Stanowisko KK nr 12/09
w obronie Krzyża Świętego

„Tylko pod Krzyżem,
tylko pod tym znakiem
Polska jest Polską,
a Polak Polakiem”
(A. Mickiewicz)

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” z zaskoczeniem i wielkim oburzeniem przyjęła orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu kwestionujące obecność Krzyża w życiu publicznym. Historia Polski i Europy jest nierozerwalnie związana
z chrześcijaństwem.

NSZZ „Solidarność” ma obowiązek zabrania głosu w tej sprawie. Nasz Związek powstał i trwa czerpiąc swą siłę i moc z Krzyża Świętego, który jest Znakiem najwyższej miłości i ponadczasowej solidarności Boga z człowiekiem. Od pokoleń jest on symbolem naszej wiary i nadziei. Prowadził nas do wolności i niepodległości. O Jego obecność w życiu publicznym upominało się wiele pokoleń Polaków, w tym młodzież z Miętnego
i Włoszczowej. Dlatego Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wyraża swoje głębokie oburzenie, że w wolnej Polsce są środowiska, które chcą odmówić młodym ludziom prawa do obecności Krzyża w Szkołach, którym przeszkadza Krzyż w szpitalach i zakładach pracy.

„Krzyż jest wpisany w życie człowieka” – mówił do młodzieży Ojciec Święty Jan Paweł II i przestrzegał: „Rozpowszechniona dziś powierzchowna kultura, która przypisuje wartość tylko temu, co ma pozór piękna, chciałaby wam wmówić, że trzeba odrzucić Krzyż.” A podczas homilii w Zakopanem wzywał: „Dziękujmy Bożej Opatrzności za to, że Krzyż powrócił do szkół, urzędów publicznych i szpitali. Niech on tam pozostanie! Niech przypomina o naszej chrześcijańskiej godności i narodowej tożsamości, o tym, kim jesteśmy
i dokąd zmierzamy, i gdzie są nasze korzenie (…) Nie wstydźcie się tego Krzyża. Brońcie Krzyża.”

NSZZ „Solidarność” przyjmuje te słowa jako testament i zobowiązanie do obrony Krzyża Świętego, któremu jesteśmy i pozostaniemy wierni.


Stanowisko KK nr 13/09
ws. sytuacji w spółkach realizujących kolejowe przewozy pasażerskie

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” stanowczo protestuje przeciwko dotychczasowym działaniom Rządu oraz Ministerstwa Infrastruktury, które doprowadziły do katastrofalnej sytuacji rynku kolejowych przewozów pasażerskich. Obecny stan jest wynikiem przeprowadzenia restrukturyzacji zgodnie z wybranymi założeniami ze Strategii Rządowej dla transportu kolejowego do roku 2013, która miała uporządkować ten segment przewozów, gwarantując społeczeństwu przewozy zgodne z oczekiwaniami pasażerów a pracownikom zatrudnienie.
W efekcie przekazania Oddziału Przewozy Międzywojewódzkie (OPM), spółka PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. utraciła przychody z przewozów międzywojewódzkich
w kwocie ponad 850 mln zł rocznie, natomiast nie pozbyła się znacznej części kosztów działalności bieżącej, związanych z tymi przewozami. Powodem opisanej sytuacji było przeprowadzenie w 2008 r. procesów restrukturyzacyjnych w oparciu o nieprawidłowe prognozy ekonomiczne przygotowane przez Grupę PKP. Działania te spowodowały:
1. Stałe pogorszanie oferty przewozowej dla pasażerów poprzez: znaczne zmniejszenie liczby pociągów międzywojewódzkich dofinansowanych przez Ministerstwo Infrastruktury oraz brak rzetelnej informacji o pociągach, koordynacji rozkładu jazdy, zintegrowanego systemu sprzedaży biletów oraz jednego wspólnego biletu na przejazd środkami transportu kolejowego należącego do różnych przewoźników;
2. Groźbę paraliżu komunikacyjnego w kraju, poprzez utratę połączeń w ruchu regionalnym dla osób dojeżdżających do szkół, pracy, urzędów i instytucji, itp., jak również w ruchu dalekobieżnym – może to dotyczyć kilkaset tysięcy pasażerów;
3. Znaczne pogorszenie efektywności gospodarczej spółki PKP Przewozy Regionalne
z o.o.; zadłużenie (niepełne oddłużenie, będące konsekwencją starych długów powstałych w okresie gdy spółka była w Grupie PKP), w momencie przekazania udziałów spółki Samorządom Wojewódzkim, kształtowało się na poziomie 360 mln zł., pomimo gwarancji rządowych, że przekazanie spółki odbędzie się bez jakichkolwiek zaległości;
4. Zajęcie przez komornika rachunków bankowych spółki PKP Przewozy Regionalne
z o.o., co spowodowało utratę płynności finansowej;
5. Zagrożenie ogłoszenia upadłości spółki PKP Przewozy Regionalne z o.o., wypłaty wynagrodzeń dla pracowników oraz utraty miejsc pracy;
6. Brak możliwości rozwoju PKP Przewozy Regionalne z o.o., jak również PKP Intercity S.A., np. poprzez uniemożliwienie wejścia spółki PKP IC na giełdę;
7. Konflikty zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne;
8. Negatywny wizerunek kolejowych firm przewozowych (PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., PKP Intercity S.A.), jak również Ministerstwa Infrastruktury;
9. Stworzenie korzystnych warunków dla obcych przewoźników na wejście na krajowy rynek kolejowych przewozów pasażerskich, w związku z liberalizacją rynku przewozów pasażerskich z dniem 1 stycznia 2010 r. i usunięcie z segmentu kolejowych przewozów pasażerskich polskich firm (PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., PKP Intercity S.A.);
10. Zagrożenie istnienia obu kolejowych spółek przewozowych (PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., PKP Intercity S.A.), zagrożenie utraty miejsc pracy dla prawie 25 tys. pracowników, co w konsekwencji uderzy w ich rodziny.

Brak jakiejkolwiek reakcji, prób pomocy i mediacji ze strony Ministerstwa Infrastruktury, jest przez nas postrzegane jako porażka przygotowanej na kolanie „reformy”
z 2008 r. Obecna sytuacja w PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., po 9 miesiącach od usamorządowienia, rodzi przypuszczenia, że były jej właściciel (Ministerstwo Infrastruktury), przekazując spółkę Samorządom Wojewódzkim, od samego początku miał w zamiarze jej likwidację, a to by świadczyło o świadomym działaniu na szkodę spółki PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. i konsekwencjami karnymi.

Od Ministerstwa Infrastruktury żądamy podjęcia niezwłocznych działań mających na celu:
1. Wdrożenie działań gwarantujących dalsze istnienie oraz płynny rozwój polskich spółek przewozowych (PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., PKP Intercity S.A.) tak, aby były one w stanie sprostać konkurencji;
2. Pełne oddłużenie spółki PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., tj. kwoty 360 mln zł, wynikającej z działalności spółki sprzed usamorządowienia (zmiany właścicielskiej);
3. Wprowadzenie rozwiązań systemowych, dotyczących przekazywania do PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. środków finansowych z CIT, PIT oraz z funduszu kolejowego, na kolejowe przewozy regionalne;
4. Doprowadzenie do zdjęcia zajęć komorniczych z rachunków bankowych spółki PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o., umożliwiając jej prawidłowe funkcjonowanie;
5. Wywiązania się Ministerstwa Infrastruktury z zobowiązania zawartego
w Porozumieniu z dnia 17 lipca 2008r. z Ponadzakładowymi Organizacjami Związkowymi działającymi w Grupie PKP, na mocy którego pracownicy spółek Grupy PKP mieli być objęci paktem gwarancji pracowniczych, przed dokonaniem zmian właścicielskich;
6. Doprowadzenie do pełnej współpracy pomiędzy PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o.
a PKP Intercity S.A., korzystnej dla społeczeństwa – podróżnych i pracowników.
7. Pełne finansowanie kolejowych przewozów pasażerskich w ruchu międzywojewódzkim i międzynarodowym;
8. Podpisanie wieloletnich umów na realizację kolejowych przewozów pasażerskich
w ruchu międzywojewódzkim i międzynarodowym.

Od Samorządów Wojewódzkich domagamy się:
1. Przekazania pełnych kwot dotacji za zamówioną pracę eksploatacyjną na terenie każdego z województw;
2. Podpisywania wieloletnich umów na wykonywanie kolejowych przewozów pasażerskich;
3. Podpisania paktu gwarancji pracowniczych dla pracowników spółki PKP Przewozy
Regionalne sp. z o.o..
4. Zobowiązania władz spółki PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. do respektowania Porozumienia z dnia 27 maja 2009 r. zawartego pomiędzy Prezesem spółki PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o. a Ponadzakładowymi Organizacjami Związkowymi działającymi w PKP PR, stanowiącego o niedokonywaniu zwolnień pracowników spółki do czasu spisania paktu gwarancji pracowniczych.
 
Stanowisko KK nr 14/09
ws. łamania praw związkowych w Sanden Manufacturing Poland Sp. z o.o. w Polkowicach

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” deklaruje wsparcie dla działań Zarządu Regionu Zagłębie Miedziowe w obronie praw związkowych w Sanden Manufacturing Poland Sp. z o.o. w Polkowicach.
Komisja Krajowa wzywa zarząd spółki do zaprzestania szykanowania związkowców działających w obronie praw pracowników do godnej płacy.
Wobec zwolnienia z pracy przewodniczącej Komisji Zakładowej, Komisja Krajowa upoważnia Prezydium KK we współpracy z Zarządem Regionu do podjęcia stosownych działań również na forum międzynarodowym w celu przywrócenia jej do pracy.

Stanowisko nr 15/09
ws. krytycznej sytuacji w Zakładach Chemicznych Police S.A.

W związku z kryzysową sytuacją w Zakładach Chemicznych Police S.A. spowodowaną brakiem dostaw gazu niezbędnego do produkcji oraz odmowa poręczenia kredytu przez rządową Agencję Rozwoju Przemysłu, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” wzywa rząd RP do udzielenia firmie niezbędnej pomocy.
Brak reakcji oznacza wstrzymanie produkcji w ZC Police oraz oznacza likwidację ponad czterech tysięcy miejsc pracy w samym zakładzie i wielu tysięcy u kooperantów.
Upadłość kolejnego dużego zakładu w województwie zachodniopomorskim oznacza dalszą degradację całego regionu, którego negatywne skutki będą odczuwalne przez wiele lat.


UCHWAŁA KK nr 28/09
ws. zmiany zasięgu działania Regionów Śląsk Opolski i Dolny Śląsk

Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” działając na podstawie § 22 ust. 4 Statutu NSZZ „Solidarność” podejmuje decyzję o zmianie zasięgu działania regionów, rozszerzając obszar Regionu Śląsk Opolski o gminę Brzeg i miasto Brzeg z powiatu brzeskiego w województwie opolskim.

Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2009 r.

Niniejsza uchwała stanowi podstawę do niezwłocznego wpisania jednostek organizacyjnych Związku z gminy Brzeg i miasta Brzeg z powiatu brzeskiego do regionalnego rejestru jednostek organizacyjnych Związku w Regionie Śląsk Opolski. Zarejestrowanie tych jednostek organizacyjnych w Regionie Śląsk Opolski skutkuje jednoczesnym wyrejestrowaniem ich z Regionu Dolny Śląsk ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Region rejestrujący jednostki organizacyjne jest zobowiązany do poinformowania pracodawców, których te jednostki organizacyjne obejmują swoim działaniem, o zmianie ich władz nadrzędnych.

UCHWAŁA KK nr 29/09
ws.  zmiany Uchwały KK nr 13/09 dotyczącej Ordynacji Wyborczej NSZZ „Solidarność”

Komisja Krajowa NSZZ “Solidarność” wprowadza poniższe zmiany w Ordynacji Wyborczej NSZZ „Solidarność” będącej załącznikiem do uchwały KK nr 13/09.
1. W § 1 ust. 5 dodaje się drugie zdanie o następującym brzmieniu: „Obowiązek ten dotyczy również osób wybranych na funkcję delegata w okręgu łączonym oraz osób kandydujących na funkcje związkowe na podstawie postanowień § 50 ust.2 pkt 1 lit. b Statutu NSZZ „Solidarność” (bierne prawo wyborcze)”. 
2. W § 16 ust. 4 wykreśla się wyrażenie: „ a także elektorów (w przypadku łączonego okręgu wyborczego)”.
3. W § 57 pkt 2 wykreśla się wyrażenie: „lub elektorów”.
4. W § 58 wykreśla się wyrażenie: „lub elektorów”.
5. W § 85 pkt 5 wykreśla się wyrażenie: „i elektorów”.
6. W § 125 ust. 4  wykreśla się wyrażenie: „a także elektorów (w przypadku łączonego okręgu wyborczego)”.

UCHWAŁA KK nr 30/09
ws. wniosku o zmianie w Karcie Nauczyciela w art. 42 i art. 35


Komisja Krajowa w trybie art. 20 ustawy z dnia 23,05,1991 r. o związkach zawodowych
(Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) o zmianę ustawy z dnia 26.01.1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) wnosi do:

1. Prezydenta RP,
2. Rady Ministrów,
3. Klubów i Kół poselskich, o:

1. uchylenie w art. 42 ust.2 pkt 2 tejże ustawy określeń: „z tym że w ramach tych zajęć:
a) nauczyciel szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych, jest obowiązany prowadzić zajęcia opieki świetlicowej lub zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły,
z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 2 godzin w tygodniu,
b) nauczyciel szkoły ponadgimnazjalnej, w tym specjalnej, jest obowiązany prowadzić zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem godzin przeznaczonych na zwiększenie liczby godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 1 godziny w tygodniu.”,

2. dopisanie w art. 35 Karty Nauczyciela ustępu 5. regulującego zasady wynagradzania za przydzielone w planie organizacyjnym szkoły godziny ponadwymiarowe,nie odbyte z przyczyn nieleżących po stronie nauczyciela; lub dopisanie w art. 30 ust. 6 KN upoważnienia ustawowego dla jednostek samorządu terytorialnego do ustalenia w uchwalanych przez nie regulaminach zasad wynagradzania za nieodbyte godziny ponadwymiarowe w takich sytuacjach.

UZASADNIENIE

Ad. 1.
Wnioskowane o uchylenie przepisy art. 42 ust. 2 pkt 2 KN zostały wprowadzone ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2009 r.
Nr 1, poz. 1). Genezą wprowadzenia powyższych zmian były prowadzone w drugiej połowie 2008 r. negocjacje płacowe przez stronę rządową ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Przedmiotem rozmów miało być m.in. znaczne zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli w roku 2010 i w latach następnych. W zamian za to nauczyciele zostali zobowiązani do zwiększenia ilości godzin pracy w ramach otrzymywanego wynagrodzenia z tym, że w roku szkolnym 2009/2010 zwiększenie miało nastąpić o jedną godzinę, a w roku szkolnym 2010/2011 i dalszych latach o dwie godziny.
    Drugą przyczyną zwiększenia ilości godzin pracy miały być przygotowywane zmiany w organizacji nauczania, a zwłaszcza wprowadzenie obowiązku szkolnego dla dzieci
6-letnich, co wymagałoby zwiększonej ilości nauczycieli.
    Zakładając, że obie przyczyny zostaną urzeczywistnione, przytoczoną wyżej ustawą wprowadzono zmiany, m.in. do art. 42 ust. 2 pkt 2 KN. Rzeczywistość okazała się jednak inna. W roku 2009 nie było już mowy o znaczącym zwiększeniu płac dla nauczycieli i nie wiadomo, co przyniosą lata następne. Pomimo tego oraz pomimo, że wprowadzenie obowiązku szkolnego dla dzieci 6-letnich zostało odroczone, wprowadzone ustawą z dnia
21 listopada 2008 r. zmiany do art. 42 ust. 2 pkt. 2 KN weszły w życie z dniem 1 września 2009 r., z obowiązkiem odpracowania od tego dnia dodatkowo 1 godziny w tygodniu bez dodatkowego wynagrodzenia. Na skutek tego, wobec niewywiązania się strony rządowej
z zapowiedzi płacowych, przedstawiciel Sekcji Krajowej Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” na spotkaniu w dniu 27 sierpnia 2009 r. zaproponował zniesienie przepisów
o rozliczanie się z dwóch dodatkowych niepłatnych godzin przez nauczycieli. Strona rządowa nie odniosła się pozytywnie do tych propozycji.
    Przede wszystkim jednak, omawiane zmiany do KN są wewnętrznie sprzeczne, niespójne z przepisami wykonawczymi i tym samym niewykonalne. Z samego brzmienia
art. 42 ust. 2 pkt 2 KN wynika tak, jak dotychczas – zajęcia i czynności określone w tym przepisie mają charakter tylko czynności wychowawczych i opiekuńczych, przy czym regulacja taka nie jest przypadkowa, ponieważ w poprzednim brzmieniu tego przepisu – obowiązującym do sierpnia 2004 r. – były przewidziane jeszcze czynności dydaktyczne, co zostało skreślone. Tymczasem, ustawą z dnia 21.11.2008 r. została wprowadzona regulacja do art. 42 ust. 2 pkt 2 KN, stanowiąca, że „w ramach tych zajęć (tj. zajęć o charakterze wychowawczych lub opiekuńczych) nauczyciel jest obowiązany prowadzić zajęcia opieki świetlicowej lub zajęcia w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, które w większości mają charakter zajęć dydaktycznych.
    Wewnętrzna sprzeczność znowelizowanego art. 42 ust. 2 pkt 2 polega na tym, że
w ramach zajęć wychowawczych i opiekuńczych nauczyciel jest obowiązany prowadzić także zajęcia dydaktyczne. Odesłanie w dopisanym art. 42 ust. 2 pkt 2 KN do ramowych planów nauczania i godzin – w ramach tych planów – przeznaczonych do dyspozycji dyrektora szkoły, oznacza jednocześnie w większości zadania o charakterze edukacyjnym czy dydaktycznym. Znajduje to potwierdzenie w rozporządzeniu MEN z dnia 23. 03. 2009 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 54, poz. 442), gdzie w dopisanym do § 2 ustępie 5a nastąpiło doprecyzowanie pojęcia dodatkowych zajęć przez określenie, że:

"5a) „Godziny do dyspozycji dyrektora szkoły mogą być przeznaczone również na realizację:
1. zajęć zwiększających szanse edukacyjne uczniów: na pracę z uczniem zdolnym lub uczniem mającym trudności w nauce,
2. zajęć rozwijających zainteresowania uczniów w wymiarze ustalonym przez dyrektora szkoły, z uwzględnieniem art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.)”
    Nie ulega wątpliwości, że zajęcia te w większości maja charakter zajęć edukacyjnych lub dydaktycznych.
    Już w przygotowaniach do nowego roku szkolnego 2009/2010 i na początku tego roku wielu dyrektorów szkół, a także przedstawicieli związków zawodowych, występowało do Ministerstwa Edukacji Narodowej z pytaniami: na co mają być przeznaczone dodatkowe godziny do odpracowania, kogo mają obejmować, jak je rozliczać oraz czy mają to być godziny 45-minutowe, czy zegarowe? – na co, według zapowiedzi mieli wkrótce otrzymać wyczerpujące wyjaśnienia, o czym informowały środki społecznego przekazu, a m.in. dziennik „Rzeczpospolita” z dnia 7 września 2009 r.
    W rezultacie Ministerstwo Edukacji Narodowej – najpierw w komunikacie z dnia
24 września (szybko zdjętym ze strony internetowej, a uaktualnionym w dniu 29 września
i powtórnie zaktualizowanym w dniu 8 października 2009 r.) – pomimo częstej zmiany opinii, nie wyjaśniło najważniejszej sprawy: na co konkretnie mają być przeznaczone dodatkowe godziny do odpracowania. Nie wyjaśniło nawet, ile minut, według obowiązujących przepisów, powinna wynosić dodatkowa godzina do odpracowania, czyniąc odpowiedzialnymi za stosowanie wprowadzonych przepisów jedynie dyrektorów szkół.
We wszystkich komunikatach MEN zastrzegało jednocześnie, że jego stanowisko nie jest wiążącą wykładnią przepisów prawa. W tej sytuacji nasuwało się pytanie: kto może stanowić wykładnię wprowadzonych przepisów prawa, jak nie resort, który przygotowywał ich wprowadzenie? Przedstawiając takie stanowisko MEN przyznawało jednocześnie,
że stosowanie przygotowanych przez nie przepisów może odbywać się nie na ich podstawie, lecz w sposób żywiołowy i dowolny. Z kolei, jak wykazała już praktyka, dyrektorzy szkół
w dalszym ciągu nie wiedzą, jak zagospodarować przekazane im do dyspozycji dodatkowe godziny do odpracowania i polecają nauczycielom wyszukiwanie zajęć, które mogliby prowadzić z uczniami. W wielu szkołach brak jest pomieszczeń, czasu oraz uczniów chętnych do odbywania dodatkowych zajęć edukacyjnych.
    Wobec tak skonstruowanych przepisów oraz sposobu ich realizacji, Sekcja Krajowa Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” w piśmie z dnia 24. 10. 2009 r., skierowanym do Ministra Edukacji Narodowej, Pani Katarzyny Hall, przedstawiła wykazane niżej nieprawidłowości w przygotowaniu i realizacji wprowadzonych ustawą z dnia 21. 11. 2008 r. zmian do art. 42 ust. 2 pkt 2 KN, z wnioskiem o ich uchylenie, na co nie otrzymało i nie spodziewa się otrzymania odpowiedzi. W piśmie wskazywano, że:
1/ Brak spójności zapisów w Karcie Nauczyciela, brak jednoznacznej interpretacji przepisów. Do dnia dzisiejszego Ministerstwo Edukacji Narodowej nie odpowiedziało na wiele szczegółowych pytań, które skierowały struktury Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”. 
2/  Brak w wielu szkołach wolnych sal lekcyjnych do realizacji dodatkowych godzin.
3/ Brak uczniów chętnych do udziału w dodatkowych zajęciach, ponieważ mają  wypełniony tygodniowy plan zajęć i nie można, przy takim przeciążeniu godzinowym, zmuszać ich do nadmiernego wydłużania pobytu  w szkole (np. w szkołach zawodowych).

4/ Trudności z organizacją tego typu dodatkowych zajęć szczególnie na terenach wiejskich –  w szkołach, gdzie uczniowie są dowożeni.
5/ Coraz bardziej realne obawy nauczycieli, że będzie to kolejny instrument prowadzący do nierównego traktowania nauczycieli. Ta sytuacja powoduje bezpodstawne zróżnicowanie nauczycieli wykonujących zajęcia dydaktyczne w ramach godzin do dyspozycji dyrektora, o których mowa w § 2 ust. 5 rozporządzenia MEN ws. ramowych planów nauczania, które to godziny są płatne i realizujących zajęcia tego samego typu, określone w art.42 ust.2 pkt 2 Karty Nauczyciela, co oznacza wykonywanie zajęć bez wynagrodzenia.
    Wykazane w tym piśmie nieprawidłowości znajdują potwierdzenie w większości środowisk nauczycielskich, a także w publikacjach prasowych, m.in. w „Gazecie Wyborczej” z dnia 3 listopada 2009 r.
Niestety, Rząd – MEN nie odpowiedział w tej sprawie.
    Wobec błędnej pod względem legislacyjnym zmiany do art. 42 ust. 2 pkt 2 KN, nieokreślenia celu, jakiemu ta zmiana miała służyć, wobec nieobliczenia środków
do realizacji tych celów, powodujących niewykonalność wprowadzonych zmian, wniosek
o uchylenie przepisów, wprowadzających te zmiany, jest uzasadniony.

Ad. 2.
    W artykule 35 Karty Nauczyciela zawarty był ustęp 4, który stanowił, że wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe, przydzielone nauczycielowi w planie organizacyjnym szkoły, wypłaca się według stawki osobistej nauczyciela, z uwzględnieniem dodatków, o których mowa w art. 34, również w wypadku usprawiedliwionego nieodbycia zajęć.
    Wobec ogólnikowego sformułowania tego przepisu, w orzecznictwie Sądu Najwyższego zostały ukształtowane zasady, ukazujące w sposób opisowy i kazuistyczny,
w jakich przypadkach przysługuje nauczycielowi wynagrodzenie w razie usprawiedliwionego nieodbycia zajęć w godzinach ponadwymiarowych, a w jakich sytuacjach wynagrodzenie takie nie przysługuje. Szczegółowe omówienie tych zasad zostało zamieszczone
w „Przeglądzie Oświatowym” nr 16 z dnia 15 października 2009 r. Z uwagi na ogólnikowość przepisu oraz wagę zagadnienia, dwa z kilku orzeczeń zostały wydane w formie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, tj. uchwała z dnia 24. 03. 1987 r. (OSNC nr 11, poz. 165) oraz uchwała z dnia 29. 03. 1989 r. (OSNC nr 7-8, poz. 109), przy czym obu tym uchwałom została nadana moc zasady prawnej, co rzadko ma miejsce w praktyce Sądu Najwyższego.
    Należy jednak podkreślić, że wszystkie orzeczenia Sądu Najwyższego w tej sprawie zostały wydane na tle stanu prawnego i w czasie obowiązywania art. 35 ust. 4 KN
w brzmieniu przedstawionym wyżej. Tymczasem, już ustawą z dnia 5. 06. 1992 r. o zmianie ustawy – Krata Nauczyciela (Dz. U. Nr 53, poz. 252), art. 35 otrzymał całkiem nowe brzmienie, w którym zostały pominięte postanowienia o wynagrodzeniu nauczycieli w razie usprawiedliwionego nieodbycia zajęć w godzinach ponadwymiarowych. Pomimo dalszych zmian w art. 35, postanowień takich nie ma w Karcie Nauczyciela do czasu obecnego.
    Po usunięciu z Karty Nauczyciela tych postanowień, poczynając od 1992 r., stosowane były w praktyce wspomniane wyżej zasady, ukształtowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Były one stosowane również po wprowadzeniu w roku 2000. nowego systemu awansu zawodowego i nowego systemu wynagradzania nauczycieli w regulaminach dodatkowego wynagradzania nauczycieli, uchwalanych przez jednostki samorządu terytorialnego. W ostatnim jednak okresie, postanowienia tych regulaminów, dotyczące zasad wynagradzania w razie usprawiedliwionego nieodbycia zajęć w godzinach ponadwymiarowych, zostały zakwestionowane przez wielu wojewodów w formie wydawanych przez nich rozstrzygnięć nadzorczych, przy okazji badania zgodności z prawem uchwał, podejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Przyczyną uchylenia postanowień w tym zakresie lub stwierdzenia ich nieważności, jest brak w art. 30 ust. 6 pkt 2 KN upoważnienia ustawowego do ustalenia zasad wynagradzania za godziny ponadwymiarowe, a w myśl tego przepisu organ prowadzący, będący jednostką samorządu terytorialnego, jest upoważniony jedynie do ustalania szczegółowych warunków obliczania
i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Stąd pojawiły się tak krzywdzące dla nauczycieli sytuacje, jak brak wypłaty pełnego – przypadającego w danym dniu wynagrodzenia – gdy dla przykładu zostali wyznaczeni do wyjazdu z dziećmi na wycieczkę szkolną czy zawody sportowe.


UCHWAŁA KK nr 31/09 (do użytku służbowego)