Co to jest europejska rada zakładowa?

Europejskie rady zakładowe to pracowniczy organ przedstawicielski, który umożliwia pracownikom uczestniczenie w zarządzaniu przedsiębiorstwem.

Europejskie rady zakładowe to narzędzie stworzone dla pracowników, które ma pomóc im w kontaktach z pracodawcą.

Podstawą prawną tworzenia europejskich rad zakładowych jest dyrektywa Rady nr 94/45 z dnia 22 września 1994 r.

Dyrektywa ta stanowi rozwinięcie art. 17 Karty Praw Podstawowych, zgodnie z którym należy w odpowiedni sposób - z uwzględnieniem zwyczajów obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich - rozwijać informowanie, wysłuchiwanie i współdziałanie pracowników. Dyrektywa ma na celu poprawę procesu wymiany informacji i konsultacji osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach lub grupach przedsiębiorstw działających na obszarze wspólnoty.

Gdzie może powstać ERZ?

Europejska Rada Zakładowa może powstać w przedsiębiorstwie działającym na obszarze Unii Europejskiej, zatrudniającym co najmniej 1000 osób na obszarze UE, w tym co najmniej po 150 pracowników w co najmniej dwóch państwach członkowskich.

Jak powstaje ERZ?

Negocjacje zmierzające do powołania ERZ inicjuje zarząd przedsiębiorstwa z własnej inicjatywy albo na pisemny wniosek co najmniej 100 pracowników lub ich przedstawicieli, w co najmniej dwóch przedsiębiorstwach lub zakładach znajdujących się w co najmniej dwóch państwach członkowskich.

W porozumieniu zawartym między centralnym kierownictwem przedsiębiorstwa działającego na obszarze wspólnoty lub przedsiębiorstwa kontrolującego w wypadku grupy przedsiębiorstw i gremium negocjacyjnym ustala się:

• wielkość, skład, liczbę członków rady, podział miejsc oraz procedurę wyborczą i okres ważności mandatu
• zadania i uprawnienia Europejskiej Rady Zakładowej
• procedurę informowania i wysłuchiwania opinii Rady
• miejsce, częstotliwość i czas trwania zebrań Rady

Wszystkie zobowiązania związane z obligatoryjnym tworzeniem europejskich rad zakładowych spoczywają na kierownictwie przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw.

Każde państwo członkowskie samo ustala sposoby postępowania, według których przedstawiciele pracowników lub w razie ich braku, cała załoga zatrudniona na jego terytorium w przedsiębiorstwie (lub grupie przedsiębiorstw) działającym na obszarze Wspólnoty wybiera członków specjalnego gremium negocjacyjnego.

Koszty działania rady ponosi zarząd centralny.

O czym może wiedzieć europejska rada zakładowa?

Rada ma prawo do informacji oraz konsultacji w sprawach dotyczących:

• sytuacji w dziedzinie zatrudnienia i możliwego rozwoju w tym zakresie
• wprowadzenia istotnych zmian organizacyjnych
• wprowadzenia nowych metod pracy lub nowych procesów produkcyjnych
• zmiany lokalizacji przedsiębiorstwa lub zakładu pracy albo istotnej części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy oraz przeniesienia produkcji do innego zakładu pracy lub przedsiębiorstwa
• łączenia i podziału przedsiębiorstw lub zakładów pracy
• ograniczenia rozmiarów bądź zaprzestania działalności przedsiębiorstwa lub zakładu pracy albo istotnej części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy
• zwolnień grupowych

Warto pamiętać, że stosunek pracy pracownika będącego członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub rady podlega specjalnej ochronie w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu.

• Doświadczenia koordynatora, Rafał Nędzyński (pdf, rtf)
• Refleksje o ERZ, Andrzej Matla
  (pdf, rtf)
• Europejskie Rady Zakładowe jako instrument dialogu społecznego (pdf, rtf)