10 lat pomostówek

W 1998 r. weszła w życie ustawa ustanawiająca tzw. nowy system emerytalny. Na mocy porozumienia z 9 grudnia 1998 r. między ówczesnym rządem a NSZZ "Solidarność" ustawa nakładała na rząd obowiązek wprowadzenia ustawy o emeryturach pomostowych dla zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Zgodnie z porozumieniem, eksperci medycyny pracy mieli ustalić kryteria, na podstawie których powstałaby lista prac uprawniających do emerytur pomostowych. Porozumienie zobowiązywało również stronę rządową do opracowania ustawy o emeryturach pomostowych na drodze negocjacji. Prace nad ustawą trwały 10 lat. Ostatecznie koalicja PO-PSL wspólnie z SLD odebrały pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnych i szczególnym charakterze uprawnienie do obniżonego wieku emerytalnego.

Czerwiec 1998 – powołano zespół Komisji Krajowej ds. negocjacji emerytur pomostowych.

Grudzień 1998 – Prezydium KK zwróciło się do ówczesnego rządu o przyspieszenie prac nad wprowadzeniem ustawy regulującej uprawnienia emerytalne pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

9 grudnia 1998 – Rząd zobowiązuje się, że w sprawie uprawnień do emerytur pomostowych zostanie zachowany tryb negocjacyjny. Protokół ustaleń z 9 grudnia 1998 r.pdf

Maj 1999 – Związek zapowiedział, że konsekwentnie będzie dążył do objęcia uprawnieniami do wcześniejszych emerytur wszystkich osób wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Grudzień 2004 – Komisja Krajowa zażądała wycofania ówczesnego projektu ustawy o emeryturach pomostowych i rekompensatach i przystąpienia do rozmów zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami.

Maj 2005 – Strona rządowa potwierdza, że wywiąże się z zobowiązania związanego z negocjacyjnym trybem pracy nad emeryturami pomostowymi.

Kwiecień 2007 – Rząd w deklaracji dotyczącej rozpoczęcia negocjacji umowy społecznej potwierdza wcześniejsze ustalenia.

18 kwietnia 2007 – Komisja Krajowa w swoim stanowisku zastrzega, że tylko kryterium medyczne może być podstawą określenia prawa do emerytury dla osób zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Komisja Krajowa zobowiązała Prezydium KK do podjęcia działań statutowych do akcji protestacyjnej włącznie.

27 kwietnia 2007 – Rząd przedstawia projekt ustawy o emeryturach pomostowych.

29 maja 2007 – Prezydium KK zażądało odrzucenia rządowego projektu ustawy o emeryturach pomostowych.

5 czerwca 2007 – Wszyscy partnerzy społeczni z zespołu Komisji Trójstronnej ds. Społeczno-Gospodarczych odrzucili rządowy projekt ustawy o emeryturach pomostowych. Zespół Komisji Trójstronnej ds. ubezpieczeń społecznych zdecydował, zgodnie z decyzją prezydium Komisji Trójstronnej, o rozpoczęciu rozmów na temat emerytur dla osób zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w ramach umowy społecznej.

20 czerwca 2007 - Komisja Krajowa zażądała przyjęcia kryteriów medycznych w rozwiązaniach ustawowych dotyczących emerytur dla pracowników pracujących w warunkach szczególnych bądź o szczególnym charakterze i rozpoczęła przygotowania do ogólnozwiązkowych akcji protestacyjnych.

27 sierpnia 2007 - W porozumieniu podpisanym z NSZZ "Solidarność", rząd zobowiązał się do opracowania projektu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących wcześniejszych emerytur do 31 grudnia 2008 r. Rząd uznał konieczność prowadzenia dalszych konsultacji społecznych nad projektem ustawy dotyczącej emerytur dla osób zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz wykorzystania w trakcie prac doświadczeń innych państw Unii Europejskiej, a także dorobku rządowo-społecznych zespołów eksperckich, w tym uwzględnienia kryteriów medycznych.

21 maja 2008 - Podczas Komisji Trójstronnej strona związkowa protestuje przeciwko prowadzeniu konsultacji ustawowych równolegle z rozmowami w Komisji Trójstronnej.

15 lipca 2008 - Prezydium Komisji Krajowej odrzuca rządowy projekt ustawy o emeryturach pomostowych.

10 października 2008 - Krajowy Zjazd Delegatów zaprotestował przeciwko skierowaniu do Sejmu nieuzgodnionego z partnerami społecznymi projektu ustawy o emeryturach pomostowych i zwrócili się do posłów na Sejm o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu.

15 października 2008 - pierwsze czytanie ustawy o emeryturach pomostowych. Ustawa trafia do prac w komisjach sejmowych.

24 października 2008 - przedstawiciele związków zawodowych na znak protestu opuścili posiedzenie sejmowej komisje finansów publicznych i polityki społecznej, które zajmowały się projektem ustawy o emeryturach pomostowych.

5 listopada - 9 grudnia 2008 - W ramach Dni Protestów Pracowniczych odbywają się pikiety przed Sejmem i Urzędem Rady Ministrów. Związkowcy domagali się uczciwego dialogu o planowanych przez rząd zmianach w oświacie, służbie zdrowia i systemie emerytalnym.

10 grudnia 2008 - NSZZ "Solidarność", OPZZ, Forum Związków Zawodowych wystąpiły do Prezydenta RP o zawetowanie ustawy o emeryturach pomostowych. Związkowcy zwrócili uwagę, że ustawa jest niezgodna z Konstytucją, pozostaje w sprzeczności z ustawą o emeryturach i rentach z 1998 r. a zabezpieczenie emerytalne osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest iluzoryczne. Rządowa ustawa o emeryturach pomostowych zmniejszała liczbę osób uprawnionych do tego świadczenia i zakładała jej stopniową redukcję stosownie do zmniejszającej się liczby pracowników, którzy rozpoczęli pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. Zdaniem związkowców podważa to zaufanie obywateli do państwa i może zostać uznane za naruszenie praw podmiotowych tymczasowych chronionych na mocy art. 2 Konstytucji RP.

15 grudnia 2008 - Prezydent Lech Kaczyński zawetował ustawę o emeryturach pomostowych.

17 grudnia 2008 - Komisja Krajowa apeluje do parlamentarzystów o utrzymanie weta Prezydenta. Zdaniem przedstawicieli NSZZ "Solidarność" przesłane do ponownego rozpatrzenia przez Parlament ustawy są społecznie szkodliwe a ich powstawanie odbyło się z naruszeniem zasad dialogu społecznego i rzetelnej oceny skutków prawnych.

19 grudnia 2008 - Sejm, głosami PO, PSL i SLD odrzucił weto prezydenta w sprawie emerytur pomostowych. Za odrzuceniem weta głosowało 285 posłów, przeciwko 160. Wejście w życie tej ustawy oznacza, że prawa do emerytur pomostowych zostają pozbawieni pracownicy zatrudnieni w warunkach szczególnych i szczególnym charakterze, którzy rozpoczęli taką pracę po 31 grudnia 1998 r. albo zakończyli ją przed 1 stycznia 2009 r.
Wyniki głosowań

20 stycznia 2009 - Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" zdecydowała o wystąpieniu do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem, o zbadanie zgodności z Konstytucją przyjętej przez Sejm ustawy o emeryturach pomostowych. Dotychczas sprawa nie została rozpatrzona.