Uwagi do rządowego projektu
ustawy
Zastrzeżenia do projektu ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. tzw. rządowy projekt
ustawy o emeryturach pomostowych
Projekt znacznie ogranicza zakres podmiotowy prawa do emerytury pomostowej. Prawo do
emerytury pomostowej przysługiwać będzie wyłącznie ubezpieczonym urodzonym w latach
1949-1968 (art. 3 pkt 1 projektu). Jednocześnie prawa do emerytury pomostowej
zostaną pozbawieni ubezpieczeni urodzeni po 31.12.1968 r. Nawet jeżeli
osiągnęli już, na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów okresy zatrudnienia
w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagane do nabycia prawa do
emerytury w obniżonym wieku emerytalnym (wynoszące z reguły 15 lat). Pozbawienie
tych osób jakiejkolwiek rekompensaty zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w
szczególnym charakterze może zostać uznane za naruszenie praw podmiotowych
tymczasowych chronionych na mocy art. 2 Konstytucji RP.
Dodatkowe ograniczenie wprowadza także warunek wykonywania pracy w szczególnych
warunkach lub w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999 r. Oznacza to, że prawa
do emerytury pomostowej pozbawione zostaną osoby, które po 31.12.2007 r. spełnią
warunki nabycia prawa do emerytury pomostowej (w tym warunek osiągnięcia wymaganych
okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze), lecz
które pracę w szczególnych warunkach rozpoczęły po 31.12.1999 r. To kolejny
przepis, który może zostać uznany za niezgodny z konstytucją.
Poważnym mankamentem przedłożonego projektu ustawy o emeryturach pomostowych jest
również brak określenia wykazu prac w szczególnych warunkach oraz w
szczególnym charakterze. W projekcie przewiduje się jedynie zdefiniowanie prac
w szczególnych warunkach oraz o szczególnym charakterze, zaś określenie wykazów tych
prac nastąpiłoby w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Tymczasem zgodnie z art. 67
ust. 1 zdanie 2 Konstytucji zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa
ustawa.
Ustawodawca zakłada także, że świadczenia osób, które rozpoczęły pracę w
szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed dniem 1.01.1999 r. będą
finansowane ze składek pracodawców zatrudniających pracowników w szczególnych
warunkach po 31 grudnia 2007 r. Przyjęcie tego rozwiązania spowoduje, że
pracodawcy dążyć będą do wyeliminowania przypadków świadczenia pracy w
szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Może się jednak
odbywać nie tylko poprzez poprawę warunków pracy (eliminacja czynników szkodliwych i
uciążliwych dla zdrowia), lecz także poprzez ukrywanie faktu zatrudniania pracowników
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Dążenie pracodawców do
wyeliminowania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (zarówno w
sposób uczciwy i nieuczciwy) spowoduje, że środki pochodzące ze składek nie będą
stanowić istotnego źródła finansowania świadczeń.
|
