* * *

dot. pobierania składek związkowych przez pracodawcę po nowelizacji art. 91 kodeksu pracy

 

1. W ustawie o związkach zawodowych (Art. 331) zapisano, iż pracodawca, na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą pracownika, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową w zadeklarowanej przez niego wysokości. Użycie słowa „pobierać” stanowczo wskazuje, że nie mamy tutaj do czynienia z potrąceniem z wynagrodzenia w rozumieniu kodeksu pracy czy też w znaczeniu cywilnoprawnym. Potrącanie w rozumieniu cywilnoprawnym polega na czynności prawnej jednostronnej, skutecznej bez "zgody" osoby, wobec której potrącenie jest stosowane
   (art. 498 i nast. k.c.). Wobec tego pracownik, wyraża zgodę pracodawcy na „pobieranie” z wynagrodzenia składki związkowej (pomijając nawet ewentualną treść składanych oświadczeń pracownika).

2. W przypadku odmiennej interpretacji dochodziłoby do:

• ograniczenie swobody pracownika w dysponowaniu wynagrodzeniem, jako jego własnością, co może być naruszeniem art. 21 i 64 Konstytucji RP,

• sprzeczności z normą art. 33¹ § 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych,

• ograniczenia praw związkowych pracownika oraz związku zawodowego, co jest chronione także przepisem karnym, nadto,

stosowanie literalne przepisu art.87¹ i 91 k.p. mogłoby prowadzić do naruszenia praw do zrzeszania się  przewidzianych Art. 58 i 59 Konstytucji RP, a takiego celu na pewno nie miał ustawodawca przy nowelizacji kodeksu pracy.

3. Reasumując; regulacja art. 33¹ ustawy o związkach zawodowych jest przepisem szczególnym wobec regulacji Kodeksu Pracy, i przewiduje możliwość zlecenia przez pracownika pracodawcy "pobierania" z jego wynagrodzenia na rzecz związku zawodowego składek związkowych, i przekazywania ich na konto tegoż związku zawodowego. W takiej sytuacji zgodnie z nauką prawa należy się pierwszeństwo przepisowi szczególnemu. Ewentualna odmowa pracodawcy pobierania składki związkowej z wynagrodzenia pracownika, pomimo jego wyraźnej na to zgody oraz uprawnionego wniosku zakładowej organizacji związkowej będzie korzystaniem z prawa w sposób, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony (art. 8 k.p.). Nadto zakładowej organizacji związkowej służy prawo żądania ścigania karnego z art. 35 ust.1 pkt 4 ustawy o związkach zawodowych.