanowicz (Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy), Roman Nisiewicz (Polam), Krystyna Lemanowicz (PSS Społem). RKS (a po zmianie nazwy - Regionalny Komitet Wykonawczy) wydawał pismo pt. “Lech” Aktywizacja działań opozycyjnych nastąpiła w maju 1982 r. Jeszcze pod koniec kwietnia w pilskich zakładach pracy, między innymi ZNTK i "Polamie", oraz liceum ogólnokształcącym pojawiły się ulotki wzywające do boj kotu pochodu pierwszomajowego, a w Trzciance zapowiedziano mszę św., "w czasie kiedy odbyć się mają główne uroczystości 1-majowe". Więcej ulotek rozpowszechniono przed ogólnopolskim dniem protestu zapowiedzianym na 13 maja 1982 r. Kolportowano je wówczas w Czarnkowie, Trzciance, Wałczu oraz zakładach w Pile ("Polam", "Powogaz", ZNTK). 14 maja 1982 r. jadący z Trzcianki do Czarnkowa ujrzeli namalowane na całą szerokość szosy dwa symbole Polski Walczącej oraz hasła “Lecha uwolnić" i “Zwycięży Solidarność”. Na pobliskim znaku drogowym umieszczono wizerunek wrony. O wiele większe natężenie oporu społecznego odnotowano w sierpniu 1982 r. Szczególnie po 13 sierpnia działania podziemia "objawiały się w niespotykanych dotąd zakresach" poprzez kolportaż ulotek, malowanie w miejscach publicznych symboli i haseł oraz propagandę szeptaną. Za zagrożenie władze uznały okolicznościowe msze św. zapowiedziane na 31 sierpnia w Chodzieży, Rogoźnie, Szamocinie i Pile. Spodziewano się po nich demonstracji ulicznych. Tego dnia na pl. Zwycięstwa w Pile odbyła się największa niezależna manifestacja, której organizatorem był pilski RKS. Ponieważ przed godz. 16 na placu zgromadziło się około pięciuset osób, skierowano tam kompanię ZOMO i dwa plutony MO. Dowódca ZOMO wezwał przez megafon zebranych do rozejścia się. Wylegitymowano kilkadziesiąt osób. Protestujący próbowali zaintonować Boże, coś Polskę, po czym spokojnie się rozeszli. Nie zastosowano "środków przymusu bezpośredniego", a w "rejonie zagrożonym" wzmocniono służby patrolowe z zadaniem wzmożonego legitymowania. W następnych miesiącach stanu wojennego podziemna "Solidarność" rozwijała niezależną działalność wydawniczą. Zorganizowano system kolportażu "bibuły" przeznaczonej głównie dla innych miejscowości regionu. Polegał on na zakopywaniu nieprzemakalnych skrzynek żywicznych w okolicznych lasach. Do skrzynek jedne osoby wkładały podziemne wydawnictwa, a inne zabierały je stamtąd i kolportowały dalej. Początkowo funkcjonowały dwie-trzy takie skrzynki, w następnych latach około dziesięciu. Taki sposób kolportażu przetrwał do przełomu 1988/1989 r. W Pile oprócz wspomnianego "Lecha" od 10 lipca 1983 r. wydawano "Fundamentalistę".
Za: “Stan wojenny w Polsce 1981-1983”
aktualności - galeria - kontakt   |
|
