A A A

Komunikat Przewodniczącego Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”

Od poniedziałku, 18 maja Ministerstwo Edukacji Narodowej uruchomi kolejny etap stopniowego powrotu do stacjonarnego funkcjonowania szkół oraz wybranych placówek oświatowych. W tym miejscu warto przypomnieć niektóre kompetencje związków zawodowych w zakresie sprawowania kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy.

Podstawowym narzędziem organizacji związkowych w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych miejsc pracy są przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy. Społeczna inspekcja pracy jest służbą społeczną pełnioną przez pracowników, mającą na celu zapewnienie przez zakład pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochronę uprawnień pracowniczych, określonych w przepisach prawa pracy. Społecznym inspektorem pracy może być pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Społeczna inspekcja pracy reprezentuje interesy wszystkich pracowników w zakładach pracy i jest kierowana przez zakładowe organizacje związkowe.

Społeczni inspektorzy pracy mają prawo:

1)kontrolować stan budynków, maszyn, urządzeń technicznych i sanitarnych oraz procesy technologiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy;

2)kontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym postanowień układów zbiorowych i regulaminów pracy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, młodocianych i osób niepełnosprawnych, urlopów i czasu pracy, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

3)uczestniczyć w kontroli przestrzegania w zakładzie pracy przepisów dotyczących ochrony środowiska naturalnego;

4)brać udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, zgodnie z przepisami prawa pracy;

5)brać udział w analizowaniu przyczyn powstawania wypadków przy pracy, zachorowań na choroby zawodowe i inne schorzenia wywołane warunkami środowiska pracy oraz kontrolować stosowanie przez zakłady pracy właściwych środków zapobiegawczych;

6)uczestniczyć w przeprowadzaniu społecznych przeglądów warunków pracy;

7)opiniować projekty planów poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy i planów rehabilitacji zawodowej oraz kontrolować realizację tych planów;

8)podejmować działania na rzecz aktywnego udziału pracowników zakładów pracy w kształtowaniu właściwych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz oddziaływać na przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;

9)wykonywać inne zadania określone w ustawie i w przepisach szczególnych.

Społeczny inspektor jest uprawniony do wstępu w każdym czasie do pomieszczeń i urządzeń zakładu pracy w celu realizacji swoich zadań. Związkowiec pełniący wskazaną funkcję wydaje dyrektorowi szkoły, w formie pisemnej, zalecenie usunięcia w określonym terminie stwierdzonych uchybień (np. brak płynu dezynfekcyjnego, nieodpowiednia ilość maseczek ochronnych i rękawiczek jednorazowych). W razie bezpośredniego zagrożenia mogącego spowodować wypadek przy pracy, zakładowy społeczny inspektor pracy występuje do kierownika zakładu pracy o natychmiastowe usunięcie tego zagrożenia, a w wypadku niepodjęcia odpowiednich działań wydaje, w formie pisemnej, zalecenie wstrzymania dalszej działalności. 

Szkoły, przedszkola oraz wszystkie pozostałe placówki oświatowe zobowiązane są założyć zakładowe księgi zaleceń i uwag przeznaczone do zapisów działaczy związkowych realizujących zadania społecznych inspektorów pracy. Zapis w takiej księdze posiada moc dokumentu urzędowego w postępowaniu przed organami państwowymi. Ma to doniosłe znaczenie albowiem samo wyrażenie przypuszczenia, że dokument urzędowy może być niezgodny z prawdą, nie stanowi zaprzeczenia jego prawdziwości i nie podważa jego mocy dowodowej. Innymi słowy to dyrektor szkoły ma obowiązek wykazać i udowodnić, że uwagi i zastrzeżenia członków związku zawodowego nie polegają na prawdzie. 

Ważne jest również to, że koszty związane z działalnością społecznej inspekcji pracy ponosi zakład pracy, a Państwowa Inspekcja Pracy jest zobowiązana udzielić organizacjom związkowym poradnictwa prawnego, specjalistycznej prasy oraz szkoleń. Na umotywowany wniosek zakładowego społecznego inspektora pracy, uzgodniony z zakładowymi organizacjami związkowymi, dotyczący spraw zagrożenia zdrowia i życia pracowników, inspektorzy pracy Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzają kontrole oraz wszczynają postępowanie w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika. Zakładowy społeczny inspektor pracy ma prawo uczestniczyć w kontrolach przeprowadzanych w zakładzie przez inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy oraz w podsumowaniu kontroli. Państwowa Inspekcja Sanitarna, Urząd Dozoru Technicznego oraz inne organy nadzoru i kontroli warunków pracy obowiązane są udzielać społecznej inspekcji pracy pomocy w wykonywaniu jej zadań.

Społeczny inspektor pracy jest ponadto upoważniony zwrócić się do dyrektora szkoły o czasowe odsunięcie od pracy nauczyciela albo pracownika administracji i obsługi, który wskazuje na niedostateczną znajomość przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz nieumiejętność wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie lub innych pracowników. Brak realizacji zaleceń zakładowego społecznego inspektora pracy może skutkować karą grzywny do 2500 zł. 

Przewodniczący

KSOiW NSZZ „Solidarność”

Ryszard Proksa

Oferta specjalna

10% zniżki (niezależnie od innych promocji)

OFERTA OŚRODKÓW WYPOCZYNKOWYCH

Strona wykorzystuje pliki cookies: niewielkie pliki tekstowe przechowywane przez przeglądarkę internetową na urządzeniu użytkownika m.in. do analizy statystycznej ruchu, dopasowania wyglądu i treści strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Jeśli nie wyłączysz w ustawieniach przeglądarki obsługi plików cookies wyrażasz zgodę na ich użycie. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies zmień ustawienia swojej przeglądarki. Treść zamieszczonych aktów prawnych nie stanowi źródła prawa, lecz jest tylko ich zapisem elektronicznym. Z uwagi na niedoskonałość zabezpieczeń chroniących dane zapisane w formie elektronicznej, a także możliwość błędnego wprowadzenia danych, administrator strony nie ponosi odpowiedzialności za treść publikowanych tu aktów prawnych.