|
Wojciech Jaruzelski pełniąc wszystkie najwyższe funkcje w państwie zdecydował się pod naciskiem ZSRR na rozwiązanie siłowe. Chciał zatrzymać marsz „Solidarności” do wolności. Oficjalnym powodem ogłoszenia stanu wojennego była pogarszająca się sytuacja gospodarcza kraju, której przejawami były m.in. brak zaopatrzenia w sklepach, oraz zagrożenie bezpieczeństwa energetycznego w kraju wobec zbliżającej się zimy. Za najważniejszy argument uznano groźbę interwencji zbrojnej przez pozostałe państwa Układu Warszawskiego. Stan wojenny wprowadzono w 16 miesięcy po strajkach w 1980 r., które doprowadziły do powstania „Solidarności” i odwilży politycznej w Polsce. Władze komunistyczne wskazywały swoich nowych przeciwników politycznych jako przyczynę powstałej sytuacji.
13 grudnia 1981 r. Polacy zobaczyli na ulicach czołgi, patrole wojskowe na każdym skrzyżowaniu i obwieszczenie o stanie wojennym na każdym rogu.
Na podstawie dekretów Rady Państwa i rozporządzeń Rady Ministrów ograniczono podstawowe prawa obywatelskie. Aresztowano lub internowano łącznie ponad 10 tys. osób. Zawieszono, a następnie zdelegalizowano związki zawodowe oraz część organizacji społecznych. Zakazano strajków, zmilitaryzowano podstawowe dziedziny gospodarki. Do zmilitaryzowanych zakładów pracy wprowadzono komisarzy wojskowych. Odmowa wykonania poleceń równoznaczna była dezercji i mogła być karana przez sądy wojskowe, do kary śmierci włącznie. Program telewizyjny i radiowy ograniczono tylko do jednego programu. W TV spikerzy występowali w wojskowych mundurach. Przerwano nauczanie w szkołach i na uczelniach.
Wśród internowanych byli czołowi działacze „Solidarności”, działacze opozycji, naukowcy, ludzie kultury i sztuki, nauczyciele.
Obywatelom zakazano zmian miejsca pobytu bez zezwolenia władz. Łączność telefoniczna została przerwana, a następnie jawnie kontrolowana. Korespondencja podlegała cenzurze. Wprowadzono godzinę milicyjną. Stosowano tryb doraźny w postępowaniu sądowym. Wiele grup zawodowych poddano weryfikacji polityczno - ideologicznej.
Część działaczy „Solidarności”, którzy uniknęli aresztowania prowadziła różne formy oporu. Zaliczały się do nich bojkot państwowych środków masowego przekazu, organizacja podziemnego „drugiego obiegu” wydawniczego. Na murach malowano hasła i znaki „Solidarności walczącej”. Powstało podziemne „radio Solidarność”. Organizowano protesty i strajki. Opór społeczeństwa był znaczny.
W czasie akcji protestacyjnych w czasie stanu wojennego zginęło kilkadziesiąt osób.
Stan wojenny wprowadzono 13 grudnia 1981 r., zawieszono 31 grudnia 1982 r., a 22 lipca 1983 r. odwołano ogłaszając częściową amnestię. Część represyjnego ustawodawstwa wprowadzona w trakcie jego trwania została zachowana.
| 
