Rozmowa z dr Marcinem
Zielenieckim
Wygasające prawo?
- Emerytur pomostowych jeszcze nie ma, a wywołują dużo emocji. Co to jest
emerytura pomostowa?
- Emerytura pomostowa to świadczenia o charakterze szczególnym przede wszystkim
dlatego, że to ma charakter okresowy czyli przysługują od momentu nabycia prawa do
emerytury w obniżonym wieku emerytalnym do momentu osiągnięcia normalnego wieku
emerytalnego. Druga szczególność polega na tym, że jest odrębne źródło
finansowania tych emerytur, czyli już nie Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, ale inny
fundusz. W projekcie ustawy proponuje się, żeby to był fundusz emerytur pomostowych.
- Komu mają przysługiwać emerytury pomostowe?
- Emerytury pomostowe mają przysługiwać tym osobom, które wykonują pracę w
warunkach szczególnym i szczególnym charakterze. Obecna lista z 1983 r. jest bardzo
długa. Do obecnych czasów nastąpił znaczny postęp techniczny, warunki szczególne w
wielu wypadkach zniknęły i jest potrzeba opracowania nowego wykazu. Tymczasem do
projektu nie dołączono listy zawodów uprawnionych do emerytur pomostowych. Rząd
twierdzi, że przedstawi liczbę zawodów w rozporządzeniu, chociaż zgodnie z
konstytucją zakres podmiotowy zabezpieczenia społecznego powinien być określony w
ustawie.
- Skoro mają to być emerytury dla osób zatrudnionych w szczególnych warunkach,
dlaczego założono ograniczenia wiekowe?
- Nie wiemy, dlaczego projekt oparto na założeniu, że pojęcie emerytury pomostowej
wiąże się z koncepcją wygaszania szczególnych uprawnień emerytalnych. Rzeczywiście
w 1999 r. w momencie wejścia w życie reformy emerytalnej mieliśmy do czynienia z
koncepcją wygaszania tych szczególnych uprawnień , ale to dotyczyło tylko emerytur z
FUS. Założenie jest jasno wyrażone w ustawie i ten przepis ciągle obowiązuje, że dla
osób urodzonych po 1948, którzy są zatrudnieni w warunkach szczególnych i szczególnym
charakterze zostaną ustanowione emerytury pomostowe. Tam nie ma mowy o tym, że te osoby
mają się urodzić w latach 1949-1968, ani że dotyczyć to będzie osób, które przed
1999 r. rozpoczynały pracę w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze.
- Komu nie będzie przysługiwało prawo do emerytury pomostowej?
- Według projektu, który otrzymaliśmy osoba, która nie wykonywała pracy w
szczególnych warunkach i szczególnym charakterze przed 1999 r. nawet jeżeli po 1999 r.
rozpoczęła taką pracę na podstawie tych obecnych przepisów nie nabędzie prawa do
emerytury pomostowej. To samo dotyczy osób, które urodziły się po 1968 r. Te osoby
nawet, jeśli wykonują lub wykonywały pracę o szczególnym charakterze na podstawie
obowiązujących przepisów również nie nabędą prawa do emerytur pomostowych.
- Jak uzasadniają takie ograniczenia autorzy projektu?
- Strona rządowa powołują się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, ale moim
zdaniem nie jest prawidłowy argument. Rzeczywiście są trzy orzeczenia dotyczącego tego
problemu. TK uznał, że koncepcja wygaszania szczególnych uprawnień emerytalnych jest
zgodna z konstytucją i, że jest możliwe dzielenie ubezpieczonych na różne grupy w
zależności od daty urodzenia i wyraźnie w uzasadnieniu mówi o wygaszaniu uprawnień,
ale dotyczy to emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast w żaden sposób
nie odnosi się do uprawnień wynikających z emerytur pomostowych. |
