Menu

Psyche i praca

Jednym z podstawowych obowi膮zków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Warunkiem bezpiecznej pracy jest równie偶 dobry stan psychiczny pracowników.

Niestety nie wszyscy maj膮 szcz臋艣cie pracowa膰 w przyjaznej atmosferze. Coraz cz臋艣ciej praca wi膮偶e si臋 ze stresem, pracownicy padaj膮 ofiar膮 mobbingu albo przechodz膮 kryzys nazywany powszechnie wypaleniem zawodowym.

Stres najogólniej rzecz ujmuj膮c jest sposobem reakcji na jak膮艣 sytuacj臋, czy bodziec.

Wbrew powszechnemu rozumieniu stres jest poj臋ciem neutralnym. S膮 bowiem dwa rodzaje stresu: stres pozytywny, motywuj膮cy, oraz stres negatywny, demotywuj膮cy, powoduj膮cy z czasem negatywne konsekwencje zawodowe, spo艂eczne i zdrowotne.

Stres pozytywny mo偶e wyst臋powa膰, gdy prze艂o偶eni stawiaj膮 wymagania dostosowane do fizycznych, emocjonalnych i intelektualnych mo偶liwo艣ci pracownika. Wówczas nagromadzon膮 energi臋 pracownik wykorzystuje w dzia艂aniu a stres wywo艂any wymaganiami ust臋puje.

Natomiast, gdy prze艂o偶eni stawiaj膮 wymagania przekraczaj膮ce mo偶liwo艣ci fizyczne, emocjonalne i intelektualne pracownika i nie ma on wsparcia prze艂o偶onych czy kolegów pojawia si臋 stres negatywny. 殴ród艂em stresu w pracy mog膮 by膰 równie偶 bod藕ce fizyczne (np. ha艂as, niew艂a艣ciwe o艣wietlenie, zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura, zapylenie, promieniowanie). Praca w stresogennych warunkach z czasem powoduje u pracownika fizyczne i psychiczne wyczerpanie, zm臋czenie, dolegliwo艣ci bólowe, a w ko艅cu mo偶e doprowadzi膰 do powa偶nych chorób czy zaburze艅.

Z danych Europejskiej Fundacji na Rzecz Poprawy Warunków 呕ycia i Pracy wynika, 偶e stres zwi膮zany z prac膮 znalaz艂 si臋 na drugim miejscu, zaraz po bólach pleców, w艣ród problemów na które uskar偶aj膮 si臋 pracownicy. Odczuwa go oko艂o 28 proc. pracowników obojga p艂ci we wszystkich sektorach i na ró偶nych szczeblach zarz膮dzania. Skutki stresu mog膮 by膰 ró偶norodne: zmiany nastroju i zachowania, pogorszenie kontaktów z innymi osobami, nie wywi膮zywanie si臋 z obowi膮zków oraz wielorakie reakcje fizjologiczne organizmu. W zwi膮zku ze stresem powstaje znacz膮ca ilo艣膰 zwolnie艅 chorobowych, a koszty z tym zwi膮zane s膮 du偶e. Ograniczanie stresu i organizowanie pracy w sposób eliminuj膮cy czynniki go wywo艂uj膮ce mo偶e prowadzi膰 do wi臋kszej wydajno艣ci oraz poprawy bezpiecze艅stwa i higieny pracy, co w rezultacie skutkuje korzy艣ciami gospodarczymi i spo艂ecznymi dla firm, pracowników i ca艂ego spo艂ecze艅stwa.

W zwi膮zku 艂atwiej

W zwalczaniu stresu w pracy najlepiej radzi膰 sobie w grupie a wyniki bada艅 pokazuj膮, 偶e poziom stresu uzale偶niony jest od poziomu wsparcia spo艂ecznego. Obejmuje ono wsparcie emocjonalne, oceniaj膮ce, instrumentalne oraz informacyjne pochodz膮ce od prze艂o偶onego czy wspó艂pracowników .

Do najwa偶niejszych grup wsparcia spo艂ecznego pracownika zalicza si臋, m.in. kadr臋 kierownicz膮, zwi膮zki zawodowe i rodzin臋. Dlatego warto zg艂osi膰 si臋 do zwi膮zku zawodowego, je艣li taki w przedsi臋biorstwie funkcjonuje albo zastanowi膰 si臋 nad zorganizowaniem kolegów i kole偶anek w zwi膮zek. W grupie 艂atwiej rozmawia膰 z pracodawc膮 o lepszej organizacji pracy czy poprawie warunków pracy, tak aby wyeliminowa膰 z pracy czynniki wywo艂uj膮ce stres.

Porozumienie w sprawie stresu

Problem stresu okaza艂 si臋 tak istotny, 偶e sta艂 si臋 przedmiotem zainteresowania Komisji Europejskiej oraz zwi膮zków zawodowych i pracodawców na poziomie europejskim.

W 2004 r. europejskie organizacje pracodawców i Europejska Konfederacja Zwi膮zków Zawodowych zawar艂y porozumienie ramowe dotycz膮ce stresu zwi膮zanego z prac膮. Celem tego porozumienia jest zwi臋kszenie 艣wiadomo艣ci i zrozumienia zjawiska stresu zwi膮zanego z prac膮 przez pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz zwrócenie ich uwagi na oznaki mog膮ce wskazywa膰 na problem stresu zwi膮zanego z prac膮. Porozumienie stworzy艂o pewne ramy, które pozwalaj膮 identyfikowa膰, zapobiega膰 lub rozwi膮zywa膰 problemy towarzysz膮ce stresowi zwi膮zanemu z prac膮.

Porozumienie zak艂ada stosowanie ró偶nych 艣rodków, których celem jest eliminowanie stresu w pracy. Mog膮 to by膰:

  • dzia艂ania zwi膮zane z zarz膮dzaniem i komunikacj膮 (przep艂ywem informacji), takie jak wyja艣nienie celów firmy i roli poszczególnych pracowników, zapewnienie odpowiedniego wsparcia osób i zespo艂ów ze strony kierownictwa, powi膮zanie zakresu odpowiedzialno艣ci z mo偶liwo艣ci膮 sprawowania kontroli nad wykonywan膮 prac膮, poprawa organizacji i procesów pracy, jak równie偶 warunków i 艣rodowiska pracy,
  • szkolenie kadry kierowniczej i pracowników w celu zwi臋kszenia ich 艣wiadomo艣ci i zrozumienia zjawiska stresu, jego mo偶liwych przyczyn i sposobów radzenia sobie ze stresem i/lub sposobów przystosowywania si臋 do zmian,
  • zapewnianie informacji i prowadzenie konsultacji z pracownikami i/lub ich przedstawicielami zgodnie z prawem europejskim i krajowym, uk艂adami zbiorowymi i przyj臋t膮 praktyk膮 dzia艂ania.

14 listopada 2008 r. szefowie polskich organizacji partnerów spo艂ecznych: NSZZ "Solidarno艣膰", OPZZ, Forum Zwi膮zków Zawodowych, Konfederacji Pracodawców Polskich, Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych "Lewiatan", oraz Zwi膮zku Rzemios艂a Polskiego podpisali wspóln膮 deklaracj臋 dotycz膮c膮 zapobiegania i przeciwdzia艂ania zjawisku stresu zwi膮zanego z prac膮. Celem tej deklaracji jest upowszechnienie europejskiego porozumienia ramowego dotycz膮cego stresu zwi膮zanego z prac膮.

http://www.solidarnosc.org.pl/stres/materialy/broszura_stres.pdf

Powr贸t na g贸r臋

Komisja Krajowa NSZZ "Solidarno艣膰" wykorzystuje na swoich stronach pliki cookie. Je偶eli nie zmienisz domy艣lnych ustawie艅 swojej przegl膮darki b臋d膮 one zapisywane w pami臋ci urz膮dzenia. Wi臋cej informacji.