GRUPA "UJAWNIĆ PRAWDĘ"
20-109 Lublin, ul. Królewska 3
tel. 081 5320811 w.18, fax 5323301
e-.mail:sekretarz.lublin@solidarnosc.org.pl

Stan etatowy Służby Bezpieczeństwa w latach 1975 – 1985 w województwach:

Chełm Lublin Zamość Razem:

1975 77 295 84 456

1976 78 300 87 465

1977 82 300 92 474

1978 88 314 97 499

1979 95 337 107 539

1980 98 343 109 550

1981 113 371 136 620

1982 148 468 168 784

1983 154 473 171 798

1984 156 522 172 850

1985 162 527 184 873.

Na obecnym etapie badań nie dysponujemy szczegółowymi danymi odnośnie lat 1986 –1989. Znana jest ogólna liczba etatów SB w skali kraju z 1988 roku – 24307. Jest to w stosunku do 1985 roku (18948) wzrost liczby funkcjonariuszy o 5359. Na tej podstawie można przyjąć, że przed dość licznymi przenosinami funkcjonariuszy SB do milicji w 1989 roku (przed 30.06.1989) liczba funkcjonariuszy SB w trzech ówczesnych województwach wynosiła powyżej 1000.

Dysponujemy szczegółowymi danymi odnośnie składu liczbowego funkcjonariuszy SB w poszczególnych wydziałach Komend Wojewódzkich MO w latach 1975 – 1981.

Chełm Lublin Zamość

1975 1981 1975 1981 1975 1981

Wydział I 1 1 1 1 1 1

Wydział II 15 15 30 35 15 15

Wydział III 18 9 50 28 17 10

Wydział IV 6 27 40 71 8 44

Wydział V - 15 - 35 - 15

Wydział Śledczy 3 6 15 15 3 6

Samodz. Sekcja „A” 5 7 10 10 5 7

Wydział „B” 4 4 45 57 4 4

Wydział „C” 4 5 15 19 4 6

Wydział „T” 7 9 30 30 9 11

Wydział „W” - - 23 25 - -

Wydział Paszportów 12 12 33 33 15 14

Ochrona Przemysłu 1 1 1 1 1 1

RKW brak danych brak danych brak danych.

Tajni współpracownicy w pionach operacyjnych resortu spraw wewnętrznych w latach 1950 – 1974. Województwo lubelskie.

1950 – 2601

1951 – 2665

1952 – 3804

1953 – 4366

1954 – 4388

1955 – 2165

1956 – 1462

1957 – 859

1958 – 868

1959 – 827

1960 – 446

1961 – 544

1962 – 680

1963 – 701

1964 – 600

1965 – 633

1966 – 688

1967 – 755

1968 – 846

1969 – 958

1970 – 1058

1971 – 1192

1972 – 1278

1973 – 1337

1974 – 1410

Tajni współpracownicy w pionach operacyjnych resortu spraw wewnętrznych w latach 1975 – 1984 wwoj. chełmskim, lubelskim i zamojskim.

Chełm Lublin Zamość Razem

1975 124 691 237 1052

1976 143 722 271 1136

1977 177 763 349 1289

1978 209 821 367 1397

1979 224 810 359 1393

1980 313 878 411 1602

1981 431 922 552 1905

1982 710 1149 767 2626

1983 832 1336 979 3147

1984 836 1552 1253 3641

Na obecnym etapie badań nie można określić liczby tajnych współpracowników (TW) w omawianych województwach w latach 1985 – 1989. Wiadomo jedynie , że ostatnie lata PRL to okres wytężonego werbunku tajnych współpracowników i z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że ich liczba w 1989 roku sięgnęła ok. 5000.

Swoistym fenomenem pod względem skali zagenturyzowania społeczeństwa jest województwo chełmskie, które od 1981 roku niepodzielnie zajmowało w skali kraju pierwsze miejsce pod względem liczby TW przypadających na liczbę mieszkańców:

1 tajny współpracownik w 1981 roku na 540 mieszkańców, a już w 1984 1 na 268 mieszkańców województwa.

Województwo zamojskie w 1981 roku znajdowało się na miejscu 9 ( 1 TW na 861 mieszkańców) , a w 1984 awansowało na miejsce 6 ( 1 TW na 386 mieszkańców).

Województwo lubelskie z grupy województw o średnim stopniu agenturyzacji w 1984 roku przesunęło się do grupy najmniej zagenturyzowanych zajmując 11 miejsce od końca listy( 1 TW na 629 mieszkańców).Na ostatnim miejscu tej listy w 1984 roku było województwo nowosądeckie gdzie jeden TW przypadał na 994 mieszkańców.

Przy odczytywaniu powyższych liczb musimy pamiętać, że jest to tylko agentura pionów operacyjnych Służby Bezpieczeństwa. Pozostałe piony SB (technika, wydział paszportów itp.) prowadziły własną agenturę. Do niej należy doliczyć agenturę Milicji Obywatelskiej, wywiadu MSW, Wojskowej Służby Wewnętrznej, Wojsk Ochrony Pogranicza (szczelnie aktywnych w woj. chełmskim i zamojskim) oraz wywiadu wojskowego.

Odrębnym problemem jest agentura prowadzona bezpośrednio przez oficerów i rezydentów służb wywiadowczych sowieckich. Wiadomo, że w każdym województwie stale przebywał przynajmniej 1 oficer KGB mający do dyspozycji ok. 10 rezydentów, którzy werbowali i prowadzili własną agenturę. Wszyscy oni są wśród nas.

Oprac. Jerzy Masłowski