PRZEGLĄD INFORMACJI PRACOWNICZYCH

LUTY, MARZEC 2009 r.

(02.02) Pakiety socjalne jako źródło prawa pracy, możliwość wydłużenia okresu rozliczeniowego, ochrona istniejących miejsc pracy (czasowe bezrobocie) - to niektóre tematy posiedzenia zespołu do spraw prawa pracy Komisji Trójstronnej. Związkowcy domagają się przyznania pakietom socjalnym statusu źródeł prawa pracy, wprowadzenia tzw. czasowego bezrobocia (jako alternatywy dla zwolnień grupowych) oraz większej stabilizacji zatrudnienia. Chociaż pracodawcy wstępnie akceptują propozycję dotyczącą pakietów socjalnych to ich wątpliwości związane są z treścią i zakresem pakietów. Postulat tzw. czasowego bezrobocia spotkał się z zainteresowaniem partnerów społecznych. Wszyscy podkreślali jednak potrzebę stworzenia precyzyjnych przepisów związanych z jego wprowadzaniem. Do przedyskutowania pozostaje, m.in. kto miałby kwalifikować przedsiębiorstwa uprawione do korzystania z pomocy w ramach czasowego bezrobocia. Stronę pracodawców najbardziej interesują rozwiązania związane z czasem pracy: wydłużenie okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy (za zgodą pracowników) oraz indywidualne konta czasu pracy. Oprócz BCC pozostali pracodawcy w Komisji Trójstronnej postulują wprowadzenie indywidualnych kont czasu pracy. Zdaniem przedstawicieli BCC w Polsce ciągle brakuje właściwej infrastruktury, która umożliwiałaby godzenie życia rodzinnego i pracy. Zdecydowany sprzeciw wobec tej propozycji zgłasza NSZZ "S". 

(04.02) - Nikt na świecie nie prowadzi walki z kryzysem tak jak rząd Rzeczypospolitej. Zaczęto od likwidacji branży zbrojeniowej - mówi Stanisław Głowacki, przewodniczący Krajowej Sekcji Przemysłu Zbrojeniowego. Na spotkaniu w Ministerstwie Gospodarki związkowcy nie usłyszeli żadnych pomysłów na przetrwanie. Brak zamówień dla armii oznacza, zdaniem związkowców, likwidację 46 tysięcy miejsc pracy. Razem z przedsiębiorstwami kooperującymi ze zbrojeniówką, pracę może stracić 100 tysięcy osób. Z wyliczeń związkowców wynika, że oszczędności budżetowe będą iluzoryczne, ponieważ pracownicy zgłoszą się po zasiłki. - Natomiast straty społeczne mogą być nieodwracalne - dodaje Głowacki. 

(05.02) W Rzeszowie około czterech tysięcy hutników ze Stalowej Woli protestowało domagając się od rządzących złagodzenia skutków kryzysu energetycznego i gospodarczego. "Miały być cuda, wyszła obłuda" skandowali protestujący przeciwko cen energii o ponad 40 procent i brakowi reakcji rządu na bankructwa firm w ich mieście. - Domagamy się od rządu podjęcia zdecydowanych działań w walce z kryzysem w Stalowej Woli - apelował Henryk Szostak, przewodniczący hutniczej "S". Protestujący spalili przed Podkarpackim Urzędem Wojewódzkim trumnę z napisem "Przemysł Stalowej Woli" i zapowiedzieli, że jeżeli nie dostaną wsparcia, zorganizują jeszcze większą manifestację w Warszawie. 

(06.02) Koncern Arcelor Mittal, światowy lider w produkcji stali, ogłosił redukcję 9 tysięcy miejsc pracy, w tym 6 tysięcy w Europie. Przeciwko takiej strategii firmy protestują związkowcy z Europejskiej Federacji Metalowców. Redukcje zatrudnienia dotykają również zakłady w Polsce. - Na razie pracę straciło 1200 osób. Redukcje objęły huty i spółki, których właścicielem jest Mittal - mówi Jerzy Goiński, z "S" w Arcelor Mittal z Dąbrowy Górniczej. Zdaniem związkowców z Europejskiej Federacji Metalowców prawdziwe rozmiary nie są znane, ponieważ zarząd ich nie ogłasza. EMF obawia się, że koncern wykorzystuje kryzys do niczym nie usprawiedliwionej restrukturyzacji. 

(06.02) W Warszawie odbyło się spotkanie zespołów problemowych Komisji Trójstronne ds. ubezpieczeń społecznych oraz budżetu, wynagrodzeń i świadczeń socjalnych. Do zaplanowanych negocjacji zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent nie doszło, ponieważ przybyły na spotkanie wiceminister pracy nie miał upoważnienia do prowadzenia rozmów. Związkowcy przyjęli stanowisko, w którym domagają się podwyższenia wskaźnika waloryzacji o co najmniej 50 procent realnego wzrostu płac. Strona związkowa stwierdziła również, że rząd nie zabezpieczył w ustawie budżetowej wyższych kwot na waloryzację emerytur i rent w 2009 r. Ponadto rząd nie zrealizował postulatu Komisji Trójstronnej, aby negocjacje wskaźnika waloryzacji odbyły się przed uchwaleniem budżetu na rok bieżący. 
Renty i emerytury w tym roku wzrosną o 5,7 procent. Zgodnie z prawem partnerzy społeczni mogą w drodze negocjacji podwyższyć wskaźnik waloryzacji świadczeń w części uzależnionej od realnego wzrostu płac powyżej ustawowego minimum - 20 procent. 

(11.02) "Decyzja w sprawie wejścia do strefy euro a wcześniej do ERM II, musi być podjęta w sposób szczególnie rozważny. /.../ Uważamy, że aktualna, niepewna sytuacja gospodarcza, a przede wszystkim społeczna, nie stwarza odpowiednich warunków do bezpiecznego przystąpienia Polski do ERM II " - napisało w specjalnym oświadczeniu prezydium Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność". 

(11.02) Sekretariat Ochrony Zdrowia NSZZ "Solidarność" w specjalnym stanowisku, wydanym na Światowy Dzień Chorego, domaga się zwiększenia nakładów na opiekę zdrowotną oraz wyraża głęboki niepokój związany z negatywnymi skutkami kryzysu finansowego, które najboleśniej uderzyć mogą w najsłabszych – osoby chore, samotne i nieubezpieczone a także w emerytów i rencistów. 

(12.02)Zarząd Regionu Ziemia Sandomierska powołał regionalny zespół antykryzysowy. Jest to jeden z regionów boleśnie dotkniętych skutkami kryzysu. Zarząd Regionu Ziemia Sandomierska powołał regionalny zespół antykryzysowy i zwrócił się do Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" o rozpoczęcie ogólnopolskiej akcji protestacyjnej. 

(16.02) We wszystkich zakładach przemysłu zbrojeniowego i lotniczego ogłoszono pogotowie strajkowe. "Przyczyną takich działań są decyzje Rządu RP, które spowodowały znaczne redukcje środków finansowych w budżetach MON i MSWiA. Konsekwencją tych decyzji jest zaniechanie, bądź znaczne ograniczenie zamówień w przedsiębiorstwach przemysłu obronnego i lotniczego. Spowoduje to falę redukcji miejsc pracy, likwidację lub upadłości firm zbrojeniowych i ich kooperantów" - czytamy w komunikacie Ogólnopolskiego Komitetu Protestacyjnego Pracowników Przemysłu Obronnego i Lotniczego 

(16.02) Głównym tematem posiedzenia Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych były rozwiązania łagodzące negatywne skutki kryzysu. Partnerzy społeczni poinformowali rząd o wynikach spotkań autonomicznych między pracodawcami z związkowcami, którzy opracowali tematy do negocjacji w poszczególnych zespołach Komisji Trójstronnej. Partnerzy społeczni wystąpili do rządu z apelem o przyspieszenie alokacji środków unijnych, których rola w działaniach antykryzysowych jest bardzo duża. Na wniosek związkowców i pracodawców odbędą się spotkania z ministrami poszczególnych resortów i premierem RP. Partnerzy społeczni uznali również za konieczne zwiększenie roli wojewódzkich komisji dialogu społecznego i trójstronnych zespołów branżowych. 

(18.02) W Warszawie odbyło się spotkanie, inaugurująca ogólnopolską kampanię informacyjną "Solidarność na kryzys". W jej trakcie zostały przedstawione założenia kampanii oraz ekspercka analiza "Kryzys w Polsce". - Aby przeciwdziałać kryzysowi konieczne jest solidarne współdziałanie pracodawcy i pracownika, wsparte aktywnymi działaniami rządu. Nie godzimy się na wykorzystywanie kryzysu do działań antypracowniczych. Prowadzona przez nas kampania "Solidarność na kryzys" wyraźnie wskazuje, że solidarność jest kluczem do rozwiązania trudnej sytuacji, w jakiej znaleźli się zarówno pracownicy, jak i pracodawcy - powiedział podczas spotkania prasowego Janusz Śniadek, przewodniczący NSZZ "Solidarność". 

(18.02) Przemysł zbrojeniowy, motoryzacyjny, stoczniowy, zakłady Ursus to niektóre branże, których sytuację omawiano w czasie ostatniego posiedzenia Komisji Krajowej NSZZ "S". Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność", w obliczu pogarszającej się sytuacji społeczno-gospodarczej wezwała rząd do podjęcia aktywnych i skutecznych działań mających na celu ochronę miejsc pracy i utrzymanie popytu wewnętrznego. Dlatego z zadowoleniem Komisja Krajowa przyjęła propozycję zorganizowania szczytu społecznego przez Prezydenta RP. 
Przedstawiciele Komisji Krajowej udzielili również wsparcia branżowym akcjom protestacyjnym organizowanym przez NSZZ "Solidarność" w obronie miejsc pracy. "Przestrzegamy jednocześnie, że brak rozwiązań antykryzysowych uwzględniających ochronę rynku pracy, spowoduje nie tylko koszty gospodarcze i pogłębienie kryzysu, ale będzie oznaczało narastającą falę protestów społecznych i podważenie pozycji naszego kraju w działaniach antykryzysowych prowadzonych przez Unię Europejską" - czytamy w stanowisku KK. 

(23.02) Obradująca w Zwierzyńcu Rada Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” przyjęła stanowisko, w którym krytycznie ocenia przebieg negocjacji płacowych w MEN. Rada Sekcji nie wyraziła zgody na dalsze spłaszczanie płac nauczycieli. „Nauczyciele dyplomowani i mianowani nie otrzymają nawet obiecanego przez Rząd RP od stycznia br. 5 proc. wzrostu płacy zasadniczej. Zwiększenie wynagrodzeń nauczycieli stażystów i kontraktowych będzie sfinansowane kosztem płac nauczycieli dyplomowanych i mianowanych. Wbrew uporczywym kłamstwom szerzonym przez Rząd o rzekomym wzroście płac nauczycieli w roku 2009 o 10 procent rzeczywisty wzrost płac nie wyniesie nawet 6,7 procent. Rada SKOiW czeka na decyzję Prezydenta RP w sprawie zmian w ustawie o systemie oświaty, przewidujących m.in. przekazywanie szkół przez samorządy osobom fizycznym i prawnym. Jeśli Prezydent zastosuje weto do tej ustawy, w dniu głosowania nad wetem pod Sejmem odbędzie się demonstracja NSZZ "Solidarność". - czytamy w stanowisku Rady.

(23.02) Przewodniczący Janusz Śniadek wręczył Prezydentowi RP Kaczyńskiemu manifest prowadzonej przez związek ogólnopolskiej kampanii informacyjnej - "Solidarność na kryzys" oraz raport "Kryzys w Polsce". NSZZ "Solidarność" postuluje w ramach kampanii o aktywne wparcie przez rząd solidarnych działań pracodawców i pracowników w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom kryzysu. 

(25.02) Przedstawiciele NSZZ "Solidarność": przewodniczący Janusz Śniadek, z-ca przewodniczącego Maciej Jankowski i Jacek Rybicki uczestniczyli w tak zwanym szczycie społecznym poświęconym kryzysowi, który odbył się z inicjatywy Prezydenta RP w Pałacu Prezydenckim. Janusz Śniadek, który wraz z minister pracy Jolantą Fedak otwierał pierwszą sesję debaty, podkreślił, że ochrona miejsc pracy powinna być priorytetem w działaniach rządu - tymczasem tylko w styczniu 160 tysięcy osób straciło zatrudnienie, a kolejne dziesiątki tysięcy są zagrożone utratą pracy. Rozumieją to pracownicy, rozumieją pracodawcy, ale potrzebna jest aktywność rządu. 
Przewodniczący "S" odniósł się krytycznie do proponowanych zmian w kodeksie pracy, podkreślając, że zmiany te to przykład nadużycia sytuacji kryzysowej do demolowania ochronnych funkcji kodeksu. Zaproponował przyjęcie specjalnej ustawy antykryzysowej, która będzie uwzględniała wypracowane w dialogu autonomicznym z pracodawcami stanowisko dotyczące m.in. dodatkowych źródeł finansowania wynagrodzeń za czas przestoju (tzw. częściowe bezrobocie), obniżenia stawki podatku VAT na podstawowe artykuły żywnościowe, podniesienie kwoty wolnej od podatku dla najmniej zarabiających, niezbędne ułatwienia umożliwiające szybsze wykorzystanie funduszy unijnych. Nie ulega kwestii, że w te działania musi zaangażować się budżet państwa. Śniadek przestrzegł przed polityką oszczędności, która może zatrzymać polską gospodarkę, której nie uratuje euro. Euro nie jest receptą na kryzys, choć oczywiście musimy rozmawiać o sposobie i terminie jego wprowadzenia - podkreślił przewodniczący KK. Na koniec zwrócił się do Prezydenta o kontynuowanie tej formy dialogu. 
Szczyt społeczny nie miał na pewno charakteru przełomowego. Niemniej był pierwszą tak szeroką debatą o przyczynach, a przede wszystkim o skutkach kryzysu i sposobach przeciwdziałania chroniących miejsca pracy. Prezydent zadeklarował dalsze działania zmierzające do wypracowania szerokiego porozumienia dotyczącego walki z kryzysem. 

(04.03) Nie doszło do porozumienia między związkami zawodowymi a Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie wysokości płacy zasadniczej nauczycieli. Krajowy Sekretariat Oświaty i Wychowania NSZZ "Solidarność" stanowczo sprzeciwia się dalszemu spadkowi płacy zasadniczej. MEN zaproponowało nową propozycję tabeli wynagrodzenia zasadniczego. Jednak w stosunku do poprzedniej propozycji to jedynie kilkanaście złotych więcej. NSZZ "S" nie zaakceptowało takiej propozycji. Ryszard Proksa, szef zespołu płacowego SKOiW NSZZ "Solidarność", zwrócił uwagę, że nie wszystkie środki finansowe zagwarantowane w budżecie państwa na wypłatę wynagrodzeń w 2008 r. zostały wydane na płace nauczycieli. Powodem takiej sytuacji mogło być zaniżenie płac zasadniczych, zwłaszcza nauczycieli dyplomowanych. - NSZZ "Solidarność" stanowczo sprzeciwia się dalszemu spadkowi płacy zasadniczej nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. Domagamy się, aby udział wynagrodzenia zasadniczego tych nauczycieli w średnim wynagrodzeniu systematycznie wzrastał, a nie malał - mówi Ryszard Proksa prezentując stanowisko Sekcji Krajowej. 

(05.03) Odbyło się kolejne spotkanie zespołu prawa pracy Komisji Trójestronnej, dotyczące pakietu rozwiązań antykryzysowych. Uczestniczyła w nim minister Czesława Ostrowska, która przedstawiła stanowisko rządu, dotyczące wprowadzenia tak zwanego czasowego bezrobocia (alternatywne rozwiązanie wobec zwolnień grupowych) oraz wykorzystania funduszu szkoleniowego. Według strony rządowej obsługą tzw. instytucji czasowego bezrobocia zająłby się Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, który wymaga obecnie dokapitalizowania. W przyszłości planowane jest podwyższenie składki na Fundusz. Brane są pod uwagę także inne rozwiązania m.in. udział finansowy Funduszu Pracy. Poruszono także kwestię długości tzw. czasowego bezrobocia, wysokości zasiłków specjalnych. Ostatecznie jednak nie doszło do uzgodnienia tych kwestii. Ministerstwo nie przedstawiło także szczegółowego projektu w tym zakresie. 
W drugiej części omawiane były planowane rozwiązania antykryzysowe, które mają zostać objęte tzw. specustawą - m.in. wydłużenie okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy, pakiety socjalne jako źródła prawa pracy, ruchomy czas pracy dla rodzica wychowującego dziecko do 6 lat, stabilizacja zatrudnienia poprzez ograniczenie stosowania umów o pracę na czas określony. 

(06.03) W Gdańsku około 4 tysięcy pracowników grupy Kapitałowej Energa manifestowało przeciwko łamaniu prawa pracy i praw związkowych. Powodem protestu było:  brak konstruktywnego dialogu społecznego, nieprzestrzeganie zawartych porozumień, łamanie prawa pracy i praw związkowych, prowadzenie restrukturyzacji bez uzgodnień ze związkami zawodowymi, nieudolne zarządzanie spółkami Grupy Kapitałowej Energa, przerzucaniem kosztów związanych z nieudolnym zarządzaniem na społeczeństwo. 

(06.03) Ponad 10 tysięcy związkowców z zakładów zbrojeniowych demonstrowało przed Sejmem i Kancelarią Premiera w obronie swoich miejsc pracy. Protestowali oni wobec rządowych cięć w zamówieniach na produkcję i zakup broni. Komisja Krajowa NSZZ "S" poparła działania Sekcji Krajowej Przemysłu Zbrojeniowego i Lotniczego w obronie miejsc pracy. Zdaniem związkowców decyzje budżetowe rządu odbijają się na pracownikach tej branży. Radykalne zmniejszenie środków na modernizację armii może doprowadzić do likwidacji całej branży i około 40 tys. miejsc pracy. "Zdecydowana większość firm tej branży znajduje się na terenie o szczególnie wysokim wskaźniku bezrobocia" - czytamy w stanowisku Komisji Krajowej. 
W akcji protestacyjnej wzięli też udział związkowcy z branży motoryzacyjnej, która także przeżywa ciężkie chwile oraz związkowcy z przemysłu stoczniowego. 

(09.03) Prezydent zawetował ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty. Lech Kaczyński uznał, że nowe prawo oświatowe nie gwarantuje zapewnienia odpowiednich warunków dla objęcia obowiązkiem przygotowania przedszkolnego wszystkich dzieci w wieku 5 lat oraz obowiązkiem szkolnym dzieci sześcioletnich. Nie do przyjęcia dla Prezydenta jest również nadmierna decentralizacja oświatowych zadań państwa, nieuzasadnione zwiększenie swobody organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe a także rezygnacja z zasady ustalania przez państwo programów nauczania. 

(12.03) W kopalniach należących do Kompanii Węglowej został przeprowadzony dwugodzinny strajk ostrzegawczy. To efekt fiaska negocjacji płacowych w koncernie. Szef górniczej "Solidarności" Dominik Kolorz zapowiedział, że jeżeli podczas kolejnej tury rozmów, nadal nie dojdzie do porozumienia, związkowcy przystąpią do dalszych protestów. Jedną z jego form może być np. strajk generalny. 

(18.03) Zakończyła się druga edycja akcji „Pracodawca Przyjazny Pracownikom”, zorganizowanej przez Komisję Krajową NSZZ "Solidarność", mającej na celu promowanie dobrych praktyk w zakładach pracy. Patronat nad konkursem objął prezydent Lech Kaczyński. Do konkursu mogły być zgłoszone przedsiębiorstwa, które swoimi działaniami wpisują się w wartości propagowane prze NSZZ "Solidarność": preferowanie formy stałego zatrudnienia, przestrzeganie prawa i standardów pracy oraz zapewnianie pracownikom możliwości zrzeszania się w związki zawodowe. Zgłoszeń dokonywały organizacje zakładowa NSZZ "Solidarność" działająca w zakładzie pracy. W sumie zostało zgłoszonych 29 przedsiębiorstw. Spośród nich specjalne certyfikaty otrzymało 14 firm, w tym Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w Bielsku-Białej.